INSIGHT JOB สิ่งมีชีวิตคิดโฆษณา

by วิชัย

รวมเรื่องเล่าชีวิตนักโฆษณาของ ‘วิชัย’ ครีเอทีฟไดเรกเตอร์ประจำแซลมอนเฮาส์ กับเบื้องหลังความคิดก่อนจะมาเป็นคลิปไวรัล ที่ถูกบอกเล่าผ่านโฆษณาสุดฮิตตลอด 8 ปีของโปรดักชั่นเฮาส์แห่งนี้

กว่าจะมาเป็นคลิปนักเลงกระบะซิ่ง คลิปวันรวมญาติ โฆษณาสตาร์ทอัพสำนักร่างทรง และอีกหลายผลงานของแซลมอนเฮาส์ต้องผ่านกระบวนการคิดยังไง เจอบรีฟยากๆ จากลูกค้าบ้างไหม หา ‘อินไซต์’ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการทำงานโฆษณาและการตลาดได้จากไหน แล้วมีวิธีนำอินไซต์พวกนั้นมาดัดแปลงให้กลายเป็นบทโฆษณาคาแรกเตอร์จัดแบบนี้ได้ยังไง ร่วมอ่านเรื่องราวเบื้องหลัง ที่มาที่ไปของอินไซต์ในผลงานแต่ละชิ้นที่ ‘วิชัย’ ครีเอทีฟไดเรกเตอร์และผู้ร่วมก่อตั้งแซลมอนเฮาส์คัดสรรมาเล่าด้วยความภูมิใจนำเสนอ

Genres: Nonfiction

209 pages, Paperback

First published October 1, 2022

About the author

ชื่อจริง: วิชัย มาตกุล

Reviews

[Pawarut Jongsirirag · Rating 4 out of 5]

อ่านจบเเบบรวดเร็วด้วยพลังเอฟซีพี่วิชัย

พี่วิชัยห่างหายจากการออกหนังไปสือนานนนนนมากกกก ตอนได้ข่าวว่าจะมีหนังสือเล่มใหม่ออกมา (ที่ไม่ใช่ Re-print) ก็ตั้งตารอว่าจะเป็นหนังสือเกี่ยวกับอะไร เเม้จะพอเดาได้บ้าง เพราะปกติเเล้วพี่วิชัยจะเขียนหนังสือเกี่ยวกับอาชีพหรือหลักไมล์ช่วงชีวิตพี่เขาในตอนนั้นอยู่ตลอดเลยพอเก็งข้อสอบได้ว่าเล่มนี้น่าจะเกี่ยวกับวงการโฆษณา เเล้วผลก็ออกมาว่าเก็งถูกจริงๆซะด้วย

ตลอดระยะเวลา 5-6 ปีมานี้ เราน่าจะได้เห็นงานโฆษณา เเละ ไม่ใช่โฆษณา ( Skit) ของ เเซลมอนเฮาส์ออกมากระเด้งกระดอนในวงการสื่ออยู่ตลอด

โฆษณาที่เป็นเอกลักษณ์ลายเซนของค่ายนี้ คือ การกัดจิกในเรื่องที่เราเห็นๆกันอยู่เเบบเเบบใส่ชั้นเชิงทางภาพยนตร์เข้าไปให้กลมกล่อม เป็นตัวเเทนของใครหลายๆคนในการพูดบางอย่างที่อยากพูดชิบหายเเต่บางทีพูดไม่ได้ ซึ่งดีเเล้วครับที่ให้เเซลมอน
พูดเเทน เพราะถ้าพูดเองอาจไม่เจ็บไม่ตรงไม่มันเท่าเเซลมอนเฮาส์พูดให้เเทนก็ได้ครับ 5555

