Smotshè: Biographie d'une rue juive de Varsovie

by Benny Mer, Gilles Rozier (Translator)

Entre les deux guerres, les Juifs représentent environ un tiers de la population de Varsovie. Benny Mer choisit de les faire revivre à travers la visite guidée d’une des rues les plus pauvres du quartier juif de la ville, la rue Smocza (Smotshè en yiddish). Pour cela, il s’est plongé dans la presse yiddish, ses annonces, les faits divers, les fragments littéraires…

Les personnages rencontrés – souvent des petites gens, tailleurs, vendeuses au marché… – sont une source essentielle pour l’auteur.

252 pages, Kindle Edition

First published January 1, 2017

Reviews

[Mateusz Kołota · Rating 4 out of 5]

Benny Mer w swojej książce Smocza. Biografia żydowskiej ulicy w Warszawie przywraca do życia fragment miasta, który niemal całkowicie zniknął z pamięci zbiorowej. Smocza, zwyczajna i niepozorna ulica warszawskiego Muranowa, w okresie międzywojennym była tętniącym życiem mikrokosmosem żydowskiej Warszawy. To tutaj w ciasnych podwórkach i czynszowych kamienicach mieszali się religijni ortodoksi i działacze politycznych ruchów żydowskich, robotnicy i drobni przedsiębiorcy, twórcy i zwyczajni mieszkańcy – cała barwna mozaika codzienności.

Mer nie ogranicza się do suchego opisu. Sięga do literatury jidysz, wspomnień, gazet, archiwalnych fotografii i rozmów ze świadkami, którzy jeszcze pamiętają świat Smoczej sprzed wojny. Z tych fragmentów tworzy wielowymiarowy portret ulicy – z jej gwarami, zapachami, sklepikami i dramatami. To swoisty literacki spacer, ale zarazem próba ocalenia tego, co zostało niemal całkowicie zatarte przez Zagładę.

Największą wartością książki jest jej podwójna perspektywa: z jednej strony dokument historyczny, z drugiej – refleksja o pamięci i o tym, jak można „przywracać” światy, które zniknęły. Mer przypomina, że historia Żydów w Warszawie to nie tylko wielkie daty i tragiczny finał, lecz także codzienne życie tysięcy ludzi – i że warto wsłuchać się w opowieści o miejscach pozornie zwyczajnych, jak Smocza.

Smocza to wzruszająca, drobiazgowa i pełna szacunku próba odtworzenia utraconego świata. To książka, która – tak jak chciał autor – sprawia, że świat słyszy opowieść o zapomnianej ulicy i jej mieszkańcach.

[Marcelina Chudyk · Rating 3 out of 5]

Autor zabiera nas na spacer po ulicy Smoczej, jednej z głównych ulic żydowskich w przedwojennej Warszawie. Opowiada o mieszkańcach i ich codzienności, kulturze, cytuje gazety z tamtych lat.
Książka pozwala poznać utracony świat warszawskich Żydów, a najciekawszy był dla mnie rozdział o kinie, teatrach i aktorach/aktorkach jidysz z ulicy Smoczej.
Daje 3/5, bo autor umieszcza w utworze wiele dygresji i pobocznych wątków, co wpływa na płynność lektury.
Niemniej jednak, polecam!

[Kuba · Rating 2 out of 5]

chaotyczna, anegdotyczna i niezbyt dobrze napisana. szkoda