Terug naar Kongo

by Lieve Joris

In 1985 reisde Lieve Joris naar Zaïre, op zoek naar sporen van haar heeroom die missionaris was geweest in de Kongo. Te midden van oud-kolonialen voer zij met de Fabiolaville naar de vroegere Belgische kolonie. In heerooms voetspoor trok zij door de brousse. In deze rimboe riepen oude paters en zusters herinneringen op aan haar Vlaamse kostschooljaren. Maar langzamerhand maakt Lieve Joris zich los van haar blanke gidsen en ontdekte het huidige Zaïre. Zij ontmoette president Mobutu's vertrouwelingen en critici, trok de zwarte cité in waar article 5, de vermaarde Zaïrese corruptie, de toon aangeeft en waar het dansen doorgaat tot de ochtend gloort. In een oude roestige boot voer zij ten slotte de Zaïrestroom op, naar Conrads 'Hart der Duisternis'.

Genres: Travel, Africa, Nonfiction, History, Central Africa, Democratic Republic Of The Congo, Belgium

245 pages, Paperback

First published January 1, 1987

About the author

Godelieve "Lieve" Elisabeth Achiel Micheline Joris is een Vlaamse schrijfster van reisverhalen.

Lieve Joris in de Nederlandstalige Wikipedia

Lieve Joris in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Lieve Joris bij "Schrijversgewijs"


Godelieve "Lieve" Elisabeth Achiel Micheline Joris is a Flemish writer of travel stories.

Reviews

[Anneke Visser-van Dijken · Rating 3 out of 5]

Lees mijn recensie over dit boek op mijn blog, https://surfingann.blogspot.nl/2016/1....

[Furait]

wow, kuifje in Congo is niets tegen Joris' inleefreis in 1985 met de Fabiolaville naar Matadi, dan de dorpen Bienga en Yamapompe van nonkel missionaris, van Kinshasa naar Kisangani met de rivierboot, naar Goma met de Landrover, van Lubumbashi en Kolwezi naar de gevangenis in Kinshasa. Overal valt ze op buitengemeen interessante gesprekspartners, Chatwin in Patagonia evenarend.

[Elszwa · Rating 4 out of 5]

Geweldig boek. Meer dan een reisverhaal: de verschillen tussen Afrika en Europa weet ze overtuigend neer te zetten. Als je een reis naar (donker) Afrika overweegt, is dit boek een goede voorbereiding.

[Susan · Rating 3 out of 5]

Woman travels to the Congo to follow in her missionary uncle's footsteps (book was written in 1987). Good account of life in that country after Belgium left and Mobutu took over.

[Greet · Rating 4 out of 5]

Ook bij deze tweede leesbeurt heb ik genoten van het boek. Lieve Joris’ vertelstijl laat je haar reis beleven alsof je erbij was. Haar open kijk om zowel het verhaal van de blanken als van de zwarten te willen kennen, naar hen te luisteren, zich tussen hen te bewegen is ontluisterend. Ook het feit dat ze haar naïvitiet niet verbloemt en haar kritische blik niet mooier maakt dan het is, maakt van dit boek een parel. Het einde is een prachtig einde, het boek volledig waardig.

Te lezen boeken: Hart der Duisternis van Joseph Conrad (herlezen eigenlijk) en Een bocht in de rivier van V.S. Naipauls.

Citaat over Kisangani en het boek van Naipauls:
De blanken die het boek gelezen hebben, zijn er niet enthousiast over. Ze verdragen de eigenzinnige blik van een buitenstaander op hun stad (Kisangani) niet. Zij hebben de geschiedenis zelf beleefd, voor hen was alles anders.
De Zaïrese professor aan de sociologiefaculteit van Kisangani heeft de naam van de auteur (Naipauls) nog nooit gehoord. “Je moet je op je gemak voelen om je voor die dingen te interesseren,” zegt hij met een gepijnigd gezicht.
Einde citaat.

Geldt dit niet voor iedereen? Vroeger en nu?

[Evan Jordan · Rating 4 out of 5]

This won't sit well with everyone, but it's worth delving into her experience. There are quite a few dips and lows, but the sections on the steamer going down the Congo river make the book, the read and the experience well worth the squeamishness or pain you may endure.

[Roma · Rating 4 out of 5]

Although I don't usually read travelogues, I thoroughly enjoyed this one, about the personal exploration of the Congo by the author. She write very well.

