Ψευδαίσθηση

by Νίκος Βιτωλιώτης (Nikos Vitoliotis)

«Ένας λογιστής–ψιλολαμόγιο ψάχνει να μπει σε πιο χοντρά παιχνίδια. Ένας τραπεζοϋπάλληλος κυνηγά τη μεγάλη καριέρα και κουμπαριάζει με έναν μικροεπιχειρηματία, ο οποίος νομίζει ότι είναι μεγιστάνας. Οι τρεις τους, μαζί με έναν δημόσιο υπάλληλο, κολλημένο στη νοοτροπία των 80s, μηχανεύονται διάφορες κομπίνες, προκειμένου να λύσουν μια και καλή το οικονομικό πρόβλημα της ζωής τους. Το φόντο περιλαμβάνει ένα χλιδάτο γάμο, δύο bachelor parties, το καλύτερο νυχάδικο της Αθήνας και μια μικρή τράπεζα, πλήρη υπερφίαλων και φιλόδοξων διοικούντων, οι οποίοι αυτοπροβάλλονται ως οι market makers των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Μαζί τους, αθλητικοί παράγοντες, αβανταδόροι δημοσιογράφοι, μοιραίες γυναίκες και εργολάβοι, συνθέτουν ένα γνώριμο σκηνικό στην Αθήνα των 00s, όπου όλοι γλεντούν αδιάκοπα και σε αυτή των 10s, όπου όλοι τρέχουν και δεν φτάνουν. Και κάπου στο βάθος η Νέμεσις, η οποία όμως δεν έρχεται για όλους τους ενόχους.

«Ωμό, έξυπνο, αστείο, μα πάνω απ’ όλα, εξωφρενικά αληθινό»
Γιάννης Κίτσος, αρθρογράφος

«Περιγραφές που τις βλέπεις μπροστά σου ολοζώντανες, χαρακτήρες που μοιάζουν έτοιμοι να πεταχτούν έξω από τις σελίδες, καταστάσεις που ζήσαμε όλοι, αλλά τώρα μας μοιάζουν μακρινές και παράξενες. Ο Βιτωλιώτης στα καλύτερά του»
Κώστας Μπουντούκος, MUSE TRAP

402 pages, Paperback

First published September 10, 2022

About the author

Ο Νίκος Βιτωλιώτης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Σπύρου Καλαντζή) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971 και μεγάλωσε στον Πειραιά. Έχει σπουδάσει Οικονομικά και Ευρωπαϊκό Πολιτισμό, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Τραπεζική/Χρηματοοικονομική αλλά και στη Δημιουργική Γραφή.
Είναι παντρεμένος και έχει δύο παιδιά. Δηλώνει φανατικός βιβλιόφιλος και σινεφίλ, ενώ του αρέσει πολύ να ταξιδεύει, τόσο στην πραγματική ζωή όσο και στη φαντασία του.
Ζει στην Αθήνα και αν κάποια στιγμή συνταξιοδοτηθεί, ίσως εγκατασταθεί μόνιμα στη Βιτώλη, απ' όπου κατάγεται ένα πρόγονός του.
Όσον αφορά τα βιβλία του, το "Τιμωρός - Οργή Θεού" κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Anubis, το "Τιμωρός - Δρακοσπηλιά" από το Byzantine Tales (πρώτη έκδοση NVBooks), τα "Σαραντακάτι Καλοκαίρια" από τις εκδόσεις Λυκόφως, ενώ η "Ψευδαίσθηση", το "Να μη χαθούμε τούτη τη φορά" και η έντυπη, εμπλουτισμένη έκδοση της συλλογής θεατρικών και κινηματογραφικών κειμένων "Στο Σανίδι και στο Πανί" από την NVBooks (η πρώτη έκδοση της συλλογής διατίθεται ελεύθερα με τη μορφή e-book).
Με το ψευδώνυμο Χρήστος Σμυρναίος έχει συγγράψει αρκετά διηγήματα φαντασίας, τα οποία παραμένουν στην πλειοψηφία τους αδημοσίευτα, με τις εξαιρέσεις του "Καθρέφτη", που έχει συμπεριληφθεί στη συλλογή του Fantasy Festival 2k22, του "Λυγμού", ο οποίος διατίθεται ελεύθερα με τη μορφή ebook και έντυπος με το τεύχος Μαρτίου 2024 του περιοδικού "Πλειάδες" και των "Χρυσών Μήλων" που δημοσιεύτηκαν στη συλλογή των εκδόσεων ΑΝΙΜΑ "29 συγγραφείς διηγημάτων συνιστούν", παραμένοντας συνάμα στη διάθεση του αναγνωστικού κοινού ως ελεύθερα προσβάσιμο ebook.

