Escrita no exílio francês em 1933 e publicada no mesmo ano em Amesterdão, a novela de Joseph Roth O Chefe de Estação Fallmerayer conta a história da invulgar paixão vivida por um vulgar chefe de uma estação de caminhos de ferro situada a poucos quilómetros de Viena. Fallmerayer, casado e com duas filhas, pouco fazia senão, dia após dia, ver passar os comboios expresso a uma velocidade vertiginosa em direção ao Sul, que para ele era sinónimo do mar, do sol, da liberdade e da felicidade.
Após um curto período de férias com a família e consequente regresso à sua minúscula estação, um trágico acidente ocorrido ali perto muda radicalmente o curso da sua vida. O destino fá-lo cruzar-se com uma das vítimas do acidente, uma condessa russa casada. Deslumbrado com a mulher desconhecida, dá-lhe guarida e cuida dela enquanto esta recupera do trágico acidente. Passados alguns dias, a condessa, recomposta, vai-se embora, «deixando em todas as divisões e particularmente na cama de Fallmerayer um aroma indelével de pele da Rússia e de um perfume indescritível».
Joseph Roth, journalist and novelist, was born and grew up in Brody, a small town near Lemberg in East Galicia, part of the easternmost reaches of what was then the Austro-Hungarian empire and is now Ukraine. Roth was born into a Jewish family. He died in Paris after living there in exile.
Acho difícil simpatizar com as personagens de Joseph Roth ou sequer compreendê-las, e este chefe de estação Fallmerayer deixou-me novamente desconcertada. No início do século XX, Fallmerayer casou-se por amor e, para sua enorme decepção, teve duas filhas, para ele uma “maldade divina”. Levava uma vida pacata como chefe de estação, só quebrada por umas férias em Itália, direito dos altos funcionários da linha Sul, até que um enorme acidente ferroviário lhe traz um sobressalto inesperado.
Na noite após a catástrofe, Fallmerayer soube como se chamava a desconhecida: era uma condessa chamada Walewska, uma russa dos arredores de Kiev.
Nasce no protagonista uma obsessão instigada pelo olfacto que consegue perseguir quando estala a Primeira Guerra Mundial e parte em direcção à frente oriental.
Nas horas livres, no meio do tiroteio, da inspeção, dos assaltos, começou, com os livros que encontrou por acaso, a aprender russo. Quase por volúpia. No meio do odor a gás, do cheiro a sangue, no meio da chuva, do pântano, do lodaçal, do suor dos vivos, da exalação dos cadáveres putrefactos, Fallmerayer perseguia o estranho aroma do couro da Rússia e o indistinto perfume da mulher.
“O Chefe de Estação Fallmerayer” é uma novela com um final surpreendente sobre um homem banal que se deixa levar pela paixão e que assiste à desagregação do Império Austro-húngaro, um tema muito caro a Joseph Roth.
Todas as manhãs e todas as noites, abençoava a guerra e a ocupação. Nada temia mais do que uma paz repentina. (...) A guerra tinha de durar eternamente, e o serviço prestado por Fallmerayer naquele local e naquele posto tinha de ser eterno.
NOTA: Excelente introdução cronológica de Álvaro Gonçalves à vida de Joseph Roth.
Μια σύντομη σε έκταση, αλλά ταυτόχρονα τόσο μα τόσο απλή μεν αλλά ταυτόχρονα τόσο συναρπαστική ιστορία για τον παθιασμένο έρωτα του σταθμάρχη Φαλλμεράυερ, κατά την διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η ζωή του σταθμάρχη, μέχρι εκείνη τη στιγμή ήρεμη και οικογενειακή θ’ ανατραπεί όταν θα γνωρίσει μια κόμισσα από τη Ρωσία χάρη σε ένα ατύχημα στη σιδηροδρομική γραμμή στην οποία υπηρετεί. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ζούσε μια ήρεμη ζωή. Ζούσε με την σύζυγο και τις δύο δίδυμες κόρες του, αντιμετώπιζε με υπευθυνότητα την εργασία του. Ο πόλεμος θα τον φέρει στο μέτωπο στην πατρίδα εκείνης. Θα ανταμώσει ξανά μαζί της και θα ζήσουν τον έρωτα τους. Θα ερωτευτεί παθιασμένα, δυνατά. Ο έρωτας του φουντώνει και παρασύρει και την αγαπημένη του. H ταχεία του έρωτα τρέχει με γοργούς ρυθμούς και τους παρασύρει. Ο Ροτ πλάθει με τρόπο μαεστρικό και απλό, σχεδόν ακατέργαστο χωρίς περιττά στολίδια πλάθει μια ιστορία που μπορεί να μην ξεχωρίζει της πρωτοτυπίας της, που σε παρασύρει όμως με την αφήγηση της. Ήρεμη δύναμη ο Ροτ. Μια ιστορία πάθους για το αδύνατο που έγινε δυνατό. 4*
Ενα σύντομο διήγημα απο τον μοναδικό Roth. Μια ερωτική ιστορία στην εποχή του πρώτου παγκ. πολέμου. Ενας αυστριακός σταθμαρχης και μια Ρωσίδα κομισσα. Υπέροχο!!!