[Yoy · Rating 4 out of 5]

Dit was herlezen voor mij. Het boek dateert van 1985, daarom kwam het, zeker in het begin, wat verouderd over. Er werd nog gesproken over Zaïre. En dan was er het Vlaamse taaltje van de missionarissen – zo erg uit de oude doos. Maar dit is wel werkelijkheid geweest. Het was even een stapje terug zetten in de geschiedenis, en van daaruit de beschouwingen over Congo lezen, en alles over het land.
Het was heel interessant.
Naarmate ik verder las, herinnerde ik mij wat ik eerder gelezen had, en ervaarde ik net dezelfde verontwaardiging, verwardheid, mengeling van emoties… ik was net zo blij om te lezen over lemen hutten, rieten hutten, hutten met bladerdakken, huizen van leem en huizen van steen. Om te lezen over ‘oncle’ en ‘mama’ en ‘papa’, de Congolese talen. Het boek is een hele goede inwijding in het land. Het is allemaal best ingewikkeld: hoe de bevolking helemaal anders reageert op blanken volgens de streek, hoe de geschiedenis anders is volgens de streek. Het gaat van de primitiefste stammen tot aan de mensen die gestudeerd hebben, in de stad. Het gaat over natuur, over bijgeloof, over geloof, over missionarissen en kolonialen, over rebellen en onderdrukking, over een hele cultuur. Lieve Joris pakt de dingen niet half aan, ze onderzoekt en speurt als een eersteklas onderzoeksjournaliste. Als inwijding kan het tellen!
Als je er dan nog bij vertelt dat Lieve Joris je echt mee kan nemen in haar reis door Congo, met haar emoties, dan is dit een heel goed boek.
Al vond ik het soms wel lang. Tegenwoordig zou een dergelijk boek anders geschreven worden, denk ik. Korter. De lange verteltrant kwam ook ietwat ouderwets op me over. Lieve Joris heeft nieuwere boeken geschreven. Benieuwd naar wat ze nu over Congo te vertellen heeft. Of over andere landen. En ook benieuwd naar hoe haar verteltrant geëvolueerd is. Maar van één ding ben ik zeker: het zijn allemaal goede boeken, en sommige nog beter.

[Dolf van der Haven · Rating 4 out of 5]

Pleasantly written memoir of the author’s trip to Zaire (now Democratic Republic of Congo) in 1985. It is a mix of racist ex-colonialists, the dictatorship of Mobutu Sese Seko, various tribes mistrusting each other, some people extolling the colonial times, others blaming the Belgian colonists for everything. This is paired with the usual chaos and heat in an African country just after independence.
The first part, where the author stays with various Catholic priests in search of her great-uncle’s legacy, is not the most interesting, but once she starts travelling on her own throughout the country (which is as big as the whole of Western Europe), things get more interesting and the real life in Zaire in the 1980s is shown. Necessarily, it’s a bit dated now as well.
References Heart of Darkness (Conrad) and A Bend in the River (Naipaul).

[Saskia (Smitie) · Rating 4 out of 5]

Ik vond dit boek beter dan Mali Blues. Het geeft een mooi beeld van het leven in het Kongo van de jaren 80. Hoewel de Belgen hebben geprobeerd om het westerse systeem in te planten is de Afrikaanse stammencultuur nooit ver weg geweest en komt steeds in het dagelijkse leven terug. Lieve Joris probeert verder te zoeken dan het standaard beeld wat blanken over het Afrika na de onafhankelijkheid hebben en slaagt daar goed in.

[Dirk Lapere · Rating 4 out of 5]

I really enjoyed this book, mostly because it is written around the time I was in Zaire myself. So many memories that came back, so many laughs and so many things I had forgotten.

I was impressed with the understanding of the Congolese the author acquired in a very short time. It certainly exceeded mine by a wide margin, even though I spent 2-3x as much time in Kinshasa than her.

Highly recommended to anyone who ever want to know what Zaire really was in the late 80's.

[Edith Kreuk · Rating 3 out of 5]

Inmiddels ietwat gedateerd in de zin van dat er waarschijnlijk tegenwoordig voor kortere hoofdstukken gekozen was. Verder vraag ik me af of het tegenwoordig niet tegen veel verzet aangelopen was. Veel van wat er in het boek staat is nogal racistisch. En het zijn niet Lieves eigen ideeën, maar die van de mensen die ze tegenkomt. Ik heb echter het idee dat ‘men’ niet meer snapt dat wat iemand schrijft niet zijn eigen mening hoeft te zijn. Maar verder vond ik het een prachtig boek.