Εκτός από τα λογοτεχνικά του έργα, έχει δημοσιεύσει και αρκετές ακαδημαϊκές εργασίες (βλ. academia.edu, Νίκος Βιτωλιώτης).

Reviews

[Νίκος Vitoliotis)]

Η "Ψευδαίσθηση" αποτελεί ένα βιωματικό έργο, το οποίο με την πάροδο του χρόνου, ίσως χρησιμεύσει σε κάποιους ερευνητές ως τεκμήριο κοινωνιολογικής μελέτης. Διαβάζεται ξεχωριστά, τόσο από τα ήδη εκδοθέντα και εξαντλημένα "Σαραντακάτι Καλοκαίρια", όσο και από το προς έκδοση (καλώς εχόντων των πραγμάτων, κατά τον ερχόμενο Ιούνιο) "Να μη χαθούμε τούτη τη φορά". Ωστόσο, και τα τρία αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου κόσμου με επαναλαμβανόμενους χαρακτήρες οι οποίοι εξελίσσονται με το πέρασμα του χρόνου.
Αυτός ο κόσμος των τριών μυθιστορημάτων αποτελεί τον "Μικροαστικό Κύκλο" και αφορά την πλειοψηφία των Ελλήνων, την ελληνική "μεσαία τάξη", τους μικροαστούς από τους οποίους κατάγομαι και που τόσο μα τόσο τους σνομπάρουν και τους μέμφονται τα μέλη των λοιπών τάξεων: από τους "αριστοκράτες" και τους μεγαλοαστούς, μέχρι τους αριστερών φρονημάτων "διανοούμενους" και "επαναστάτες".
Αν και οι αναγνώστες μου με γνώρισαν κυρίως από τον "Τιμωρό", ο τόσο διαφορετικός "Μικροαστικός Κύκλος" παραμένει η μεγάλη μου αγάπη, καθώς σε καθένα από τα μέρη του, συναντά κανείς και κάτι διαφορετικό. Τα εσωστρεφή "Σαραντακάτι Καλοκαίρια" είναι μια κραυγή αγωνίας για τον χρόνο που τρέχει, η "Ψευδαίσθηση" μια καυστική σάτιρα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας και το μελαγχολικό "Να μη χαθούμε τούτη τη φορά" μια ελεγεία πάνω στη φιλία και τον έρωτα.

Πιο κάτω ακολουθεί link με δύο κείμενα τα οποία θα βοηθήσουν τον αναγνώστη στην καλύτερη κατανόηση της εποχής στην οποία διαδραματίζεται το έργο.

https://drive.google.com/file/d/1Pq79...

