De ingewijden

by Hella S. Haasse

Zes mensen van verschillende kunne, leeftijd, nationaliteit en achtergrond komen min of meer toevallig met elkaar in contact tijdens hun verblijf in het Griekenland van 1954. Zij raken bij elkaar betrokken, beïnvloeden elkaar bewust en onbewust door hun wezen en houding, en maken ieder voor zich een crisis in de eigen ontwikkeling door, die voor drie van hen het einde zal betekenen van het leven en voor de anderen in zekere zin een begin, door de noodzaak in groeiende bewustheid-van-zichzelf-en-de-omgeving verder te gaan, vol te houden.

Genres: Roman, Dutch Literature, Fiction, Literature

603 pages, Hardcover

First published January 1, 1957

About the author

Hella S. Haasse (1918 - 2011) was born in Batavia, modern-day Jakarta. She moved to the Netherlands after secondary school. In 1945 she debuted with a collection of poems, entitled Stroomversnelling (Momentum). She made her name three years later with the novella given out to mark the Dutch Book Week, Oeroeg (The Black Lake, 1948). As with much of her work, this tale of the friendship between a Dutch and an Indonesian boy has gained the status of a classic in the Netherlands. Titles such as Het woud der verwachting (In a Dark Wood Wandering, 1949), Een nieuwer testament (Threshold of Fire, 1966) and Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (Mrs Bentinck or Irreconcilable in Character, 1978) have been greatly enjoyed by several generations.

Reviews

[Jonas van Eeten · Rating 3 out of 5]

Moeilijk te reeten. Het is een boek op niveau zonder dat het pretensieus doet. Met name hoe Haasse in een paar zinnen alle situaties, alle reden van handelen, perfect kan verklaren. Het is indrukwekkend en talentvol hoe ze de juiste woorden hiervoor weet te vinden. (Dit schreeuwt natuurlijk om een voorbeeld, maar wil ff door.)
Het las allemaal prima, heb genoten. Maar ik zat niet op het puntje van mijn stoel van interesse.

[Gerbrand · Rating 4 out of 5]

Met het oog op onze vakantie naar Kreta zag ik op een literaire landkaart van Pieter Steinz twee boeken die aan dat eiland zijn gelinkt: De Ingewijden van Hella Haasse en Zorbás, De Griek van Kazantzakis. Beide boeken gaven een extra dimensie aan de vakantie!

Ik had vroeger van Haasse alleen Oeroeg gelezen voor de boekenlijst (wie niet van mijn generatie…). De Ingewijden uit 1957 kende ik helemaal niet. Vreemd eigenlijk. Destijds winnaar van de Internationale Atlantische Prijs. Na lezing kwam er vooral één woord bovendrijven: imposant.

In 458 pagina’s wordt een verhaal verteld vanuit zes verschillende personen in zes delen. De hoofdpersonen komen uiteindelijk allemaal samen op Kreta. Het verhaal van Elina vond ik overigens het mooist. Zeker qua structuur een bijzonder boek (ik weet niet of deze manier van een verhaal vertellen voor haar al eerder is gedaan) en het doet erg modern aan. In elk deel gaat het verhaal verder maar krijgen we ook een terugblik op het leven van die persoon. De overlap in het verhaal werkt erg goed omdat je het vanuit een ander perspectief ziet. Wat de hoofdpersonen gemeen hebben, behalve ex-nazi Helmuth Sturm, is dat de gezinssituatie waarin zij groot zijn geworden verre van ideaal was. Het Griekse woord apotheose is zeker van toepassing op het eind van dit boek! En dat blijft nadat je het boek weglegt nog wel even nazinderen.

Veel informatie over mythologie en de Griekse geschiedenis maakt het boek extra interessant.

Bijna geneigd dit boek vijf sterren te geven. Maar ik houd het voorlopig bij vier. Het las namelijk niet altijd even makkelijk en had wat bondiger gekund. Maar ja wat wil je, in de jaren vijftig was het natuurlijk minder simpel om een verhaal te corrigeren en te redigeren.