หากเรามาพลิกดูเบื้องหลังงานเหล่านี้กันบ้าง จะพบว่ากว่าจะมาเป็นโฆษณาหรือ Skit ไวรัล ไวรัล ที่เห็นกันเนี่ย มันผ่านกระบวนการคิดระดับเผาหัวทะลวงร่างมาเเบบอื้อหือมากๆเลยนะ เพราะนอกจากต้องตอบโจทก์ลูกค้าเเล้ว เป้าหมายก็ต้องโดน เเมสเซสก็ต้องถึง ภาพต้องดี บทต้องเฉียบ นี่ยังไม่นับพวกงบ เวลาของโฆษณา บลาๆอีกเยอะเเยะที่เหมือนไปตีบอส ต้องฝ่าด่านไปให้ได้หมดเพื่อจะได้ถ้วยรางวัลอีกด้วยนะ

ทั้งหมดนี่ผมเล่ามานี่เเหละครับ คือ สิ่งที่หนังสือเล่มนี้ต้องการเล่า นี่คือหนังสือเปิดหลังบ้านของเเซลมอนเฮาส์ครับ

การทำงานเบื้องหลังที่เป็นหัวใจสำคัญที่พี่วิชัยเน้นย้ำเเละน่าจะเป็นหัวใจหลักของหนังสือเล่มนี้คือการหา "อินไซต์" ครับ อะไรคือเพนท์พอยต์ของสินค้าที่จะไปทำงนในสมองของลูกค้าคนรับสารกันเเน่วะครับ
คิดกันหัวเเทบเเตก เเต่กลั่นมันออกมาได้เเล้ว
ยังต้องหาวิธีทำยังไงให้มันออกมาเป็นภาพเป็นวิชวลได้อีกด้วยนะท่าน โอ้โห้ยากเเท้เเม่

เออ..... เเต่เเซลมอนเฮาส์ทำได้นะ

สำนวนการเขียนของพี่วิชัยยังคงเส้นคงวาเหมือนเล่มก่อนๆที่ผ่านมา เพียงเเค่เล่มนี้อาจจะดูเล่าอย่างนิ่งขึ้น วิชาการกว่าเล่มอื่นหน่อย ไม่โว้กว้ากเหมือนก่อน

พี่เขาดูลดความกวนตีนลง เพิ่มเรื่องเล่าเเบบจับเข่าคุยเข้ามาเเทน จนบางมุมนี่ผมก็นึกถึงหนังสือของลุง Dave Trott อยู่เหมือนกันนะครับ เรื่องเล่าสนุกๆที่ทำให้เราเห็นว่า งานสร้างสรรค์ทุกชิ้นผ่านการกลั่นเเนวคิดมามากมายเพียงใด

พอได้มาอ่านเบื้องหลังการทำงานของพี่วิชัยเเล้ว ยิ่งตั้งตารองานชิ้นต่อๆไปของเเซลมอนเฮาส์ เราคงจะได้เห็นงานชิ้นเด็ดออกมาอีกเรื่อยๆ

โดยเฉพาะเล่มนี้ก็ทำให้เห็นว่า เบื้องหลังงานเหล่านั้นผ่านกระบวนการมากมายเพียงใด มีหยาดเหงื่อ
เเรงงานของคนหลายคนเเค่ไหน

ไม่มีอะไรได้มาง่ายเลยจริงๆ

[osa · Rating 3 out of 5]

3.5/5

thoughts: ติดตามคุณวิชัยตั้งแต่เขียน blog บน exteen ชอบสไตล์การเล่าเรื่องมาก เป็นคนเล่าอะไรเก่ง เข้าใจง่าย กระชับ สนุก มีอารมณ์ร่วม หักมุม มีเลเยอร์ให้เอาไปคิด เล่าเรื่องเกี่ยวกับคนเก่ง เป็นคนที่มี perspective ที่ unique

