Emily Brontë. Królestwo na wrzosowisku

by Eryk Ostrowski

Pierwsza polska biografia Emily Brontë. Autor głośnej książki Charlotte Brontë i jej siostry śpiące odsłania nieznane fakty z życia pisarki. Okazuje się, że ukrywała ważny sekret, o którym nie przeczytamy w żadnej z poświęconych jej książek. Nie udało jej się zabrać go do grobu – pamięć o nim przechowały prywatne dokumenty świadków oraz ich potomków. Ujawnienie tej tajemnicy nie zakłóca obrazu dziewczyny, którą widzimy na tych wietrznych wzgórzach; rozsnuwa jedynie mgłę, która dotąd spowijała jej postać. Otóż ktoś w życiu Emily Brontë był – był naprawdę...

Książka zawiera nigdy dotąd nietłumaczone na język polski wiersze i prozę Emily Brontë.

500 pages, Hardcover

First published November 10, 2022

Reviews

[magdalena [pani nostalgia]]

jak ją ocenić obiektywnie? po 1. jest naprawdę świetnie napisana, po 2. faktografia na wysokim poziomie, mnóstwo listów, tekstów, nawet wyimki z księgi finansowej - bardzo to wszystko przybliża życie Emily i jej rodziny, po 3. dużo emocjonalności mimo wszystko, próba zrozumienia osób i ich emocji, odtworzenie charakteru Emily i przełamanie stereotypów

NO ALE

tak jak kiedyś Eryk Ostrowski zdecydował, że Emily Brontë nie napisała "Wichrowych Wzgórz" tak tutaj słów o "Wichrowych Wzgórz" prawie nie ma. wzmianka o tym, że powieść napisał Branwell, przeczytacie i tym w mojej książce "Tajemnice Wichrowych Wzgórz" i koniec. jakby udowadniał, że Emily robiła coś innego i na pewno nigdy nie usiadła i nie zaczęła pisać powieści. jakby to wszystko było pewnikiem. ja rozumiem, że zagadnieniu poświęcił jedną całą książkę, ale chyba w biografii osoby, której przypisuje się autorstwo powieści, należy o tej powieści również napisać, choćby uzasadnić swoją teorię.

a mnie ta teoria osobiście dotyka i boli i mam "Tajemnice Wichrowych Wzgórz" na półce, ale boję się czytać, o

[Julia ୨୧ · Rating 3 out of 5]

Biografia Emily Brontë autorstwa Eryka Ostrowskiego jest bogata w wiele fascynujących szczegółów dotyczących życia tej genialnej angielskiej pisarki. Choć nie jest to pierwsza książka dotycząca słynącej z pisarstwa rodziny, po którą sięgnęłam biografia zainteresowała mnie i niewątpliwie pogłębiła moją wiedzę na temat tego niezwykłego rodzeństwa. Przyznam jednak, że były momenty, w których chciałam ją po prostu odłożyć i już do niej nie wracać. A o to dlaczego:
1. Eryk Ostrowski uparcie trzyma się teorii, że to nie Emily napisała ,,Wichrowe Wzgórza". W swojej pracy prawie w ogóle nie wspomina o książce, z autorstwa której słynie pisarka (a sądzę, że wielu czytelników sięgęło po tę lekturę właśnie ze względu na miłość żywioną do tej powieści). Biograf nie przywołuje wielu dowodów na poparcie swej kontrowersyjnej tezy, zamiast tego odsyła nas do swojej innej książki ,,Tajemnic Wichrowych Wzgórz", w której to rzekomo dowiódł słuszności swoich poglądów.

2. Według mnie w biografi zbyt wiele miejsca poświęcono domniemanej relacji Emily z Robertem Heatonem. Odniosłam wrażenie że autor całą twórczość Emily próbuje analizować w kontekście tego związku, zakończonego odprawą kawalera. Ostrowski w kółko wałkuje temat Heatonów z Ponden Hall i przy każdej możliwej okazji na nowo podejmuje wątkek rzekomego romansu tajemniczej pisarki z usytuowanym dziedzicem.