[Γιώργος Κλάγκος · Rating 5 out of 5]

Εδώ βλέπουμε ένα διαφορετικό πρόσωπο του Ν. Βιτωλιωτη. Ένα βιβλίο που κυριολεκτικά κατάπια μέσα σε μια-δυο μέρες. Είναι τόσο ρεαλιστικό που είναι σχεδόν εξοργιστικο. Γρήγορη αφήγηση, απολαυστικές περιγραφές, ένα σφηνάκι ωμότητας που δεν σε αφήνει να σηκώσεις κεφάλι. Η επιλογή του τρόπου γραφής είναι αυτή που ταιριάζει στο θέμα. Λιτή χωρίς κοινοτοπίες και λογοτεχνικές φιοριτουρες που δεν θα ταίριαζαν. Οι προβληματισμοί μένουν στο περιθώριο, τους αφήνεις για αργότερα. Την στιγμή που διαβάζεις δεν έχεις χρόνο για τέτοια. Θες να δεις τι γίνεται παρακάτω, να μπεις αν είναι δυνατόν μέσα στις σελίδες του βιβλίου. Που ξέρεις μπορεί ήδη και να βρίσκεσαι εκεί. Ζεις ακόμα στην Ψευδαίσθηση ή έχεις ξυπνήσει; Για το θέμα που πραγματεύεται και με τον τρόπο που το πραγματεύεται ξερό 5. Δεν γράφω την άποψη μου συχνά γιατί θα κατέστρεφα τις Ψευδαισθήσεις πολλών. Στην προκειμένη όμως περίπτωση με ευχαρίστηση μου δίνω σε ένα τίμιο βιβλίο μια τίμια βαθμολογία.

[Dimitrios · Rating 5 out of 5]

Βιβλιοέναυσμα #72: «Ψευδαίσθηση» του Νίκου Βιτωλιώτη
(ολόκληρο το άρθρο και στο ιστολόγιό μου, Κοιλάδα της Γνώσης: https://www.koiladatisgnosis.gr/logot...)

Ο Νίκος Βιτωλιώτης είναι κυρίως γνωστός για το ιστορικό του μυθιστόρημα Οργή Θεού (Anubis, 2020, 288 σ.), πρώτο της σειράς Τιμωρός, όμως γράφει και κοινωνική λογοτεχνία, όπως στο νέο του βιβλίο, Ψευδαίσθηση (NVBooks, 2022, 404 σ.).

Ο τίτλος ταιριάζει απόλυτα στο θέμα: τη ψευδαίσθηση μέσα στην οποία ζούσε η ελληνική κοινωνία την εποχή των παχιών αγελάδων, από την είσοδο της χώρας στο ευρώ έως την χρηματοπιστωτική κρίση που πυροδότησε η κατάρρευση της Lehman Brothers στις 15 Σεπτεμβρίου 2008. Το βιβλίο είναι οι κύριοι χαρακτήρες του, διαπλεκόμενοι και κυριολεκτικά και μεταφορικά: ο Αλέξανδρος Μυρογιαννίδης, ναρκισσιστής διευθυντής τράπεζας που θέλει να το παίζει μεγαλοστέλεχος αλλά και να έχει και γρήγορο και μαύρο κέρδος· ο Μάνος Κρητικός, καταστηματάρχης με έσοδα και από εικονικές συναλλαγές καθώς και τάσεις μεγαλομανίας· ο Θανάσης Παλαιομήτρος, πρασινοφρουρός, υπάλληλος του Υπουργείου Ανάπτυξης με διδακτορικό στον πολιτικαντισμό και τα γρηγορόσημα, και η γυναίκα του, Ματούλα, φιλόδοξη ιδιοκτήτρια νυχάδικου· και τέλος, ο χαμηλών τόνων και «όλα τα σφάζω, όλα τα μαχαιρώνω» λογιστής Μιχάλης Βλατάκης. Τους πλαισιώνουν εξίσου αξιομνημόνευτοι χαρακτήρες, όπως ο λεγόμενος «Τυροκαυτερής», η «Μόνικα Λεβίνσκι της Τράπεζας Αιγαίου» και ο – εν είδει Κασσάνδρας – Δημήτρης Γανώτας.

