Polski new look. Ceramika użytkowa lat 50 i 60

by Barbara Banaś

Polski New Look. Ceramika użytkowa lat 50. i 60. to unikatowa pozycja na polskim rynku wydawniczym. Autorka, dr Barbara Banaś, od lat interesująca się historią polskiego wzornictwa, jest kustoszem Działu Ceramiki i Szkła Współczesnego Muzeum Narodowego we Wrocławiu. W swojej książce prezentuje i poddaje analizie dokonania polskich designerów ceramiki użytkowej pierwszych powojennych dekad.

W Europie sztuka użytkowa i design tego czasu funkcjonuje pod historycznym już szyldem „New Look”, który po raz pierwszy użyto jako hasła promującego debiutancką kolekcję Christiana Diora w 1947 roku. Do Polski nowe tendencje dotarły na krótko przed czasami politycznej „odwilży” 1956 roku. Niezwykle istotną rolę w propagowaniu „nowoczesności” i pojęcia „dobrego wzoru” odegrał założony przez Wandę Telakowską Instytut Wzornictwa w Warszawie. Jak podkreśla dr. Barbara Banaś ceramiczny design lat 50. i 60. w Polsce to jednak nie tylko projekty powstające w pracowniach Zakładu Ceramiki i Szkła IWP, to bogata i dotąd rzadko prezentowana oferta polskich wytwórni porcelany, porcelitu i fajansu.

Autorka przedstawia genezę koncepcji wzornictwa w myśl hasła „piękno na co dzień i dla wszystkich” zainicjowanej w kręgu Wandy Telakowskiej i prowadzonego przez nią Biura Nadzoru Estetyki Produkcji, a następnie kolejnej stworzonej przez nią placówki Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. W kolejnych odsłonach prezentuje: historię działalności Zakładu Ceramiki i Szkła IWP, europejskie konteksty czyli najistotniejsze przemiany w ceramicznym designie tego okresu w krajach Europy Zachodniej. Zasadniczą część książki poświęcono przedstawieniu, w osobnych rozdziałach, historii i dokonań poszczególnych Ośrodków Wzorcujących fabryk w Wałbrzychu, Jaworzynie Śl., Chodzieży, Ćmielowie, Pruszkowie, Tułowicach, Bogucicach, Włocławku, Mirostowicach, a także wytwórniach prywatnych (Steatyt) i zakładach związanych z Cepelią (Kadyny, Bolesławiec, Włocławek). Ciekawym dopełnieniem jest fragment poświęcony roli ceramiki dekoracyjnej i użytkowej w polskich wnętrzach okresu „odwilży”, gdzie autorka ukazuje przebieg gwałtownej fascynacji stylem nowoczesnym i „pikasowską” estetyką przywołując m.in. prasowe relacje z wystawy wnętrz i targów, a także przypominając wybrane scenografie popularnych polskich filmów z tego okresu.

Genres: Nonfiction, Art

360 pages, Paperback

First published January 1, 2011