What do you think?
Rate this book
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
"Đường chẳng xa, núi không mấy cách chia
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật ký xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau."
Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày sinh của Xuân Quỳnh, Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn ra mắt độc giả để tưởng nhớ và tri ân nữ thi sĩ tài hoa đã có những đóng góp lớn cho nền văn học Việt Nam hiện đại.
Tập di cảo quý giá với những trang nhật ký sinh động, những dòng ghi chép tươi nguyên sự sống, và những bức thư chan chứa tình thương đã hé lộ những chất liệu sáng tác, tạo nên những "cái tình" của nhà thơ và giúp ta gần như hình dung được cô đã sống ra sao, đã yêu thương, day dứt những gì trong mỗi bước vui buồn của đời sống. Đong đầy ở đây là hình ảnh của người mẹ với tình mẫu tử, của một con người giàu lòng trắc ẩn, một nhà thơ đã không quản khó khăn, nguy hiểm xông pha vào nơi bão lửa, lấy trải nghiệm từ thực tế hào hùng của cuộc chiến tranh cứu nước làm nguồn cảm hứng chủ đạo trong tư duy sáng tạo.
Đó là những năm tháng không yên của một thời kỳ lịch sử có Xuân Quỳnh sống và viết, yêu thương và lao động nghệ thuật hết mình như vậy!
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật ký xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau."
Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày sinh của Xuân Quỳnh, Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn ra mắt độc giả để tưởng nhớ và tri ân nữ thi sĩ tài hoa đã có những đóng góp lớn cho nền văn học Việt Nam hiện đại.
Tập di cảo quý giá với những trang nhật ký sinh động, những dòng ghi chép tươi nguyên sự sống, và những bức thư chan chứa tình thương đã hé lộ những chất liệu sáng tác, tạo nên những "cái tình" của nhà thơ và giúp ta gần như hình dung được cô đã sống ra sao, đã yêu thương, day dứt những gì trong mỗi bước vui buồn của đời sống. Đong đầy ở đây là hình ảnh của người mẹ với tình mẫu tử, của một con người giàu lòng trắc ẩn, một nhà thơ đã không quản khó khăn, nguy hiểm xông pha vào nơi bão lửa, lấy trải nghiệm từ thực tế hào hùng của cuộc chiến tranh cứu nước làm nguồn cảm hứng chủ đạo trong tư duy sáng tạo.
Đó là những năm tháng không yên của một thời kỳ lịch sử có Xuân Quỳnh sống và viết, yêu thương và lao động nghệ thuật hết mình như vậy!
- GenresNonfiction
302 pages, Paperback
Published September 30, 2022
29 people are currently reading
99 people want to read
About the author
Xuân Quỳnh
31 books41 followersXuân Quỳnh (1942-1988), là một nhà thơ nữ Việt Nam và là vợ của nhà thơ Lưu Quang Vũ. Bà được xem là nữ thi sĩ nổi tiếng với nhiều bài thơ tình được nhiều người biết đến như Thuyền và Biển, Sóng, Thơ tình cuối mùa thu...Ngoài thơ tình, bà còn có rất nhiều bài thơ hay sáng tác cho thiếu nhi.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 21 of 21 reviews
October 25, 2022
Sách gồm 3 phần:
- Phần 1: Nhật kí viết cho Tuấn Anh (người con đầu tiên của XQ). Theo mình thì đây là phần hay nhất của toàn bộ cuốn sách. Nó khắc hoạ một người phụ nữ lần đầu làm mẹ, bao khổ sở nhỏ nhặt, bao khát vọng lớn lao, rồi thương thân, rồi trách phận, rồi dằn vặt, mong ngóng đợi chờ.
Từ hồi mới có bầu, XQ đã rất ý thức được việc mình sẽ phải nghỉ việc, và đó chỉ mới là hi sinh đầu tiên. Sống với mẹ chồng, chồng thì chiến đấu xa, cơn đau đẻ mấy ngày mấy đêm quả thật chỉ đọc qua lời tả mình đã sợ rụng rời, thương ơi là thương.
Rồi đến khi mẹ tròn con vuông, phận làm dâu ở với mẹ chồng mà chồng lại vắng nhà có vạn điều khó noi. Ở XQ ta thấy được sự thành thực của người có học, biết là mình nên thông cảm cho mẹ chồng, biết là mẹ chồng mình chẳng sống được lâu, biết là bà la mắng chỉ vì cái cách xưa giờ nó phải thế, nhưng XQ vẫn buồn, vẫn tủi hổ. Hơn chục lần bà viết có lẽ phải bỏ chồng, không phải vì hết yêu chồng mà vì không chịu nổi mẹ chồng. Rạn nứt âu là cũng bắt nguồn từ đây.
Đến khi con lớn, cũng như muôn vạn bà mẹ khác, XQ đếm răng, đo tóc, canh chàm sữa cho con, đếm từng vết muỗi cắn, xuýt xoa những trận ốm sốt, những lúc biếng ăn, mấy lời nói đầu tiên bi ba bi bô, những lúc hư nghịch của “Tuấn Anh của mẹ”. Ôi chao sao mà thương. Những đoạn như:
“mẹ tắm nước máy mà thương Tuấn Anh của mẹ đứt ruột”,
“con tròn chín tháng mà mẹ chỉ mua cho con được quả cam, mẹ thấy như mẹ có tội lớn với con”,
“Mẹ chạy về phố Huế, nhà cửa tang hoang cả,….người bảo vệ cho con là những chú cao xạ…họ đang bảo vệ một thằng bé mà chính họ cũng không biết là ai.”
“Cái lục lạc ấy xấu ơi là xấu, mà ngay cả những thứ xấu như thế bố mẹ cũng không thể mua cho con. Chiến tranh đã cướp đi của con những thứ bình thường đến vậy.”
Mình đọc mà muốn khóc quá chừng, nhất là những đoạn phải cho Tuấn Anh đi sơ tán, những dòng của XQ nghẹn ngào như xát muối vào lòng người đọc, có đọc mới thấy được sinh ra trong hoà bình là may mắn đến nhường nào.
- Phần 2: những ghi chép ngắn gọn, những tư liệu phục vụ cho sáng tác ở mặt trận. Có lẽ sẽ có ý kiến trái chiều là liệu có nên gộp phần này vào không, mình nghĩ là cần. Vì ở phần 1, XQ liên tục miêu tả những ngày phải rứt ruột rời con để đi thực tế mặt trận, thì chính phần này cho ta thấy vì sao 1 người yêu con đến mức như XQ mà lại cảm thấy những ngày để con đi sơ tán là đúng đắn. Vì chỉ có đi thì bà mới đang sống, chiến đấu và phục vụ cho tổ quốc. Bên cạnh thiên chức 1 người mẹ, XQ còn là 1 chiến sĩ, 1 nhà thơ, 1 tâm hồn yêu nước, 1 trái tim dám dấn thân, dám sống trọn vẹn với đời.
- Phần 3: những bức thư chưa từng công bố của XQ. Chủ yếu là thư viết cho Mí (Lưu Quỳnh Thơ) lúc XQ công tác bên Liên Xô, bà kể cho Mí nghe chuyện trời Tây, chuyện nhớ nhà, căn dặn em Mí thật ngoan và nghe lời bố. Phần này ngắn nhất, nhưng đúng là tư liệu hiếm, vì trước giờ quả thật mình chưa đọc.
Mình xin thú thực là trước giờ mình chỉ đọc thơ XQ, tình yêu của bà với LQV mình ít có thiện cảm, vì từ nhỏ đã bị nhồi nhét 1 false fact là XQ là người thứ 3, phá hoại gia đình LQV. Vì mình thích thơ XQ nên mình chủ động không check chuyện đó, vì có hơi sợ nhỡ mấy bài báo kiểu đó là thật thì mình sẽ ghét lây thơ của bà. Nhưng may quá, cuốn này cởi bỏ hoàn toàn gánh nặng tâm lí của mình với đoạn đời (tuy đã rõ ràng với nhiều người) còn khuất tất của bà (đối với mình thôi). Mang ơn cuốn này, thật sự.
- Phần 1: Nhật kí viết cho Tuấn Anh (người con đầu tiên của XQ). Theo mình thì đây là phần hay nhất của toàn bộ cuốn sách. Nó khắc hoạ một người phụ nữ lần đầu làm mẹ, bao khổ sở nhỏ nhặt, bao khát vọng lớn lao, rồi thương thân, rồi trách phận, rồi dằn vặt, mong ngóng đợi chờ.
Từ hồi mới có bầu, XQ đã rất ý thức được việc mình sẽ phải nghỉ việc, và đó chỉ mới là hi sinh đầu tiên. Sống với mẹ chồng, chồng thì chiến đấu xa, cơn đau đẻ mấy ngày mấy đêm quả thật chỉ đọc qua lời tả mình đã sợ rụng rời, thương ơi là thương.
Rồi đến khi mẹ tròn con vuông, phận làm dâu ở với mẹ chồng mà chồng lại vắng nhà có vạn điều khó noi. Ở XQ ta thấy được sự thành thực của người có học, biết là mình nên thông cảm cho mẹ chồng, biết là mẹ chồng mình chẳng sống được lâu, biết là bà la mắng chỉ vì cái cách xưa giờ nó phải thế, nhưng XQ vẫn buồn, vẫn tủi hổ. Hơn chục lần bà viết có lẽ phải bỏ chồng, không phải vì hết yêu chồng mà vì không chịu nổi mẹ chồng. Rạn nứt âu là cũng bắt nguồn từ đây.
