Tongkat

by Peter Verhelst

Zijn naam is Prometheus, de jongen-die-het-vuur-bewaart-achter-zijn-tanden. Vlak na zijn dood treedt een winter in die het land jarenlang zal teisteren. Als de koning ook verdwijnt, breekt de revolutie uit.
Veel mensen in de hoofdstad lijken iets te maken te hebben met de dood van Prometheus: Ulrike, die zowel de koning als Prometheus heeft gekust; een kamerjongen van de koning die zich in alle stilte bekwaamt in de kunst van het terrorisme; de Centauren, die half jongen zijn en half motorfiets; en de moeder van Prometheus, die in een muur woont.
Tongkat wemelt van verhalen en verzinsels over een stad die onherroepelijk uiteenvalt.
De lezer wordt binnengeleid in een bordeel, waar de warme lichamen uit woorden bestaan en waar de meisjes die er werken tongkatten worden genoemd.

Genres: Fiction, Fantasy, Dutch Literature, Contemporary, Literature, Novels, Roman

413 pages, Paperback

First published January 1, 1999

About the author

Peter Verhelst is een Vlaamse dichter en schrijver.

Peter Verhelst in de Nederlandstalige Wikipedia

Peter Verhelst in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Peter Verhelst bij "Schrijversgewijs"


Peter Verhelst is a Flemish poet and writer.

Peter Verhelst in the English Wikipedia

Reviews

[Bavo · Rating 2 out of 5]

2,5/5

Zelden heb ik een boek gelezen dat me zo heeft gefrustreerd als Tongkat. Ikzelf verkies stijl boven plot, dus Verhelst zijn wervelende taalgebruik zou me moeten kunnen bekoren. Elke zin is een pareltje, hij omschrijft alle gebeurtenissen, alles wat de personages zien, voelen, horen en denken met woordgebruik dat dicht bij poëzie aanleunt. Verhelst smeedt zijn zinnen aan elkaar in constructies die duizelen, maar daar ligt ook net het probleem. De woordkunst maakt elke passage in het boek zo zwaar dat je als lezer bijna letterlijk naar adem moet happen. Zulke intensiteit van taalgebruik maakt zijn stijl ook opvallend statisch. Er is geen ruimte tussen de ene poëtische zin en de andere, waardoor ze in elkaar overlopen. Sterren schitteren ook enkel omdat ze omgeven zijn door lege ruimte. Was die ruimte er niet, dan zouden we 's nachts gewoon naar een witte hemel kijken, en wat is daar interessant aan? Zo ook met dit boek: er is geen opbouw naar poëtische passages, er is geen lege ruimte die de prachtige zinnen doet schitteren, het is één langgerekte stijloefening. Dit is ok voor een boek van 100 tot 200 pagina's, maar voor 350 pagina's is het te veel.

Tongkat mist ook een doel. Het heeft geen boodschap te vertellen. Er is geen noodzakelijkheid; er zijn weinig vragen en nog minder antwoorden. De thematiek blijft mij onduidelijk en er is weinig betekenis te vinden in het boek. Ik dacht dat ik mij wel zou kunnen vinden in het pure estheticisme van Tongkat, maar ik mis toch een zekere ruggengraat, een focus. Er zijn ook te veel uitweidingen en herhalingen die niets toevoegen aan het verhaal.

Het is niet al slecht; sommige zinnen zijn echt raak: "Even dacht ik van de liefde te proeven, toen ik het Meisje-met-het-Rode-Haar kuste. Maar één week volstond om haar in de steek te laten. Bewijst dat iets over mijn gebrek aan liefde? Nee, het bewijst iets over de liefde, namelijk dat die vermoord wordt door de realiteit. Misschien is de echte liefde de liefde die we koesteren in onze dromen." En ergens in het midden van het verhaal komt alles even mooi tezamen. De verhalen van Ulrike en Prometheus zijn de moeite waard om te lezen en zouden een prachtig, klein boek gevormd hebben. Maar Tongkat kan helaas niet over de hele lijn beklijven.

[eli]

als ik kon was ik gestopt met lezen na 2 pagina’s. ik snapte er helemaal niks van en het was echt totaal niet mijn ding qua schrijfstijl.

[Marthe · Rating 3 out of 5]

3.5 STERREN
Het boek is één grote koortsachtige droom, maar toch past alles op de een of andere manier in elkaar. Het was een cool concept, maar ik vond het wel wat te lang en het is spijtig dat er niet echt een doel lijkt te zijn.

