Tussen zwarte vlinders

by Felicita Vos

Indrukwekkende roman over een zorgvuldig gesponnen web van leugens en verraad.

De twee Roma-vrouwen Raven en Ula verloren op jonge leeftijd hun vader bij een ongeluk op zee. Hun narcistische hippiemoeder trok zich na dit verlies terug in haar eigen wereld, de zussen hadden alleen elkaar. Wanneer de volwassen Raven na een traumatische gebeurtenis tot rust wil komen in Rome, doet ze daar in een galerie een schokkende ontdekking. Maar klopt het wat ze ziet? Om daarachter te komen moet ze naar Spanje. Intussen is er niet alleen een nieuwe liefde in haar leven gekomen, maar heeft ook haar beste vriend Fredo al haar zorg en aandacht nodig. De gebeurtenissen volgen elkaar in hoog tempo op en grijpen de lezer steeds meer naar de keel.

‘Wat een pageturner! Een bijzondere roman met een ontroerend einde dat je nog lang bijblijft.’ Janneke Siebelink

‘Felicita Vos is een unieke stem in de Nederlandse literatuur.’ Alfred Birney

‘’Wat een meeslepend verhaal!’ Marion Pauw

287 pages, Paperback

First published October 13, 2022

About the author

Felicita Vos

Ik ben in het hart van Arnhem geboren en bracht mijn jeugdjaren door in een buitenwijk van deze stad. Na mijn middelbare school studeerde ik Culturele en Maatschappelijke Vorming en later Communicatie. Eigenlijk wist ik als jong meisje al dat ik iets heel anders in mijn leven wilde gaan doen. Zodra ik toegang kreeg tot de magie van het geschreven woord, wilde ik schrijven en werelden scheppen waarin mensen even kunnen verdwijnen.

Als dochter van een vader met Roma wortels en een Nederlandse moeder groeide ik op in twee totaal verschillende culturen. Aanvankelijk heb ik daar flink mee geworsteld. Want waar hoor je nu echt bij? Het ontheemd voelen en tegelijkertijd ruimte willen geven aan een cultuur waar een maatschappelijk stigma op rust en die beter voor de buitenwereld verzwegen kon worden, was niet makkelijk. Het was een zoektocht waarin ik jongleerde met uitersten. Dat heeft me als mens gesterkt t om mijn eigen plek in de wereld te vinden.

De etnische achtergrond van mijn vader, de door WOII getekende familiegeschiedenis die voor de nodige trauma’s heeft gezorgd en de verschillen tussen mensen en beschavingen, hebben mij ertoe aangezet de achtergronden daarvan te onderzoeken.

Veelvuldig terugkerende thema’s in mijn werk zijn ontworsteling, familiegeheimen, raadsels, schurende culturen, ontsnappen uit een leven dat je niet past. Maar ook hoop en kracht spelen in veel van mijn boeken een rol! Er wordt me weleens gevraagd waarom ik geregeld heftige thema’s aansnijdt. Ze vallen me toe. Als een onderwerp mij raakt, iets in mij wakker schudt, dan schuw ik het niet om ook de confrontatie met de moeilijke kant ervan aan te gaan. Ik ga niets uit de weg alles staat in dienst van mijn romans.

Vandaag de dag woon en werk in de Arnhemse binnenstad waar ik met mijn twee Whippets en Cornish Rex katten woon. Prachtige natuurgebieden bevinden zich praktisch bij mij om de hoek. Ik geniet dagelijks van mooie wandelingen met mijn Whippets Lilly en Hazel door bos, heide en langs beken en rivieren. Naast het schrijven een levenselixer voor mij.

Reviews

[Veronique Dochy · Rating 4 out of 5]

Raven is een jonge vrouw die per toeval in een galerie in Rome stuit op een portret waar ze haar vermiste en doodverklaarde vader meent te herkennen. Aangezien ze het lichaam nooit hebben gevonden en haar moeder er alles aan doet om hem dood te zwijgen, beginnen er toch serieuze vraagtekens op te borrelen over wat er nu precies gebeurd is. Is haar vader wel verdronken? En waarom gedraagt zijn vroegere collega en vriend zo verdacht wanneer ze naar het betreffende ongeval vraagt?