Đến khi con lớn, cũng như muôn vạn bà mẹ khác, XQ đếm răng, đo tóc, canh chàm sữa cho con, đếm từng vết muỗi cắn, xuýt xoa những trận ốm sốt, những lúc biếng ăn, mấy lời nói đầu tiên bi ba bi bô, những lúc hư nghịch của “Tuấn Anh của mẹ”. Ôi chao sao mà thương. Những đoạn như:
“mẹ tắm nước máy mà thương Tuấn Anh của mẹ đứt ruột”,
“con tròn chín tháng mà mẹ chỉ mua cho con được quả cam, mẹ thấy như mẹ có tội lớn với con”,
“Mẹ chạy về phố Huế, nhà cửa tang hoang cả,….người bảo vệ cho con là những chú cao xạ…họ đang bảo vệ một thằng bé mà chính họ cũng không biết là ai.”
“Cái lục lạc ấy xấu ơi là xấu, mà ngay cả những thứ xấu như thế bố mẹ cũng không thể mua cho con. Chiến tranh đã cướp đi của con những thứ bình thường đến vậy.”
Mình đọc mà muốn khóc quá chừng, nhất là những đoạn phải cho Tuấn Anh đi sơ tán, những dòng của XQ nghẹn ngào như xát muối vào lòng người đọc, có đọc mới thấy được sinh ra trong hoà bình là may mắn đến nhường nào.
- Phần 2: những ghi chép ngắn gọn, những tư liệu phục vụ cho sáng tác ở mặt trận. Có lẽ sẽ có ý kiến trái chiều là liệu có nên gộp phần này vào không, mình nghĩ là cần. Vì ở phần 1, XQ liên tục miêu tả những ngày phải rứt ruột rời con để đi thực tế mặt trận, thì chính phần này cho ta thấy vì sao 1 người yêu con đến mức như XQ mà lại cảm thấy những ngày để con đi sơ tán là đúng đắn. Vì chỉ có đi thì bà mới đang sống, chiến đấu và phục vụ cho tổ quốc. Bên cạnh thiên chức 1 người mẹ, XQ còn là 1 chiến sĩ, 1 nhà thơ, 1 tâm hồn yêu nước, 1 trái tim dám dấn thân, dám sống trọn vẹn với đời.
- Phần 3: những bức thư chưa từng công bố của XQ. Chủ yếu là thư viết cho Mí (Lưu Quỳnh Thơ) lúc XQ công tác bên Liên Xô, bà kể cho Mí nghe chuyện trời Tây, chuyện nhớ nhà, căn dặn em Mí thật ngoan và nghe lời bố. Phần này ngắn nhất, nhưng đúng là tư liệu hiếm, vì trước giờ quả thật mình chưa đọc.
Mình xin thú thực là trước giờ mình chỉ đọc thơ XQ, tình yêu của bà với LQV mình ít có thiện cảm, vì từ nhỏ đã bị nhồi nhét 1 false fact là XQ là người thứ 3, phá hoại gia đình LQV. Vì mình thích thơ XQ nên mình chủ động không check chuyện đó, vì có hơi sợ nhỡ mấy bài báo kiểu đó là thật thì mình sẽ ghét lây thơ của bà. Nhưng may quá, cuốn này cởi bỏ hoàn toàn gánh nặng tâm lí của mình với đoạn đời (tuy đã rõ ràng với nhiều người) còn khuất tất của bà (đối với mình thôi). Mang ơn cuốn này, thật sự.
November 17, 2022
Có những con người trở nên bất tử với thời gian. Không chỉ nhờ những tác phẩm in ấn, xuất bản, mà còn vì cuộc đời họ đã sống, đã yêu, đã hận, đã vui, đã buồn theo cách nào đó khiến nó trở thành bất tử.
Xuân Quỳnh là một người như thế. Và cuốn di cảo đặc biệt này cũng chính là minh chứng rõ ràng cho điều ấy.
Từ những trang nhật ký nuôi thai, sinh con, nuôi con một mình ở nơi sơ tán, bắt nối sang những ghi chép tầm thời gian đó khi tác giả đi thực tế ở vùng chiến lửa, rồi những lá thư đong đầy yêu thương nhung nhớ... Tất cả tạo nên một hình tượng Xuân Quỳnh cực kỳ lập thể, có da thịt, có hồn, có sự đa chiều trong mọi góc nhìn khiến ta không nén được chênh vênh chơi vơi cảm xúc theo từng con chữ.
Tâm hồn Xuân Quỳnh vô cùng nhạy cảm, nên mới làm được vô số bài thơ tuyệt vời như thế. Nhưng cũng bởi vậy nên tâm trạng nhà thơ cực kì dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Hào hùng hay đau đớn, hạnh phúc hay nhớ nhung, áy náy với con với chồng nhưng luôn sẵn sàng xông pha vì việc nước.
Có những câu mà ta giật mình thảng thốt khi đọc. Thí dụ như "Không hiểu sao vua Pierre làm nhiều việc như thế mà vẫn có thì giờ để đùa - hoặc là ai biết đùa mới làm được những công việc lớn." Hay là dòng cảm nghĩ khi đứng trước những tác phẩm nghệ thuật và nền văn hoá đồ sộ "... mình thấy mình như đứng trước biển: vô nghĩa và nhỏ nhặt. Em cảm thấy rằng, nếu như ta là đơn bào thì họ đã là con người, nếu như ta là con người thì họ đã là siêu nhân." Và rồi "Có lẽ người bảo vệ nghệ thuật còn quan trọng hơn chính nghệ thuật."
Tôi vừa trải qua một khóa online ngắn gọn và khái quát về Lịch sử Nghệ thuật thế giới, nên là những dòng chữ đó từ 50 năm trước khiến tôi xúc động một cách kỳ lạ và kỳ diệu. Như thể có một sợi dây vô hình liên hệ và gắn kết những tâm hồn nhạy cảm xuyên suốt không gian và thời gian.
Rồi thì trên hết cả là một niềm tin yêu lac quan mãnh liệt vào tương lai, vào mặt tích cực, vào tình cảm giữa người với người, và tình yêu vô bờ bến đối với gia đình chồng con. Cho dù mưa bom bão đạn, cho dù xa nhau, cho dù xung quanh còn vô vàn điều tiêu cực tác động khiến ta buồn nản, nhưng nhà thơ luôn tìm được đâu đó một điểm tựa tinh thần, để có thể vững chân bước trên con đường mình chọn.
Sự lạc quan ấy thể hiện cả trong những tấm ảnh in trong cuốn sách ở phần cuối. Ngay cả khi những con người xung quanh còn hằn vết mệt mỏi của thời gian, của cuộc sống, chỉ cười gượng gạo, thì nhà thơ Xuân Quỳnh vẫn vô cùng rạng rỡ với nụ cười bừng sáng.
Thật sự, xem ảnh, đọc những lá thư về những chuyến đi công tác trong ngoài nước đầy trăn trở những mong chờ về xã hội, về nghệ thuật, về gia đình, rồi đọc lại những dòng chữ về lúc mang thai đứa con đầu lòng, tôi không nén nổi nỗi nao nao thương cảm và khâm phục con người ấy, cả từ thái độ sống, sự nhân văn trong tư tưởng, niềm chân thành đối xử với mọi người xung quanh. Một con người tuyệt vời, dù trong hoàn cảnh nào đi nữa.
Một con người vĩnh viễn bất tử trong trái tim vô số người Việt Nam.
Xuân Quỳnh là một người như thế. Và cuốn di cảo đặc biệt này cũng chính là minh chứng rõ ràng cho điều ấy.
Từ những trang nhật ký nuôi thai, sinh con, nuôi con một mình ở nơi sơ tán, bắt nối sang những ghi chép tầm thời gian đó khi tác giả đi thực tế ở vùng chiến lửa, rồi những lá thư đong đầy yêu thương nhung nhớ... Tất cả tạo nên một hình tượng Xuân Quỳnh cực kỳ lập thể, có da thịt, có hồn, có sự đa chiều trong mọi góc nhìn khiến ta không nén được chênh vênh chơi vơi cảm xúc theo từng con chữ.
Tâm hồn Xuân Quỳnh vô cùng nhạy cảm, nên mới làm được vô số bài thơ tuyệt vời như thế. Nhưng cũng bởi vậy nên tâm trạng nhà thơ cực kì dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Hào hùng hay đau đớn, hạnh phúc hay nhớ nhung, áy náy với con với chồng nhưng luôn sẵn sàng xông pha vì việc nước.
Có những câu mà ta giật mình thảng thốt khi đọc. Thí dụ như "Không hiểu sao vua Pierre làm nhiều việc như thế mà vẫn có thì giờ để đùa - hoặc là ai biết đùa mới làm được những công việc lớn." Hay là dòng cảm nghĩ khi đứng trước những tác phẩm nghệ thuật và nền văn hoá đồ sộ "... mình thấy mình như đứng trước biển: vô nghĩa và nhỏ nhặt. Em cảm thấy rằng, nếu như ta là đơn bào thì họ đã là con người, nếu như ta là con người thì họ đã là siêu nhân." Và rồi "Có lẽ người bảo vệ nghệ thuật còn quan trọng hơn chính nghệ thuật."
