جویس در تعطیلات

by احمد اخوت

کتاب جویس در تعطیلات مشتمل بر نوزده جستار، هفت ترجمه و دوازده تألیف، است. چنان‌که مؤلف ذکر می‌کند، این جستارها بر محور یکی از مقاله‌ها نوشته شده است: «در کتاب حاضر جستار « جیمز جویس در تعطیلات» نوشته پاتریشیا هاچینز، همشهری و دوست خانوادگی جویس هستهٔ مرکزی اثر است. »

این جستارها دربارهٔ کاروبار نویسندگان در ایام تعطیلات است. یعنی نویسندگان در تعطیلات چه می‌کنند، می‌نویسند یا نه اصلاً در ایام تفریح و تعطیل باید نوشت و نوشتن تعطیل بردار است یا نه.

تعطیلات نویسنده اولین بخش کتاب است که به سفر جویس به دانمارک اشاره دارد. در این بخش جویس دربارهٔ محل اقامت خود نامه‌نگاری‌های زیادی انجام می‌دهد و در قسمتی از این نوشته اشاره به کتاب مهم خود، اولیس، می‌کند و می‌گوید: " همین‌طور است که می‌گویید. من از اول می‌دانستم کتابم چنین سرنوشتی دارد.

اما خب فقط به این شکل باید نوشته می‌َشد. بله، حرف شما درست است که عموم کتابخوان‌ها از آن استقبال نخواهند کرد. عام نخواهد شد. فکر کنم همین‌قدر که آن را می‌نویسم و جلو می‌روم به معجزه شبیه است. »

جستار دوم نوشتهٔ پاتریشیا هاچینز است که محور اصلی این کتاب، چنان‌که پیشتر ذکر شد، همین مقاله است. خانم هاچینز از دوستان نزدیک جویس است و از تاثیر سفر در نوشته‌های جویس می‌گوید.

جستار سوم نوشتهٔ رولان بارت است. بارت نویسنده در تعطیلات را در اصل برای آندره ژید می‌نویسد، اما تنها یک بار از او نام میبارت نویسنده‌ای را که در تعطیلات (هم) می‌نویسد (در دفتر یادداشتش و همچنین در بیشتر موارد در ذهنش) مصداقی از موجودی اسطوره‌ای می‌بیند. کسی که از دید مردم موجود خارق‌العاده‌ای است که یا اصلاً با تعطیلی و تفریح بیگانه است و یا اگر برای گذراندن تعطیلات به سفر برود خودش در سیاحت است اما الههٔ درونش می‌نویسد و تولید ادبی ادامه دارد.

این تعطیلی‌بردار نیست نویسنده موجود دوگانه‌ای است که یک «من» اش مثل بقیه استراحت می‌کند و احتمالاً از تعطیلی‌اش لذت می‌برد. اما «من» دومش با تفریح بیگانه و دائم مشغول نوشتن است (یا به آن فکر می‌کند و در تدارک اثر جدید است).

احمد اخوت (۱۳۳۰) داستان‌نویس، مترجم و منتقد ادبی است. او مدرک دکترای زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی دارد و تا امروز، آثار داستانی و غیرداستانی بسیاری از او منتشر شده است. اخوت در سال ۱۳۹۷ به پاس کارنامهٔ درخشان خود در عرصهٔ ترجمه، برندهٔ جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران جایزهٔ ابوالحسن نجفی شد.

310 pages, Paperback

Published January 1, 2022

About the author

احمد اخوت (1330) داستان‌نویس، داستان‌شناس، مترجم و منتقد ادبی است. وی دارای مدرک دکترای زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی است. اخوت از یاران حلقه ادبی جنگ اصفهان بوده‌ و عضو شورای نویسندگان فصلنامه ادبی و هنری زنده رود است.

