Los farsantes

by Pablo Remón, Laetitia Piccarreta (Drawings)

Ana Velasco sueña que le conceden un premio Goya, sin embargo, en la vida real, está muy lejos de ganarlo. Mientras busca oportunidades que le permitan triunfar como actriz, trabaja de monitora de Pilates, hace culebrones y obras infantiles los fines de semana. Diego Fontana es un cineasta de éxito ahora embarcado en una serie que se rodará con estrellas internacionales. Pero un accidente de aviación, al que sobrevive contra todo pronóstico, le obliga a replantearse su carrera. Ana y Diego, cada cual en su órbita, están conectados por una Eusebio, el padre de Ana, un director de cine de culto ya fallecido. Una orografía detallada con la precisión de un topógrafo en la que todavía hay lugar para una hendidura má la acusación que recibe el autor por plagiar el mismísimo texto aquí publicado. A Pablo Remón la trama le sirve de resorte para abordar cuestiones en relación con el éxito y el fracaso, la ambición y el autoengaño; para destripar los mecanismos que nos llevan tanto a luchar por una idea, a veces disfrazada de deseo, como a tirar la toalla. Los una sátira y una reflexión sobre el mundo contemporáneo y los papeles que encarnamos. Una novela que se lee como una obra de teatro.

220 pages, Paperback

Published May 29, 2022

Reviews

[Adela Rodríguez · Rating 4 out of 5]

Me ha gustado tanto... Es una crítica muy dura a la precariedad del mundo artístico enmascarada con el humor. Me he reído, pero también me he sentido triste.

Ojalá poder verla representada algún dia 🤧

[León Galaxio Galaxias · Rating 5 out of 5]

Magnífica, epanadiplótica, divertidísima, sorprendente

[m. · Rating 5 out of 5]

Czy ja to w ogóle przeczytałem? Oczywiście, że nie. Ale to rzecz bez znaczenia. Jestem świeżo po spektaklu Zaćmienie w dwóch aktach w Narodowym, piszę na gorąco. A więc do rzeczy: pieprzyć Szekspira, mamy Remóna. Po pierwsze, ja wcale nie chciałem tego oglądać. Chciałem iść na Matkę Joannę od Aniołów i tylko zbieg okoliczności sprawił, że zamiast tego wybrałem Zaćmienie (czyli Komediantów według przekładu, Farsiarzy, jeśli silić się na dosłowność). Po drugie, przez całą długość spektaklu byłem święcie przekonany, że Pablo Remón to jakiś współczesny Calderóna czy innego Lopego de Vegi, bo czyliż Hiszpania wydała na świat istotnego dramaturga od czasów baroku? (sorry Lorca), i że oglądam uwspółcześnioną adaptację klasyka, bo jakżeby inaczej. Po trzecie, w tym spektaklu na przestrzeni nieco ponad dwóch godzin poruszone zostają wszystkie najważniejsze tematy świata. No dobrze, nie wszystkie, ale każdy z poruszonych tematów znajduje się na owej liście. Po czwarte, trzeba Wam wiedzieć, a nie usłyszycie tego od nikogo poza mną, że Los farsantes (2022) to najważniejsza rzecz napisana dla teatru od ostatnich dwustu lat. Patrzę na fotosy z inscenizacji hiszpańskiej i mogę tylko z lekka utyskiwać nad tym, że w Narodowym scenografia taka uboga, ale choćby oni to wystawili w piwnicy kościelnej i bez światła, wciąż bym trąbił na lewo i prawo, że zajebiste, bo sam tekst sztuki wystarczy (zresztą w Zaćmieniu jest mowa o teatrze słowa, niby prześmiewczo, ale ja swoje zrozumiałem – dla mnie to była autoironia). I właśnie na tej podstawie oceniam książkę, bo wolno mi przypuszczać, że to, co obejrzałem, obejmowało bez pominięć całą treść sztuki. Sztuki absolutnie zajebistej.