Ίσως το δυνατότερο χαρτί του βιβλίου, μετά τους χαρακτήρες, είναι η βιωματική σχέση του συγγραφέα με όσα περιγράφει, καθώς από το 1996 έως το 2014 υπηρέτησε στον τραπεζικό τομέα από υψηλόβαθμες θέσεις. Παρότι όλες οι σχετικές αναφορές είναι όχι μόνο αληθοφανείς αλλά ίσως και μυθιστορηματικές αντανακλάσεις πραγματικών γεγονότων με αλλαγμένα ονόματα, ιδιότητες και ημερομηνίες, είναι εύκολα κατανοητές και από τον μη ειδικό στα χρηματοπιστωτικά. Γενικότερα, σε σχέση με το Οργή Θεού – όπου είχε δοθεί μεγαλύτερο βάρος στα ιστορικά γεγονότα παρά στη λογοτεχνική διάσταση -, το βιβλίο διαβάζεται περισσότερο εύκολα και γρήγορα και προκαλεί τον αναγνώστη να συνεχίσει να γυρίζει τις σελίδες μέχρι να ξύσει το οπισθόφυλλο. Σε αυτό βοηθούν και ουκ ολίγα ευτράπελα περιστατικά, που προκαλούν ένα πολύ σπάνιο πράγμα κατά την ανάγνωση ενός βιβλίου: το γέλιο, και εννούμε βροντερό χαχανητό, όχι απλά ένα μειδίαμα (σκεφτείτε πότε γελάσατε τελευταία φορά με κάτι που διαβάσατε σε ένα βιβλίο). Υπάρχουν αρκετά τυπογραφικά, απόρροια της αυτοέκδοσης, η κλιμάκωση δεν είναι τόσο δυνατή όσο θα ανέμενε κανείς, ενώ και ένα χρονολόγιο των κύριων γεγονότων της περιόδου και ένα λεξιλόγιο βασικών οικονομικών όρων θα ήταν χρήσιμα. Αναρωτιέμαι πάντως, γιατί ένα τόσο καλό βιβλίο για ένα τόσο φλέγον θέμα δεν συγκίνησε κανέναν μεγάλο εκδοτικό οίκο.

Εν κατακλείδι, ελπίζω να απολαύσετε το Ψευδαίσθηση. Πέραν αυτού και του Οργή Θεού (άρθρο μου εδώ: https://www.koiladatisgnosis.gr/logot...), ο Βιτωλιώτης έχει γράψει και το Σαραντακάτι Καλοκαίρια, πρώτο του λεγόμενου «Μικροαστικού Κύκλου» (με το Ψευδαίσθηση να είναι το δεύτερο, ενώ έπεται και το τρίτο, Να μη χαθούμε τούτη τη φορά, να έπεται).

[Kostas Boudoukos · Rating 4 out of 5]

Για να μην γράφω σεντόνια εδώ μπορείτε να βρείτε την κριτική μου για το βιβλίο του Νίκου Βιτωλιώτη στο παρακάτω Link...
https://musetrap7.wordpress.com/2022/...

[Sofia Silverchild · Rating 3 out of 5]

Τέσσερις άντρες, ένας διευθυντής τράπεζας, ένας λογιστής, ένας επιχειρηματίας κι ένας δημόσιος υπάλληλος, συνεργάτες και φίλοι μεταξύ τους καθώς και οι γυναίκες τους, δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα της δεκαετίας του 2000 με το αζημίωτο καθότι η εποχή ήταν ευνοϊκή. Αλίμονο, όμως, για όλους μας, ήταν ένα ψέμα.
Θα προτιμούσα λιγότερα έμφυλα στερεότυπα κι έμφαση στα ακριβά ρούχα, αλλά ίσως αυτά τα τελευταία να είναι ένας τρόπος να φανεί το χρήμα που έρρεε τότε.
Μου άρεσε που το βιβλίο εξηγεί τι συνέβη με την αλλαγή του νομίσματος από τη δραχμή στο ευρώ. Δείχνει, επίσης, πώς λειτουργούσε η αγορά, ελληνική και παγκόσμια, κι οδηγήθηκαν αμφότερες στην κρίση του 2009.
Μου άρεσε, ακόμη, ότι το μυθιστόρημα διαδραματίζεται στη γειτονιά μου, πέριξ της Λεωφόρου Συγγρού.