[Martijn · Rating 4 out of 5]

Lekker plezierig lezend reisverhaal door Zaïre in de jaren tachtig. Een hoop geleerd over dit land toen het nog een Belgische kolonie was en Lieve's oudoom missionaris was, maar ook over het toenmalige hedendaagse Zaïre. En ik weet eindelijk waar de wijk Matonge in Brussel zijn naam aan te danken heeft 😊

[Aaron Maes · Rating 4 out of 5]

Soepel geschreven verslag van een Congoreis, die qua uitvoering al een prestatie op zich was. Van alle verhalen is "Reis naar het Hart van de Duisternis," dat de commercieel uitgebate reis die de Ebaya maakt van Kinshasa naar Kisangani beschrijft, ongetwijfeld het beste. In dit onvergetelijke stuk komen alle tegenstellingen die in het boek worden onderzocht tot uiting.

[Braekeveldt · Rating 3 out of 5]

Lieve Joris travels back to Congo discovering the places her great uncle lived as a missionary. Typically the story of a country that remains underdeveloped because of the deep corruption that is visual in all levels of society.

[Jessica Osenga · Rating 4 out of 5]

Dit boek was een tip van een vriendin met de constatering dat er zo weinig aandacht is voor Afrika in de literatuur. Ik wist basaal wel iets van Kongo/ Zaire maar dit boek neemt je mee. Ben blij dat ik het gelezen heb en me voorgenomen om meer over Afrika te lezen.

[Hanneke Römelingh · Rating 3 out of 5]

Plezierig geschreven boek. Een interessant persoonlijk verhaal van de schrijfster.

[De lezende barista Ildee · Rating 4 out of 5]

Zomerlectuur,
terug herlezen.
Haar recente boek: Terug naar Neerpelt, is ook een aanrader!

[Gerry Everaert · Rating 5 out of 5]

Schitterende beschrijving van een reis naar Congo.

[Kocicaba · Rating 5 out of 5]

Cieszę się że przeczytałam te książkę. Zapiski z podróży, które na prawdę chce się poznać.

[Bunza · Rating 2 out of 5]

This book is dated, but functions as a snapshot of life in Mobutu's Zaire, including an account of the infamous town of Gbadolite in its 1980s heyday.

[Linda Palazzolo · Rating 5 out of 5]

Fascinating book. This is the real deal. Lieve Joris documents real life, real people and the conditions the people of Zaire live in after the Belgians left the Congo. Travel journalists are fascinating people. The author is actually my second cousin who brought me the English translation version when she visited last year. Lieve is not afraid to immerse herself in the heart of the land, to get to know and experience it all, not just the areas that are thriving or popular, not just the easy life. Very interesting and informative read.

[Jan · Rating 4 out of 5]

Een klassieker in dit genre. Lieve Joris reisde midden jaren tachtig van de vorige eeuw haar heeroom achterna die vanaf 1923 missionaris was in wat toen Belgisch Congo heette. Ze reisde kriskras door wat toen door dictator Mobutu Zaïre gedoopt was (en sinds 1997 weer Congo heet, Congo-Kinshasa) Boeiend boek dat enorm veel in zich bergt: geschiedenis, kolonialisme, verhouding blank-zwart, de enorme corruptie, tribale tegenstellingen. Daarnaast beschrijft ze met warmte de gewone Congolees die het toen bijzonder moeilijk had.
Of er sindsdien iets ten goede veranderd is? Ik vrees van niet. Na Mobutu kwamen vader en later zoon Kabila. Staatsgrepen, opstanden en burgeroorlog. Zoals altijd waren (en zijn) gewone mensen daar het slachtoffer.

[Isabelle · Rating 3 out of 5]

Excellent récit du voyage de L Joris au Congo dans les années 80, sur les traces de son oncle ancien missionnaire belge.
Chouette écriture, roman intéressant, beau récit de voyage.
Pas bouleversant.

[Valérie Julie · Rating 5 out of 5]

Een absolute aanrader. Doorheen dit meeslepende reisverhaal, weet Lieve Joris steeds de juiste toon te vinden: eerlijk, zelfbewust, kritisch, maar ook mild en menselijk, zonder in melige filantropie te vervallen. Ook haar beeldend taalgebruik en haar zin voor precisie verdienen bewondering.

[Red · Rating 3 out of 5]

africa unite

[Michiel]

Altijd weer boeiend zo'n verhaal.