Tôi vừa trải qua một khóa online ngắn gọn và khái quát về Lịch sử Nghệ thuật thế giới, nên là những dòng chữ đó từ 50 năm trước khiến tôi xúc động một cách kỳ lạ và kỳ diệu. Như thể có một sợi dây vô hình liên hệ và gắn kết những tâm hồn nhạy cảm xuyên suốt không gian và thời gian.
Rồi thì trên hết cả là một niềm tin yêu lac quan mãnh liệt vào tương lai, vào mặt tích cực, vào tình cảm giữa người với người, và tình yêu vô bờ bến đối với gia đình chồng con. Cho dù mưa bom bão đạn, cho dù xa nhau, cho dù xung quanh còn vô vàn điều tiêu cực tác động khiến ta buồn nản, nhưng nhà thơ luôn tìm được đâu đó một điểm tựa tinh thần, để có thể vững chân bước trên con đường mình chọn.
Sự lạc quan ấy thể hiện cả trong những tấm ảnh in trong cuốn sách ở phần cuối. Ngay cả khi những con người xung quanh còn hằn vết mệt mỏi của thời gian, của cuộc sống, chỉ cười gượng gạo, thì nhà thơ Xuân Quỳnh vẫn vô cùng rạng rỡ với nụ cười bừng sáng.
Thật sự, xem ảnh, đọc những lá thư về những chuyến đi công tác trong ngoài nước đầy trăn trở những mong chờ về xã hội, về nghệ thuật, về gia đình, rồi đọc lại những dòng chữ về lúc mang thai đứa con đầu lòng, tôi không nén nổi nỗi nao nao thương cảm và khâm phục con người ấy, cả từ thái độ sống, sự nhân văn trong tư tưởng, niềm chân thành đối xử với mọi người xung quanh. Một con người tuyệt vời, dù trong hoàn cảnh nào đi nữa.
Một con người vĩnh viễn bất tử trong trái tim vô số người Việt Nam.
January 5, 2023
Ấn tượng ban đầu của mình với cuốn sách này đó là một chiếc bìa xinh xắn, một cái tên mang đậm hơi thở của Xuân Quỳnh. Ngày xưa học văn cũng thích thơ Xuân Quỳnh nhất. Có điều gì đó giản dị và sâu sắc trong những vần thơ, những trang văn của bà làm mình mê mẩn và say đắm. Những câu thơ, câu văn rất "thật", không hoa mỹ cầu kỳ hay quá phức tạp khó hiểu, nó cứ nhẹ nhàng trôi vào tâm trí của mình và trú ngụ ở đó thật lâu.
Không biết sau này ra sao, nhưng nữ sĩ Xuân Quỳnh đã và đang là nhà thơ ưa thích của mình. Đơn giản, vì mình thấy đồng cảm với những tâm tư của Xuân Quỳnh dưới tư cách một người con gái trong tình yêu, một người phụ nữ trong hôn nhân, và một người mẹ trong cuộc sống mà bà đã truyền tải trong văn thơ, vậy thôi. Càng đọc tác phẩm của bà, càng thấm thía hơn sự sâu sắc, nữ tính, những quan điểm mới mẻ về tình yêu và cả những tình cảm thiết tha bà gửi gắm trong những vần thơ ấy. Sâu lắng có, nồng nàn có, bình dị mà thân thương cũng có, chữ “tình” trong các tác phẩm của Xuân Quỳnh rộng lớn hơn tình yêu đôi lứa, nó bao trùm cả tình yêu cuộc sống, tình yêu đất nước, tình nhân ái giữa con người với nhau, và cả tình mẫu tử. Bỏ qua những rùm beng bên lề, tình yêu giữa bà và Lưu Quang Vũ cũng khiến mình vô cùng ngưỡng mộ.
Trong cuốn sách này thì mình thích nhất phần đối thoại tình yêu giữa Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh, những bức thư chứa đầy yêu thương của hai người dành cho nhau và dành cho gia đình *dù rằng đây chỉ là phần rất nhỏ và chỉ là những lá thư tiêu biểu, chưa phải là tất cả*. Thật sự mong một ngày nào đó, tất cả những bức thư của hai người được xuất bản thành sách, lúc ấy chắc chắn mình sẽ là người mua đầu tiên.
Để hiểu về cuộc đời của Xuân Quỳnh, đương nhiên cuốn sách này là không đủ, nhưng nó cũng phần nào khắc họa được đôi nét nổi bật trong suy nghĩ, tình cảm của bà. Và điều ấy lại khiến mình một lần nữa mong mỏi được tìm đọc về cuộc sống và văn thơ của bà nhiều hơn.
Một đoạn thơ mà mình rất thích, và rất hay liên hệ trích dẫn trong các bài văn ngày xưa khi phân tích "Sóng" thể hiện rõ nét triết lý về tình yêu của bà:
Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi.
Cảm ơn Xuân Quỳnh vì đã từng sống và viết, đã yêu thương và hoạt động nghệ thuật hết mình!
Không biết sau này ra sao, nhưng nữ sĩ Xuân Quỳnh đã và đang là nhà thơ ưa thích của mình. Đơn giản, vì mình thấy đồng cảm với những tâm tư của Xuân Quỳnh dưới tư cách một người con gái trong tình yêu, một người phụ nữ trong hôn nhân, và một người mẹ trong cuộc sống mà bà đã truyền tải trong văn thơ, vậy thôi. Càng đọc tác phẩm của bà, càng thấm thía hơn sự sâu sắc, nữ tính, những quan điểm mới mẻ về tình yêu và cả những tình cảm thiết tha bà gửi gắm trong những vần thơ ấy. Sâu lắng có, nồng nàn có, bình dị mà thân thương cũng có, chữ “tình” trong các tác phẩm của Xuân Quỳnh rộng lớn hơn tình yêu đôi lứa, nó bao trùm cả tình yêu cuộc sống, tình yêu đất nước, tình nhân ái giữa con người với nhau, và cả tình mẫu tử. Bỏ qua những rùm beng bên lề, tình yêu giữa bà và Lưu Quang Vũ cũng khiến mình vô cùng ngưỡng mộ.
Trong cuốn sách này thì mình thích nhất phần đối thoại tình yêu giữa Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh, những bức thư chứa đầy yêu thương của hai người dành cho nhau và dành cho gia đình *dù rằng đây chỉ là phần rất nhỏ và chỉ là những lá thư tiêu biểu, chưa phải là tất cả*. Thật sự mong một ngày nào đó, tất cả những bức thư của hai người được xuất bản thành sách, lúc ấy chắc chắn mình sẽ là người mua đầu tiên.
Để hiểu về cuộc đời của Xuân Quỳnh, đương nhiên cuốn sách này là không đủ, nhưng nó cũng phần nào khắc họa được đôi nét nổi bật trong suy nghĩ, tình cảm của bà. Và điều ấy lại khiến mình một lần nữa mong mỏi được tìm đọc về cuộc sống và văn thơ của bà nhiều hơn.
Một đoạn thơ mà mình rất thích, và rất hay liên hệ trích dẫn trong các bài văn ngày xưa khi phân tích "Sóng" thể hiện rõ nét triết lý về tình yêu của bà:
Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi.
Cảm ơn Xuân Quỳnh vì đã từng sống và viết, đã yêu thương và hoạt động nghệ thuật hết mình!
November 30, 2022
Phần đầu hay còn 2 phần sau đọc cho biết vậy thui. Xuân Quỳnh đúng kiểu người sống tình cảm gặp bà mẹ chồng chua ngoa vậy mà vẫn yêu thương được🫡
October 19, 2022
Bao gồm nhật kí, ghi chép cũng như thư từ chưa từng công bố, qua tác phẩm này, mình lại có thêm cơ hội tiếp xúc với một Xuân Quỳnh dưới cương vị là một người mẹ, người vợ và là nhà văn thời chiến vô cùng xông xáo.
Thật sự cảm động và rất thích thú khi đọc phần Viết cho con của Xuân Quỳnh. Để hiểu thêm về 1 phụ nữ can trường vượt qua chiến tranh, vượt qua cô độc... và có đôi khi là phải hy sinh sự nghiệp sáng tác để dành cho con những điều tốt nhất. Đây cũng là 1 Xuân Quỳnh rất khác so với trước đây mà mình biết.
Tuy thế phần 2, phần 3 lại không hoàn thiện 1 kiểu gì đó. Dĩ nhiên phần 2 là ghi chép của bà về các sự kiện, chắc sẽ được dùng sau này. Thành ra nó thô sơ, chưa được đẽo gọt và nhiều khi trùng lắp. Nhưng là 1 cuốn di cảo thì phải chấp nhận, nhưng đọc sẽ bị rất mệt, bởi nhẽ Xuân Quỳnh cũng đâu chủ trương in mấy phần này.
Phần 3 là thư từ gửi cho Lưu Quang Vũ và Mí nhưng cũng như phần 2, cứ thiếu thiếu kiểu gì đó. Hình như đọc cuốn Nghịch lý của tình yêu bên NXB Trẻ thì đầy đủ hơn chăng? Nhưng ít nhiều vẫn cho thấy một Vũ và Quỳnh khá lãng mạn,
Nhìn chung được nhất là cái tên hay, phần Viết cho con cảm động, còn 2 phần kia ước gì cắt đi luôn cho nó hoàn thiện 1 nhật ký, giá bìa giảm xuống là mua tắp lự. Haiz, BTV ở nước ta sao cứ nhồi nhét làm gì nhỉ, đọc khó chịu thêm.