[Louise Van Cleemput · Rating 4 out of 5]

tongkat is een verhaal met acht levens waarbij het ene moeiteloos overvloeit in het andere, wat dan weer parallellen vertoont met het volgende, hetgeen daarna, en zo verder en zo voort. het duurde telkens wel even voor ik die samenhang volledig doorgrond had, en zo werd het boek na een tijd een spel van ontdekkingen in de symboliek.

het voelt alsof je telkens 1 verhaal leest in een vicieuze cirkel, en plots voel je dat de cirkel een volmaakte is. 1 die gemaakt is van vijf sterren, die jeukt van zwarte inkt; bevroren is in tijd, en gesmolten werd door liefde.

“Alsof de lichamen zich door elkaar heen hadden gewoeld, tot het niet meer uit te maken was waar welk lichaam begon en eindigde. Een zichzelf spiegelende waterval van vlees.”

“Misschien is de echte liefde de liefde die we koesteren in onze dromen.”

[Marc Lamot · Rating 1 out of 5]

It is a very strange world Peter Verhelst introduces us to, with hallucinating ice ages, deluges of mythical proportions, Titans with knives to the left hand, a Royal Palace that is beset by an almost permanent revolution, and lots of people who are looking for other people, and for warmth and love. Through different perspectives the story is told bringing it Always a step further, to get a finale image. Sometimes beautiful poetic passages, then again very clinical scenes of action. This book certainly is a literary achievement, but Verhelst was clearly still practicing his pen. Eventually you stay behind with a sense of disorientation: the Tongkat-world remains too surreal to really give delight.

[Gert De Bie · Rating 5 out of 5]

Tongkat lezen was een regelrechte openbaring. Meer dan 20 jaar later kan ik dat gevoel moeiteloos weer oproepen door het boek even ter hand te nemen. Verder resoneert er in mijn achterhoofd: kleur, poëzie, meer kleur en een warme coherentie waar geen vinger op te leggen valt. Bloedmooi.

[Myrthel · Rating 4 out of 5]

Het is een boek dat ik normaal niet direct zou oppikken, het kreeg te veel prijzen van de literaire wereld en deze jagen me angst aan. Te moeilijk, denk ik dan, niets voor mij. Af en toe moet je echter je vooroordelen opzij schuiven en er gewoon aan beginnen. Dan blijkt dit onmogelijke boek net iets voor mij te zijn. Het nam me mee op een onmogelijke, onlogische surrealistische reis door een land dat niet en wel het onze is. Waar de personages alles net iets anders zien tot mekaar toe en waar op het einde alle eindjes zo dicht naast elkaar gelegd worden dat het onmogeljk wordt te vertellen of ze elkaar raken of niet.

[Hanna · Rating 3 out of 5]

3,5. Het heeft me niet de identiteitscrisis gegeven waarop ik hoopte (ik wil al heel lang naar de kapper en zoek een mooi moment in mijn leven om dat te doen. De laatste keer was na het lezen van The Bell Jar), maar wel het gevoel dat ik af en toe te dom ben om te poepen. Alles wat ik wél begreep (en soms ook alles wat ik niet begreep), vond ik mooi!

[Klara Van Vlaenderen · Rating 4 out of 5]

Wrijf twee ijsblokjes tegen elkaar. Veroorzaken ze warmte?

Wat een trip!

[Skyzwalper · Rating 1 out of 5]

Let this be my first review:

In feite zegt de openingszin alles over de stijl, inhoud en sfeer.
"Dat jaar was de ijzige kou een slang die beet naar je hielpezen of naar je neerhangende handen, om zich daaraan op te trekken. Opklimmend langs je ruggenwervels. Kronkelend rond je hals. Tussen je lippen door."

Ik heb letterlijk het boek even dicht gedaan na deze zin, blik neerkijkend en hoofdschuddend zuchtend. Eenvoudig is het boek niet en het is absoluut niet mijn meug, maar omdat ik nog nooit een Nederlandstalig boek in poëtische stijl gelezen had, beet ik door.

PRO:
Af en toe tovert Verhelst prachtige slierten tekst uit zijn hoed die je meteen meenemen in de leefwereld en atmosfeer. Waarlijk mooie poëzie.

CON:
Helaas, net wanneer je wat tempo vindt en je in het boek bént, breekt het ritme. Soms slaan de vergelijkingen nergens op, zijn ze vergezocht en heb je het gevoel dat het een elitair boek is. Jammer genoeg overwegen de CONs op de PRO's. Normaal lees ik een boek in enkele sessies uit, maar nu heeft het me 3 maand geduurd waarbij ik tussendoor 6 boeken las om toch nog maar eens iets 'goeds' te lezen.