3. Ostrowski w swojej książce odwołuje się do wielu różnych źródeł, jednak niemal za każdym razem, gdy przywołuje opinie innego biografa
tej jakże uzdolnionej rodziny, ujawnia swoje poczucie wyższości nad nim
(na zasadzie - ,,To ja mam rację, a nie ty"), choć tak jak w przypadku swojej tezy dotyczącej autorstwa ,,Wichrowych Wzgórz", nie przywołuje zbyt wielu rzetelnych dowodów, które miałyby to potwierdzać.

Niemniej jednak ,,Emily Brontë Królestwo na wrzosowisku" to książka bardzo dobrze napisana, po którą warto sięgnąć, chociażby dlatego, że zapoznaje nas z fenomenem niezwykłej poezji Emily Brontë. Ostrowski przybliża nam sylwetkę wybitnej i nietuzinkowej kobiety, jaką bez wątpienia była panna Brontë, zagłębia się w psychikę opisywanej przez siebie postaci, analizuje ją w kontekście jej czynów oraz świadectw, które przekazali światu jej bliscy. Biografia zawiera fragmenty cennych listów, jakie zachowały się po rodzinie Brontë oraz nietłumaczone nigdy wcześniej na język polski brukselskie eseje Emily, które pozwalają nam lepiej poznać jej wyjątkowy światopogląd.

[c_branwell · Rating 5 out of 5]

Absolutnie uwielbiam to w jaki sposób Ostrowski pisze o siostrach. Bardzo lubię to, że w swoich biografiach wgłębia się w psychikę postaci o której pisze. Poza tym styl Ostrowskiego jest bardzo dobry – jego książki czyta się po prostu z wielką przyjemnością. Zanim usiadłam do czytania, miałam obawy, że ta książka w większości będzie powtarzać to, co pojawiło się już w biografii Charlotte, a bardzo miło się zaskoczyłam. Jest tu tyle świeżych rzeczy, a jak dzieją się wydarzenia, które znam, to opisane są z zupełnie innej perspektywy dzięki czemu nie ma się wrażenia wtórności.
W tej biografii Ostrowski porusza też bardzo ciekawy wątek domniemanej miłości Emily i Roberta Heatona, chociaż czasem mam wrażenie, że autor za bardzo opiera się na tej relacji, nie rozważając innych argumentów czy wyjaśnień. To tylko taka zgrzytająca drobnostka, oprócz tego wspaniale się to czytało! Dodam też tylko, że jeśli interesuje was cała rodzina Brontë i chcecie poznać niektóre konteksty, tutaj pominięte (słusznie, bo byłoby to za długie), to polecam sięgnąć chyba najpierw po "Charlotte Brontë i jej siostry śpiące". W tamtej książce Ostrowski rozwija wątki m.in z życia Branwella.

[nikola_kowalska · Rating 4 out of 5]

3.75⭐️

[Emilia Jaroszyńska · Rating 3 out of 5]

Doceniam za dużą ilość zdjęć, natomiast uważam, że spisy z ksiąg bankowych i rozbudowane listy są zbędne. Biografia o Emily przypomina bardziej esej i jest dość chaotyczna.

[Jola Cora · Rating 4 out of 5]

Dziwna jest to biografia. Książka bardzo emocjonalna, pasjonującą, dobrze wypracowana, oprócz w jednej, nie bez znaczenia sprawie - otóż autor twierdzi, że to nie Emily napisała Wichrowe Wzgórza, ale jej brat, Branwell. Co lepsze, nie rozwodzi się w temacie ale odsyła nas do innej, uwaga, swojego autorstwa (!), książki.... Dużo czasu poświęca "udowodnieniu", że Emily miała miłosną relację z Robertem Heatonem, ale dlaczego podpisała Wichrowe Wzgórza swoim imieniem, nic, ani słowa, przyjmuje to już za udowodnione w tamtej jego książce...
Dlaczego tak wysoko cenię mimo wszystko tę książkę? Bo naprawdę jest pasjonująca i okazuje bardzo trafny portret charakteru Emily.