Em poucas dezenas de páginas de escrita simples e despretenciosa, Joseph Roth narra a deliciosa história de uma paixão e uma entrega impossíveis e, ainda assim, concretizadas. Talvez lembrando que as experiências e as possibilidades acontecem dentro de nós, independentemente dos acontecimentos.
Ο σταθμάρχης Φαλλμεράυερ ήταν από το 1908 διορισμένος στη γραμμή Βιέννη - Τεργέστη και η απλή πληκτική και καθόλου ικανοποιητική ιστορία που βιώνει ως άνθρωπος του παίζει πουλημένα παιχνίδια με τη μοίρα του, έτσι ώστε η ανιαρή προβλεψιμότητα της ζωής του ανατρέπεται ξαφνικά, απόλυτα, γελοία και τραγικά όπως όλα τα ανθρώπινα, τα αληθινά και τα σπουδαία.
Η ουσία όλου αυτού του μικρού μα εξαιρετικού βιβλίου που γεννάει απέραντο σεβασμό, αμέτρητο θαυμασμό και αμετρίαστη λύπη είναι η ανθρώπινη υπόσταση μέσα από την ηθική της αξιοπρέπειας που γίνεται αρχικά χρηστική και κατόπιν καταποντίζεται από την τερατώδη δύναμη και την απίστευτη αλλαγή που επιφέρει σε μυαλό, πνεύμα και καρδιά το μεγαλείο του κεραυνοβόλου, αναρρυθμιστικού και αναμορφωτικού έρωτα.
Με πόση μαεστρία αυτός ο τεράστιος συγγραφέας μεταφέρει στο χαρτί με τις γευστικότερες λέξεις του την και απόλυτη αναρχία που συγκλονίζει κάθε ύπαρξη από την στιγμή που θα αισθανθεί πως το αδιανόητο και το ακαταμάχητο έχει κάνει κατοχή στην ψυχή του. Ερωτεύτηκε, πρόδωσε, πόνεσε, θυσίασε πατρίδα και οικογένεια, έφερε κοσμοϊστορικές αλλαγές στη μίζερη καθημερινότητα του και με την ευγενική χορηγία του μεγάλου πολέμου ο σταθμάρχης κατάφερε να ακουμπήσει το όνειρο λίγο πριν ξημερώσει και χαθεί μαζί με την θολή παραζάλη του ύπνου. Το έζησε. Το πίστεψε. Το πάλεψε από παντού. Το διεκδίκησε με κάθε μέσο. Του δόθηκε ολοκληρωτικά. Ήταν ο μεγάλος και πρώτος έρωτας της μεσήλικης ζωής του. Τυφλώθηκε. Ζαλίστηκε. Πέταξε στους ουρανούς της ερωτικής λαγνείας και της εφήμερης ικανοποίησης όλων των ενστίκτων του. Και έτσι ξαφνικά, σαν ρεύμα από ξαφνικό φθινοπωρινό αεράκι η μισάνοιχτη πόρτα της καρδιάς του έκλεισε με πάταγο. Δεν ήταν αποτυχία. Ούτε φυγή. Μήτε θάνατος ακαριαίος. Ήταν η ικανότητα και το ταλέντου του καλλιτέχνη που προσκυνάει στο βωμό της ευδαιμονίας να καταλάβει το τέλος πριν το δει. Είναι η λαμπρή, θανατηφόρα, επίπονη και αξιοθαύμαστη απόφαση που πρέπει να πάρεις όταν ξέρεις πότε πρέπει να φύγεις. Ούτε νωρίτερα, ούτε αργότερα. Ακριβώς όταν το ρολόι της ψυχής σου χτυπάει μεσάνυχτα!…
Σ' αυτό το μικρό αλλά σπουδαίο διήγημα του Ροτ, διόλου τυχαία, ο αναγνώστης βιώνει μια εμπειρία αντίστοιχη με το πέρασμα της ταχείας από έναν επαρχιακό σταθμό· το στιγμιαίο σπινθήρισμα του γραμμικού συρμού κουβαλάει πάνω του ένα σύνολο φαντασιακών όσο και απερίγραπτων κόσμων που διαφεύγουν ταχύτατα από τη σφαίρα του εφικτού, εκτός αν αλλάξεις τη θέση από την οποία παρατηρείς. Έτσι κι ο Φαλλμεράυερ, στην εμφάνιση της γυναίκας με την οποία ερωτεύεται αυτοστιγμεί, εγκαταλείπει τη στατική ζωή του και καλπάζει με όχημα τον έρωτα και τον Μεγάλο Πόλεμο προς ένα μέλλον που σε λίγα χρόνια —ή και σε μια