Haar vader was een Roma , een volk zonder vaderland maar wel met een volkenrechtelijke status, een eigen vlag en een volkslied. Haar moeder erkende de Roma niet en omgekeerd de Roma haar ook niet, ze was een buitenstaander die de tradities ook geen warm hart toedroeg. Haar zus Ula is er niet voor te vinden om het verleden weer op te rakelen, dood is dood en met veronderstellingen of gissingen kom je geen stap verder. Maar wanneer de vreemde gebeurtenissen zich opstapelen, beginnen ook bij Ula de twijfels te overheersen.

Ravens vriend Fredo waar ze een hechte band mee heeft, worstelt dan weer met andere problemen. Via hun dagelijkse mailtjes en chats houden ze contact met elkaar maar het allerbelangrijkste wat hen bezig houdt, houden ze angstvallig geheim om de ander er niet nodeloos mee te belasten.

“Was het een fata morgana? Als mijn vader ervoor gekozen had op mysterieuze wijze te verdwijnen en zijn dood te ensceneren, zou hij zich dan laten fotograferen? Nee, ik moest me vergissen.”

Het verhaal is veelzijdig en er komen ook verschillende thema’s aan bod die mooi door elkaar lopen maar toch allemaal met elkaar verband houden. Zo komt duidelijk naar voren hoe verloren de zussen zich voelen. Door hun moeder aan hun lot overgelaten maar ook met de Roma’s voelen ze geen connectie. Ze worden dan ook als buitenbeetjes gezien maar krijgen wel te pas en te onpas het stigma van Romazigeuners opgeplakt. Aangezien de auteur ook haar wortels heeft in de Romacultuur, krijg je stukjes mee uit de leefwijze en tradities van deze uitzonderlijke samenleving. Verrijkend omdat de Roma toch meestal heel eenzijdig en negatief in beeld worden gebracht. Ook de problematiek over het dierenmisbruik in Spanje en het hanteren van galgo’s en andere jachthonden als wegwerpproduct komt aan bod.

“Van buiten drong het rumoer van stemmen, gelach, scooters en claxonnerende auto’s tot mij door. Een paar pluisjes zweefden als ijle zeediertjes door het open raam mijn slaapkamer binnen. Ik volgde met mijn ogen de wezentjes en dacht na.”

Toch weet de auteur dit allemaal samen te brengen in een mooi samenhangend geheel waarbij de onderwerpen vloeiend in elkaar overlopen. Haar schrijfstijl is aangenaam, verrassend eenvoudig maar toch pakkend en de soms zwaardere thema's worden uitgebreid toegelicht zonder dramatisch over te komen. Doordat er zoveel gebeurt, verveelt het geen moment. De discussies die gevoerd worden, soms met verdriet en angsten doorspekt, een andere keer dan weer wat meer sarcastisch of boos, zoals 2 zussen ook wel redetwisten, komen naturel over. De chats en telefoontjes tusssen Fredo en Raven zijn dan weer totaal anders, en dat maakt het ook heel reëel, want hoe we reageren of ons uiten, hangt ook af van onze gesprekspartner.

Het is een roman die veelomvattend is maar enorm realistisch en daardoor ook heel aangenaam om te lezen. Op het eerste zicht een gewone zoektocht die begint naar een vermoedelijk overleden vader, maar er komt nog zoveel meer bij kijken en dat maakt het een boeiend geheel met veel diepgang.

Haar boek "Blauwe haren zwarte ogen" ligt hier al klaar om toch nog meer te weten te komen over de fascinerende cultuur van de Roma.

[Jetty Zee · Rating 2 out of 5]

Het verhaal klonk boeiend, maar ik vond het boek pretentieus en zelfs kitscherig geschreven, het ligt er allemaal veel te dik bovenop. Ver verwijderd van “Show, don’t tell”. Bovendien kon ik me in geen enkele van de karakters ook maar enigszins verplaatsen. Ik heb het toch uitgelezen omdat ik wilde weten of Raven zou vinden wat ze zocht.

[Jolieg G · Rating 2 out of 5]

Voor mij een tegenvaller.
Een beetje teveel van het goede en dat maakt het ongeloofwaardig.

[Corinda Boonman · Rating 3 out of 5]

Boek las in het begin moeilijk, toch de keuze gemaakt om het uit te lezen en heb daar geen spijt van.

[Natascha · Rating 1 out of 5]

Te veel herhaling en erg gekunsteld.

