Soledad voluntaria

by Olivier Remaud, Marta Cabanillas (Translator)

«Una experiencia de libertad y un impulso crítico»: esta es la hipótesis formulada por el filósofo Olivier Remaud en su ensayo Soledad voluntaria, una reflexión necesaria sobre el deseo de desaparecer, a menudo asociado a la voluntad de retirarse de la vida, aunque debe entenderse como un deseo de inclusión, de participación, simplemente fuera de lo común, en la comunidad humana. La soledad se opone a la servidumbre en cuanto busca resguardarse de sus efectos ocultos: estar solo es en cierto modo aferrarse a la idea de la propia libertad. «¿Será que la soledad voluntaria es una modalidad de vida en sociedad?», pregunta el autor. «¿Y que esta modalidad de vida en sociedad es también la que nos permite disfrutar plenamente de la soledad?» De principio a fin de su reflexión, Remaud traza este hilo a priori paradójico: podemos querer cortar con el orden social y no cortar con la presencia insistente de la sociedad, asumiendo la soledad como un momento intenso pero efímero, como condición de la posibilidad de un retorno a las prácticas colectivas. Bajo la influencia de Thoreau, la gran idea que atraviesa Soledad voluntaria es, por lo tanto, que el solitario nunca se separa realmente de la sociedad. Siempre vuelve al juego social en un momento u otro. Lo que impulsa el deseo de soledad a menudo proviene de una especie de exigencia de higiene mental. «La soledad es tan necesaria a la sociedad como el silencio al lenguaje, el aire a los pulmones y el alimento al cuerpo», escribe Remaud recordando la distinción que ya establecía Hannah Arendt entre aislamiento, soledad y desolación. Mientras que el aislamiento es una forma de desarraigo y el hombre desolado es un hombre abandonado, «la soledad es un baluarte contra el aislamiento y la desolación».

Genres: Nonfiction, France, Philosophy

216 pages, Paperback

Published October 19, 2022

About the author

Olivier Remaud est philosophe et directeur d’études à l’École des hautes études en Sciences sociales (EHESS). Il a été lauréat de plusieurs prix nationaux et internationaux et a publié de nombreux ouvrages. Parmi eux, le dernier en date, intitulé Penser comme un iceberg, a paru dans la superbe collection Mondes sauvages aux éditions Actes Sud. Pour Olivier Remaud, penser comme un iceberg, ce pourrait être de réfléchir à de nouveaux usages du monde, d’écrire de nouveaux récits pour réorienter nos comportements à l'égard du vivant.

Reviews

[Eylül Görmüş · Rating 4 out of 5]

"Ormanın derinliklerinde bir kulübe inşa etmeyi hayal etmemiş olan kimse var mıdır?"

Olivier Remaud'un çok zamandır kitaplığımda bekleyen "Gönüllü Yalnızlık" kitabı, tek başıma çıkacağım tatil için kitap seçmek üzere kitaplığımın karşısına geçtiğimde resmen bana bağırdı; "tabii ki ben de seninle geliyorum" diye. Bir gönüllü yalnızlık deneyimi olan bu tatilde okumak için daha iyi bir kitap olamazdı sanırım gerçekten.

Remaud, seçilmiş yalnızlığın itkilerini ve sonuçlarını didikliyor, bunu da büyük ölçüde Henry David Thoreau'nun yaptıkları ve yazdıkları üzerinden yapıyor. Kitabın yalnızlığın daha "bireysel" boyutuna odaklanan ve konuyu psikolojik açıdan ele alan ilk yarısı bana daha ilginç geldi. İkinci yarıda ise inzivanın aslında toplumdan kopmak anlamına gelmeyebileceğini daha siyasal / sosyolojik bir yerden temellendiriyor yazar.