[Hannie · Rating 4 out of 5]

Een bijzonder boek. Verrassend. Vaak anders dan verwacht. Wat ik leuk vind is dat bepaalde gebeurtenissen vanuit meerdere personages verteld worden. Daardoor zit er wel wat overlap in het verhaal. Maar omdat de verschillende personages zo anders tegen dezelfde dingen aankijken verveelt dat niet. Het stuk geschiedenis over Griekenland rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog is ook interessant. Toch vind ik het hoofdstuk met Elina het leukste, omdat ik haar van alle personages het meeste mag. Bovendien komen in haar hoofdstuk veel verhaallijnen bij elkaar. Een minpuntje. Het boek bevat soms lange zinnen met talloze bijzinnen. Daardoor leest het niet altijd even gemakkelijk. Ook wordt er soms veel achtergrondinformatie gegeven, bijvoorbeeld over de Griekse mythologie. Dat haalt de vaart uit het verhaal. Toch is het ook geen optie om die informatie weg te halen, want het heeft ook een functie. Al met al een interessant verhaal.

[Mathijs Loo · Rating 5 out of 5]

Ik denk dat dit boek zo'n beetje het meest ondergewaardeerde boek van de Nederlandse literatuur is. Zes verschillende personages waarvan je de meeste uitermate goed leert kennen en wiens verhaallijnen bij elkaar komen in het Kreta van de jaren 50. Dikke aanrader.

[Christine Bonheure · Rating 4 out of 5]

Dit lijvige boek speelt zich af in Kreta. Dat feit alleen al deed me beslissen het te lezen tijdens mijn weekje vakantie op het eiland Zakynthos. Het viel meteen op hoe modern deze roman nog steeds is, hoewel die al 70 jaar geleden gepubliceerd werd. Hella S. Haase was haar tijd ver vooruit met deze mozaïekgewijs geconstrueerde roman. Tegenwoordig bestaan nagenoeg alle romans uit door elkaar lopende verhaallijnen die dan nog eens heen en weer springen in de tijd. Maar in 1957, toen Haase De Ingewijden schreef, was daar nog helemaal geen sprake van. Het boek omvat verschillende hoofdstukken, allemaal geschreven vanuit een ander perspectief. Dikwijls krijg je hetzelfde verhaal, maar verteld door iemand anders. Uiteindelijk komen alle details samen in een einde met vuurwerkgehalte. Graag en met toenemende interesse gelezen, nieuwsgierig naar het gegeven dat al die uiteenlopende mensen aan elkaar bindt. Vlot geschreven. Klasseroman van een klassedame.

[Laurence · Rating 3 out of 5]

Goed geschreven boek dat met zijn verschillende personages knap geconstrueerd is. Ik heb dit graag gelezen, maar behalve Niko leek geen enkel personage van vlees en bloed: daarvoor is de stem van de schrijfster té zeer aanwezig. Het is duidelijk dat de schrijfster geen echte personages wil creëren, maar eerder ideeën van personages. De inleving valt of staat dan met de ideeën zelf, en deze waren voor mij gewoon wat van het goede te veel, vrees ik. Al is het einde wel een ware grand finale. Wat een mokerslag om mee te eindigen.

[Joke · Rating 5 out of 5]

Indrukwekkend en diepzinnig boek over personages in crisis en verschillende vormen van ingewijd zijn, over leven met je ogen en je hart wijd open en het alternatief, allerlei vormen van zelfbedrog, al dan niet bewust. Veel onderstreept.

Meteen De onzichtbare bron besteld want dit smaakt naar meer Haasse.

[Maarten Hoepel · Rating 5 out of 5]

Wederom een fantastisch boek van Hella Haasse !De personages zijn ontzettend diep uitgewerkt en de ietwat gecompliceerde, maar mooi ritmische zinnen doen het Griekenland van 1954 voor je ogen tot leven komen.
Extra leesbeleving door dit op vakantie in Rhodos onder diezelfde Griekse zon als waar Haasse over schrijft te lezen!