στιγμή, όπως κυλάει το βέλος του χρόνου μέσα στο βιβλίο— συντριβεί κάθε έννοια προβλεψιμότητας και διαρρηγνύει οριστικά την τάξη του χρόνου στον παλαιό κόσμο όπως τον ήξερε η Ευρώπη των αρχών του 20ού αιώνα. Ο Γιόζεφ Ροτ, ένας απ' τους αγαπημένους μου συγγραφείς, σε κάθε κείμενό του νεύει στενάχωρα προς τον πολύπτυχο και ευρύ κόσμο της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας που χάθηκε, παίρνοντας μαζί της κάθε δυνατότητα για ρίζωμα και επιστροφή.
Excluindo a tendência para criar diálogos com exclamações que melhor se quedariam declarações, a escrita de Joseph Roth merece todos os elogios que de um modo geral povoam as cr��ticas ao seu trabalho. Esta curta novela é um bom exemplo do mencionado supra. Em pouquíssimas páginas todo um universo particular se apresenta ao leitor, levando-o na improvável entrega de Fallmerayer ao desejo que uma aleatoriedade plantou naquela que, até então, era uma existência regrada no espartilho das expectativas alheias. E sim, há a tal «história de amor impossível», a perseverança de Fallmerayer, e todos os lugares comuns. Mas o que li de verdadeiramente extraordinário foi o epílogo, um «sopapo narrativo» como já não sofria desde as últimas páginas de «A Montanha Mágica» (ainda que numa escala necessariamente menor), e quem leve consciência de classe para esta leitura certamente que também o perceberá. Sublime.
"Αγαπούσε αυτός την ωραιότερη γυναίκα του κόσμου. Την είχε συνέχεια δίπλα του, όπως χρόνια ολόκληρα πριν την είχε μέσα του. Τώρα ζούσε ο ίδιος μέσα σ’ εκείνη. Στα μάτια της έβλεπε κάθε ώρα και στιγμή τον εαυτό του, όποτε ήταν κοντά της -και δεν υπήρχε ώρα της ημέρας που να μην είναι κοντά οι δυο τους”.
Ο σταθμάρχης Φαλλεμράϋερ είναι μια νουβέλα με θέμα τον κεραυνοβόλο έρωτα, όπως αυτός βιώνεται από έναν ερωτευμένο άνδρα. Πώς μπορεί μια συνάντηση να αλλάξει την πορεία της ζωής μας για πάντα; Μέχρι που μπορούμε να φτάσουμε για την αναζήτηση του άλλου μας μισού, του απόλυτου έρωτα και της ευτυχίας; Ποιο ρόλο παίζει η μοίρα, το πεπρωμένο και ποιο η τύχη στην τελική πραγμάτωση του απόλυτου έρωτα; Τι φταίει κι εκεί που νομίζουμε ότι κατακτήσαμε την ευτυχία ξαφνικά ολα ανατρέπονται σε μια μόνο στιγμή; Τελικά η μοίρα του μεγάλου έρωτα είναι να παραμένει ανεκπλήρωτος;
Η υπόθεση δε φαίνεται ιδιαίτερα πρωτότυπη, όμως ο τρόπος που τη χειρίζεται ο Roth, σε συνδυασμό με τη ζωντάνια και το ρυθμό της γλώσσας του, την εμβάθυνση στους χαρακτήρες και τα συναισθήματα τους, δημιουργούν ένα ανάγνωσμα που δε θέλεις να αφήσεις από τα χέρια σου. Απλά αφηγηματικά μέσα χωρίς δραματοποιημένες καταστάσεις, έντονος λυρισμός στις περιγραφές, συχνές κοφτές και σύντομες φράσεις οδηγηγουν σε μια σταδιακή κορύφωση με απροσμενο τέλος. Ο Joseph Roth είναι πραγματικά ένας μεγάλος συγγραφέας με τον οποίο μέχρι σήμερα δεν είχα συναντηθεί. Θα επανέλθω σύντομα στο μαγικό του κόσμο με το μεγαλύτερο έργο του το "Εμβατήριο του Ραντέτσκυ" που τοποθετώ στις αναγνωστικες μου προτεραιότητες.