Reviews

[Mehrnaz]

همیشه از خوندن نوشته های احمد اخوت لذت میبرم،این کتاب که ترکیبی از تالیف نویسنده و ترجمه جستار هست در مورد اینه که نویسنده ها تعطیلات خودشون رو چطور میگذرونن؟آیا اصلا تعطیلاتی دارن؟در کنار اینها به کتابهایی که سفر درشون سوژه هست اشاره میکنه که خیلی دوستشون داشتم

[Roya]

«ارابه‌ی‌ مرا با خود ببر،
ببر مرا با خود از این مکان
به دورها و دورها
اینجا گِل زمین از اشک ماست»

اگر با سبک و نوع نوشتن آقای اخوت آشنایی داشته باشید، فقط عنوان کتاب کافیه تا محتوای کل کتاب دست‌تون بیاد. در این کتاب، از چگونگی گذروندن تعطیلات نویسنده‌ها خبردار می‌شیم.
کتاب با این سؤال شروع میشه که آیا نویسنده‌ها هم به تعطیلات می‌رن؟ آیا توی تعطیلات‌شون همچنان دست به قلم‌اند یا بالاخره قلم رو زمین می‌گذارند و استراحت می‌کنند؟
علاوه بر این موضوع اصلی، به موضوعات مرتبط با تعطیلات مثل هتل‌ها، شهرها، قطارها، سفرنامه‌ها و ... هم پرداخته میشه برای همین انگار کم‌کم کتاب تغییر می‌کنه تا صرفا نویسنده (؟) مطالبی رو که جاهای مختلف خونده رو چاپ کنه و نظرشو ارائه کنه.
برای کسانی که با کتاب‌های احمد اخوت آشنایی ندارند باید بگم که این کتاب در واقع مجموعی از مطالب (خاطرات، مصاحبه‌ها، جستارها، داستان‌ها، گزارش‌ها و ...) با موضوع مشترکه که توسط آقای اخوت جمع‌آوری و بعضا ترجمه شده.
برای من، آشنایی بیشتر با نویسنده‌ها و ماجرای پشت صحنه نوشتن فلان اثرشون خیلی لذت‌بخشه ولی به عنوان کسی که اکثر کتاب‌های آقای اخوت رو خوندم، باید بگم که "تکرار" برام خسته‌کننده بود.
آقای اخوت چندین بار در کتاب‌های مختلف ماجرای یکسانی از جویس، همینگوی، پاوند، والتر بنیامین، گرترود استاین... نوشته که دیگه واقعا بس!
چیزی که قبلا هم در کتاب‌های آقای اخوت اذیتم می‌کرد، اسپویل بود و باید بگم توی این کتاب خیلی بیشتر بود :/
برای دومین بار پایان کتاب "آنا کارنینا" برام اسپویل شد اما با این تفاوت که حالا دیگه خونده بودمش و زخم عمیقی نبود ولی عوضش این دفعه پایان کتاب "مرگ در ونیز" برام اسپویل شد 🚶‍♀️
آقای اخوت پاش رو فراتر می‌ذاره و حتی فیلم‌ها رو هم اسپویل می‌کنه فقط برای اینکه بگه آره در فلان فیلم هم یک قطاری وجود داشته :/ خب مررررد این چه کاریه آخه😭
در کل که از خوندن ماجراهای جالب لذت بردم و یه جاهایی برام ملال‌آور بود و به اندازه‌ی کتاب‌های دیگه‌ش خوب نبود (خصوصا اون قسمتی که اومده بود یک میزگرد رو به نثر تبدیل کرده بود :/ ) اما خب همه‌ی کتاب‌هاشم مثل هم‌اند فقط موضوع‌شون فرق داره. نمی‌دونم متوجه می‌شید یا نه ولی یجوری‌اند که دوست‌شون دارم ولی ازشون گلایه‌مندم :)))

[Maede jadidi]

ارابه ی مرا با خود ببر،
ببر مرا با خود از این مکان
به دورها و‌ دورها
اینجا گل زمین از اشک ماست.

بودلر

[Ebrahim Saeedi Nejhad]