Thật sự cảm động và rất thích thú khi đọc phần Viết cho con của Xuân Quỳnh. Để hiểu thêm về 1 phụ nữ can trường vượt qua chiến tranh, vượt qua cô độc... và có đôi khi là phải hy sinh sự nghiệp sáng tác để dành cho con những điều tốt nhất. Đây cũng là 1 Xuân Quỳnh rất khác so với trước đây mà mình biết.
Tuy thế phần 2, phần 3 lại không hoàn thiện 1 kiểu gì đó. Dĩ nhiên phần 2 là ghi chép của bà về các sự kiện, chắc sẽ được dùng sau này. Thành ra nó thô sơ, chưa được đẽo gọt và nhiều khi trùng lắp. Nhưng là 1 cuốn di cảo thì phải chấp nhận, nhưng đọc sẽ bị rất mệt, bởi nhẽ Xuân Quỳnh cũng đâu chủ trương in mấy phần này.
Phần 3 là thư từ gửi cho Lưu Quang Vũ và Mí nhưng cũng như phần 2, cứ thiếu thiếu kiểu gì đó. Hình như đọc cuốn Nghịch lý của tình yêu bên NXB Trẻ thì đầy đủ hơn chăng? Nhưng ít nhiều vẫn cho thấy một Vũ và Quỳnh khá lãng mạn,
Nhìn chung được nhất là cái tên hay, phần Viết cho con cảm động, còn 2 phần kia ước gì cắt đi luôn cho nó hoàn thiện 1 nhật ký, giá bìa giảm xuống là mua tắp lự. Haiz, BTV ở nước ta sao cứ nhồi nhét làm gì nhỉ, đọc khó chịu thêm.
June 28, 2024
Mình mua cuốn này vì hai điều, một là vì bìa sách đẹp quá và rất trong trẻo, dịu dàng; hai là vì mình đã có mọit tuổi thơ gắn bó với Xuân Quỳnh và dành rất nhiều tình cảm cho bà. Hồi còn nhỏ mẹ rất hay đọc thơ Xuân Quỳnh cho mình nghe, nhất là những bài thơ bà viết cho con, nhiều bài đến giờ mình nhớ mãi.
Quyển này có ba phần: nhật kí làm mẹ của Xuân Quỳnh khi có con trai đầu lòng, hai quyển ghi chép chiến tranh từ chiến tuyến và phần cuối là những lá thư của Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ và của Xuân Quỳnh gửi cho con trai Mí.
Phần ghi chép chiến tranh giàu tính hiện thực nhưng là những ghi chép rời rạc, nên phần này với mình không dễ đọc so với các hồi kí chiến tranh khác. Nhưng phần đầu và cuối là phần hay và “Xuân Quỳnh” hơn cả. Bởi ở đây bà bộc lộ hết sự yêu thương chịu khó, sự nhạy cảm của một người mẹ, người con dâu; sự lãng mạn, nồng nhiệt của một vợ. Trong cuộc sống thiếu thốn khó khăn và vất vả mà tình yêu của Xuân Quỳnh vẫn dào dạt trong những con chữ của bà.
Hơn nữa là chuyện tình Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ, mình đọc rồi mới hiểu tại sao bà yêu người chồng thứ hai này nhiều và mãnh liệt đến như vậy. Một vài trang thư ngắn không thể nói được hết nhưng là rất đủ để cảm thấy tình yêu như lửa cháy đó, và nó mang tính dự cảm sâu sắc cho hạnh phúc ngắn ngủi của hai người.
Một quyển sách khá đặc biệt và nhẹ nhàng cho những ngày hạ nhiều mưa ở Sài Gòn.
Quyển này có ba phần: nhật kí làm mẹ của Xuân Quỳnh khi có con trai đầu lòng, hai quyển ghi chép chiến tranh từ chiến tuyến và phần cuối là những lá thư của Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ và của Xuân Quỳnh gửi cho con trai Mí.
Phần ghi chép chiến tranh giàu tính hiện thực nhưng là những ghi chép rời rạc, nên phần này với mình không dễ đọc so với các hồi kí chiến tranh khác. Nhưng phần đầu và cuối là phần hay và “Xuân Quỳnh” hơn cả. Bởi ở đây bà bộc lộ hết sự yêu thương chịu khó, sự nhạy cảm của một người mẹ, người con dâu; sự lãng mạn, nồng nhiệt của một vợ. Trong cuộc sống thiếu thốn khó khăn và vất vả mà tình yêu của Xuân Quỳnh vẫn dào dạt trong những con chữ của bà.
Hơn nữa là chuyện tình Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ, mình đọc rồi mới hiểu tại sao bà yêu người chồng thứ hai này nhiều và mãnh liệt đến như vậy. Một vài trang thư ngắn không thể nói được hết nhưng là rất đủ để cảm thấy tình yêu như lửa cháy đó, và nó mang tính dự cảm sâu sắc cho hạnh phúc ngắn ngủi của hai người.
Một quyển sách khá đặc biệt và nhẹ nhàng cho những ngày hạ nhiều mưa ở Sài Gòn.
September 2, 2024
"Đường chẳng xa, núi không mấy cách chia
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật ký xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau."
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật ký xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau."
January 7, 2023
(Cô XQ kém bà nội mình mấy tuổi thôi nhưng mình vẫn gọi là "Cô" vì không nỡ gọi "Bà" :"( )
Cuốn sách gồm 3 phần: Nhật ký, Ghi chép, & Thư từ. Phần Ghi chép chủ yếu là những ý vắn tắt về những tấm gương trận địa, mình không có mood lắm nên chỉ đọc lướt. Nhưng hai phần còn lại thì dễ đọc, dễ hiểu và dễ cảm hơn hẳn.
Bao trùm lên "Nhật ký" là nỗi nhớ-thương của một người mẹ trẻ với đứa con đầu lòng bé nhỏ của mình trong thời cuộc xáo trộn vì chiến tranh và đói nghèo. Xen giữa nỗi nhớ do mẹ con xa cách từ quá sớm và lòng thương-xót dần nảy nở theo tháng năm là những xúc cảm bỡ ngỡ mà cô Quỳnh kịp ghi lại.
Đọc phần này, từ lúc cô hoài thai với bao hy vọng tủi mừng cho đến khi con lọt lòng, thấy con không đẹp mà nghĩ người đi thăm khen để động viên mẹ thôi, mình phì cười nhớ đến mấy cô bạn của mình cũng vừa sinh con: hoá ra mẹ trẻ nào cũng như nhau! Nhưng nhờ cô Quỳnh ghi chép mà những suy nghĩ tâm tư ấy hiển hiện trên mặt giấy một cách rất thật thà và dễ đồng cảm.
"Con nằm đây, bên cạnh mẹ đây. Con cho mẹ xua nỗi cô đơn. Mẹ không như chị sản phụ Thư mà lại hỏi là 'bên ngoài mưa hay nắng'. Điều đó chả quan hệ gì - ánh nắng là từ ở con mà ra."
Chỉ một đoạn ngắn thế thôi, nhưng đã như nói được hết tấm lòng người mẹ trên thế gian này. Một nhúm ruột mẹ dứt ra, ban đầu thật xa lạ, nhưng cũng thấy tràn ngập yêu thương, nói là "thương đứt ruột" cũng đúng thôi. Song song với những lần đầu con mọc răng, ốm sốt, hờn dỗi, lẫm chẫm bước đi, chỉ trỏ tập nói, mẹ cũng lớn theo với những luống cuống và bịn rịn - vì "biết đâu khi hoà bình thì con đã lớn rồi; con lại muốn đi xa, con lại xa mẹ, thế là suốt đời mẹ chả gần con được bao nhiêu". Từ khi có con, mẹ mới là mẹ, và dù nghĩ đến cái chết cũng chỉ sợ duy nhất một điều là "có lỗi vì con không còn mẹ" mà thôi.
Còn đọc "Thư từ" thì mình thấy đôi điều về tình yêu của cô với chú LQV. Suy từ hoàn cảnh thiếu thốn tình yêu thương của cô từ tấm bé cho tới khi cuộc hôn nhân đầu tiên kết thúc (có lẽ được thể hiện rõ nhất trong "Bàn tay em"), mình thấy cô khó lòng thoát được nỗi tự ti về bản thân hoặc những lo lắng giày vò tâm trí về một mai tình yêu phai nhạt. Đó cũng là biểu hiện của việc cô yêu thương chú rất nhiều - một tình yêu với rất nhiều lòng tôn trọng nếu không muốn nói là ngưỡng mộ. Nghĩ thấy thương cô thôi. Mình thấy có vẻ chú cũng biết điều đó nên đã dành nhiều lời khẳng định ("words of affirmation") cho cô. Mình cảm thấy cô chú có nhiều thứ khác nhau - cả về tính cách và lối nghĩ, nhưng họ khéo léo hoà hợp được và luôn có được sự ủng hộ, cảm thông, trân trọng của đối phương.