Dus voor de fans van poëtische literatuur zal dit vast waarlijk goed zijn (vandaar misschien de Gouden Uil) maar dat dit een boek voor het grote publiek is, zou een leugen zijn.

Vandaar de schamele 1/5.

[Mattis Van den Branden · Rating 5 out of 5]

heel typisch verhelst en vergelijkbaar met zwerm, dus voor mij enkel positief, maar dat is geen mainstream opvatting
het is een goed boek om in de stijl van verhelst te komen, het is wat toegankelijker dan zwerm
het proberen waard, maar leg het weg als het niets voor jou is!

[Bob · Rating 5 out of 5]

1st, 2nd and 3rd @ uni
4th: july 2013

[Guus van der Peet · Rating 5 out of 5]

Toen ik twee weken geleden begon met herlezen waren het vooral de passages over klimaatverandering (een ijstijd in dit geval) die zo profetisch aandeden voor een boek uit 1999. Ondertussen zijn het de constante verwijzingen naar virussen die te close to home voor me zijn. De laatste honderd bladzijden, over de revolutie die verbeeld wordt aan de hand van ziektekiemen in een lichaam, werden wat ongemakkelijk.

Maar ondanks de iets-te-dicht-bij-mijn-bed-staande thematiek heb ik wel echt van deze herlezing genoten. Twee jaar geleden las ik de roman al eens voor studie. Iets te vluchtig destijds, met de drie romans die ik soms per week moest lezen. Pas met een trager tempo en de nodige voorkennis zie ik hoe geweldig ingenieus de roman in elkaar zit. Hoe Verhelst elementen uit sprookjes, de Holocaust, Griekse mythologie, de Franse Revolutie, science-fiction en de Baader-Meinhof Gruppe weet te verweven. Hoe de verschillende perspectieven nooit helemaal in elkaar passen maar tegelijkertijd toch een coherent geheel vormen. Hoe prachtig het allemaal is opgeschreven. En dan te bedenken dat ik vandaag eigenlijk in Brugge Verhelst zou gaan interviewen.

Sterkte allemaal!

[Ruut Willemsen · Rating 4 out of 5]

Een boek met veel rariteiten. Elk verhaal veranderde je van perspectief van de verhaal verteller of ging je terug in de tijd of juist vooruit. Je begreep steeds beter het landschap waar het in afspeelde. Soms is de tekst bijna poëtisch. Ik weet nog steeds niet wat ik precies gelezen heb maar het was intrigerend.

‘Hij leerde mij het geheim van de woorden. Hij vertelde me dat het kwam omdat hij had leren luisteren. Onbevooroordeeld.

Als je zelf leeg bent, kun je je door alles laten vullen. Ik opende mijn oren en hij goot die vol letters.Tot ze me aan de lippen stonden.

Spreek zei hij en de woorden vloeiden uit mijn mond. Schrijf, zei hij en de letters stroomden uit mijn vingernagels.’

[Kobe · Rating 5 out of 5]

Ik wilde dit boek al jaren opnieuw lezen en eindelijk was ik eraan begonnen. Peter Verhelst wist me opnieuw totaal te betoveren met Tongkat. By far het vaagste boek dat ik ooit heb gelezen, maar juist dat maakte het zo heerlijk voor mij. Mega poëtisch, verhalen die in cirkels bewegen en steeds dat ongrijpbare gevoel dat je het net niet helemaal begrijpt. Ik vond het fantastisch om telkens opnieuw parallellen tussen de verhalen te zoeken.

Ik begrijp volledig waarom velen het boek maar niets vinden, maar zelf kijk ik er nu al naar uit om het over een paar jaar opnieuw te lezen.

Het blijft een van mijn favoriete boeken, al zou ik het niet zomaar aan iedereen aanraden.

5⭐️

[Karel-Willem Delrue · Rating 2 out of 5]

Wie Tongkat openslaat, krijgt een vat vol indrukken en beelden, geuren en kleuren over zich uitgegoten. Het verhaal komt als een hand van het papier los, grijpt je hoofd vast en sleurt je doorheen een verticale tunnel mee naar een literaire onderwereld. Tongkat is een prachtig boek.