[José Muylaert · Rating 3 out of 5]

Ik vond het een behoorlijke kluif. Het boek volgt, in chronologische volgorde, een aantal mensen, die met elkaar te maken hebben en krijgen, niet altijd bewust. Alle hoofdpersonen zijn een soort buitenstaanders, met wel de wens om ingewijd te zijn. Zelf dacht ik af en toe, dat juist zíj de ingewijden zijn, omdat ze bepaalde dingen ( van andere mensen, structuren ) doorzien.
Op zich vond ik het een mooi boek, fijne schrijfstijl, maar ik vond de uitweidingen over de Griekse politiek en mythologie af en toe wat langdradig. Al draagt het stuk over de politiek wel degelijk bij aan het verhaal, met name wanneer aan het eind een aantal dingen samen komen.

[Jan · Rating 3 out of 5]

“Zes mensen komen min of meer toevallig met elkaar in contact tijdens hun verblijf in het Griekenland van 1954. Het Amerikaanse meisje Jessica Manning, de jonge Kretenzer Niko Stephandidakis, de Nederlandse leraar klassieke talen Lucas Gosschalk, de zestienjarige jongen Marten Siebeling, de schilderes Elina Breskel en de ex-nazi Helmuth Sturm raken bij elkaar betrokken, beïnvloeden elkaar bewust en onbewust en maken ieder voor zich een crisis in de eigen ontwikkeling door.”(beschrijving door Wim Pelgrim)
De karaktertekening is fraai en psychologisch zorgvuldig, de beschrijvingen van thema’s en achtergronden die de personages bezighouden, zijn aansprekend, de verbanden die er tussen de personages bestaan, worden subtiel gelegd, vloeien in elkaar over. Het taalgebruik is uiterst verfijnd, welhaast juridisch waterdicht.
In deze roman heb ik met het laatste aspect enige moeite gehad. Want door het taalgebruik, de minitieuze verklaringen en al dat doorredeneren, is mijn leestempo, toch al niet hoog, in dit geval extreem laag geweest. Dat is op zichzelf jammer, het heeft er ook voor gezorgd dat de leeslust mij bij tijd en en wijle ontging en dat de bruto leestijd een aantal maanden is geweest. Bovendien, moet ik bekennen, heb ik de clou van de redenering van Gosschalk over zijn speciale Griekse-mythologiethema niet geheel begrepen – eigenlijk: geen zin om de moeite te doen het te doorgronden. Ik heb trouwens zelf wel enkele stukjes van Kreta verkend tijdens een vakantie op dat mooie eiland, waar zeer veel historie is waar te nemen.
Via een aantal gemengde gevoelens tijdens het lezen blijft mijn waardering per slot van rekening positief. JM

[BookLovingLady (deceased Jan. 25, 2023...) · Rating 5 out of 5]

The book is sort of divided into six ‘chapters’, each named after one of most important characters in the book, and each of which gives the reader an insider's view into this person’s present as well as his or her past. The six persons’ lives are all interwoven, which is shown the further one reads on.

Having (re)read De verborgen bron (1950) first, which elaborates on part of the story given in De Ingewijden (1957), made it even better for me as it elaborates on Jurjen and Rina Siebeling, the parents of Marten Siebeling. Elin(a) van Starvold-Breskel is Rina’s mother, and, unknown to Elina and Marten, Marten’s grandmother. It is amazing, but at the same time utterly convincing, to see how these six lives all end up in the same village on Crete. The story is very cleverly constructed and marvellously written...

[Marjan · Rating 5 out of 5]

Zes maal een verrassend perspectief wordt een geheel. Destijds heel vernieuwend en nu nog steeds klasse!

[Laura · Rating 4 out of 5]

Dit einde. Het verwart me. Ik weet niet wat ik er van moet vinden.

Prachtig verder, hoewel die Griekse geschiedenis van Niko me niet zo wist te boeien.

Moet dit einde nog even verwerken.

[AV AV · Rating 3 out of 5]

Haasse neemt je al verhalend mee in geschiedenissen. Als een soort lome toeschouwer. Je kijkt naar het landschap, de personages, hun zielenroerselen.