Quyển này mình nghĩ là dễ đọc. Kể ra mình để ba sao thôi nhưng vì cảm động với phần I quá nên mình đã cho bốn sao :") Nếu nhớ mẹ thì bạn có thể đọc để càng nhớ mẹ hơn. ☀️
Cuốn sách gồm 3 phần: Nhật ký, Ghi chép, & Thư từ. Phần Ghi chép chủ yếu là những ý vắn tắt về những tấm gương trận địa, mình không có mood lắm nên chỉ đọc lướt. Nhưng hai phần còn lại thì dễ đọc, dễ hiểu và dễ cảm hơn hẳn.
Bao trùm lên "Nhật ký" là nỗi nhớ-thương của một người mẹ trẻ với đứa con đầu lòng bé nhỏ của mình trong thời cuộc xáo trộn vì chiến tranh và đói nghèo. Xen giữa nỗi nhớ do mẹ con xa cách từ quá sớm và lòng thương-xót dần nảy nở theo tháng năm là những xúc cảm bỡ ngỡ mà cô Quỳnh kịp ghi lại.
Đọc phần này, từ lúc cô hoài thai với bao hy vọng tủi mừng cho đến khi con lọt lòng, thấy con không đẹp mà nghĩ người đi thăm khen để động viên mẹ thôi, mình phì cười nhớ đến mấy cô bạn của mình cũng vừa sinh con: hoá ra mẹ trẻ nào cũng như nhau! Nhưng nhờ cô Quỳnh ghi chép mà những suy nghĩ tâm tư ấy hiển hiện trên mặt giấy một cách rất thật thà và dễ đồng cảm.
"Con nằm đây, bên cạnh mẹ đây. Con cho mẹ xua nỗi cô đơn. Mẹ không như chị sản phụ Thư mà lại hỏi là 'bên ngoài mưa hay nắng'. Điều đó chả quan hệ gì - ánh nắng là từ ở con mà ra."
Chỉ một đoạn ngắn thế thôi, nhưng đã như nói được hết tấm lòng người mẹ trên thế gian này. Một nhúm ruột mẹ dứt ra, ban đầu thật xa lạ, nhưng cũng thấy tràn ngập yêu thương, nói là "thương đứt ruột" cũng đúng thôi. Song song với những lần đầu con mọc răng, ốm sốt, hờn dỗi, lẫm chẫm bước đi, chỉ trỏ tập nói, mẹ cũng lớn theo với những luống cuống và bịn rịn - vì "biết đâu khi hoà bình thì con đã lớn rồi; con lại muốn đi xa, con lại xa mẹ, thế là suốt đời mẹ chả gần con được bao nhiêu". Từ khi có con, mẹ mới là mẹ, và dù nghĩ đến cái chết cũng chỉ sợ duy nhất một điều là "có lỗi vì con không còn mẹ" mà thôi.
Còn đọc "Thư từ" thì mình thấy đôi điều về tình yêu của cô với chú LQV. Suy từ hoàn cảnh thiếu thốn tình yêu thương của cô từ tấm bé cho tới khi cuộc hôn nhân đầu tiên kết thúc (có lẽ được thể hiện rõ nhất trong "Bàn tay em"), mình thấy cô khó lòng thoát được nỗi tự ti về bản thân hoặc những lo lắng giày vò tâm trí về một mai tình yêu phai nhạt. Đó cũng là biểu hiện của việc cô yêu thương chú rất nhiều - một tình yêu với rất nhiều lòng tôn trọng nếu không muốn nói là ngưỡng mộ. Nghĩ thấy thương cô thôi. Mình thấy có vẻ chú cũng biết điều đó nên đã dành nhiều lời khẳng định ("words of affirmation") cho cô. Mình cảm thấy cô chú có nhiều thứ khác nhau - cả về tính cách và lối nghĩ, nhưng họ khéo léo hoà hợp được và luôn có được sự ủng hộ, cảm thông, trân trọng của đối phương.
Quyển này mình nghĩ là dễ đọc. Kể ra mình để ba sao thôi nhưng vì cảm động với phần I quá nên mình đã cho bốn sao :") Nếu nhớ mẹ thì bạn có thể đọc để càng nhớ mẹ hơn. ☀️
February 26, 2024
em khóc quá mọi người ạ, em sẽ trở lại và edit huhuhu
--
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn - Xuân Quỳnh
> Nhật ký, ghi chép và những bức thư chưa từng công bố
>
Nonfiction, hồi ký, nhật ký, thư từ
Sách được chia làm 3 phần: Nhật ký, Ghi chép và Thư từ.
Phần Nhật ký được viết Nhật ký cho Cu - Tuấn Anh là những trang nhật ký theo dõi từ khi Xuân Quỳnh thai nghén tới khi con khoảng 3 tuổi, chiến tranh khốc liệt, tác giả phải đi tác nghiệp ở miền Trung.
Phần Ghi chép: có 2 quyển sổ đa số là những ghi chép về tình hình đánh giặc và về con người của mặt trận Miền Trung, đôi khi là những ghi chép vắn tắt đơn giản lấy thông tin, còn lại thì trình bày như dạng nhật ký nhưng hoàn toàn là về chiến trận, bom đạn...
Phần Thư từ: Bao gồm thư của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ trong những ngày xa cách, Xuân Quỳnh với em út, XQ với con được tổng hợp lại.
cảm nhận
Cá nhân mình thì mình thích hồi ký nhật ký lắm vì nó rất thật, những cảm xúc rất thật phần nào phản ánh được cả tình hình xã hội bên ngoài vào thời điểm ấy. đến với TĐMTXLVV nom có vẻ là sẽ gì nghệ nghệ và thơ thơ kiểu tình yêu “ Quỳnh thương yêu” đồ nhưng không đâu ạ, đừng bị cái bìa đánh lừa huhu. thực sự là mình lệ tổ thiệt nhưng mà đọc phần đa loại hồi ký, nhật ký mới khiến mình khóc tu tu ý vì nó real á mn.
Phần 1: đa số là cảm xúc phức tạp của một người phụ nữ đang trong thai kỳ, nào là sơ tán, tủi thân vì vợ chồng phải yêu xa, mqh căng thẳng với mẹ chồng ( điều khiến mình khóc đây này), sự vất vả khi chăm sóc một đứa trẻ trong giai đoạn sơ tán và một phần công việc nữa.
Phần 2: Chiến trường Quảng Trị những năm 68 khốc liệt như hiện rõ, trời ơi, có mấy đoạn khi chép nhanh về những con người tham gia kháng chiến siêu ngắn nhưng mà nặng nề kinh khủng. nhưng cũng có những dòng ngắn gọn kiểu “ anh em không bao giờ nói chek và cũng chẳng nghĩ đến chek. chỉ sau một trận thì hỏi có việc chi không? - không việc chi” uiii thề. còn nhiều nhiều nữa những mẩu chuyện nhỏ nhỏ như cụ ông 65 tuổi vẫn muốn gia nhập Đoàn Thanh Niên danh dự hay em Thắng 13 tuổi 3 lần bơi đưa bộ đội và đạn qua sông…nói chung nhiều lắm và được ghi lại rất chân thực.
Phần 3: Đa số là thư của LQV và XQ trong thời gian XQ công tác ở Nga, ở miền Trung, ở miền Nam. Tất nhiên luôn bắt đầu bằng “ Anh thương nhớ của em”…trong những bức thư XQ luôn tả chi tiết tường tận những trải nghiệm và quang cảnh nơi cô công tác, thể như người đọc cũng sẽ được sống trong không gian đó luôn ý.
---
nói chung là trong phần đầu tiên có nhiều đoạn mà XQ bày tỏ sự tủi thân vì mẹ chồng cứ hạnh hoẹ và chửi bới. huhu vì XQ mồ côi mẹ từ bé nên muốn thương mẹ như mẹ của mình, nhưng vì phận vợ lẽ á mọi người nên mẹ ck chíu khọ lắm. mn xem thêm ở phần sau mình chụp cho mn đọc cạm xúkkk.
đọc xong mình thấy mình gà vl, sống không chồng con, không trách nhiệm với ai, sống không có lý tưởng gì và tinh thần sống vì công việc đồ á. đọc xong thấy biết ơn lắm lắm vì được sống trong thời bình mn ạ.
đánh giá
842341000184/5 điểm nhó mọi người ơi. nên đọc nên đọc, nhật ký diệu kha mà đọc nghỉ đọc nghỉ cũng không vấn đề gì, quan trọng là cầm lên ko ngưng lại được.
"Niềm vui mẹ cứ lớn dần lên theo cái lớn lên của con"
...
--
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn - Xuân Quỳnh
> Nhật ký, ghi chép và những bức thư chưa từng công bố
>
Nonfiction, hồi ký, nhật ký, thư từ
Sách được chia làm 3 phần: Nhật ký, Ghi chép và Thư từ.
Phần Nhật ký được viết Nhật ký cho Cu - Tuấn Anh là những trang nhật ký theo dõi từ khi Xuân Quỳnh thai nghén tới khi con khoảng 3 tuổi, chiến tranh khốc liệt, tác giả phải đi tác nghiệp ở miền Trung.
Phần Ghi chép: có 2 quyển sổ đa số là những ghi chép về tình hình đánh giặc và về con người của mặt trận Miền Trung, đôi khi là những ghi chép vắn tắt đơn giản lấy thông tin, còn lại thì trình bày như dạng nhật ký nhưng hoàn toàn là về chiến trận, bom đạn...