Lista najważniejszych tematów świata (niekompletna):
– choćbyśmy nie wiem jak bardzo starali się nie być jak nasi starzy, wszystko co zrobimy, będzie się zawsze kojarzyć z naszymi starymi,
– każdy człowiek nosi w sobie coś bardzo głębokiego, tak bardzo głębokiego, że środki ekspresji, którymi dysponujemy (cała sztuka i tak dalej) są zbyt płytkie, by to wyrazić. Tak, mam czelność powtórzyć: sztuka jest zbyt płytka dla wyrażenia tego, co czujemy,
– kiedy człowiek próbuje być sobą, skazuje się na pośmiewisko i (ten kolejny wniosek akurat ekstrapoluję, bo w sztuce nie ma tego wprost wyrażonego, ale jako że ostatnio miałem podobną rozkminę:) bycie częścią społeczeństwa stanowi kompromis pomiędzy tym, kim chcielibyśmy być, a kim musimy być, by nie zostać z niego wykluczeni,
– wydaje nam się, że jesteśmy oryginalni, kiedy tak naprawdę nieustannie rezygnujemy z bycia sobą, a na dodatek wszystko, to, co składa się na naszą osobowość, jest powtórzeniem, przeróbką bądź adaptacją tego, co już było (na wypadek gdybym wyraził się zbyt niejasno: powtarzamy ulubione z zasłyszanych tekstów, myśląc czasem, że mówimy własne; intepretujemy tak, jak nauczono nas intepretować zamiast odważyć się interpretować inaczej) – NICZEGO nie zawdzięczamy sobie,
– cywilizacja, której się dorobiliśmy, utrudnia, a wręcz nie pozwala człowiekowi być sobą
– nie potrafimy wyrażać tego, co czujemy, ponieważ to, co wydaje nam się, że czujemy, nie jest tym, co czujemy, tylko tym, co uważamy, że powinniśmy czuć (to jest cena kompromisu wynikającego z bycia częścią społeczeństwa),
– spełnione marzenie nigdy nie jest tak piękne jak je sobie wyobrażaliśmy i z tego powodu spełnianie marzeń jest wręcz rozczarowująco dołujące; wolimy marzyć marzenie niż je spełniać (a może to dlatego że te marzenia, które mamy, nie są prawdziwie nasze, tylko zostały nam wmówione?),
– największa chała i najbardziej niezrozumiała sztuka współczesna mogłaby urosnąć w oczach odbiorcy do rangi arcydzieła, jeżeli tylko odbiorca ten zyskałby wgląd w życiorys autora, a autor jest szczery (to się łączy z tym, że nasze środki ekspresji i tak są zbyt ubogie, a bycie sobą to pośmiewisko – kiedy zestawić sztukę z biografią i unaocznić sobie, że autor próbuje tylko być szczery, ta cała szarpanina o trzymanie się własnej tożsamości nabiera wielkiego znaczenia),
– (niestety to też najważniejsze i trzeba wspomnieć) wszystko zdążyło bezpowrotnie ulec skomercjalizowaniu,
– najważniejsze wydarzenia w życiu człowieka wynikają z przypadku,
– z natury (którą przynajmniej w tym względzie możemy zmienić, choć niełatwo) nie potrafimy rozmawiać o uczuciach z naszymi bliskimi (a więc z tymi, z którymi najbardziej potrzebujemy o nich rozmawiać), umiemy natomiast rozmawiać o nich z obcymi (psychoterapeuci to też obcy),
– zbyt często rozmawiając z drugim człowiekiem nie słuchamy tego, co ktoś do nas mówi, tylko kontynuujemy w głowie niebyłą rozmowę z samym sobą – słyszymy to, co chcemy usłyszeć, i mówimy to, co wydaje nam się, że ktoś chce usłyszeć,
– mamy wielkie słowa na ustach i biadamy jadaczką nad wielkimi problemami, kiedy tak naprawdę nic o nich nie wiemy – jesteśmy hipokrytami nawet, a może zwłaszcza wtedy, kiedy szerujemy zbiórkę na głodne dzieci w Afryce,
– (to już chyba moja nadinterpretacja, ale przecież pomyślałem to:) w pewnym sensie większość problemów przestałyby istnieć, gdybyśmy tylko mieli dobre relacje z rodzicami,
– pragnienie sławy zbyt często wiąże się z dążeniem do zrekompensowania kompleksu, że ktoś nas nie zauważa (i/lub nie docenia) – człowiek nie umie być sławny, bo sława nie tyle deprymuje, co obnaża nasz i tak już dawno zdeprymowany charakter

[Santiago Pedrazzoli · Rating 5 out of 5]

Amo a este tipo, su ingenio y su -puntual- metateatro

[Irene]

Ver esta obra en el Valle Inclán me hizo mejor persona.

[Gargoris · Rating 4 out of 5]

Ana, una actriz fracasada, y Diego, un director de cine de éxito, creen que son dos farsantes: Ana cree que se engaña a sí misma pretendiendo que llegará a ser una gran actriz y Diego cree que se engaña a sí mismo pretendiendo que es bueno, cuando solo hace productos comerciales y no Arte (con mucha mayúscula). La obra de teatro se organiza alternando escenas de la vida de una y otro, desarrolladas en paralelo y sin llegar a cruzarse, aun cuando tienen algunos puntos y personajes de unión (el padre de Ana fue un famoso director de cine maldito y también el mentor de Diego).
Que Ana sea una fracasada y Diego un tipo exitoso y que, sin embargo, ambos se sientan farsantes, es solo uno de los guiños de inteligencia de esta obra, que tiene mucho del humor de José Luis Cuerda (algunos de sus gags podrían aparecer en "Amanece que no es poco" sin desentonar en nada). Pero el Sr. Remón añade elementos propios: hay una sucesión de equívocos, juegos metalingüísticos, metasemióticos y metadramáticos, en los que la obra de teatro habla de sí misma y del teatro, que son inesperados, desconcertantes y muy divertidos.
Hay también una forma de escribir los diálogos muy peculiar y muy frecuente en algunos guionistas: para que suenen naturales, se sobrecargan de errores gramaticales, de repeticiones, de incoherencias. Reconozco que funciona, pero es barato.

[Victoria · Rating 4 out of 5]

Me gustó mucho este librooo. Le daría 4 estrellitas y media. Creo que no me ha vuelto loca porque no resueno del todo con el tema principal, pero me he reído mucho y me ha parecido muy guay en general.

¡Un saludo, Pablo!

[María Prieto · Rating 4 out of 5]

Qué obra tan divertida de leer! Me habría gustado verla en acción

[Clara Román · Rating 4 out of 5]

no tengo mucha experiencia leyendo teatro y es la primera vez que leo algo de Pablo Ramón. no sé qué esperaba, pero me ha divertido y eso es lo importante