En toch hou ik er niet van. Tongkat is een death-metaloptreden dat geen adempauzes laat. Een ongecontroleerde beeldenstorm komt op je af en gunt je niet de tijd om inhouden te laten bezinken of te verteren. Het is een kaakslag van woorden die de lezer versuft achterlaat.

Gebruik te veel beelden, metaforen en vergelijkingen en je creëert een averechts effect. "Wrijf twee ijsblokjes tegen elkaar. Geven ze warmte?", vraagt de auteur zich verschillende keren af. Tussen mij en Tongkat ontstaat geen warmte. Integendeel. Het is een prachtig boek, maar het is alsof de inhouden achter een glasachtige plaat blijven hangen. Een boek in een aquarium.
Jammer dat Verhelst zo radicaal kiest voor een esthetische, hermetische benadering van zijn verhaalinhouden. Mythische personages, een helse underground, het groteske, het postmoderne vertelperspectief, ... Allemaal troeven van het boek.

In een andere context zou ik door zinnen als "De vingers verdwenen tusen mijn lippen door. Een vuist in mijn keel. Ik dacht dat ik stikte. Hij trok mijn diepste angst als een glanzende paling uit mijn buik tevoorschijn." omvergeblazen worden. In Tongkat vervagen zelfs zulke zinnen als onderdelen van één grote stijloefening, van een soort uitstallen van impressionistisch poëtisch talent.

Tongkat is een boek van een schrijver die visceraal wil zijn maar helaas cerebraal blijft.

[Mark · Rating 2 out of 5]

I was hesitant to rate this book because I'm not sure I really got it. I understand that Peter Verhelst was hailed at Tonguecat's publication as a "Leading New International Writer" (whatever that is). I know the novel has been described as "visionary". And I know it's also been described as surreal (rightly so). My trouble with it is that it also seems hallucinatory in ways that make the narrative, at least for me, very difficult to follow.

Perhaps I should liken it to jazz and concede that most jazz leaves me cold. While I certainly appreciate improvisation, I tend to be more inclined toward melodic lines, phrasing, and instrumental solos that possess narrative qualities. As an example, check out George Benson's guitar solo on this track from his classic album, Weekend in L.A.: http://www.youtube.com/watch?v=M0iUdC.... I hear statements, sentences, paragraphs, pleas, exclamations, and cajolery in that solo. Indeed, there are so many narrative parts to it that I'd liken it to books like William Faulkner's Go Down Moses or Sherwood Anderson's Winesburg Ohio that weave together interrelated stories into novelistic wholes.

So, because I struggled to maintain the narrative thread throughout Tonguecat, I only gave it two stars. It impressed me as verbal improvisation at the expense of story. But given some of the much higher ratings it's earned from others, it may very well be brillant for all I know. In any event, it wasn't my cup of tea.

[Marianne · Rating 4 out of 5]

Ik las, met veel plezier, de Gouden Uil winnaar van 2000. ‘Tongkat’ van Peter Verelst.
Een apocalyptisch verhaal over de ondergang van een maatschappij. De ondertitel ‘een verhalenbordeel’ dekt de lading. Verschillende verhalen, vanuit diverse perspectieven nemen de lezer mee op een rollercoaster van emoties. Nooit echt duidelijk maar wel alsof je de achterkant van een borduurwerk ziet. Pas op het einde merk je het afgeleverde kunststukje. Peter Verhelst bestookt de lezer met een vuurwerk aan taal en kent de kunst om de lezer te verleiden tot het verder lezen.
Modern van opzet, ook na achttien jaar, dompelt dit boek je onder in de sfeer van een fantasyfilm door de inhoud en de manier waarop de verschillende personages hun visie geven op de dood van ‘de jongen die het vuur achter zijn tanden houdt’. Een verhaal over vuur en ijs. Over ondergang en revolutie. Over een wereld onder en boven. Over Centauren die half mens en half motorfiets zijn. Over verdwenen koningen en het bedriegen van de massa. Maar ook over het steeds weer terugkeren van hoop.
Het boek zit ook vol subtiele verwijzingen naar gebeurtenissen en personages uit de geschiedenis wat er een extra dimensie aan geeft.
Misschien niet het meest gemakkelijke boek om te lezen maar zeker de moeite waard.

[Anne · Rating 2 out of 5]

Ik ben in dubio.

De vertelstijl en structuur van het verhaal zijn mijns inziens magnifiek. Verder heb ik nog nooit een boek gelezen met zo'n fascinerende setting, of gebrek daaraan; moderniteit wordt moeiteloos vervlochten met oude mythes en Middeleeuwse praktijken, wat leidt tot een bijzondere tijdloosheid, en (bij gebrek aan een beter woord) 'plaatsloosheid'.