.
"جویس در تعطیلات" شامل جستارهایی با ترجمه و تالیف احمد اخوت پیرامون مسئله‌ی سفر، فراغت و استراحت در زندگی نویسنده است و تقریبا مقصود تمام آن‌ها رسیدن به جوابی برای این سوال است که آیا نویسنده در زندگی شخصی می‌تواند اوقاتی را در فراغت بگذراند یا که نه؟ می‌تواند با خانواده‌اش بزند به جاده و کیف‌اش را ببرد یا که نه؟ می‌تواند به سفر برود و تفریح کند یا که نه؟
کتاب جدای از نکات بسیار مهمی که در این‌باره از کندوکاو اسناد و گفت‌وگوهایی که گرد زندگی نویسندگان می‌گردد به دست می‌دهد، بسیار روشن مخاطب‌اش را به این نتیجه می‌رساند که نویسنده شدن یعنی هرگز و هیچ وقت تفریحی وجود ندارد و ذهن نویسنده در هر حال و همه‌جا مشغول به کار است، حتا اگر به روی خود نیاورد یا که جلوی دیگران تظاهر به تفریح و سرخوشی از فراغت و سفر کند!
کتاب هیجان انگیز "جویس در تعطیلات" که نام‌اش را وام‌دار یکی از جستارهاست، کتابی است که حاصل سال‌ها نوشتن و ترجمه‌‌ی احمد اخوت پیرامون سفر و فراغت نویسندگان است. هرچند کتاب به شدت خواندنی و از نظر موضوعی و نزدیکی‌اش به زندگی خصوصی نویسنده‌گان بسیار نادر است با این حال به دلیل این‌که هر کدام در مقطعی نوشته یا که ترجمه شده‌اند، حرف‌های تکراری زیاد دارد که ای‌کاش در جمع‌آوری برای چاپ قلم گرفته می‌شدند. با این حال "جویس در تعطیلات" کتاب متفاوت و شیوایی‌ست که خواندن‌اش تجربه‌ای بی‌نظیر است. کتاب را نشر افق در سیصد و دوازده صفحه منتشر کرده است و جستارها چه آن‌ها که به قلم اخوت و چه آن‌ها که به ترجمه‌اش، از نثر درجه یک و پاکیزه‌ای برخوردارند.. "جویس در تعطیلات" را باید خواند تا فهم درست‌تری نسبت به نویسنده، نویسنده شدن و نویسنده بودن پیدا کرد..

[Hanieh]

کتاب جویس در تعطیلات شامل ١٩ جستار، ٧ ترجمه و ١٢ تألیف، است. این جستار‌ها بر محور یکی از مقاله‌ها نوشته شده است و درباره‌ی کاروبار نویسندگان در ایام تعطیلات است. یعنی نویسندگان در تعطیلات چه می‌کنند، می‌نویسند یا نه. اصلا در ایام تفریح و تعطیل باید نوشت و نوشتن تعطیل بردار است یا نه. اولین بخش کتاب به سفر جویس به دانمارک اشاره دارد و از تاثیر سفر در نوشته‌های جویس می‌گوید.
در بخشی از کتاب آمده: "نویسنده موجودی است با دو «من» که یک «من»اش مثل بقیه استراحت می‌کند و احتمالا از تعطیلی‌اش لذت می‌برد. اما من دومش با تفریح بیگانه و دائم مشغول نوشتن است، یا به آن فکر می‌کند و در تدارک اثر جدیدش است. او نویسنده است و ذاتش در نوشتن خلاصه می‌شود، همانطور که لوئی شانزدهم شاه بود و سرشتش این بود."
از آن‌ کتاب‌هایی‌ست که باید مزه مزه‌اش کنی و اگر چند بار هم بخوانی، از لذتش کم نخواهد شد.
دلم نمی‌آید شعر آخر کتاب که از زبان بودلر است را اینجا ننویسم:
" ارابه‌ی مرا با خود ببر،
ببر مرا با خود از این مکان
به دور‌ها و دور‌ها
اینجا گِل زمین از اشک ماست."

[مصطفا جواهری]

{نویسنده شخصی است با دو «من» که یک «من»اش مثل بقیه استراحت می‌کند و احتمالاً از تعطیلی اش لذت می‌برد، اما «من» دومش با تفریح بیگانه و دائم مشغول نوشتن است یا به آن فکر می‌کند و در تدارک اثر جدید است. }


کتاب را به پیشنهاد امیرمحمد رضایی عزیز خریدم و خواندم. مجموعه‌ای است از مواجهات نویسندگان مطرح با سفر. تقارن و هم‌نشینی سفر و نوشتن، موضوع جالبی برای مطالعه است. خاصه برای نویسندگان و اهالی نوشتن. نگاه احمد اخوت به فرایند نوشتن هم به خودی خود، ارزش این کتاب را دوچندان می‌کند. چرا امتیاز کامل به کتاب ندادم، به خاطر شلختگی متن‌ها در کنار همدیگر. من همبستگی معنایی بیشتری را طالب بودم.

[Najma]

جستار آخر" قطاریه ها" رو از بقیه بیشتر دوست داشتم.شاید چون عاشق قطارم. مخصوصا یکی دوصفحه ی آخر و مخصوصا اون شعر زیبایی که کتاب باهاش به پایان میرسه
ارابه ی مرا با خود ببر،
ببر مرا با خود از این مکان
به دورها و دورها
اینجا گِل زمین از اشک ماست