What do you think?
Rate this book
Met voorbedachten rade
Het Vlaamse ruimtelijk beleid is de laatste twee decennia een draak.
Sinds 1980 is Vlaanderen bevoegd voor zijn ruimtelijke ordening. Het had het begin van een doortastend beleid kunnen zijn, naar het adagio van de eerste Vlaamse minister-president Gaston Geens: 'We zullen moeten bewijzen dat wat wij zelf doen, beter is.'
Van dat voornemen is niets terecht gekomen. Het Vlaamse ruimtelijk beleid is al decennialang een draak. Het autonome Vlaanderen bakte er niks van. Erger nog, het gebeurde met voorbedachten rade: het was een bewuste politieke keuze van de opeenvolgende regeringen om de jongste twintig jaar vooral géén planmatig ruimtelijk beleid meer te voeren.
Het vierluik van de ruimtelijke ordening (plannen-vergunnen-handhaven-grondbeleid) werd tot vergunnen gereduceerd: zo veel mogelijk, met regels die afwijkingen mogelijk maakten en daarbovenop nog eens uitzonderingsregels. Ruimtelijke planning werd op Vlaams niveau doorgeschoven naar de gemeenten die er ook geen prioritair belang aan hechten. Alles kan nog steeds, overal.
De hoogste tijd dus voor een maatschappelijk debat waar de 'werkelijke' waarde van open ruimte in kaart wordt gebracht met aandacht voor ecologie, gezondheid en respect.
Sinds 1980 is Vlaanderen bevoegd voor zijn ruimtelijke ordening. Het had het begin van een doortastend beleid kunnen zijn, naar het adagio van de eerste Vlaamse minister-president Gaston Geens: 'We zullen moeten bewijzen dat wat wij zelf doen, beter is.'
Van dat voornemen is niets terecht gekomen. Het Vlaamse ruimtelijk beleid is al decennialang een draak. Het autonome Vlaanderen bakte er niks van. Erger nog, het gebeurde met voorbedachten rade: het was een bewuste politieke keuze van de opeenvolgende regeringen om de jongste twintig jaar vooral géén planmatig ruimtelijk beleid meer te voeren.
Het vierluik van de ruimtelijke ordening (plannen-vergunnen-handhaven-grondbeleid) werd tot vergunnen gereduceerd: zo veel mogelijk, met regels die afwijkingen mogelijk maakten en daarbovenop nog eens uitzonderingsregels. Ruimtelijke planning werd op Vlaams niveau doorgeschoven naar de gemeenten die er ook geen prioritair belang aan hechten. Alles kan nog steeds, overal.
De hoogste tijd dus voor een maatschappelijk debat waar de 'werkelijke' waarde van open ruimte in kaart wordt gebracht met aandacht voor ecologie, gezondheid en respect.
256 pages, Paperback
Published August 30, 2022
10 people are currently reading
50 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
October 6, 2022
Soms werd het me te technisch. Maar het is hallucinant hoe politici zowel in de Vlaamse regering, het parlement en de stedelijke overheden al decennialang moedwillig smossen met onze kostbare open ruimte in Vlaanderen. Het is stuitend te lezen hoe vaak bouwmisdrijven, het ongegeneerd inpalmen van openruimte ongestraft blijft.
Wij Vlamingen verdienen beter. En onze open ruimte al helemaal. Politici herpak u, de schrijvers van dit boek geven nuttige adviezen.
Wij Vlamingen verdienen beter. En onze open ruimte al helemaal. Politici herpak u, de schrijvers van dit boek geven nuttige adviezen.
July 22, 2024
Soms werd het een beetje technisch en moeilijk door te lezen, maar aangezien de Vlaamse ruimtelijke ordening één grote knoeiboel is, is het een hele prestatie om dit enigszins duidelijk uit te leggen.