[Joke · Rating 4 out of 5]

Felicita Vos groeide op in twee totaal verschillende culturen als dochter van een vader met Roma wortels en een Nederlandse moeder. Ze worstelde hier flink mee, voelde zich ontheemd, deel uitmakend van een cultuur waar een stigma op rust. Uiteindelijk vond ze een balans tussen beiden. Dit vindt de lezer terug in Tussen zwarte vlinders, waarin Vos soms heftige thema’s aansnijdt. Vos houdt van dieren, lezen, wandelen met haar windhonden, research doen en werelden scheppen waarin ze haar lezers kan laten verdwijnen en heeft een passie voor flamenco. Ze schrijft poëzie, korte verhalen, non-fictie en romans. Als ambassadeur van MIM Foundation, zet ze zich in voor het welzijn van Spaanse jachthonden. Een greep uit wat ze geschreven heeft en waarmee ze de Roma cultuur door wil geven; Blauwe haren Zwarte ogen, Hoezo tolerant? en bijvoorbeeld de roman Spaans bloed.

Raven ontdekt tijdens een wandeling door Rome een piepkleine galerie die foto’s van Roma tentoonstelt. Eenmaal binnen ontdekt ze een foto van haar dood gewaande vader Kolja. Alleen is deze jaren geleden verdronken tijdens een vis trip met vrienden, volgens haar excentrieke moeder Janis, die eigenlijk Marieke heet. Ze wil het mysterie van Kolja, waarvan ze alleen zijn voornaam kent, ontrafelen. Vervreemd als Raven en haar zus Ula van Janis zijn zal dit niet meevallen, want Janis geeft niet thuis wanneer Raven naar de achternaam van haar vader vraagt. Een reisje bedoelt om tot rust te komen zorgt voor grote onrust en nare dromen waarin zwarte vlinders voorkomen. Zijn de zwarte vlinders tekenen om naar haar hart te luisteren en is haar zoektocht een lotsbestemming?

Vos besteed ruimschoots aandacht aan de manier waarop Galgo’s, Spaanse jachthonden als wegwerpartikel gebruikt worden door jagers en verweeft dit in het verhaal door Raven een Galgo uit een opvangcentrum te laten adopteren, genaamd Morgana. Voor House of Animals heeft Monique van Dijk de documentaire Broken Spirit - The Galgo's Last Run gemaakt. Hierin komen reddingsorganisaties, galgueros (jagers) en opvangcentra aan het woord. De personages zijn goed vormgegeven en aan alles is te merken hoe Raven en Ula nog steeds gebukt gaan onder hun vreemde opvoeding. Ula is kunstenaar en raadselachtig voor Raven. Zo een ‘honger’ naar de waarheid als Raven heeft, voor Ula is dat vertrouwen verloren.
“Ik zocht naar postzegeltjes in haar die als kleine eilandjes waren en gebruikte die als bakens om de weg naar haar terug te vinden.”Bij Raven lopen relaties op een fiasco uit, totdat ze Nikos ontmoet die haar neemt zoals ze is en haar tijd geeft. Haar gedrag wordt namelijk bepaald door angst voor verlies, waardoor ze vrijheid nodig heeft, want de wereld om haar heen overweldigd haar soms. Bij de narcistische Janis is absoluut geen ruimte voor gevoelens of opvattingen voor anderen. De schrijfstijl van Vos is vlot, met een vleugje humor en sarcasme. Het boek kent korte hoofdstukken en het verhaal wordt vanuit Raven verteld waardoor je meeleeft en haar steeds beter gaat begrijpen. Dit ook, doordat er meerdere terugblikken zijn naar de jeugd van Raven en Ula waarop Kolja een behoorlijk stempel heeft gedrukt door ze in aanraking te laten komen met de Roma cultuur en ze volgens de regels en tradities van zijn cultuur op te voeden. Janis heeft nooit wat begrepen van de Roma cultuur en voelde zich afgewezen, zowel door deze cultuur als Kolja.
De zoektocht van Raven in Tussen zwarte vlinders doet ergens denken aan het personage Santiago in De Alchemist van Paul Coelho.

Tussen zwarte vlinders is een gelaagd verhaal over het niet op je plaats voelen in een cultuur en waarin inzichten over afkomst een belangrijke rol spelen.