Phần Thư từ: Bao gồm thư của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ trong những ngày xa cách, Xuân Quỳnh với em út, XQ với con được tổng hợp lại.
cảm nhận
Cá nhân mình thì mình thích hồi ký nhật ký lắm vì nó rất thật, những cảm xúc rất thật phần nào phản ánh được cả tình hình xã hội bên ngoài vào thời điểm ấy. đến với TĐMTXLVV nom có vẻ là sẽ gì nghệ nghệ và thơ thơ kiểu tình yêu “ Quỳnh thương yêu” đồ nhưng không đâu ạ, đừng bị cái bìa đánh lừa huhu. thực sự là mình lệ tổ thiệt nhưng mà đọc phần đa loại hồi ký, nhật ký mới khiến mình khóc tu tu ý vì nó real á mn.
Phần 1: đa số là cảm xúc phức tạp của một người phụ nữ đang trong thai kỳ, nào là sơ tán, tủi thân vì vợ chồng phải yêu xa, mqh căng thẳng với mẹ chồng ( điều khiến mình khóc đây này), sự vất vả khi chăm sóc một đứa trẻ trong giai đoạn sơ tán và một phần công việc nữa.
Phần 2: Chiến trường Quảng Trị những năm 68 khốc liệt như hiện rõ, trời ơi, có mấy đoạn khi chép nhanh về những con người tham gia kháng chiến siêu ngắn nhưng mà nặng nề kinh khủng. nhưng cũng có những dòng ngắn gọn kiểu “ anh em không bao giờ nói chek và cũng chẳng nghĩ đến chek. chỉ sau một trận thì hỏi có việc chi không? - không việc chi” uiii thề. còn nhiều nhiều nữa những mẩu chuyện nhỏ nhỏ như cụ ông 65 tuổi vẫn muốn gia nhập Đoàn Thanh Niên danh dự hay em Thắng 13 tuổi 3 lần bơi đưa bộ đội và đạn qua sông…nói chung nhiều lắm và được ghi lại rất chân thực.
Phần 3: Đa số là thư của LQV và XQ trong thời gian XQ công tác ở Nga, ở miền Trung, ở miền Nam. Tất nhiên luôn bắt đầu bằng “ Anh thương nhớ của em”…trong những bức thư XQ luôn tả chi tiết tường tận những trải nghiệm và quang cảnh nơi cô công tác, thể như người đọc cũng sẽ được sống trong không gian đó luôn ý.
---
nói chung là trong phần đầu tiên có nhiều đoạn mà XQ bày tỏ sự tủi thân vì mẹ chồng cứ hạnh hoẹ và chửi bới. huhu vì XQ mồ côi mẹ từ bé nên muốn thương mẹ như mẹ của mình, nhưng vì phận vợ lẽ á mọi người nên mẹ ck chíu khọ lắm. mn xem thêm ở phần sau mình chụp cho mn đọc cạm xúkkk.
đọc xong mình thấy mình gà vl, sống không chồng con, không trách nhiệm với ai, sống không có lý tưởng gì và tinh thần sống vì công việc đồ á. đọc xong thấy biết ơn lắm lắm vì được sống trong thời bình mn ạ.
đánh giá
842341000184/5 điểm nhó mọi người ơi. nên đọc nên đọc, nhật ký diệu kha mà đọc nghỉ đọc nghỉ cũng không vấn đề gì, quan trọng là cầm lên ko ngưng lại được.
"Niềm vui mẹ cứ lớn dần lên theo cái lớn lên của con"
...
This entire review has been hidden because of spoilers.
January 17, 2023
Mình đã từng nghe trích đọc quyển này hồi trước, đó là những bức thư Xuân Quỳnh gửi chồng những ngày bà đi công tác Moscow. Những bức thư đó đẹp, lời lẽ đầy yêu thương nhưng có cái gì đó day dứt, khiến mình cứ không hiểu sao Xuân Quỳnh lại trăn trở, tự ti nhiều như vậy dù hai người vẫn đang rất yêu nhau (nghĩ lại lúc đó mình ấu trĩ thật sự, chắc vì mình còn trẻ chưa hiểu được cái tình cảm tha thiết đó của bà) nên dù hơi tò mò mình cũng khá chần chừ chưa mang về. Vậy đó đến khi có trong tay quyển di cảo rồi, bắt tay vào đọc thì quá trình nghiệp quật bắt đầu.
Quyển di cảo được chia làm ba phần. Phần đầu là những dòng thư Xuân Quỳnh viết cho con trai đầu Tuấn Anh. Mình đọc phần này tối hôm qua, thấy xúc động thật sự. Xúc động vì tình thương và sự hy sinh vô bờ bến của Xuân Quỳnh cho con. Thương cho cái thân phận phụ nữ vừa phải lo việc nước vừa phải đảm việc nhà nhưng vẫn không thoát khỏi cái cảnh mẹ chồng nàng dâu. Đọc những dòng thư đó càng làm mình thêm nhớ mẹ, nhớ những câu chuyện mẹ kể hồi mình và anh hai còn nhỏ, mẹ cũng vất vả và buồn tủi như vậy, thấy thương mẹ vô cùng, muốn về thật nhanh với mẹ.
Phần hai là những ghi chép về những năm tháng nữ thi sĩ đi thực tế ở Vĩnh Linh những năm 67,68, đúng kiểu nếm mật nằm gai. Phần này đơn thuần là ghi chép, miêu tả hơn là tâm sự, nên đôi lúc cảm thấy hơi khô khan, đôi khi chốc chốc mình lại đếm xem còn mấy trang. Nhưng mình không thấy chán phần này nhé. Ngược lại mình còn rất thích phần này luôn, chắc là thích nhất trong ba phần. Vì nhờ cái những ghi chép chân thật của bà mà từng khung cảnh Vĩnh Linh những ngày đánh Mỹ, từng câu chuyện, tấm gương sẵn sàng hy sinh tấm lòng yêu nước to lớn của bà con dân quân, các anh chiến sĩ, du kích lại hiện lên sống động, khiến mình càng thêm yêu vào đất nước ba mẹ mình đã sinh mình ra. Xúc động vô cùng.
Phần ba, phần cuối là những bức thư Xuân Quỳnh viết gửi Lưu Quang Vũ và bé Mí. Khác với lần nghe trích đọc trước, vì đã biết thêm một chút về Xuân Quỳnh, đặc biệt là cuộc hôn nhân trước của bà ở phần 1 nên mình đã ngộ ra nhiều điều mà trước giờ cứ lấn cấn. Ở lần đọc này mình đã cảm được câu chữ của bà trong từng bức như hơn, cũng hiểu được vì sao bà lại trăn trở nhiều ở cuộc hôn nhân này như vậy.
Nói tóm lại mình thấy rất vui vì đã không bỏ qua quyển di cảo giá trị này. Cũng chưa biết sau này có duyên đọc được các tác phẩm khác của bà không nhưng nếu có cơ hội mình nhất định sẽ thử.
Quyển di cảo được chia làm ba phần. Phần đầu là những dòng thư Xuân Quỳnh viết cho con trai đầu Tuấn Anh. Mình đọc phần này tối hôm qua, thấy xúc động thật sự. Xúc động vì tình thương và sự hy sinh vô bờ bến của Xuân Quỳnh cho con. Thương cho cái thân phận phụ nữ vừa phải lo việc nước vừa phải đảm việc nhà nhưng vẫn không thoát khỏi cái cảnh mẹ chồng nàng dâu. Đọc những dòng thư đó càng làm mình thêm nhớ mẹ, nhớ những câu chuyện mẹ kể hồi mình và anh hai còn nhỏ, mẹ cũng vất vả và buồn tủi như vậy, thấy thương mẹ vô cùng, muốn về thật nhanh với mẹ.
Phần hai là những ghi chép về những năm tháng nữ thi sĩ đi thực tế ở Vĩnh Linh những năm 67,68, đúng kiểu nếm mật nằm gai. Phần này đơn thuần là ghi chép, miêu tả hơn là tâm sự, nên đôi lúc cảm thấy hơi khô khan, đôi khi chốc chốc mình lại đếm xem còn mấy trang. Nhưng mình không thấy chán phần này nhé. Ngược lại mình còn rất thích phần này luôn, chắc là thích nhất trong ba phần. Vì nhờ cái những ghi chép chân thật của bà mà từng khung cảnh Vĩnh Linh những ngày đánh Mỹ, từng câu chuyện, tấm gương sẵn sàng hy sinh tấm lòng yêu nước to lớn của bà con dân quân, các anh chiến sĩ, du kích lại hiện lên sống động, khiến mình càng thêm yêu vào đất nước ba mẹ mình đã sinh mình ra. Xúc động vô cùng.
Phần ba, phần cuối là những bức thư Xuân Quỳnh viết gửi Lưu Quang Vũ và bé Mí. Khác với lần nghe trích đọc trước, vì đã biết thêm một chút về Xuân Quỳnh, đặc biệt là cuộc hôn nhân trước của bà ở phần 1 nên mình đã ngộ ra nhiều điều mà trước giờ cứ lấn cấn. Ở lần đọc này mình đã cảm được câu chữ của bà trong từng bức như hơn, cũng hiểu được vì sao bà lại trăn trở nhiều ở cuộc hôn nhân này như vậy.