“Zoals bekend bieden crisissen ook mogelijkheden. En aangezien er aan crisissen geen gebrek is, komt er misschien toch nog snel een momentum waarop Vlamingen en hun lokale en regionale politieke vertegenwoordigers inzien dat het roer om moet”
“Zoals bekend bieden crisissen ook mogelijkheden. En aangezien er aan crisissen geen gebrek is, komt er misschien toch nog snel een momentum waarop Vlamingen en hun lokale en regionale politieke vertegenwoordigers inzien dat het roer om moet”
October 2, 2022
Goede samenvatting, slecht voor de bloeddruk!
March 23, 2023
Wie wil weten hoe Vlaanderen nog meer dan in de jaren 1960 het lelijkste land ter wereld is geworden, dient dit boek te lezen.
Geen clichés zoals de Vlaming die met de baksteen in de maag is geboren. Er is niets normaal, noodzakelijk of natuurlijk aan de Vlaamse ruimtelijke ordening. Het is het gevolg van 1001 politieke keuzes. Keuzes die de grote discrepantie verklaren tussen de mooie plaatjes uit de 1001 ruimtelijke plannen die ons land rijk is en de lintwormige realiteit die je ziet als je deur opendoet of statistieken met ruimtelijke trends raadpleegt.
Het boek is ook een spoedcursus ruimtelijke ordening en stedebouw. Een cursus die iedereen zou moeten lezen, want alle grote uitdagingen van deze tijd van stikstof in natuurgebieden tot de thematieken waar de Brusselse rappers van Stikstof over spreken zijn verbonden met die vermaledijde ruimtelijke ordening.
De ondertitel ' De sluipmoord op de open ruimte' is misschien nog een betere titel dan "met voorbedachten rade", die een soort van algehele ideologische visie verraad. Die was er misschien ooit (de mensen uit de stad houden zodat ze niet besmet worden door socialistische gedachten), maar de praktijk van uitzonderingsclausules, tegensprekelijke wetten, lakse handhaving en gemarchandeerde vergunningen verraad vooral zijn spiegel in het landschap: chaos.
Het doet me denken aan een andere titel van een bestuurskundig boek: Zo hadden we het niet bedoeld.
Gelukkig laat de diepgaande kennis van de auteurs ook toe om tot zeer concrete aanbevelingen te komen.
Het is geen hoopgevend of prettige lectuur, maar mooie plaatjes hebben we al genoeg in de ruimtelijke literatuur.
Geen clichés zoals de Vlaming die met de baksteen in de maag is geboren. Er is niets normaal, noodzakelijk of natuurlijk aan de Vlaamse ruimtelijke ordening. Het is het gevolg van 1001 politieke keuzes. Keuzes die de grote discrepantie verklaren tussen de mooie plaatjes uit de 1001 ruimtelijke plannen die ons land rijk is en de lintwormige realiteit die je ziet als je deur opendoet of statistieken met ruimtelijke trends raadpleegt.
Het boek is ook een spoedcursus ruimtelijke ordening en stedebouw. Een cursus die iedereen zou moeten lezen, want alle grote uitdagingen van deze tijd van stikstof in natuurgebieden tot de thematieken waar de Brusselse rappers van Stikstof over spreken zijn verbonden met die vermaledijde ruimtelijke ordening.
De ondertitel ' De sluipmoord op de open ruimte' is misschien nog een betere titel dan "met voorbedachten rade", die een soort van algehele ideologische visie verraad. Die was er misschien ooit (de mensen uit de stad houden zodat ze niet besmet worden door socialistische gedachten), maar de praktijk van uitzonderingsclausules, tegensprekelijke wetten, lakse handhaving en gemarchandeerde vergunningen verraad vooral zijn spiegel in het landschap: chaos.
Het doet me denken aan een andere titel van een bestuurskundig boek: Zo hadden we het niet bedoeld.
Gelukkig laat de diepgaande kennis van de auteurs ook toe om tot zeer concrete aanbevelingen te komen.
Het is geen hoopgevend of prettige lectuur, maar mooie plaatjes hebben we al genoeg in de ruimtelijke literatuur.
September 26, 2022
Quite disappointing. I learned about the book through an interview with one of the authors in De Standaard, which was quite interesting. I had hoped to finally learn all about betonstop/bouwshift/instrumentendecreet, which has always seemed one of the most injust policy proposals of the past few years, transfering dozens of billions of taxpayer money to land owners.