Ο Γιόζεφ Ροτ είναι πάντα η καλύτερη επιλογή... Ακόμα ένα βιβλίο μικρό, περιεκτικό και γαμωτο γιατί τέτοιο τέλος? Αν μπορούσα και 10 αστέρια του έβαζα... Το ότι θεωρείται ένας από τους καλύτερους συγγραφείς του 20ου αιώνα είναι το λιγότερο...
Adam Fallmerayer, o chefe de uma pequena estação austríaca, casado e com filhos, apaixona-se por uma condessa russa, sobrevivente de um trágico choque de comboios. Esse amor — aparentemente impossível porque a condessa não revela qualquer interesse por Adam e parte com o marido — transforma totalmente a vida do chefe de estação. se dermos ouvidos a tudo o que as pessoas podem saber umas das outras, teria sido impossível prever um destino invulgar para Fallmerayer. Contudo, alcançou-o, agarrou-o...
Μικρό σε έκταση, αλλά περιεκτικό σε ένταση, αισθητική και νόημα. Μια γλώσσα απλή, χωρίς περιττές φιοριτούρες, που πλάθει όμως όλη την ιστορία τόσο έντονα... Αντάξιος του ομοεθνή του Τσβάιχ.
Roths Geschichte einer amour fou, stilistisch auf Augenhöhe mit Radetzkymarsch, der direkte Vergleich mit Die Büste des Kaisers kostet diese schöne Geschichte einen Stern.
«Ο Σταθμάρχης Φαλλμεράυερ» ήταν ένα βιβλίο που ήθελα εδώ και πολύ καιρό να διαβάσω. Και επιτέλους τα κατάφερα!
Η ιστορία πάει ως εξής:
Είμαστε λίγο πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και έχουμε δύο πρόσωπα τον Άνταμ Φαλλμεράυερ, έναν Αυστριακό σταθμάρχη και την κόμισσα Βαλέβσκα, μια Ρωσίδα κόμισσα. Ο καθένας από τους δύο είχε τη ζωή του. Παντρεμένοι με άλλους ανθρώπους. Μάλιστα ο Φαλλμεράυερ είχε και οικογένεια.
Μια μέρα, ένα συμβάν θα τους φέρει κοντά. Αυτή θα φιλοξενηθεί σπίτι του για κάποιες μέρες και μετά θα φύγει. Όμως αυτός το κολληματάκι του το έφαγε μαζί της.
Έτσι, λοιπόν, ο καιρός περνούσε και ο πόλεμος ήρθε. Ο ήρωας μας εκμεταλλευόμενος την «ευκαιρία» (γιατί για αυτόν ο πόλεμος λειτούργησε σαν «ευκαιρία») γύρισε γη και ουρανό για να βρεθεί στην πόρτα της. Εκεί θα ξεκινήσει μια ιστορία πάθους αναμεταξύ του ήρωα και της ηρωίδας μας.
Αυτό που με εντυπωσίασε στο βιβλίο αυτό ήταν ότι μου έδωσε την αίσθηση ότι διάβαζα μυθιστόρημα ολοκληρωμένο. Ενώ είναι διήγημα. Πολλά μυθιστορήματα εκτείνονται επί σελίδων και περιγραφών επί περιγραφών, αυτό δεν είχε τίποτα τέτοιο. Είναι πλούσιο ενώ είναι μικρό. Άρτια γραμμένο, χωρίς φανφάρες.
Το μόνο μου ίσως «παράπονο» ήταν το απότομο τέλος.
Όπως και να έχει μπορεί αυτή να ήταν η πρώτη φορά που διάβαζα Ροτ αλλά δεν θα είναι η τελευταία φορά.