Nói tóm lại mình thấy rất vui vì đã không bỏ qua quyển di cảo giá trị này. Cũng chưa biết sau này có duyên đọc được các tác phẩm khác của bà không nhưng nếu có cơ hội mình nhất định sẽ thử.
November 16, 2022
Ấn tượng đầu tiên là bìa sách rất đẹp, rất thơ, cảm giác nhìn vào là thấy ngay được phong cách của Xuân Quỳnh.
Về phần nội dung là nhật ký, ghi chép và thư của Xuân Quỳnh, không hề hoa mỹ hay trau chuốt câu từ mà đơn giản chỉ là Xuân Quỳnh thuật lại những suy nghĩ, những điều bà chứng kiến, cảm xúc của bà..., nên đọc rất nhẹ nhàng. Duy chỉ có phần Cuốn sổ ghi chép thứ nhất làm mình mất nhiều thời gian đọc nhất, vì trong đây chỉ toàn là những câu ghi chép rời rạc, không đầu không cuối, không bối cảnh cụ thể nên hơi khó hiểu, đâm ra không tập trung đọc liền mạch đư���c, đọc rất mệt. Phần III (Thư từ của Vũ-Quỳnh, thư Xuân Quỳnh gửi con, gửi các em) cảm tưởng như chưa hoàn thiện lắm, chưa đủ, chưa đã, mà chỉ cóp nhặt một vài bức thư để cho vào cho đầy sách thôi.
Mình nghĩ nếu muốn tìm hiểu về cuộc đời của Xuân Quỳnh thì chắc phải tìm đọc cả các tác phẩm khác cùng chủ đề, chứ chỉ đọc riêng cuốn này e là không có nhiều thông tin như mình tưởng. Tóm lại là ngoài cái tiêu đề hay và thiết kế bìa xinh thì nội dung, cách biên soạn, sắp xếp, chọn lọc chưa thật sự xuất sắc (ít nhất là với mình). Tuy nhiên với những người yêu thơ của Xuân Quỳnh và muốn tìm hiểu thêm về bà thì cuốn này chắc chắn vẫn sẽ có thông tin (dù ít dù nhiều) đáp ứng được nhu cầu đó.
Về phần nội dung là nhật ký, ghi chép và thư của Xuân Quỳnh, không hề hoa mỹ hay trau chuốt câu từ mà đơn giản chỉ là Xuân Quỳnh thuật lại những suy nghĩ, những điều bà chứng kiến, cảm xúc của bà..., nên đọc rất nhẹ nhàng. Duy chỉ có phần Cuốn sổ ghi chép thứ nhất làm mình mất nhiều thời gian đọc nhất, vì trong đây chỉ toàn là những câu ghi chép rời rạc, không đầu không cuối, không bối cảnh cụ thể nên hơi khó hiểu, đâm ra không tập trung đọc liền mạch đư���c, đọc rất mệt. Phần III (Thư từ của Vũ-Quỳnh, thư Xuân Quỳnh gửi con, gửi các em) cảm tưởng như chưa hoàn thiện lắm, chưa đủ, chưa đã, mà chỉ cóp nhặt một vài bức thư để cho vào cho đầy sách thôi.
Mình nghĩ nếu muốn tìm hiểu về cuộc đời của Xuân Quỳnh thì chắc phải tìm đọc cả các tác phẩm khác cùng chủ đề, chứ chỉ đọc riêng cuốn này e là không có nhiều thông tin như mình tưởng. Tóm lại là ngoài cái tiêu đề hay và thiết kế bìa xinh thì nội dung, cách biên soạn, sắp xếp, chọn lọc chưa thật sự xuất sắc (ít nhất là với mình). Tuy nhiên với những người yêu thơ của Xuân Quỳnh và muốn tìm hiểu thêm về bà thì cuốn này chắc chắn vẫn sẽ có thông tin (dù ít dù nhiều) đáp ứng được nhu cầu đó.
February 9, 2023
Phần 1 XQ viết nhật kí cho con trai đầu lòng, lưu lại quá trình nuôi con, chăm con thời chiến, đi sơ tán, lo việc nước về nhà. Mình đọc hơi chán, dù đọc rất thương nhưng càng về cuối mình càng đọc lướt (chắc do không làm vợ, làm mẹ nên không cảm nhận được :))
Phần 2 là những ghi chép ngắn gọn khi XQ đi thực tế nơi trận địa những năm 1967-68, thấy mọi người thường không thích phần này thì mình lại rất thích và xúc động, thấy sự khốc liệt của chiến trường, thời chiến tranh con người Việt Nam khốn khổ nhưng dũng cảm biết bao.
Phần cuối là những lá thư XQ viết cho Lưu Quang Vũ và con trai, đan xen với thư Lưu Quang Vũ viết cho vợ. Lãng mạn kinh khủng, từng câu từng chữ đều đong đầy yêu thương, hai người thật sự là tri kỉ, tình yêu như vậy cũng có thật hả?
Phần 2 là những ghi chép ngắn gọn khi XQ đi thực tế nơi trận địa những năm 1967-68, thấy mọi người thường không thích phần này thì mình lại rất thích và xúc động, thấy sự khốc liệt của chiến trường, thời chiến tranh con người Việt Nam khốn khổ nhưng dũng cảm biết bao.
Phần cuối là những lá thư XQ viết cho Lưu Quang Vũ và con trai, đan xen với thư Lưu Quang Vũ viết cho vợ. Lãng mạn kinh khủng, từng câu từng chữ đều đong đầy yêu thương, hai người thật sự là tri kỉ, tình yêu như vậy cũng có thật hả?
May 30, 2025
"Em hiểu rằng mỗi lúc đi xa
Tình anh đối với em là xứ sở
Là bóng rợp trên con đường nắng lửa
Trái cây thơm trên miền đất khô cằn"
Thư tình của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ vô cùng chân thực với những nỗi nhớ mong người thương đang ở xa, cùng những băn khoăn lo toan nhỏ nhặt trong đời sống vợ chồng. Những dòng nhật ký cũng diễn tả tâm hồn rất nhạy cảm, thương người của Xuân Quỳnh, xứng đáng là một trong những nhà thơ nữ vĩ đại của thế kỷ 20.
Đọc để hiểu được sự bình yên của thế hệ này là kết quả của bao mất mát đau thương của hàng ngàn người đã ngả xuống. Thật may mắn khi có nhứng nhà báo, nhà thơ dũng cảm như Xuân Quỳnh ghi lại những hồi ký hành quân, những dấu mốc lịch sử quan trọng cho thế hệ sau còn mãi tưởng nhớ.
Tình anh đối với em là xứ sở
Là bóng rợp trên con đường nắng lửa
Trái cây thơm trên miền đất khô cằn"
Thư tình của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ vô cùng chân thực với những nỗi nhớ mong người thương đang ở xa, cùng những băn khoăn lo toan nhỏ nhặt trong đời sống vợ chồng. Những dòng nhật ký cũng diễn tả tâm hồn rất nhạy cảm, thương người của Xuân Quỳnh, xứng đáng là một trong những nhà thơ nữ vĩ đại của thế kỷ 20.
Đọc để hiểu được sự bình yên của thế hệ này là kết quả của bao mất mát đau thương của hàng ngàn người đã ngả xuống. Thật may mắn khi có nhứng nhà báo, nhà thơ dũng cảm như Xuân Quỳnh ghi lại những hồi ký hành quân, những dấu mốc lịch sử quan trọng cho thế hệ sau còn mãi tưởng nhớ.
November 9, 2025
Thường khi nhắc đến Xuân Quỳnh, người ta hay nhắc về mối tình của o và chú Vũ. Cuốn sách này lại cho mình thấy nhiều khía cạnh khác của o, ở vai trò là người làm mẹ, làm con dâu, làm người phụ nữ kháng chiến và học tập. Kể mới thấy Xuân Quỳnh thật mạnh mẽ, yêu nghề và yêu người, nhưng cũng thật đàn bà. O có cái trăn trở, có nỗi niềm, hờn tủi và uất ức của một người phụ nữ trong chuyện vợ chồng, con cái và sự nghiệp. Những câu chữ o viết, mình đọc thấy thương và đồng cảm - dù cho bản thân chưa bao giờ trải qua những sự như vậy, mình chắc mẩm mình cũng sẽ có những tâm tình giống o.
October 30, 2022
Cái tựa sách nhẹ nhàng nên thơ đúng như chất thơ dịu dàng của Xuân Quỳnh. Đọc để hiểu được phần nào lí do Xuân Quỳnh luôn dào dạt cảm xúc và vẹn nguyên chất liệu trong các sáng tác của mình. Một người phụ nữ luôn khao khát hạnh phúc, đôi lúc than thân trách phận trước sóng gió cuộc đời một giai đoạn lịch sử biến động, nhưng vẫn cố gắng gạt bỏ đi hết vì tình cảm yêu thương. Phần đầu đọc rất hay rất mượt cái tự dưng sang phần 2 ghi chép đọc tụt mood ghê.
December 3, 2025
Những trang nhật ký cảm động, những bức thư từ chan chứa tình cảm gia đình... và hơn hết là đưa đến những cảm nhận chân thật về một thời đã qua. Tuy nhiên, vì bản thân không thực sự có sự quan tâm quá lớn đối với lịch sử và những đề tài liên quan đến lịch sử nên ở phần 2 hầu như không đọc, thay vào đó là sự ấn tượng với với phần nhật ký và phần thư của Xuân Quỳnh cũng như một vài bức thư của Lưu Quang Vũ.