[Tineke Aarts · Rating 4 out of 5]

Onlangs weer herlezen. Was verrast omdat ik het mooier en boeiender vond dan de eerste keer, lang geleden...

[Rowella · Rating 4 out of 5]

Mooie roman over zes mensen wiens levens met elkaar verweven zijn of raken in Griekenland in de jaren vijftig. Ieder deel is geschreven vanuit een van de zes personen en van iedereen kom je ook de voorgeschiedenis te weten waardoor hun huidige gedrag inzichtelijk en invoelbaar wordt. Ook de schrijfstijl draagt daar aan bij. Haasse is er bijzonder goed in geslaagd om de psychologie van de persoon en de onderlinge relaties te beschrijven. Ongekend goed en bewonderenswaardig dat ze dat op die jonge leeftijd kon. Ook de beschrijving van het Griekenland van toen zowel qua cultuur, omgeving en geschiedenis en het onderzoek dat ze daarvoor heeft moeten doen getuigen echt van vakmanschap. Als je het boek leest ben je daar, zie je het verhaal voor je als een film.
De thema’s in het verhaal die gaan over authenticiteit, eenzaamheid, een buitenbeentje zijn, niet behoren tot de ‘ingewijden’ en het losmaken van je achtergrond/familie spelen bij alle personages een belangrijke rol. En uiteindelijk komen ze allemaal samen in het deel over Eline. Ik vond het verhaal ook iets treurigs hebben omdat alle personages zo zoekende zijn naar de ultieme eigenheid en echtheid van zichzelf als persoon en zo autonoom zijn dat ze ook niet meer in staat zijn om de verbinding met anderen aan te gaan. En ze slagen er geen van allen in. De moedeloosheid, teleurstelling en wanhoop is voelbaar door het hele boek heen. Toch lijken sommige personages wel meer hoopgevend dan anderen en minder rigide, waardoor ik met een aantal meer affiniteit ervaar dan met anderen.
Het enige teleurstellende aan het boek is het einde, dat vond ik echt ‘overdone’. Je voelt de onderhuidse spanning oplopen. De climax zit in het verhaal van Eline en bij het laatste deel over Helmut komt het tot een uitbarsting maar in mijn ogen over de top. Het boek had volgens mij op heel veel andere manieren kunnen eindigen die meer passend waren geweest bij de overige vijf personen.
De verborgen bron, een eerdere novelle van Hella Haasse vertelt een deel van de voorgeschiedenis van een van de personages uit dit boek en kan ik nu ook veel beter plaatsen. Waar ik toen nog twijfelde weet ik nu zeker dat ik nog meer van deze fantastische schrijfster ga lezen.

[Im_Stuff · Rating 4 out of 5]

Rating: 3.5*

I don't like books from the latter half of the 20th century. I'm specifically talking about the typically European books telling a story of tasteless realism with no beginning, no end, no progression, no story. Only a person or a group of people living a mundane life, not too far removed from my own. I can understand that mundane is a valid form of escapism in the post war era, with everyone having gone through the worst years of their life, but this type of storytelling doesn't belong to our time.

This book, however, gave me some type of understanding into this type of story. De Ingejwiden is everything I have talked about, a "story" that divides itself into 6 different POVs, of people who, for the most part, aren't unique, or interesting, to put simply, they have nothing to entertain a reader.

And yet, 3.5* is definitely above average. That's because this book opened my mind to the concept of something I have dubbed "books as an art form". There is no storytelling by definition. No progression and all. This book is the longest picture you'll ever watch, because it's a picture that does its own analysis, which is pretty helpful because my brain is not wired towards anything too artsy. All the characters, who are thoroughly introduced in their respective chapters, along with their personalities and perspectives are meant to meet each other in one singular scene, being that unnamed (as of memory) village in Crete.