[Konstantina · Rating 5 out of 5]

Ψευδαίσθηση μπορεί να ήταν όλα, ας μην το παραδέχεται κανείς.
Ο Νίκος Βιτωλιώτης σε μεγάλα κέφια αποτυπώνει την άνοδο της μεσαίας τάξης από τη δεκαετία του 2000, τότε που όλοι όσοι ήταν μέσα στα κόλπα, βρέθηκαν ξαφνικά στη χλιδή.
Όλοι ήξεραν, όλοι μπορούσαν, όλοι έπιασαν λεφτά, τα ζευγάρια ανταγωνίζονταν το ένα το άλλο, το ψέμα έδινε και έπαιρνε, το χρήμα έρεε, μέχρι τη στιγμή της κατρακύλας.
Όλα αυτά περιγράφει ο Βιτωλιώτης με χιούμορ, καυτηριάζοντας την ελληνική κοινωνία, τα φράγκα, τα νύχια, τα μαλλιά, τα πάρτι, τα κονέ, τις φούσκες, τα λάθος κίνητρα, την τελική πτώση.
Και τώρα, που πέρασαν τα χρόνια, και όλοι έχουν άποψη, αλλά μάλλον ελάχιστοι θυμούνται, είναι η ώρα για την απώλεια της δικής μας ψευδαίσθησης από έναν συγγραφέα, που γνωρίζει την κοινωνία και τη μιζέρια της αλλά και τον κόσμο της οικονομίας με τα στραπάτσα του.
Ρυθμική η ψευδαίσθηση, με χιούμορ, καλογραμμένη, αληθινή και καυστική, όσο πρέπει.

[Georgios Chochlidakis · Rating 4 out of 5]

Το βιβλίο αυτό το γνώρισα όταν μετά από ερώτησή μου στο GR για προτάσεις βιβλίων με φόντο την Αθήνα, ο συγγραφέας Νίκος Βιτωλιώτης μού πρότεινε την Ψευδαίσθηση . Αποφάσισα λοιπόν να το διαβάσω και δεν το μετάνιωσα.

Η πλοκή τού βιβλίου είναι ενδιαφέρουσα καθόλη τη διάρκεια. Εκτός από φόντο την Αθήνα, διαδραματίζεται στην εποχή που οδήγησε την Ελλάδα στην οικονομική καταστροφή. Μια κρίση που ώθησε μια ολόκληρη γενιά να φύγει στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένου και εμένα. Έτσι, το setting της Ψευδαίσθησης μού ήταν αρκετά οικείο.

Η γραφή χαρακτηρίζεται από έντονη αμεσότητα με ισχυρές δόσεις κυνισμού και οι ήρωες χτίζονται και ηθογραφούνται επιμελώς. Οι επιμέρους ιστορίες των ηρώων είναι καλοδουλεμένες, αν και ενίοτε περιπλέκονται αρκετά.

Με δυσκόλεψε να αφομοιώσω την γλώσσα στους διαλόγους· όλοι σχεδόν οι ήρωες, αν και σαφώς ξεχωριστοί ως χαρακτήρες, μιλούσαν την ίδια εκδοχή της ελληνικής γλώσσας, μια εκδοχή που είναι αρκετά επίσημη και δόκιμη και όχι πολύ ρεαλιστική για προφορικό λόγο.

Τέλος, θεωρώ ότι το βιβλίο ασχολείται με ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για την ελληνική κοινωνία μέσα από το πρίσμα της απλής και καθημερινής ζωής ποικίλων ηρώων. Δεν αφήνει κάποια διδαχή ούτε παρέχει κάποια εξιλέωση- αρχίζει και τελειώνει τόσο κυνικά και απόμακρα όσο και η ίδια η κρίση.

Σχετικά με την έκδοση, η επιμέλεια ήταν πολύ καλή αλλά η ποιότητα της εκτύπωσης αρκετά χαμηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο.