What do you think?
Rate this book
Clara, de eerste neushoorn in Nederland
Als Douwe Mout in 1740 kapitein wordt op een VOC-schip en daarmee in Bengalen arriveert, verandert zijn leven op slag als hij oog in oog komt te staan met een jonge neushoorn. Hij besluit het dier mee te nemen naar De Nederlanden, maar heeft geen idee wat hij zich daarmee op de hals haalt.
Bij een bevriende drukker in Leiden laat hij affiches maken om betalende bezoekers naar kermissen en jaarmarkten te trekken. Nieuwsgierigen stromen toe om het in die tijd nog onbekende dier te bewonderen. Geleerden bestuderen haar nauwkeurig en kunstenaars raken gefascineerd door elke plooi.
Al gauw blijkt dit voor Douwe een lucratieve bezigheid en neemt hij ontslag bij de VOC. Dan wordt het ook tijd om de grens over te trekken. Behalve boeren en burgers maken ook bepruikte en geparfumeerde edellieden en vorsten hun opwachting bij het monstrueuze dier. Zo reist Douwe Mout zeventien jaar lang met Clara door Europa en wordt de neushoorn een hype, een fenomeen dat je gezien moet hebben.
In het Rijksmuseum is van 30 september 2022 tot 15 januari 2023 een tentoonstelling te bezoeken over Clara. Hoogtepunt is het levensgrote en ten poten uit portret uit het Staatliches Museum in Schwerin dat Jean-Baptiste Oudry in 1749 in Parijs van Clara schilderde.
Achterin de roman is een katern opgenomen met kleurenfoto’s.
Bij een bevriende drukker in Leiden laat hij affiches maken om betalende bezoekers naar kermissen en jaarmarkten te trekken. Nieuwsgierigen stromen toe om het in die tijd nog onbekende dier te bewonderen. Geleerden bestuderen haar nauwkeurig en kunstenaars raken gefascineerd door elke plooi.
Al gauw blijkt dit voor Douwe een lucratieve bezigheid en neemt hij ontslag bij de VOC. Dan wordt het ook tijd om de grens over te trekken. Behalve boeren en burgers maken ook bepruikte en geparfumeerde edellieden en vorsten hun opwachting bij het monstrueuze dier. Zo reist Douwe Mout zeventien jaar lang met Clara door Europa en wordt de neushoorn een hype, een fenomeen dat je gezien moet hebben.
In het Rijksmuseum is van 30 september 2022 tot 15 januari 2023 een tentoonstelling te bezoeken over Clara. Hoogtepunt is het levensgrote en ten poten uit portret uit het Staatliches Museum in Schwerin dat Jean-Baptiste Oudry in 1749 in Parijs van Clara schilderde.
Achterin de roman is een katern opgenomen met kleurenfoto’s.
252 pages, Paperback
Published October 1, 2022
1 person is currently reading
4 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
October 23, 2022
Mooi verhaal waarbij een stuk geschiedenis laagdrempelig in roman de lezer bereikt.
De verwondering voor Clara word treffend op papier gezet.
Het verhaal word onderbroken door brieven wat prettig leest.
De auteur heeft een prettige vertelstijl en de cover is aantrekkelijk
De verwondering voor Clara word treffend op papier gezet.
Het verhaal word onderbroken door brieven wat prettig leest.
De auteur heeft een prettige vertelstijl en de cover is aantrekkelijk
Read
August 20, 2024Wat een prestatie! Niet alleen de tocht die voormalig VOC-kapitien Douwe Mout met neushoorn Clara door Europa maakt, maar zeker ook de manier waarop Agnita de Ranitz dit verhaal heeft weten te verpakken.
Aan het begin van de roman wordt duidelijk hoe Douwe Mout eigenlijk aan die neushoorn komt. De neushoorn was het "project" van Sybilla, de echtgenote van de VOC-directeur in Bengalen. Onder de belofte dat hij regelmatig een update zal sturen, mag Mout de neushoorn meenemen. Zo gezegd, zo gedaan.
Wat ik zo prettig vind aan de schrijfstijl van De Ranitz is dat zij de gave heeft om het taalgebruik aan te passen aan de historische tijd maar dan wel in een toegankelijke vorm. Het voelt dan bijna alsof je er bij bent, alsof het in de tegenwoordige tijd is. Daardoor werd ik mij er extra van bewust hoe "raar" en bijna beklemmend het voelt dat het voor Douwe niet mogelijk was om even een foto te maken van Clara, dat hij voor de strooibiljetten afhankelijk was van de kunsten van tekenaars en drukkers hoe correct de neushoorn werd getekend of verwoord, dat hij niet even snel met zijn thuisfront of met anderen kon bellen om te weten hoe het met iedereen is.
Overigens gaat deze roman niet persé over Clara, maar meer ook over de toenmalige tijd, de geldende moraal en fatsoensnormen. En het gaat ook over Douwe zelf, zijn relatie met zijn vrouw en kinderen en zijn gevoelens voor Sybilla. Hij heeft bepaald geen standaard, voortkabbelend leven.
Wil je meer weten over mijn leeservaring, dan kun je daarvoor terecht op mijn lees- & leefblog The Only Mrs Jo: De wonderlijke rondreis van Clara.
Aan het begin van de roman wordt duidelijk hoe Douwe Mout eigenlijk aan die neushoorn komt. De neushoorn was het "project" van Sybilla, de echtgenote van de VOC-directeur in Bengalen. Onder de belofte dat hij regelmatig een update zal sturen, mag Mout de neushoorn meenemen. Zo gezegd, zo gedaan.
Wat ik zo prettig vind aan de schrijfstijl van De Ranitz is dat zij de gave heeft om het taalgebruik aan te passen aan de historische tijd maar dan wel in een toegankelijke vorm. Het voelt dan bijna alsof je er bij bent, alsof het in de tegenwoordige tijd is. Daardoor werd ik mij er extra van bewust hoe "raar" en bijna beklemmend het voelt dat het voor Douwe niet mogelijk was om even een foto te maken van Clara, dat hij voor de strooibiljetten afhankelijk was van de kunsten van tekenaars en drukkers hoe correct de neushoorn werd getekend of verwoord, dat hij niet even snel met zijn thuisfront of met anderen kon bellen om te weten hoe het met iedereen is.
Overigens gaat deze roman niet persé over Clara, maar meer ook over de toenmalige tijd, de geldende moraal en fatsoensnormen. En het gaat ook over Douwe zelf, zijn relatie met zijn vrouw en kinderen en zijn gevoelens voor Sybilla. Hij heeft bepaald geen standaard, voortkabbelend leven.
Wil je meer weten over mijn leeservaring, dan kun je daarvoor terecht op mijn lees- & leefblog The Only Mrs Jo: De wonderlijke rondreis van Clara.
May 28, 2025
Happy that I made time to read this. Was interesting, many new info and many interesting shizzles. Only thing I didn’t like was the writing style, it was very informative and detailed (from Rijksmuseum).
December 4, 2022
Clara is het bijzonder leuke verhaal van de eerste neushoorn op Nederlands grondgebied en haar reizen door verschillende Europese landen waarmee de eigenaar van dit dier een niet onaardig fortuintje verwierf. Vanaf de eerste bladzijde is duidelijk hoeveel historisch onderzoek tot in de kleinste details de schrijfster heeft gedaan en is het resultaat daarvan een groot genoegen om te lezen. Tot de laatste bladzijde blijft het een boeiende geschiedenis, met op de achtergrond de liefde tussen twee mensen wier levens door de neushoorn met elkaar verbonden worden. Het voelt spijtig als het verhaal is afgelopen en het boek moet worden dichtgeslagen. De omslag van het boek is prachtig uitgevoerd en ook de binnenkant ziet er mooi en verzorgd uit. De hele reeks fraaie illustraties maakt nog eens extra duidelijk wat een neushoorngekte er op vele plaatsen in Europa heeft geheerst. Kortom, een aanrader!
June 24, 2025
This was great! Gotta love a good rhino story 🦏
January 2, 2024
Vlot geschreven met veel historische feitjes. Leuk om dit waargebeurde verhaal te lezen
November 28, 2022
In ‘Clara, de eerste neushoorn in Nederland’ beschrijft historica Agnita de Ranitz de lotgevallen van neushoorn Clara die door VOC-kapitein Douwe Janszoon Mout van Sybilla, echtgenote van VOC directeur Jan Albert Sichterman, in de Bengalen wordt gekocht en naar Nederland wordt verscheept.
Van een impulsaankoop gesproken, want kapitein Douwe weet (nog) niet wat hij in Nederland met het dier zal gaan aanvangen. Eenmaal thuis is iedereen met stomheid geslagen, want zo’n raar geschubd dier heeft niemand ooit eerder gezien. Douwes echtgenote is helemaal niet enthousiast over de aanwinst van haar man. Zal zij, terwijl manlief op zee is, wel instaan voor het huishouden, het opvoeden van de kinderen wanneer hij dan doodleuk thuiskomt met een neushoorn die ook veel werk zal vragen, zodat geen enkele taak uit haar handen genomen zal worden.
Douwe besluit om met het dier jaarmarkten en kermissen te gaan bezoeken en om mensen te lokken laat Douwe strooibiljetten maken met een afbeelding van Clara. De mensen zijn heel erg nieuwsgierig en komen massaal op de advertentie af en mogen dan tegen betaling een glimp van het dier opvangen.
Al heel snel blijkt dat dit een lucratieve bezigheid is, waarop Douwe besluit zijn baan als kapitein bij de VOC op te geven.
Gedurende zeventien jaar zal hij met Clara door Europa reizen, waar niet enkel de gewone man, maar ook de betere klasse, edellieden, gekroonde hoofden, wetenschappers en kunstenaars zich aan het dier zullen komen vergapen.
Na ‘Kom Atir kom’ en de daarop geïnspireerde reisgids ‘In de voetsporen van Zarafa’ wist de auteur mij opnieuw te verrassen en zelfs te imponeren met haar nieuwste boek. Agnita de Ranitz heeft een vlotte meeslepende en leuke schrijfstijl. Het verhaal boeide mij constant en verveelde dus nooit.
Vanaf bladzijde een was ik in de ban van Clara en vond ik het moeilijk om het boek weg te leggen. Ik was getriggerd hoe Clara het er vanaf zou brengen en hoe Douwe met dit machtige dier zou omgaan. Wonderwel kon Clara in onze contreien aarden en wist Douwe beetje bij beetje om te gaan met het dier en er een goede band mee op te bouwen.
Leuk vond ik dat Douwe meerdere brieven aan Sybilla stuurde, waarin hij haar op de hoogte hield hoe het met Clara gesteld was. Tussen de regels door kan de opmerkzame lezer echter opmaken dat Douwe meer dan alleen maar vriendschap voor Sybilla beoogde!
De auteur heeft niet alleen een mooi reisverslag geschreven, maar gaf daarnaast ook inkijk en duiding over o.a. de werking van de VOC overzee, over het zeemansleven op een VOC-schip en over het werk op een scheepswerven van de VOC. Als lezer krijgen we ook een heel goed beeld over het Europa van de 18e eeuw en hoe het zich verder ontplooit en ontwikkelt.
Achteraan in het boek is een boeiende literatuurlijst opgenomen, voorafgegaan door verschillende afbeeldingen, schilderijen, tekeningen, strooibiljetten, ornamenten…van en over Clara die naar mijn gevoel een verrijking zijn voor het boek. Heel leuk en verrassend vond ik de verschillende manieren waarop Clara door de jaren werd geportretteerd: van angstaanjagend dier tot een waarheidsgetrouwe weergave op papier of op doek. Het boek heeft een mooie in het oog springende cover: een donkere wand met de titel in gouden letters en een man die een affiche aan het kleven is.
Deze mooie historische roman met een leuk dier in de hoofdrol gaf mij heel wat leesplezier, kan ik aan eenieder aanraden en waardeer ik graag met vijf sterren.
Van een impulsaankoop gesproken, want kapitein Douwe weet (nog) niet wat hij in Nederland met het dier zal gaan aanvangen. Eenmaal thuis is iedereen met stomheid geslagen, want zo’n raar geschubd dier heeft niemand ooit eerder gezien. Douwes echtgenote is helemaal niet enthousiast over de aanwinst van haar man. Zal zij, terwijl manlief op zee is, wel instaan voor het huishouden, het opvoeden van de kinderen wanneer hij dan doodleuk thuiskomt met een neushoorn die ook veel werk zal vragen, zodat geen enkele taak uit haar handen genomen zal worden.
Douwe besluit om met het dier jaarmarkten en kermissen te gaan bezoeken en om mensen te lokken laat Douwe strooibiljetten maken met een afbeelding van Clara. De mensen zijn heel erg nieuwsgierig en komen massaal op de advertentie af en mogen dan tegen betaling een glimp van het dier opvangen.
Al heel snel blijkt dat dit een lucratieve bezigheid is, waarop Douwe besluit zijn baan als kapitein bij de VOC op te geven.
Gedurende zeventien jaar zal hij met Clara door Europa reizen, waar niet enkel de gewone man, maar ook de betere klasse, edellieden, gekroonde hoofden, wetenschappers en kunstenaars zich aan het dier zullen komen vergapen.
Na ‘Kom Atir kom’ en de daarop geïnspireerde reisgids ‘In de voetsporen van Zarafa’ wist de auteur mij opnieuw te verrassen en zelfs te imponeren met haar nieuwste boek. Agnita de Ranitz heeft een vlotte meeslepende en leuke schrijfstijl. Het verhaal boeide mij constant en verveelde dus nooit.
Vanaf bladzijde een was ik in de ban van Clara en vond ik het moeilijk om het boek weg te leggen. Ik was getriggerd hoe Clara het er vanaf zou brengen en hoe Douwe met dit machtige dier zou omgaan. Wonderwel kon Clara in onze contreien aarden en wist Douwe beetje bij beetje om te gaan met het dier en er een goede band mee op te bouwen.
Leuk vond ik dat Douwe meerdere brieven aan Sybilla stuurde, waarin hij haar op de hoogte hield hoe het met Clara gesteld was. Tussen de regels door kan de opmerkzame lezer echter opmaken dat Douwe meer dan alleen maar vriendschap voor Sybilla beoogde!
De auteur heeft niet alleen een mooi reisverslag geschreven, maar gaf daarnaast ook inkijk en duiding over o.a. de werking van de VOC overzee, over het zeemansleven op een VOC-schip en over het werk op een scheepswerven van de VOC. Als lezer krijgen we ook een heel goed beeld over het Europa van de 18e eeuw en hoe het zich verder ontplooit en ontwikkelt.
Achteraan in het boek is een boeiende literatuurlijst opgenomen, voorafgegaan door verschillende afbeeldingen, schilderijen, tekeningen, strooibiljetten, ornamenten…van en over Clara die naar mijn gevoel een verrijking zijn voor het boek. Heel leuk en verrassend vond ik de verschillende manieren waarop Clara door de jaren werd geportretteerd: van angstaanjagend dier tot een waarheidsgetrouwe weergave op papier of op doek. Het boek heeft een mooie in het oog springende cover: een donkere wand met de titel in gouden letters en een man die een affiche aan het kleven is.
Deze mooie historische roman met een leuk dier in de hoofdrol gaf mij heel wat leesplezier, kan ik aan eenieder aanraden en waardeer ik graag met vijf sterren.
March 15, 2024
Net als in het vorige boek van deze schrijfster, over de giraffe Zarafa, is ook in dit boek de sfeer weer heel goed neergezet en komt het waarheidsgetrouw over. Je leeft als lezer met Douwe Mout mee. Hij maakt interessante avonturen mee en ontmoet verschillende hoge edelen en vorsten.
Het verhaal is grotendeels in de ik – vorm geschreven. Af en toe wordt deze stijl afgewisseld door brieven van en aan Sybilla, een vrouw die Douwe heeft ontmoet in Bengalen en die hij zeer bewondert. Zij verhuist later naar Nederland, waardoor de relatie tussen hen zich verdiept.
De ik – vorm zorgt ervoor dat je als lezer een verbinding met Douwe voelt. De verschillende mensen die hij ontmoet en de dialogen die daaruit volgen, voegen een reeks andere standpunten toe. Zo wordt het verhaal van neushoorn Clara van verschillende kanten belicht.
De verhaallijn uit de brieven met Sybilla laat zien dat de huwelijken in die tijd niet altijd even liefdevol waren en dat dit soms erg moeilijk was. Ook laat het zien hoe sommige mensen zich in Bengalen, maar ook elders, op een nogal on – ethische wijze probeerden te verrijken ten koste van de plaatselijke bevolking. Dat is natuurlijk bekend, maar dit verhaal wekt het gegeven meer tot leven.
De hoofdverhaallijn gaat echter over Clara de neushoorn en dat is ook al erg interessant. Je ziet door de mooie beschrijvingen zo voor je hoe de steden en de inwoners er in die tijd uitzagen. Je ziet ook hoe ze zich gedroegen. Ook zie je aan de details, bijvoorbeeld pamfletten die alleen aan heren zijn gericht, dat de rol van vrouwen anders was dan nu.
Ik vond dit een fijn boek om te lezen en het vertelt ook het nodige over de geschiedenis. Dit gebeurt op een luchtige manier. Douwe Mout lijkt me een personage dat typisch in de tijdgeest past. De neushoorn zorgt ervoor dat hij met andere belangrijke personages in contact komt. Dit is een goede combinatie.
Het verhaal is grotendeels in de ik – vorm geschreven. Af en toe wordt deze stijl afgewisseld door brieven van en aan Sybilla, een vrouw die Douwe heeft ontmoet in Bengalen en die hij zeer bewondert. Zij verhuist later naar Nederland, waardoor de relatie tussen hen zich verdiept.
De ik – vorm zorgt ervoor dat je als lezer een verbinding met Douwe voelt. De verschillende mensen die hij ontmoet en de dialogen die daaruit volgen, voegen een reeks andere standpunten toe. Zo wordt het verhaal van neushoorn Clara van verschillende kanten belicht.
De verhaallijn uit de brieven met Sybilla laat zien dat de huwelijken in die tijd niet altijd even liefdevol waren en dat dit soms erg moeilijk was. Ook laat het zien hoe sommige mensen zich in Bengalen, maar ook elders, op een nogal on – ethische wijze probeerden te verrijken ten koste van de plaatselijke bevolking. Dat is natuurlijk bekend, maar dit verhaal wekt het gegeven meer tot leven.
De hoofdverhaallijn gaat echter over Clara de neushoorn en dat is ook al erg interessant. Je ziet door de mooie beschrijvingen zo voor je hoe de steden en de inwoners er in die tijd uitzagen. Je ziet ook hoe ze zich gedroegen. Ook zie je aan de details, bijvoorbeeld pamfletten die alleen aan heren zijn gericht, dat de rol van vrouwen anders was dan nu.
Ik vond dit een fijn boek om te lezen en het vertelt ook het nodige over de geschiedenis. Dit gebeurt op een luchtige manier. Douwe Mout lijkt me een personage dat typisch in de tijdgeest past. De neushoorn zorgt ervoor dat hij met andere belangrijke personages in contact komt. Dit is een goede combinatie.
December 30, 2022
Dankzij Agnita verplaatsen we ons moeiteloos naar de tijd waarin exotische dieren een bezienswaardigheid waren.
Ik las ‘Clara, de eerste neushoorn in Nederland’ van Agnita de Ranitz.
Een historisch boek? Jazeker, op historische feiten gebaseerd en aangevuld met fictie. Verre van een saai relaas. Met haar onderhoudende boeken ontrukt Agnita bijzondere beesten aan de historische vergetelheid. In haar vorige boek ‘Kom Atir kom’ was dat een giraffe die een voetreis van Marseille naar Parijs maakte. Beide boeken hebben gemeen dat de stads- en dorpsbewoners uit die tijd niet eerder exotische dieren zagen en vol verwondering, tot ver over de grenzen heen, naar ze komen kijken op markten en kermissen. Illustratoren die tot dan toe naar mondelinge overlevering hadden getekend, komen nu naar de anatomische werkelijkheid tekenen.
Clara is een uiterst leesbaar boek in een vlotte schrijfstijl waarin als romantische zijlijn de geschiedenis van Douwe Mout, oud-kapitein van een VOC-schip en tevens eigenaar van de neushoorn met die van de oorspronkelijke eigenaar van het beest, Sybilla – de vrouw van de directeur van de VOC in Bengalen – verweven zit.
Net als bij haar vorige boeken heeft Clara een prachtige omslag (bij haar eerste boek was de cover voor mij de reden om dat boek op te pakken en te lezen).
Ik ben benieuwd of meer opvallende dieren een rol in onze geschiedenis speelden. Agnita weet ze ongetwijfeld in treffende bewoordingen te vatten.
Clara is een prachtig boek, waarin de gravures en het beeldmateriaal achterin een grote meerwaarde hebben. Wat mij betreft een aanrader!
Ik las ‘Clara, de eerste neushoorn in Nederland’ van Agnita de Ranitz.
Een historisch boek? Jazeker, op historische feiten gebaseerd en aangevuld met fictie. Verre van een saai relaas. Met haar onderhoudende boeken ontrukt Agnita bijzondere beesten aan de historische vergetelheid. In haar vorige boek ‘Kom Atir kom’ was dat een giraffe die een voetreis van Marseille naar Parijs maakte. Beide boeken hebben gemeen dat de stads- en dorpsbewoners uit die tijd niet eerder exotische dieren zagen en vol verwondering, tot ver over de grenzen heen, naar ze komen kijken op markten en kermissen. Illustratoren die tot dan toe naar mondelinge overlevering hadden getekend, komen nu naar de anatomische werkelijkheid tekenen.
Clara is een uiterst leesbaar boek in een vlotte schrijfstijl waarin als romantische zijlijn de geschiedenis van Douwe Mout, oud-kapitein van een VOC-schip en tevens eigenaar van de neushoorn met die van de oorspronkelijke eigenaar van het beest, Sybilla – de vrouw van de directeur van de VOC in Bengalen – verweven zit.
Net als bij haar vorige boeken heeft Clara een prachtige omslag (bij haar eerste boek was de cover voor mij de reden om dat boek op te pakken en te lezen).
Ik ben benieuwd of meer opvallende dieren een rol in onze geschiedenis speelden. Agnita weet ze ongetwijfeld in treffende bewoordingen te vatten.
Clara is een prachtig boek, waarin de gravures en het beeldmateriaal achterin een grote meerwaarde hebben. Wat mij betreft een aanrader!
Displaying 1 - 9 of 9 reviews