________________ Ο σταθμάρχης Φαλλμεράυερ ________________
Το βιβλίο μας παρουσιάζει την ιστορία του Αυστριακού Φαλλμεράυερ υπάλληλο ενός σταθμού των τρένων που με ένα αναπάντεχο περιστατικό θα βρεθεί να φιλοξενεί στο σπίτι του μια Ρωσίδα γυναίκα. Το ενδιαφέρον του Φαλλμεράυερ για την γυναίκα αυτή, θα γίνει έντονο και θα δημιουργηθούν αισθήματα που δεν περίμενε ότι θα του προκαλούσε ποτέ. Ο Φαλλμεράυερ όμως είναι παντρεμένος με δύο κόρες και ζει μια ήσυχη και χωρίς εντάσεις ζωή. Ο πόλεμος όμως θα τον απομακρύνει από την οικογένεια του και θα τον φέρει κοντά στην Ρωσία και ο μόνος δρόμος που ξέρει και ακολουθεί είναι ο δικός της.
Πρώτη μου επαφή με Ροτ και σίγουρα όχι τελευταία. Μια ιστορία πάθους εν καιρό πολέμου ανάμεσα σε δυο παντρεμένους ανθρώπους που ζουν σαν να είναι η τελευταία τους στιγμή μαζί. Μικρό, λιτό χωρίς φανφάρες και περιττές περιγραφές, μια ωδή στον έρωτα. Διαβάστε το!
Εξαιρετικό! Μια συμπυκνωμένη ιστορία έρωτα και πάθους χωρίς ανταπόκριση εν μέσω ιστορικών γεγονότων της Αυστρο Ουγγαρίας του 20ου αιώνα, ρέει αβίαστα και απολαυστικά! Μοναδικός Roth είναι θέμα χρόνου πότε θα διαβάσω τα υπόλοιπα βιβλία του και κυρίως το Εμβατήριο.
As minhas incursões na obra de Joseph Roth não me têm deixado entusiasmado, até agora. Este pequeno conto, publicado autonomamente pela Assírio & Alvim com tradução de Álvaro Gonçalves, glosa o tema do incidente aleatório que muda completamente uma vida: o chefe de uma estação ferroviária situada a duas horas de Viena acolhe em sua casa uma dama russa que foi vítima de um acidente. Após a partida desta, Fallmerayer fica obcecado com as recordações que ela deixou atrás de si, aprende russo e começa a alimentar o plano de a reencontrar, o que acaba conseguindo graças à uma mistura de sorte e perseverança, no meio do tumulto da guerra. O conto é interessante pela maneira sóbria como relata a realização de um sonho que parecia inverosímil. A sucessão de improbabilidades que conduz ao reencontro entre o chefe de estação e a dama russa quase parece uma fatalidade banal - tal como o desfecho, que rompe o idílio e estabelece uma espécie de simetria em relação aos acontecimentos anteriores. A felicidade e o fim desta aparecem como factos da vida que se equivalem. Qualquer que seja o balanço final, a procura dessa felicidade é aqui descrita aqui com soberba delicadeza. Esse acto de nobreza, pelo menos, fica inscrito no tecido da existência para lá das contingências e dos abalos da História e do acaso.
El jefe de estación Fallmerayer tiene una vida rutinaria y anodína. La vida asegurada desde un punto de vista material, una mujer y dos hijas que empieza a querer pasados loa tres meses de su nacimiento. "A querer, es decir, a cuidarlas con el esmero burgués con el que acostumbra a hacerlo un padre y un empleado de bien."
Una vida que un accidente y una elegante mujer trastocan. Porque cuando uno tiene una no-vida un elemento externo puede revolucionar por completo tu mundo interior.
Esta es una novela corta con un contexto histórico propio que sin embargo, resulta atemporal. Una historia de amor, una historia dramática, escrita con mucho gusto en la que lo mas fascinante para mi ha resultado ser el camino psicológico del propio protagonista de la primera a la última página ¡y vaya con la última página!
Como dijimos antes, Roth aprovecha que experimentó en carne viva una época convulsa. Hay letimotivs recurrentes en su obra. Uno de ellos es aquel que, repetimos, inspiró a Bernhard: la caída del imperio austrohúngaro. En el caso de este libro esto es patente en la apuesta del protagonista por la nada. Prefiere perderlo todo por una mujer que al final no le corresponde a plenitud. ¿Qué pasa luego de que el esposo de la rusa regresa? Ese es no un enigma, sino una salvedad de la humanidad: no pasa nada. Pasa un nuevo comienzo, una nueva muerte quizá. Como el imperio Austrohúngaro: se perdieron los símbolos y queda la vida, pero una nuda vida, una vida cercana a la no-vida. Roth, de nuevo, demuestra ser uno de los mejores escritores olvidados del siglo pasado.