Epey ilginç, kafa açıcı sorular soruyor, bolca da ilginç alıntıyla besliyor. Mesela şu Rainer Maria Rilke cümleleri: "Zorunlu olan tek bir şey var: Yalnızlık. Büyük içsel yalnızlık. Kendi içinde yol almak, saatlerce kimseyle karşılaşmamak, erişilmesi gereken nokta bu. Yetişkinler koşuşturup dururken, onlar çocuğun gözüne büyük ve büyükler ilgilendiği için de önemli gözüken meselelerle uğraşırken ve çocuk onların ne yaptığını hiç mi hiç anlamazken yalnız kalan çocuk gibi yalnız olmak."

Mümkün mü böylesi bir yalnızlık? Şayet mümkünse iyi gelir mi acaba insana? Yalnızlık bu tür bir belirsizlik alanıyla beraber mi gelmelidir?

Cevabı bilmiyorum ama bunlar üzerine düşünmesi pek leziz konular bence. Kitaptaki bir diğer alıntılanan isim olan Montaigne'e kendi pozisyonumu daha yakın buldum: "Hepimiz, yalnızca bize ait olan, apaçık bir arka odaya sahip olmalıyız, orada gerçek özgürlüğümüzü, temel inzivamızı ve yalnızlığımızı kurabiliriz. Orada yabancılarla hiçbir iş ilişkisine ya da iletişime girmeden kendimizle o her zamanki çok özel söyleşimizi sürdürebiliriz."

Yazarın tarifiyle "sağduyunun aksine çapraz giden bir patikaya sapmamamızı öğütleyen 'solduyu'yu" işitmemiz, arka odalarımıza sahip çıkmamız dileğiyle diyerek bitiriyorum. Yalnızlığıyla derdi olanlar yahut onu kucaklayanlar - herkes için çok malzeme var bu kitapta. İyi ki okudum.

[Jorge Quijada · Rating 4 out of 5]

La verdad que me ha puesto la cabeza un poco del revés. Muy acertado a mi juicio el planteamiento del ensayo en general. Saber estar para con uno mismo y tus pensamientos sin desquiciarte por completo, para después valorar el estar en compañía. Introspección para luego volver a interactuar en sociedad. No como huída si no como parón necesario. Equilibrio entre vida activa y vida contemplativa.

[Ugur Kaya · Rating 4 out of 5]

Yalnızlık durumuna talepkar olanların tümünü kapsayan, hem edebi cepheden ve hem de yaşam pratiği güden diğerlerinden anektodlarla, hikayelerle, metinlerle, akademik argümanlarla tatlı ve irdeleyici bir kitaba dönüştürmüş Remaud. Henry David'e fazlaca odaklanıp diğerlerini onun etrafına çember hizası gibi dağıtmış kitabı kurarken. Bu zaman zaman okumanın hazzını sekteye uğratsa da kötü bir kitap asla değil. Çok değerli pasajlar ve darbımeseller var :))

[Etienne · Rating 3 out of 5]

3,5/5. Un livre très inégale. Certains passages ou réflexions sont magnifiques, alors que d'autres sont beaucoup plus ternes et redondants pas moment. On y parle évidemment de solitude, d'isolement, mais aussi et surtout, lorsque le livre est à son meilleur, de l'aspect philosophique et psychologique derrière ce besoin. Étant une personne très solitaire de nature, j'ai bien aimé tenter de comprendre et de réfléchir sur ce trait de caractère qui est si souvent «marginalisé» en société par de nombreuses personnes qui ne semblent pas du tout comprendre ce besoin. Un bon livre, qui aurait pu être élevé encore plus haut, mais qui vaut tout de même la peine d'être lu.

[Avşar · Rating 3 out of 5]

Yalnızlık, asketizm, inziva, terk etme, minimalizm, otium gibi konularda okuduğum kitapların sayısı çift hanelere ulaşmış olabilir. Gönüllü yalnızlık favorilerimden değil ama farklı bir bakış sunuyor, okuduğum diğer kitaplar yalnızlık ve/veya kendi ile olma/kalma konularına bakarken bunu çoğunlukla birey üzerinden inceliyor. Remaud ise o karar anının hemen öncesine giderek bunu oluşturan şartları, karardaki niyetleri ve güdüleri anlamaya çalışıyor. Bunu yaparken de edebiyatın kapsama alanına girmeyen/girmemiş olabilecek karakterlerin motivasyonlarını da hesaba katıyor, her şeyi bırakıp inatla bir dağın tepesine tırmanmaya çalışmak gibi.