ชอบการเล่าเรื่องพาร์ทโรงแรมมากกก มากที่สุด จำได้ว่าอ่านซ้ำแล้วซ้ำอีก เคยอยากเป็น concierge โรงแรมเพราะคุณวิชัยเลย หน้าที่อะไรเท่แบบนี้ ตามเก็บหนังสือสิ่งมีชีวิตในโรงแรม ทุกวันนี้ก็ไม่ขาย เก็บไว้บนชั้นหนังสืออย่างดี จนมาช่วงหลังๆไม่ค่อยได้ตาม ทำให้พึ่งรู้ว่าโฆษณาหลายตัวที่ชื่นชอบเป็นผลงานของคุณวิชัย และเป็นถึง co-founder & creative director ของ salmon house

หนังสือเล่มนี้เป็นการอธิบายหลักการทำงาน การเข้าใจ insight หรือการเกิดไอเดียต่างๆ อ่านง่าย วันเดียวจบ ชอบที่มี qr code ให้ scan เพื่อไปตามดูโฆษณาต่อ พออ่านจบแล้วมองย้อนกลับไป สไตล์การเขียนก็ยังคงเป็นคุณวิชัยคนเดิมที่เขียนบน exteen แค่หน้าที่การงานเปลี่ยนไป

ชื่นชมในความเก่งของคุณวิชัยเสมอ
การเป็น co-founder, creative director ของ salmon house
ถือว่าเป็น position ที่เหมาะกับคนที่มีความสามารถที่ไม่เหมือนใครแบบคุณวิชัยจริงๆ

[Le Gongdong Blur · Rating 5 out of 5]

ชอบงานพี่วิชัย กับ Salmon House อยู่แล้ว
พอมาอ่านเบื้องลึกเบื้องหลัง กว่าจะเป็น
โฆษณาสุดไวรัล โคตรจะแซลมอนเลย!! แต่ละตัว
ก็มีแต่คำว่า 'เก่งจังวะๆๆ' ลอยวนไปมาอยู่ในหัว
สายครีเอทีฟถูกใจสิ่งนี้

[Tanan · Rating 4 out of 5]

เวลาเราเห็นคลิปโฆษณาอันไหนกวนตีน ๆ มักรู้สึกว่าต้องมาจากแซลมอนเฮ้าส์แน่ ๆ
หนังสือ "สิ่งมีชีวิตคิดโฆษณา" ของวิชัย เขียนถึงที่มาที่ไปรวมถึงเบื้องหลังคลิปโฆษณาเหล่านั้น

แล้วหนังสือของวิชัยน่าอ่านเสมอ
เขียนหนังสือเหมือนชีวิตเต็มไปด้วยปัญหาบ้าบอตลอดเวลา
จะเขียนเรื่องห่าอะไรก็ดูวายป่วงได้หมด
โดยมีเสียงด่าแบบน้าค่อมอยู่ในนั้น

แล้วอารมณ์ มุมมอง ความกวนตีน การตั้งคำถาม ฯลฯ
สารพัดสิ่งที่ชวนวายป่วงก็สะท้อนอยู่ในงานของเขา
ทั้งหนังสือ หนังโฆษณา คลิปไวรัลต่าง ๆ
ดู ๆ ไปจะรู้สึกเลยว่า นี่แม่งหนังโฆษณาของแซลมอนแน่ ๆ
คือมันมี DNA ของวิชัยกับเบนซ์ (หรือเบนซ์กับวิชัย) อยู่ในนั้น

แต่ไม่รู้เพราะอายุที่มากขึ้นทั้งวิชัยและถุงกล้วยแขกหรือเปล่า
เล่มนี้ภาษาดูตลกน้อยลง(แต่ก็ตลก) หยาบน้อยลง(นี่น้อยแล้วเหรอวะ สัส)
แต่ดูสุขุมขึ้น คิดลึก คิดรอบขึ้น ดูเป็นผู้ใหญ่ขึ้นตามงานเขียน
โดยที่ยังมีความวายป่วงวนเวียนอยู่ในชีวิตเหมือนเดิม

