Een wagon vol duivels

by Anton Valens

In ‘Een wagon vol duivels’ van Anton Valens (1964-2021) zijn Stanley en de ik-figuur al decennia bevriend: twee mannen die de veertig zijn gepasseerd, geen gezin hebben gesticht en evenmin kunnen bogen op een carrière van betekenis. Stanley was danser en koestert zangambities, de ik is een creatieveling met wisselende werkzaamheden. Na ruim dertig jaar in het geheim te hebben geoefend, waagt de danser de sprong: hij zal gaan optreden in een solovoorstelling in de zogenaamde Broedplaats, een oud, ooit door hem gekraakt pand in de binnenstad. En de creatieveling moet hem daarin bijstaan als licht-technicus en theeschenker. Wat volgt is een uniek zang¬optreden voor een publiek zoals alleen Anton Valens dat ten tonele kan voeren. ‘Een wagon vol duivels’ lag klaar, maar Anton Valens wilde het pas gepubliceerd zien nadat hij zich ‘bij zijn voorvaderen had gevoegd’. Het is oergeestig en vol menselijk mededogen: een nagelaten parel.

112 pages, Paperback

Published November 3, 2022

Reviews

[Chrétien Breukers · Rating 4 out of 5]

Mijn eerste onderdompeling in de wereld van Anton Valens. Ik heb dus duidelijk iets gemist en ga meer van zijn boeken lezen. Deze nagelaten novelle is een mooi, gaaf ding: humoristisch, soms verstild en erg mooi geschreven.

[Ineke · Rating 3 out of 5]

Een verrassende ontdekking, Anton Valens. Hij schrijft geestig en beeldend, in dit geval over een paar marginale, goedbedoelende mannen, die enigszins dobberend door het leven laveren. De ambiance wordt mooi neergezet: een groezelig achteraf steegje in de Warmoesstraat waar één van de twee zijn zangcarrière wil starten, terwijl drommen toeristen zich langs de sexwinkels en coffeeshop dringen. Het schamel publiek geeft ernstig commentaar op de bevreemdende performance van de artiest in wording, en dat is het. Mooi.

[Peter Altena · Rating 4 out of 5]

Een bijzonder verhaal, met een nieuw personage in de menagerie van Valens: Stanley. Bijzondere bijrollen voor de verteller, een schilder-schrijver, en voor de vele bezoekers van de performances van Stanley. Die bezoekers zorgen voor een weergaloos gekakel. De Broedplaats, het kraakpand dat normaal gesproken dienst doet als dansvloer, is nu het toneel van merkwaardig gezang, een vrijhaven van eigenzinnigheid te midden van de waanzin van de grote stad.

[Anton · Rating 4 out of 5]

Op een zijn typische manier neemt Valens de pseudo-creatievelingen op de hak. Zijn karakters doen vaak aan Seinfeld denken

[Blanchot]

I love Valens' descriptions of art pleasure as an acquired taste:

"Ik bleef denken, zoeken naar een structuur. Ik probeerde losse woorden of zinsdelen te verstaan. Maar soms deden er zich vlagen voor—de langste duurde vier of vij seconden—dat alles aan Stanley's zang-beweging op zijn plaats viel. Het snakken van de bruut op zichzelf teruggeworpen toeschouwer naar grip op de voorstelling werd dan even verluchtigd met een fijn, subtiel, welhaast wiskundig perspectief. Het was een minimalistisch, streng licht, en het werd meteen overschaduwd door meer wispelturige hermetiek, maar toch voelden deze ik noem het maar gaten in de wolken aan als een beloning voor het aandachtig luisteren en kijken." (p. 57)

"Zijn antwoord stelde me diep teleur. Uit alle macht had ik getracht een construct van vormgeving uit zijn show te peuren, en dan beweerde hij met een stalen gezicht dat het allemaal pure improvisatie was! Ik associeerde vrij improviseren, zoals in bepaalde jazz-genres met onanie." (p.60-61)

[Anne Mathilde]

"Heat was grappig hoe gauw je een oog ontwikkelde voor het slag mensen dat je zou verwachten bij een optreden als dit. Uit onbenoembare details aan kleding, manier van bewegen en om zich heen kijken was op te maken dat deze lieden wel deel van de grote, loom slenterende massa waren, maar er zich toch van onderscheidden. Zoals bijvoorbeeld een vrouw met een gehaakte muts, een bril en een kordate uitdrukking. P 78

[Nico Beukema · Rating 3 out of 5]

De boeken van Anton Valens staan vol met kleurrijke personages. Herkenbaar en vaak net even over de top. Mijn favoriet is nog altijd Ebel Formsma, voorman van de openbare toiletten onder de Grote Markt in Stad (lees Het boek ONT). Ook Een wagon vol duivels staat er vol mee. Weer een plezier om te lezen. Alleen mis ik een soort conclusie/ afronding, maar dat kan juist de verbinding zijn met de bijzondere zangkunst van Stanley.

[Wijnand · Rating 5 out of 5]

De laatste Valens is een pareltje in de Nederlandse literatuur. Evenals zijn vorige romans schetst hij kwetsbare personen, mannen met een butsje, die in al hun goedheid iets van hun leven proberen te maken. Aandoenlijk en oprecht verhaal van een schrijver die zich veel te vroeg bij zijn voorvaderen heeft gevoegd.

[Marij Frantzen · Rating 1 out of 5]

Ik vond dit het slechtste boek van Valens. Het mocht pas na zijn dood gepubliceerd worden. Ik denk dat hij aanvoelde dat hij zijn ouders en vriendin beledigde.
Het is een heel dun boekje dat je in een mum van tijd uit hebt. Een absurd verhaal over een artiest die zijn zangtalent aan de mensheid probeert te tonen. In tegenstelling tot zijn andere geestige werken kon me dit geen moment boeien

[TienD · Rating 3 out of 5]

Een wagon vol duivels, wat een prachtige taal. De scherp getekende details, de personages met karakter en niet te vergeten de humor, maken de boeken van Anton Valens altijd de moeite waard.
Zeer spijtig dat de schrijver is overleden.

[Niels Martens · Rating 4 out of 5]

Prima onderhoudend verhaal.

[Ebuzzer · Rating 5 out of 5]

Prachtig en geloofwaardig in al zijn gekheid

[Jacco · Rating 5 out of 5]

Een boek waar ik heimwee van heb. Blijkbaar zijn boeken die je het best als 'geestig' beschrijft mijn ding.

[Iris van Meer · Rating 3 out of 5]

Korte verhalen zijn al niet zo mijn ding, maar deze had voor mij echt te weinig kop of staart