That last chapter was also unnecessary. It was an awkward conclusion, with easily the worst of the characters introduced, and was packed with too much action in a novel that was otherwise rather slow paced. Instead, I would have preferred another chapter with Jessica Manning

[Sarah]

Elina, de andere, de oude, die dit alles al lang achter zich gelaten had, die in geen jaren ooit meer potlood of penseel had gehanteerd, voelde, als zij terugdacht aan dat kind, gebogen over haar schetsboek, die vroegere huivering van genot, die gewaarwording van intenser leven, die het eerste nog overmoedige geestdriftige scheppen begeleidt. De schaduwen dansen over de muur met de trossen uien en knoflook en gedroogde kruiden, in het schuurtje hoorde zij vaak Helmuth Sturm hijgen en woelen in zijn slaap, al die eendere nachten, dat zij wakker schrok uit dromen-van-vroeger. Hier lag zij, in haar oude huid, in haar Elina-lichaam, de laatste vorm die zij zou bewonen - maar zij voelde het kind. dat zij geweest was nog binnen in zich, en de tranen branden in haar ooghoeken om het lange zelfbedrog en de vervreemding van de werkelijkheid na het onbewuste vruchteloze werven om de liefde van haar moeder en haar vader. Zij wist nu, dat haar ouders haar wel degelijk hadden liefgehad, maar dan vooral als een kostbaar bezit, als de vleesgeworden apotheose van hun vereniging, als het kleinood waarin de essentie van hun beider persoonlijkheden en talenten lag besloten.

[Bob · Rating 4 out of 5]

Prachtig en meeslepend epos met zes verschillende verhaallijnen die afzonderlijke levens beschrijven met personen die bewust het niet-weten bij de ander in stand houden.

Heel herkenbare gevoelens van hitte, strijd en frustratie die de levens van de beschrevenen zwaar maken. De delen over de geschiedenis zijn vaak zeer gedetailleerd en voor mij te veel.

Wat een goed gevoel geeft, is het meeleven en meemaken van de schurende ontmoetingen in een andere tijd dan 2022 waarin we nu leven en de ervaring dat bijna 70 jaar geleden de tijd veel langzamer leek gaan.
Boek gekozen om een vakantie op Kreta en wat mij betreft een aanrader voor mensen met iets van geduld en aandacht voor cultuur en geschiedenis.

[Ariena · Rating 4 out of 5]

Prachtige verhaallijn, steeds vanuit het perspectief van verschillende personen, die toch telkens en ergens in hun leven en in de tijd met elkaar verweven blijken te zijn. Mooie dromerige beschrijvingen met tegelijkertijd prachtige rake typeringen van de personages tegen de achtergrond van de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in met name Griekenland en Nederland vlak na WO II.

[Brigitte · Rating 1 out of 5]

Sorry, maar ik heb me letterlijk door dit langdradige boek heen moeten worstelen

[Maud Van Keulen · Rating 3 out of 5]

Een verhaal wat zich heel mooi samen laat komen op een manier die je niet verwacht, heel knap gedaan.

[Stefaan · Rating 2 out of 5]

Allemaal te lang, te overvloedig en verhaal dat maar niet op gang wil komen. Ben er na 17% mee gestopt want het raakt en boeit me niet.

[Bram De longhi · Rating 4 out of 5]

Wat een apotheose! Voor mij iets te weinig een pageturner. Zou John Fowles dit boek van Hella (Hellas) Haasse gelezen hebben als inspiratiebron voor zijn the Magus?

[Jan Heeren · Rating 4 out of 5]

Een meeslepend boek over het thema collectief en individu. Nog altijd actueel volgens mij. En eigenlijk een verzameling kleine romans ineen. Elk verhaal is zo op te vatten.

[Regina · Rating 2 out of 5]

Kwam er met moeite door heen

[Frank · Rating 4 out of 5]

1957

[Aiwendil · Rating 2 out of 5]

I stopped reading at page 72/388. The reason I quit reading is because it felt excruciating to continue. Especially at this point as this super long chapter focuses on Niko, which I found to be a very uninteresting character. The way it is written only makes it worse. Up until this point (so basically the first chapter, focussing on Jessica) the book was okay. I didn't like it that much, the writing style isn't very likeable and it really took effort to read. However content-wise it was somewhat interesting. Therefore I did enjoy reading the first part and I'll rate the book 2/5 stars. But skimming through the rest of the text I didn't find enough to merit a further read.