อย่างเล่มนี้พูดถึงเบื้องหลังหนังโฆษณาแต่ละเรื่องว่ากว่าจะออกมาได้ มันมีที่มาที่ไปยังไง เผชิญความวายป่วงยังไง แล้วแก้ปัญหายังไง เฮ้ย ไม่ค่อยหยาบแฮะ สงสัยกับลูกค้าวิชัยสบถคำด่ามากไม่ได้

แต่ละบทมี QR code ให้ดูคลิปโฆษณานั้นด้วย ส่วนใหญ่คงเคยผ่านตากันหมดแล้ว บางคลิปเหมือนเห็นเจ้าตัวอยู่ในโฆษณา ก็ อืมม แปลกดี อ่านหนังสือวิชัยแล้วยังต้องมาเห็นหน้าวิชัยในคลิปอีก มากกว่านี้ก็เก็บไปฝันแล้วมั้ง

โดยส่วนตัวชอบงานเขียนของวิชัยครับ

[Wirun · Rating 5 out of 5]

ชอบอ่านเบื้องหลังคนทำงานครีเอทีฟอะ แล้วพออ่านหลังจากเล่มของพี่เบนซ์ก็เลยเหมือนได้เห็นเบื้องหลังงานเดียวกันจากมุมมองคนสองคน สนุกดี ได้แง่คิดดี ๆ ในการทำงานด้วย เช่น คิดไม่ออกก็ปลงเถอะ ไปคิดวันอื่น 5555

[First Sutham · Rating 5 out of 5]

หนังสือเล่มนี้พาเราไปรู้จักกับวงการโฆษณาในมุมมองของพี่วิชัย คนที่อยู่เบื้องหลังโฆษณาน่ารัก ๆ หลาย ๆ ตัวที่เป็น viral ระดับประเทศเลย

หนังสือเล่มนี้ทำให้ผมรู้เลยว่าอาชีพนึงที่เข้าใจและ empathize กับชาวโลกมากที่สุดคือ นักทำโฆษณา ... พี่วิชัยพาให้เราไปสำรวจเลยว่ากว่าจะเป็นโฆษณาหนึ่งชิ้น มันผ่านการคิดอะไรกันบ้าง

สิ่งที่ผมได้จากหนังสือเล่มนี้คือ การหา insight คือการทำความเข้าใจกลุ่มเป้าหมาย, การตอบโจทย์ insight ก็ไม่ใช่มีแบบเดียว มันมีได้หมายแบบหมายมุมที่สามารถเล่นได้, insight ไม่ใช่แค่เฉพาะคนดูและรวมถึงลูกค้าเช่นกัน โดยเฉพาะการหาให้ได้ว่า insight จริง ๆ ของลูกค้าที่เค้าอยากใช้โฆษณามาแก้ปัญหาคืออะไร บางทีเราต้องเจาะและตั้งคำถามให้มากพอเพื่อเจอสิ่งนั้น

ฟังข้างบนเหมือนเครียด แต่จริง ๆ พี่วิชัยเล่าออกมาได้สนุกและเพลินมาก ๆ ครับ และผมยังคงชอบ gimmic ของหนังสือที่ทุกครั้งที่จบบท เราสามารถ scan qrcode เพื่อเข้าไปส่องดู ads video จริง ๆ ใน youtube ได้เลย

ขอบคุณครับที่เขียนสิ่งดี ๆ ออกมาให้เราได้อ่านกัน

[Chatarin Inmuang · Rating 5 out of 5]