"... toplumlar fazlasıyla sürücüldür, fazla kolektiftir ve çok büyük bir hata yaparlar. Çünkü "suskunluk dil için, hava ciğerler için, gıda vücut için ne kadar gerekliyse, yalnızlık da toplum için o kadar gereklidir. Bireylerin manevi yalnızlığını ele geçirmeye ya da yok etmeye çalışan her topluluk manevi havasızlıktan boğulmaya mahkumdur."

[Asma · Rating 2 out of 5]

J’ai lu ce livre sur la recommandation d’un ami. Au début, j’ai eu du mal à m’y plonger, le trouvant un peu ennuyeux. Pourtant, j’ai choisi de poursuivre, non seulement parce qu’il me l’avait conseillé, mais aussi parce que j’y découvrais des réflexions intéressantes et enrichissantes.

Le style, à la fois philosophique et contemplatif, rend la lecture exigeante. L’auteur, étant philosophe, développe ses idées de manière très dense, parfois même redondante, ce qui demande une certaine concentration.

Je me suis souvent demandé si ce livre me correspondait vraiment. Il aborde longuement la solitude et l’isolement — des thèmes qui ne me ressemblent pas particulièrement —, mais il m’a rappelé que ce besoin de retrait existe, au fond, en chacun de nous.

J’ai finalement lu le livre jusqu’au bout, plus rapidement sur la fin, surtout pour le conclure. Il m’a néanmoins laissée avec un intérêt plus vif pour ce sujet, que j’aimerais peut-être explorer à travers d’autres auteurs, dans un style plus léger et accessible.

[Misadefaut · Rating 3 out of 5]

Intéressant... Ressortie curieuse d'une perspective féministe sur la solitude

[Dabook · Rating 3 out of 5]

Me ha entretenido bastante, especialmente porque es de esas lecturas de time/place y ahora me viene estupendo.
Sin embargo, creo que podría haber sido más corto. En ocasiones era repetitivo.
Me quedo con todo lo que he aprendido sobre Thoreau. Parece un hombre insoportable. Qué ganas de leerle algo.

"En casa tenía tres sillas: una para la soledad, dos para la amistad y tres para la sociedad"

Y como pequeña adición amarga, quirky y gay a esta cita diré que San Mateo escribe sobre Dios que donde dos se reúnen en su nombre, allí está él en medio de ellos.

[Mika Kan · Rating 3 out of 5]

"Fazla sosyal varlıklarız, der bize kaşif. Başkalarına ve onlarla kurduğumuz bağlara fazla bağımlıyız. Devasa bir örümcek ağının tuzağına düşmüş sinekler gibiyiz"

Kaçarak, beklentileri onlarınkinden çok farklı insanlarla görüşmek zorunda kaldıkları ortamlardan kaçarak kendini iyileştirmek, derinleştirmek, toplumun gerçeklerini ve sahteliklerini birbirinden ayıracak hayat enerjisini bulmak isteyenlerin; yolunu evi yapanların; doğada yaşamı, senfoniyi ve gerçek insanı arayanların; uzak diyarların çağrısına kapılan, bereketli doğanın esiri olanların hikayesi...

Yalnızlık isteği doğaldır, fakat toplumdan kaçış söz konusu değildir, yalnızca topluma daha iyi geri dönmek için bir köşeye, arka odaya çekilmektir. Sonuç hem birey, hem toplum hem de adil dünya ve çevre için harikulade olur.

Kitap tamamen alıntılardan oluşuyor. Bu nedenle akademik bir makale okuma hissi veriyor. Özelikle de Henry David Thoreau'nun eserlerine ve felsefesine odaklanıyor.