[olucha · Rating 4 out of 5]

kolejny raz odnalazłam w emily siebie

za dużo domysłów na temat heatona i prowadzenia według tego tropu dużej części biografii

poruszająca dokumentacja ostatnich chwil życia emily i do granic cudowna relacja rodzeństwa

dziwne zjawisko: wiedza o śmierci w konkretnym roku w konkretnych okolicznościach i cień dziwnej nadziei że będzie inaczej

panie eryk ostrowski emily bronte napisała wichrowe wzgórza

[°☆Gosia☆°]

,,Czemum wytrwale od tych dróg stronila
Którymi inni biegną, a chodziłam
Osobną ścieżką, co dziwnie zawiła"

Dziwnie ocenić tą książkę. Bardzo mi się podobała. Tak samo jak poezja Emily Brontë. Zafascynowała mnie jej postać, a lektura tej książki podtrzymała we mnie to odczucie, mimo że jest formą demitologizacjii pewnego wyobrażenia o Emily - tej romantycznej, enigmatycznej dziewczyny pośród wrzosowisk. Bardzo doceniam pojawienie się w niej utworów poetyckich jej autorstwa, jak i esejów załączonych w apendyksie. Jest jednak pewne "ale", które sprawia, że mam problem z oceną.

Nie umiem się ustosunkować do teorii autora co do autorstwa ,,Wichrowych wzgórz" - nie argumentuje jej w żaden konkretny sposób, jedynie odsyła do swojej, poświęconej tej kwestii, książki: ,,Tajemnice wichrowych wzgórz".
• Naturalnie mnie ona dziwi, bo nawet po przeczytaniu tej książki i zapoznaniu się z poezją Emily nie widzę żadnego powodu, aby to nie ona była autorką ,,Wzgórz". Jest to szczególnie frapujące przez wzgląd na to, że powodem sięgnięcia po biografię Emily Brontë było oczywiście przeczytanie przeze mnie jej jedynej (zachowanej) powieści. Skoro jest ona tak znacząca, czy nie powinna być chociaż trochę zarysowana w jej biografii? Autor uporczywie stoi przy tym, że jest ona autorstwa Branwella, lecz nawet podane w tej książce cząstkowe argumenty opowiadające się za tym, nie przeczą autorstwu Emily. Przynajmniej w moim odczuciu.
,,Wichrowe wzgórza", poza zarysem historii dziedzictwa Ponden Hall, praktycznie nie istnieją w tej książce, pominięte z życiorysu ich autorki.
• Naturalnie... gryzie mi się to z ostateczną oceną tej lektury. Dodam tylko, że mimo początkowej awersji miałam stosunkowo otwartą głowę na to, aby dowiedzieć się co autor ma na ten temat do powiedzenia.
Na ten moment uważam, że jest to ogromny błąd, szczególnie, że jak zostaje to czytelnikom wyraźnie zaznaczone - nie wiadomo jak wyglądała proza Emily, bo jeśli faktycznie istniała, to zaginęła. Nie wspominając o tym, że bez dowodów jest to krzywdzące, nawet jeśli miało to posłużyć autorowi na ukazanie poezji świata Gondalu, jako ten świat, którym naprawdę żyła.

Jeszcze jednym "ale" jest dla mnie końcówka, w której miałam wrażenie, że wątek Roberta Heatona i postawiona hipoteza o nim i Emily, odrobinę wykracza poza interpretacje i dywagacje na temat jej prawdopodobieństwa na podstawie relacji powoływanych przez autora i utworów Emily. Dotyczy to jednak ostatnich rozdziałów, nie uważam, aby ta teoria jako całość była czymś złym, myślę wręcz odwrotnie, jest ciekawa, jest poszukiwaniem zaginionej cząstki twórczyni, posiada naprowadzające na siebie wskazówki i emocje obecne w twórczości Emily, lecz nie ma żadnych ostatecznych dowodów, dlatego nie podobało mi się, że w pewnym momencie przestało być dodawane przy tym wątku "być może".

Osią tej biografii jest poezja, listy Charlotte i inne strzępki informacji, wzbogacone o interpretacje utworów Emily i domysłów wokół nich. Książka naprawdę świetnie przekłada to wszystko na całą opowieść o życiu pisarki... Lub jak woli autor - poetki (z czym oczywiście nie można się nie zgodzić). Widać w niej ogromny wkład pracy, prawdziwe oddaniu tematyce i ogrom wiedzy o siostrach Brontë, opatrzonej o potężną bibliografię. Dała mi odczuć nie tylko ducha Emily Brontë, jej nieznany mi przedtem świat poezji i Gondalu, a przede wszystkim zobrazowała jej codzienność, praktyczny i silny charakter, twarz, którą można było widzieć spacerującą na swoich ukochanych wrzosowiskach, która pozostaje dalej tajemnicza i intrygująca. Myślę, że można byłoby podsumować to oklepanym "warto przeczytać", nawet jeśli kogoś może zrazić kwestia podważenia autorstwa jej największego dorobku literackiego.

[Vanitachi]

Co to musiała być za kobieta! Świetny portret Emily stojący w oczywistej kontrze wobec wszystkiego, co mówiła Charlotte o zahukanym dziewczątku – ale opowiadała tę bajkę, by wybronić siostrę przed naiwnym biografizowaniem „Wichrowych Wzgórz”. Eryk Ostrowski koncentruje się tu na poezji Emily (niektóre utwory w przekładzie Doroty Tukaj są znakomite), choć podtrzymuje twierdzenie, że autorem „Wichrowych Wzgórz” jest Branwell. Jednak jego własna biografia Emily pokazuje, że przynajmniej te charakterologiczno-genderowe argumenty można zawinąć w sreberko i posłać na Kreml (inne wydają się godne rozpatrzenia). Szkoda, że MG zmieniło oprawę graficzną – i powieści Brontë, i pierwsza praca Ostrowskiego, i biografia pióra Gaskell były w gładkiej, lakierowanej oprawie, a ta obecna imituje płótno. Fajne to, nie powiem, ale opis na tyle ledwo da się przeczytać, a poza tym wiele osób chciałoby mieć te pozycje razem na półce i żałuje, że nie zachowano ciągłości oprawy graficznej. Korzystałam z tej pozycji (oraz dwóch innych dzieł autora, gdzie pojawia się inna koncepcja) przy pracy nad omawianiem „Wichrowych Wzgórz” i na filmiku pokazuję sporo kawałków z książki: https://youtu.be/3cHFMsVxHE0

[Pauline · Rating 4 out of 5]

Gdybyśmy mieli przedstawić tylko udokumentowane fakty o życiu Emily każda biografia liczyłaby maksymalnie kilkadziesiąt stron, stąd nie dziwi mnie ilość domniemań przedstawionych w tej książce. Dziwi natomiast obszerność i poświęconą im uwaga, zwłaszcza wątkowi romantycznemu, bardzo słabo udokumentowanemu. Preferuje więcej twardych faktów, tymczasem autor dodatkowo zraził mnie do siebie odbierając Emily autorstwo Wichrowych Wzgórz przez naukowców przeważnie niepodważane. Co więcej ta teoria kłóci się z tak często podkreślanymi cechami charakteru wyróżniającymi Emily, która do takiego oszustwa by nie dopuściła. Dowody rzekomo to potwierdzające mnie nie przekonują. Kontrowersja często dobrze się sprzedaje, ale to nie jest cecha dobrej biografii.

[אסי]

Lata lecą, a ja coraz bardziej przekonuję się, że teoria Eryka Ostrowskiego dotycząca prawdziwego autora „Wichrowych Wzgórz” jest słuszna.