เป็นครั้งแรกที่อ่านแล้วหยุดอยู่เรื่อย ๆ เพราะพอได้รับรู้เบื้องหลังของผลงานสุดสร้างสรรค์จาก Salmon House สักชิ้น ก็อดไม่ได้ที่จะกลับไปย้อนดูอีกครั้ง และหวนนึกถึงความประทับใจแรกตอนที่ได้ชมเสมอว่าเค้าคิดกันได้ยังไง เล่มนี้บอกประเด็นสำคัญในแต่ละชิ้นงานได้เห็นภาพชัดเจนดี ที่มาของความล้ำ ล้วนมาจากความเข้าใจมนุษย์และการตั้งคำถามให้มากทั้งสิ้น (สปอยไหมเนี่ย ไม่หรอก) พร้อมทั้งยังเป็นเหมือนแนวทางการทำงาน Creative ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับงานของตัวเองได้ ซึ่งไม่ได้จำกัดว่าต้องเป็นงานโฆษณา แต่เรามองว่ามันได้ทุกศาสตร์ของการสื่อสารเลย

"เพราะมนุษย์ต้องสื่อสาร และการสื่อสารที่ดี มีที่มาจากความเข้าใจ"

[Patzh Eaimtrakul · Rating 3 out of 5]

มันเป็นหนังสือโชว์โครงสร้างวิธีการคิดโฆษณาของแซลมอนเฮ้าส์ ซึ่งมันอาจจะไม่ใช่เป็นคู่มือในการเรียนรู้มากมายขนาดนั้น แต่สิ่งที่มันยังมีอยู่ก็คือความสนุกที่ถูกถ่ายทอดออกมาในแบบของพี่วิชัย

หนังสือแบ่งแชปเตอร์ไปตามงานที่เคยทำพร้อมกับมีงานให้ดูเพื่อให้เราเห็นถึงกระบวนการและข้อจำกัดที่กว่าจะมาเป็นโฆษณาหนึ่งตัวมันต้องผ่านอะไรมาบ้าง แน่นอนว่าไอ้ความสนุกของในแต่ละตอนมันคือการอธิบายปัญหาและการแก้ปัญหาที่เจอกันมาเนี่ยแหละ ซึ่งบางทีก็รู้สึกอินกับเขาบ้าง แต่พอเราไม่ใช่มนุษย์โฆษณาก็จะไม่ได้รู้สึกอินไซด์ขนาดนั้น แต่ก็ยังอยู่ในโหมดที่อ่านเพื่อความบันเทิงได้ดี

[Muk · Rating 4 out of 5]

เขียนสนุกตามสไตล์ของคุณวิชัย
ได้รู้วิธีคิดและที่มาของโฆษณาแต่ละตัว ในตอนท้ายของแต่ละบทมี QR code ให้สแกนไปตามดูโฆษณาแต่ละตัวด้วย

รู้สึกว่าการหา insight แอบคล้ายกับวิธีการ sense-making ที่เคยเรียน
วิธีการคิดที่เล่ามาในเล่มนี้น่าจะมีโอกาสนำไปปรับใช้ได้กับงานที่ต้องใช้ความสร้างสรรค์

[Fang J. · Rating 5 out of 5]

อ่านจบเร็วมากกกก เป็นการเปิดเบื้องหลัง idea, inspiration, insight ที่สนุกมาก จากใจคนที่เคยทำงานเอเจนซีครีเอทีฟคล้ายๆ กัน เข้าใจหัวอกทุกขั้นตอนเลย โจทย์ของหลายๆ แบรนด์ยากจริง แต่แซลมอนก็หา solution ให้มันจนได้ อ่านจบแล้วได้วิธีตีลังกาตีโจทย์แบบใหม่เยอะเลยค่ะ มีประโยชน์มาก! 👍🏻

[Anya JP · Rating 3 out of 5]

*3.5/5

[Arjin · Rating 4 out of 5]

เล่าเรื่องประสบการณ์ของ Salmon House ในวิธีการคิดหนังโฆษณาแต่ละตัว ผ่านแนวทางเจาะ Insight ว่าจะหามาได้อย่างไร เพลินๆ อ่านจบไวสไตล์หนังสือวิชัย

[Prachayon Nitiwattananon · Rating 5 out of 5]

สนุก แทรกแง่คิดแสบๆ เหมือนเคย อ่านไปดูคลิปตามไปเพลินๆ

[Nattawan Teeraneaw · Rating 4 out of 5]