Bazı yerlerinde inanılmaz güzel fikirler belirirken, bazı yerleri anlaşılmaz ve ilgisiz kalabiliyor. Yine de "gönüllü yalnızlığı" hayat felsefesi yapan benim gibi kişiler için yönlendirici bir kitap olabilir.

Dikkat: Gönüllü yalnızlık, ben istiyorum o yüzden yalnızım değil; yalnızlığın, dostluğun ve toplumun kaynaştığı bir ideal.

"Evimde üç iskemle vardı: Biri yalnızlık için, ikincisi dostluk için ve üçüncüsü de toplum için" Thoreau

[Pepe.Pangloss · Rating 3 out of 5]

Este no es un manifiesto o un panfleto sobre la soledad voluntaria por eso no le doy cinco estrellas.

Remaud pone el foco en la tensión que se genera entre querer estar solo y la vida en sociedad.

Empieza hablando de gente que se fue a los polares extremos del planeta, después de los que suben montañas, de los monasterios alejados, del contacto purificador y/o sanador con la naturaleza.

Usa a Henry David Thoreau como hilo conductor y lo matiza con Rousseau, Montaigne, Arendt o Kerouac.

Personalmente diría que hay mucho Thoreau pero es que ese señor es una síntesis bastante justa de lo que quiere demostrar el autor: no se puede vivir en completa soledad pero hay que tomar distancia de la sociedad para poder reflexionar sobre ella y transformarla.

[Miriam Fernandez · Rating 3 out of 5]

Cuando llegas a la mitad final se hace muy lineal, pero es interesante de leer

[Cobertizo · Rating 4 out of 5]

"Durante su periplo nepalí, Matthiessen repara en algo: padece la enfermedad del infinito. Se trata de una patología importante. Le hace errar de un camino a otro sin ser consciente de haberse embarcado en una búsqueda, sin tener la menor pista de lo que buscaba. Sólo sabía que, en el fondo de cada respiración, había un vacío que esperaba colmarse. Intenta encontrar en la montaña la inocencia perdida de su juventud. Con cada metro que gana durante la ascensión obtiene una victoria frente a los años que han cubierto esa etapa vital con una película de palabras enrevesadas y razonamientos tortuosos. El viaje del corazón es un viaje a contrapelo, subir en altitud es bajar hacia uno mismo. Matthiessen espera regresar a la época en que tenía diez años, a esos momentos en que ninguna identidad aparte había tomado forma, en que su vida de soledad entre la gente aún no había empezado."

[Karl · Rating 3 out of 5]

--- "De todos los saberes, la autosuficiencia es la clave de la felicidad." (Remaud: 15)
--- "El misántropo no hace más que rechazar lo que no resulta amable de sus semejantes. Es un hombre con juicio." (Remaud: 88)
--- "La soledad es un desvío saludable. Lleva de vuelta hacia la sociedad." (Remaud: 137)

This book talks about chosen loneliness and who may want to opt for it. It shows the symbolism behind it or the utility of it despite so many criticisms. In my opinion the book suffers from very long quotes, which are constant throughout the book. The author seems to suggest only one place where you can go and benefit from your loneliness, which I disagree. I liked the book because it shows that spending time on your own has nothing to do with being weird and has a curative power.

[Abdel · Rating 4 out of 5]

Je viens d'achever cette lecture, solitude volontaire, un beau livre qui décrit merveilleusement la vie en solitude volontaire, les bienfaits de la retraite spirituelle, de prendre du temps que pour soi et s'isoler, comment s'isoler, est-ce que c'est bien de s'isoler, comment le faire et quand ça devient nuisible et fatale... Est-ce qu'on doit totalement se détacher de la société ? Comment trouver cet équilibre... Tout ça dans de la bonne rédaction psychologique et philosophique.

[Mehmet SAHİN · Rating 4 out of 5]

Bu kitabın Kıraathane Kitapları tarafından yayımlanan Esra Özdoğan çevirisini okudum