Op 30 september 2022 ondertekende Poetin verdragen waarmee hij vier Oekraïense provincies annexeerde. Zeven maanden eerder gaf hij het bevel om Oekraïne binnen te trekken met als doel de regering omver te werpen en het land te ‘denazificeren’. De letter Z werd het symbool van de invasie en de spoedig verwachte victorie. Elk dissident geluid werd gesmoord. In een paar weken tijd veranderde het autoritaire bestuur in een dictatuur van een wraaklustig leider. Poetin nam wraak op het Westen, op Oekraïne, op zijn binnenlandse tegenstanders, ja, op de geschiedenis zelf. In Z analyseert Hella Rottenberg de achtergronden en ontwikkelingen in Rusland die leidden tot de fatale beslissing van de invasie en beschrijft ze hoe Poetin zijn land en zijn regime naar de rand van de afgrond leidde.
Interessant, maar ik was op zoek naar een doorwrochte analyse. Dat was dit boek niet en het laatste hoofdstuk doet vermoeden dat Poetin zijn laatste dagen aan het slijten was, maar helaas een jaar later blijkt niets minder waar.
Het is een beetje van de hak op de tak, maar dat komt misschien ook omdat er zoveel oorzaken zijn aan te geven voor de huidige situatie. Voor mij leverde het in ieder geval een paar nieuwe gezichtspunten op. Een extra ster omdat het boek in korte tijd geschreven moet zijn en handelt over een steeds wijzigende situatie.
Recent verschenen boekje waarin duidelijk wordt gemaakt hoe de toestand in Rusland zo kan escaleren onder het regime van Poetin. De auteur snelt nogal gauw door de geschiedenis van dit immense land maar dit heeft geen bezwaar voor het begrijpen van dit conflict. Toen de Sovjet Unie uiteen viel en alle satellietstaten hun eigen weg, meestal op westerse leest geschoeid, gingen stond Rusland in zijn hemd als het ware. Jeltsin had er intussen al een potje van gemaakt en het land was corrupt tot op het bot. Poetin, een gewezen KGB officier, wist algauw wat te doen en greep de macht. Hij maakte schoon schip met medewerking van de bevolking en het land ging er snel op vooruit. Lang duurde dit spel niet want algauw werden zijn tegenstanders gedwongen in de rij te lopen of ze werden uitgerangeerd. Toen Poetin meende als groot leider ook aanzien te krijgen in het westen kwam hij van een kale reis terug en begon hij op zijn eentje een wrok te koesteren tegen al wie hem tegenzat. Zo komen we nu tot een bijna wereldoorlog.
Mooi en genuanceerde uiteenzetting van de ontwikkelingen in Rusland naar aanloop en tijdens de eerste fase van de oorlog. Het is duidelijk dat er zorgvuldig gekeken is naar beide verhaallijnen en gezorgd dat er meer begrip komt voor hoe dat deze ellendige oorlog is ontstaan. De kritiek op het naïeve westen is verfrissend en zorgt er niet voor dat je ineens sympathie krijgt voor Putin en zijn medestanders, maar wel dat in de interactie het anders aangepakt had kunnen worden.
Helaas blijft het duidelijk dat ook deze oorlog onnodig is en dat dictatuur het meest walgelijke is dat landen kan overkomen.
cijfer: 7 heldere uiteenzetting waarom er nu oorlog is in Oekraïne en de lange weg (eigenlijk al vanaf 2000 toen Poetin president werd) er naar toe. Maar wat dit boek voor mij duidelijk maakte is dat het 'westen' best veel fouten heeft gemaakt tussen 2000 en 2022 en dat de oorlog in Oekraïne (zoals eigenlijk elke oorlog) eigenlijk voorkomen had kunnen worden.
Ik ben momenteel bezig met research over Rusland en dit is echt een top boek. Ik ga hem meteen herlezen. Het is super helder geschreven en geeft, voor toch een relatief dun boek te zijn, een duidelijk en uitgebreid antwoord op al je mogelijke vragen rond dit topic. Er worden goede bronnen en sprekende voorbeelden gebruikt en de auteur heeft duidelijk kennis van de zaken.