ชอบการมี QR​ code ให้สแกนดู​ Final work ด้วย​ อารมณ์มันต่อเนื่องดี

[Dio Kramer · Rating 4 out of 5]

เข้าใจ insight เบื้องหลังโฆษณาของ salmon เน้น ๆ จากพี่วิชัย หนังสือพาเราไปเห็นเบื้องหลังของการ crack idea ของงานโฆษณาที่ salmon ได้ทำ ดูวิชาการที่สุดละในบรรดาหนังสือของพี่วิชัย

[Tanh Chomphooteep · Rating 5 out of 5]

Insight Job เล่มนี้เขียนโดยนักเขียนคนโปรดคือพี่วิชัย Creative Director แห่ง Salmon House เป็นหนังสือที่เล่าเบื้องหลังการทำงานแต่ละคลิป ยังอ่านสนุกเหมือนเดิม เพิ่มเติมคือเกร็ดความรู้เรื่องการทำโฆษณา อ่านจบแล้วต้องไปดูคลิปอีกรอบเลย 555
‍‍‍‍‍‍ ‍‍
สำหรับภาษาในเล่มนี้ เราคิดว่ามีความนิ่งและสุขุมกว่าเล่มอื่นๆ ของพี่วิชัย ไม่ได้เน้นตลกหรือรั่ว แต่เป็นการถ่ายทอดประสบการณ์แบบเรียลๆ ซึ่งเราว่าก็สนุกไปอีกแบบ และในสถานการณ์จริงบางครั้งมันก็มีความตลกร้ายอยู่แล้ว ไม่ต้องปรุงแต่งเพิ่มเลย
‍‍‍‍‍‍ ‍‍
หนังสือไซส์พกพาง่ายดี เป็นบทสั้นๆ จบ ท้ายบทก็จะมีแปะลิ้งก์ QR ให้ไปดูคลิปที่บทนั้นๆ พูดถึง หลายคลิปเราเคยดูแล้ว แต่พออ่านจบก็อยากกลับไปดูอีกรอบเลย พอได้รู้สตอรี่เบื้องหลังแล้วก็ยิ่งดูสนุกขึ้นไปอีก เป็นอีกเล่มที่แนะนำ ยิ่งใครทำงานสาย Creative, Ads, Content, Production จะยิ่งอิน

[Book Beforebed_ · Rating 5 out of 5]

ภายในเล่มจะเล่าเป็นตอน ๆ ถึงชิ้นงานโฆษณาที่ผ่านมือทีมมา ส่วนใหญ่จะเป็นโฆษณาตัวยาวประมาณ 2-4 นาที (หรือมากกว่านั้น) ซึ่งด้วยระยะเวลาที่นานพอให้ใส่เรื่องราวลงไปได้ งานแต่ละชิ้นจึงต้องใช้ความครีเอทมากพอสมควร เพราะต้องคิดบท คิดพล็อตกันทั้งหมดเลย เนื้อหาและรายละเอียดกา��เล่าเรื่องต้องน่าสนใจมากพอให้คนดูไม่กดปิดไปตั้งแต่ 30 วินาทีแรก

ด้วยความที่เราเองก็เคยสนใจสายงานโฆษณาอยู่บ้าง ก็เลยจะตื่นเต้นกับการได้รู้เบื้องลึกเบื้องหลังการทำงานกว่าจะออกมาเป็นโฆษณา 1 ตัวที่แมสและติดตลาด ทางทีมได้ผ่านกระบวนการอะไรกันมาบ้าง ตั้งแต่รับบรีฟ กลั่นกรองเนื้อหา ทำความเข้าใจกับสินค้า รับมือกับอุปสรรคต่าง ๆ รวมไปถึงการคิดเผื่อถึงฟีดแบ๊กที่จะได้รับกลับมา หากคิดน้อยไปก็อาจจะโดนวิจารณ์ในภายหลังได้