October 30, 2024
cuốn này rất thơ, rất tình, cảm nhận được tình yêu qua từng bức thư LQV gửi cho XQ. đọc từng dòng nhật kí XQ viết mà cảm động. sách đẹp, bìa đẹp làm mình ấn tượng mãi. ♥️
March 27, 2025
Phần đầu thật sự ấn tượng
December 22, 2022
Điều khiến mình thích ở cuốn sách này là về ý nghĩa nhiều hơn là giọng văn, tình tiết vv (thứ mà mình bị hấp dẫn khi đọc một quyển sách). Dù sao đây là nhật ký, những dòng ghi chép làm tư liệu sáng tác, và các bức thư nên không thể hấp dẫn như một quyển truyện thực sự được. Người đọc sẽ cảm động bởi vẻ đẹp tâm hồn một người mẹ, người vợ, và tính khốc liệt nhưng hào hùng, đậm chất nhân văn của cuộc kháng chiến.
Tình mẫu tử của Xuân Quỳnh rất giản dị và chân thật qua những dòng nhật ký. Ban đầu khi biết mình có thai, XQ buồn lo vì ảnh hưởng tới công việc, vì thời điểm không đúng lúc, nhưng khi em bé ra đời, người mẹ ấy lúc nào cũng đau đáu nghĩ về con, thương con, muốn ở bên con nhưng vẫn mạnh mẽ thu xếp để cân đối công việc và gia đình. Mình nghĩ đó là bước chuyển đổi rất hợp lý trong tâm lý của người phụ nữ. Không phải lúc nào khi đứa trẻ đến, người phụ nữ đều đã được chuẩn bị đầy đủ về tâm lý, hoàn cảnh, tài chính vv. Nhưng chắc chắn là người phụ nữ nào cũng tiềm ẩn tình mẫu tử thiêng liêng dành cho đứa con của mình.
Tình mẫu tử của Xuân Quỳnh rất giản dị và chân thật qua những dòng nhật ký. Ban đầu khi biết mình có thai, XQ buồn lo vì ảnh hưởng tới công việc, vì thời điểm không đúng lúc, nhưng khi em bé ra đời, người mẹ ấy lúc nào cũng đau đáu nghĩ về con, thương con, muốn ở bên con nhưng vẫn mạnh mẽ thu xếp để cân đối công việc và gia đình. Mình nghĩ đó là bước chuyển đổi rất hợp lý trong tâm lý của người phụ nữ. Không phải lúc nào khi đứa trẻ đến, người phụ nữ đều đã được chuẩn bị đầy đủ về tâm lý, hoàn cảnh, tài chính vv. Nhưng chắc chắn là người phụ nữ nào cũng tiềm ẩn tình mẫu tử thiêng liêng dành cho đứa con của mình.
August 29, 2023
Phần một là nhật ký Xuân Quỳnh viết cho con trai đầu lòng Tuấn Anh, chuyện đi đẻ, chuyện chăm con, chuyện mẹ chồng - nàng dâu...
Vì đã đọc tóm tắt về cuộc đời bà rồi nên mình biết sau này cuộc sống có khó khăn, nhưng nó vẫn sáng sủa hơn, thăng hoa hơn. Dẫu vậy mình vẫn muốn đọc nhanh nhanh cho qua phần này. Khổ quá rồi, không muốn phải khổ hơn nữa.
Xuân Quỳnh rất thương con trai. Đọc cả một chương dài 151 trang nhật ký full chữ viết cho con trai là đủ hiểu.
Mỗi trang nhật ký đều kết thúc bằng câu “nhớ con, thương con quá...”
“Thế là có chút nắng, cái thứ mà mua không mất tiền mà bọn Mỹ cũng cướp mất của con.”
“Con nhìn thấy mẹ, con cười. Có con muỗi đậu ở trán con mà con cứ cười, con chả biết đuổi (mẹ vừa buồn cười, mẹ vừa thương con quá)”
“Cái thông thường nhất của ngày hoà bình thì trong chiến tranh thành một thứ ước vọng, quá đáng. Ôi cái hạnh phúc rất tự nhiên, rất thông thường là mẹ được sống cùng con mà cũng không được.”
Phần hai là những ghi chép về Vĩnh Linh, Quảng Trị - mảnh đất khói lửa.
Ghi chép rất ngắn gọn, như những thước phim tua nhanh. Nhưng chính những câu văn ngắn gọn ấy lại càng làm bật lên sự thản nhiên, anh dũng, coi thường giặc Mỹ, sự kỳ diệu mà người Việt Nam thời đó đã làm được. Đọc phần này, cảm thấy nhiều đoạn rất sợ, nhiều đoạn rất kỳ lạ. Một dân tộc với sức sống mãnh liệt không gì vùi dập được. Nó cứ thả bom, mình lại rũ bùn đứng dậy. “Sau khi vừa ngừng bắn, người dưới đất sôi lên như kiến.”
Bà con có câu: Làm răng mà cần còn bộ sườn thôi để khi yên rồi “lợp lại”. Họ lạc quan, yêu đời, sức sống mãnh liệt vs một tinh thần đoàn kết, tất cả vì “không gì quý hơn độc lập, tự do”.
Phần cuối là thư từ, tình cảm gia đình. Tình bể bình 🤣 Đọc cuốn này xong có hứng tìm đọc các bài báo phỏng vấn Lưu Minh Vũ - con trai Lưu Quang Vũ với vợ trước, pv Tuấn Anh - con trai Xuân Quỳnh với chồng trước. Càng đọc càng cảm mến cái tình yêu Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh dành cho nhau. Có bài pv Lưu Minh Vũ thấy bác í trả lời thông minh dã man!
Cuốn sách này cũng là lời giải đáp cho những đồn thổi mình từng nghe. Không hề có chuyện ai phá vỡ hạnh phúc gia đình ai hết! Cứ đọc thì biết! Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh sinh ra chính là để cho nhau!
Vừa viết review vừa nghe bài hát “Thuyền và biển” phổ nhạc từ thơ Xuân Quỳnh. Perfect!
Vì đã đọc tóm tắt về cuộc đời bà rồi nên mình biết sau này cuộc sống có khó khăn, nhưng nó vẫn sáng sủa hơn, thăng hoa hơn. Dẫu vậy mình vẫn muốn đọc nhanh nhanh cho qua phần này. Khổ quá rồi, không muốn phải khổ hơn nữa.
Xuân Quỳnh rất thương con trai. Đọc cả một chương dài 151 trang nhật ký full chữ viết cho con trai là đủ hiểu.
Mỗi trang nhật ký đều kết thúc bằng câu “nhớ con, thương con quá...”
“Thế là có chút nắng, cái thứ mà mua không mất tiền mà bọn Mỹ cũng cướp mất của con.”
“Con nhìn thấy mẹ, con cười. Có con muỗi đậu ở trán con mà con cứ cười, con chả biết đuổi (mẹ vừa buồn cười, mẹ vừa thương con quá)”
“Cái thông thường nhất của ngày hoà bình thì trong chiến tranh thành một thứ ước vọng, quá đáng. Ôi cái hạnh phúc rất tự nhiên, rất thông thường là mẹ được sống cùng con mà cũng không được.”
Phần hai là những ghi chép về Vĩnh Linh, Quảng Trị - mảnh đất khói lửa.
Ghi chép rất ngắn gọn, như những thước phim tua nhanh. Nhưng chính những câu văn ngắn gọn ấy lại càng làm bật lên sự thản nhiên, anh dũng, coi thường giặc Mỹ, sự kỳ diệu mà người Việt Nam thời đó đã làm được. Đọc phần này, cảm thấy nhiều đoạn rất sợ, nhiều đoạn rất kỳ lạ. Một dân tộc với sức sống mãnh liệt không gì vùi dập được. Nó cứ thả bom, mình lại rũ bùn đứng dậy. “Sau khi vừa ngừng bắn, người dưới đất sôi lên như kiến.”
Bà con có câu: Làm răng mà cần còn bộ sườn thôi để khi yên rồi “lợp lại”. Họ lạc quan, yêu đời, sức sống mãnh liệt vs một tinh thần đoàn kết, tất cả vì “không gì quý hơn độc lập, tự do”.
Phần cuối là thư từ, tình cảm gia đình. Tình bể bình 🤣 Đọc cuốn này xong có hứng tìm đọc các bài báo phỏng vấn Lưu Minh Vũ - con trai Lưu Quang Vũ với vợ trước, pv Tuấn Anh - con trai Xuân Quỳnh với chồng trước. Càng đọc càng cảm mến cái tình yêu Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh dành cho nhau. Có bài pv Lưu Minh Vũ thấy bác í trả lời thông minh dã man!
Cuốn sách này cũng là lời giải đáp cho những đồn thổi mình từng nghe. Không hề có chuyện ai phá vỡ hạnh phúc gia đình ai hết! Cứ đọc thì biết! Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh sinh ra chính là để cho nhau!
Vừa viết review vừa nghe bài hát “Thuyền và biển” phổ nhạc từ thơ Xuân Quỳnh. Perfect!
This entire review has been hidden because of spoilers.
April 1, 2023
Những quyển có bìa xanh trời thường khiến mình vấn vương nhỉ?
Displaying 1 - 21 of 21 reviews