Toch ging het verhaal me halverwege tegenstaan en wel door hoe de vrouwelijke personages worden neergezet. Dit viel me past echt op in de delen die vanuit een vrouwelijk perspectief worden verteld. Niet alleen zijn de vrouwen compleet andere, en ook onsympathieke, wezens dan de mannen, ook viel het mij op dat hun identiteit bijna geheel wordt gedragen door de functie die ze hebben in relatie tot een of meerdere mannen - meestal komt dit neer op seks, vaker op verkrachting.

Dus, het dilemma. Wat weegt zwaarder: Mijn bewondering voor Verhelsts vakmanschap, of mijn intolerantie wat betreft de gebrekkige representatie van vrouwen in gelauwerde literaire werken? Ik denk toch dat laatste.

[Peter Kerry Powers · Rating 3 out of 5]

I admire this book more than I like it. That is, I understand that Verhelst is pulling off a kind of writerly virtuosity and I applaud appropriately. But I feel about it like I feel about a good bit of contemporary music that appeals to the musical theorist rather than the musical ear. It's possible to feel intellectually compelled, but viscerally unmoved; that's kind of where I end up with Verhelst and his cast of characters. The book recounts fantastical and horrific events in the aftermath of the apocalyptic end of an empire, but the books surfaces are icy, a little like the frigid ice age that descends on the countryside as a major event of the novel. The characters are frozen and statuesque, a little like the frozen corpses that litter the landscape. They remain untouchable, and so untouched and untouching. As a result, Verhlest's story works like an allegory, but one from which I remain mostly removed and uncaring. I'm not sorry I read the book, but why go back.

[kat · Rating 2 out of 5]

Umm... what did I just read?

I liked the structure (the same story told from many different perspectives). I liked the writing, on a sentence-by-sentence or paragraph-by-paragraph level. The story as a whole was either too surreal and hard to follow, or too violent/depressing... sometimes both.

[Alex Argo · Rating 3 out of 5]

This book was like a small rodent I was constantly trying to get a hold of. It starts off that the whole world freezes but humans adapt to the cold and their blood turns to ice. Then it just gets crazy.

[Meghan · Rating 5 out of 5]

lyrical, fantastic, and oozing with verhelst's own quirky narrative through some parallel world of extremities with massive nods to mythology and religion.

[Matthias · Rating 2 out of 5]

"Un bordel d'histoires", voici comment décrire ce roman de façon adéquate. Très difficile à comprendre, pas de linéarité dans l'histoire mais langue très poétique.

[Sandra Aerts · Rating 5 out of 5]

My all-time favorite

[Amber Paris · Rating 3 out of 5]

Een hele hoop prachtige zinnen, een bevreemdende omgeving, onwaarschijnlijke gebeurtenissen en mythische personages die uiteindelijk zeer plotloos door het boek bleven zweven. Niet helemaal mijn ding, tegen mijn verwachtingen in eigenlijk.
De eerste honderdvijftig bladzijden bliezen me omver, daarna kon ik er nog moeilijk mijn aandacht bij houden.

[Anniek · Rating 3 out of 5]

De eerste verhalen raakten me het meest. De taal blijft heel de roman lang zwieren en draaien en is prachtig, maar 335 pagina's is te veel van het goede voor mij. Drie sterren, vooral voor de hypnotiserende zinnen vol verwijzingen.

[Ettie Edens · Rating 4 out of 5]

Dit boek is me zo vaak aangeraden, dat ik me er maar eens aan waagde.
Veel stukken gingen zo snel dat ze langs me heen gingen, maar de kleine, intieme, langzamere stukken in het boek raakten me groots. Een boek met bizarre beelden, kleuren en woorden. Ik wil het nog eens lezen, en de zinnen dan één voor één als aarbeien op mijn tong leggen.

[Sophie]

zo'n boek waarbij ik geen idee heb hoeveel sterren ik 't zou moeten geven, het was geweldig, elke zin is Mooi, maar 't bracht me ook in een enorme reading slump door de no plot just vibes. loved the vibes tho. vuur.

[Fabian Standaert · Rating 4 out of 5]

Het oneindige boek? het onmogelijke boek?
Geweldig geschreven... Ooit gelezen voor school, en altijd op mijn re-read gestaan. Binnen een paar jaar nog eens van plan om de hoofdstukken at random te lezen, en zien hoe het verhaal verder leeft.