But I didn't find that the book offered a better explanation than what could be learned from reading the newspapers on the issue. It wasn't really explained from the ground up, and it also didn't go much deeper. Then I wonder, who is this book written for? The experts, who will be able to follow everything, already know all about it. And the interested lay public will have difficulties following, and be left with the same questions he or she began with.
Also, the book tries to offer a high-level chronological overview of the different policy frameworks that have made up Flemish spacial planning. But the endless descriptive text doesn't really succeed in that. You can't expect the lay person to remember all those terms. Even with a marker trying to mark all definitions etc, and wikipedia by my side, I found it very difficult to follow and understand. Some tables and schemas would have helped.
But I didn't find that the book offered a better explanation than what could be learned from reading the newspapers on the issue. It wasn't really explained from the ground up, and it also didn't go much deeper. Then I wonder, who is this book written for? The experts, who will be able to follow everything, already know all about it. And the interested lay public will have difficulties following, and be left with the same questions he or she began with.
Also, the book tries to offer a high-level chronological overview of the different policy frameworks that have made up Flemish spacial planning. But the endless descriptive text doesn't really succeed in that. You can't expect the lay person to remember all those terms. Even with a marker trying to mark all definitions etc, and wikipedia by my side, I found it very difficult to follow and understand. Some tables and schemas would have helped.
April 5, 2024
Ik wist dat de Vlaamse wetgeving die open ruimte beschermt, uitgehold was, maar niet de excessieve mate van holheid. Vooral het stuk over hoe ver men gegaan is om de handhaving van bouwmisdrijven tegen te werken, vond ik intrigerend. Zo is er bijvoorbeeld een Hoge Raad die rechterlijke uitspraken (na de laatste beroepsmogelijkheid) over het slopen van illegale bouwsels opnieuw moet beoordelen of die uitspraken wel degelijk uitgevoerd moeten worden. Dat lijkt wel alsof een dief veroordeeld wordt en men dan nog eens moet nadenken of deze de gestolen spullen moet teruggeven. Bovendien zetelen er in die raad ook nog eens politiek benoemde mensen?! Is België nog wel een democratische rechtstaat, wanneer je dit soort constructies ziet?
Ik zit nog steeds te wachten op een minister die de moed heeft om een degelijk en helder ruimtelijk beleid te voeren, de ruimtelijke ordeningswetgeving volledig herziet, zodat we eindelijk iets kunnen doen aan al die extra hectares beton die dagelijks gretig op onze open ruimte wordt gegoten. Ik denk dat bepaalde beleidsmakers pas echt zullen doorhebben hoe onverantwoord men bezig is wanneer er eens in Vlaanderen een stevige waterbom, zoals in Wallonië 2021, passeert. Te laat dus.
Ik zit nog steeds te wachten op een minister die de moed heeft om een degelijk en helder ruimtelijk beleid te voeren, de ruimtelijke ordeningswetgeving volledig herziet, zodat we eindelijk iets kunnen doen aan al die extra hectares beton die dagelijks gretig op onze open ruimte wordt gegoten. Ik denk dat bepaalde beleidsmakers pas echt zullen doorhebben hoe onverantwoord men bezig is wanneer er eens in Vlaanderen een stevige waterbom, zoals in Wallonië 2021, passeert. Te laat dus.
November 19, 2022
Over het belang van ruimtelijke ordening voor ecologie en gezondheid. Vlaanderen is al meer dan veertig jaar bevoegd voor zijn ruimtelijke ordening maar slaagt er niet in een goed ruimtelijk beleid te voeren. Met suggesties voor een kentering, om te bewijzen dat 'wat we zelf doen, beter is'.
October 27, 2024
Mooi overzicht van wat er mis ging in de Vlaamse ruimtelijke ordening. De suggesties voor de toekomst zijn wat braaf geformuleerd. Maar zelfs zo zal de politiek ze ongetwijfeld niet volgen. Bye bye open ruimte!
Displaying 1 - 8 of 8 reviews