De prediker

by Cor de Jong

In Noord-Heijnen – een dorp met twee kerken, twee slagers en één kroeg, dat vooral uitnodigt tot dóórrijden – voltrekt zich een familiedrama. Als op een zondag na de kerkdienst de vier kinderen van het gezin Van Willigen met enkele vriendjes verstoppertje spelen, besluiten ze hun jongste broertje Nico in een kist met beddengoed op te sluiten. Wanneer de kist wordt geopend, leeft hij niet meer.

Nog dezelfde dag worden de familieleden bijgestaan in hun verdriet door de nieuwe predikant, een wat excentrieke man, die door de lokale bevolking ‘de prediker’ wordt genoemd. Dan geschiedt er een wonder: tijdens zijn gebed komt Nico weer tot leven.

Over Het Wonder wordt in huize Van Willigen niet gesproken. Maar langzamerhand wordt duidelijk dat niets ooit nog hetzelfde zal zijn. Iedereen staat voorgoed in het krijt. Maar bij wie?

Genres: Religion

208 pages, Paperback

First published November 10, 2022

About the author

Cor de Jong (1978) is schrijver en leraar Nederlands in Rotterdam.

Reviews

[Jip · Rating 4 out of 5]

Per toeval een heel toepasselijk boek gekozen om in het paasweekend te lezen terwijl de Matthäus-Passion door de speakers van mijn ouderlijk huis galmde.

[David Veen · Rating 3 out of 5]

Leest erg makkelijk weg
Wat ben ik blij dat ik nooit zo gelovig ben opgevoed :)

[Joke · Rating 4 out of 5]

Het boek is net uit maar echoot nog na, alle gezangen waren bekend en ook het ‘o here wij danken u van harte, voor nooddruft en voor overvloed’ kwam ineens weer terug in mijn geheugen. Ik vond het mooi hoe hij de radicaliteit van de christelijke geloofsleer op scherp stelt door een wonder uit de bijbel in het hier en nu te laten plaatsvinden. Eigenlijk willen (moeten?) we ook geloven dat dat letterlijk gebeurd is zoals de bijbel beschrijft. Maar hoe doe je dat? Het is best wel veel gevraagd. Hoe de beide ouders dit wonder op hun eigen manier verwerken vind ik heel mooi beschreven ook. Ik moest denken aan Niels Lyhne, met die twee mensen die uit elkaar groeien qua geestelijk leven. De een komt weer ‘in de heer’ op haar sterfbed en dat laat haar geliefde nog meer met lege handen staan. Zo herinner ik het me tenminste. De standvastigheid van vaders geloof vond ik heel goed getroffen. Ook die metafoor van dat schaven van dat kruis en het eindeloze zorgvuldige aardappels schillen en koffiezetten van de moeder. Die dagelijkse toewijding die bijna religieus is.

En de figuur van de prediker.. met z’n rode zwembroek. Geweldig.

[Bertjan · Rating 5 out of 5]

Een pareltje voor een ieder die opgroeide eind jaren zeventig begin jaren tachtig in een gereformeerd gezin. Een prachtige schets van de impact van een "wonder" en een predikantswissel op een gezin. Scherp, gedetailleerd en toch warm. Erg mooi.

[Hester · Rating 4 out of 5]

Een verhaal dichtbij huis voor mij. Extra genoten van het kindperspectief, waardoor er veel onuitgesproken en onuitgelegd blijft. Ik vond dat heel herkenbaar vanuit mijn eigen herinneringen maar ik denk dat het ook past bij het verhaal en het thema van navigeren in een geloof, een gemeenschap en een huwelijk.

[Sharon Hiep · Rating 3 out of 5]

Interessant concept, prima geschreven (gemakkelijk, maar qua stijl niks speciaals). Het verhaal hield me er wel bij. Dit boek zou ik ook aan m’n vierdeklassers aanraden. Er zullen een aantal leerlingen zijn die dit boek ook wel interessant genoeg zouden vinden.

[Lène · Rating 1 out of 5]

I actually don’t know what I read

[Alicia · Rating 4 out of 5]

Met plezier gelezen, al waren er wel momenten waarop ik me afvroeg waar het heen ging. Misschien heeft dat ook te maken met mijn gebrek aan kennis van de Bijbel, want verschil in denken over het handelen van de dominee speelt een grote rol in het verhaal. De titel van het boek is een bijnaam van de dominee en een verwijzing naar het Bijbelboek.

Het verhaal begint met een incident, de jongste zoon overlijdt als hij zich verstopt in een dekenkist. De dominee, net nieuw in het dorp, wekt hem weer tot leven.

Daarna ontstaat een kloof tussen de ouders. Moeder gaat vaker naar de kerk en laat de kinderen herdopen. Vader wordt daarna boos en gaat niet meer naar de kerk. Als hij kanker krijgt, bezoekt de dominee hem op zijn sterfbed. Pas bij het gesprek tussen de twee viel bij mij het kwartje.

Het is een subtiel boek, er zijn geen ruzies met slaande deuren. Er wordt te hard op een bord gesneden of een ander woord gezongen als protest.

De Jong is goed in het schetsen van een oerhollands klein christelijk dorp. Ik heb familie in van die kleine plaatsen langs dijken en heb in een paar dorpen gewerkt. Hoewel ik zelf niet gelovig ben en er nooit heb gewoond, herken ik de oerhollandse uitgekauwde brave grapjes (dat je goede ogen moet hebben om door een dikke bril te kijken, dat kaliber), de geslotenheid en de ingetogenheid zeker.

Het speelt zich af in de jaren '80: het gezin rijdt in een Opel Kadett, er worden platen gedraaid en de dochters luisteren George Michaels Last Christmas.

Wat ik leuk vind is hoe De Jong met een paar kleine details een beeld van iemand weet op te roepen. De slager met een bepaalde manier van doen, je hebt gelijk een beeld voor je. Hij heeft ook veel aandacht voor geuren en geluiden. De koffie in de keuken, een jas die naar hond ruikt, dat brengt het huishouden tot leven.

De verteller is Wouter, de oudere broer van de tot leven gewekte jongen. Hij kijkt terug, we weten niet hoe oud hij nu is, maar hij schrijft over hoe hij de dingen ervaren heeft als kleine jongen. Klein genoeg dat zijn moeder zijn haar nog wast.

De Jong weet die kinderlijke beleving van de wereld aannemelijk te schrijven. Wouter ziet de spanning tussen zijn ouders bijvoorbeeld wel, maar snapt niet alles. En hij begrijpt niks van de eerste verliefdheid van zijn zus. Verder is hij erg geïnteresseerd in eten, speelgoed en avonturen.

Alles bij elkaar een fijn boekje, als je zin hebt in wat vertrouwde spruitjeslucht, tupperwareschaaltjes en stoffen tafelkleden.

[Frans Van Der Zanden · Rating 4 out of 5]

Mooie schets van het opgroeien in een gereformeerd gezin in de jaren tachtig. De rol van de prediker zelf verschuift in de loop van het boek langzamerhand naar de achtergrond. Prettig leesbaar. Ik heb wel wat moeite met de betekenis van het ‘wonder’.

[Manon Hendriksen · Rating 4 out of 5]

Het eerste hoofdstuk was erg goed, maar daarna zwakte de rol van de prediker wat af. Wel een boek waar je doorheen vliegt met een goed uitgewerkte tijdsgeest.

[Bianca Boeijer-Thielsch · Rating 3 out of 5]

De prediker - Cor de Jong
#boekperweek
In deze roman volgen we de familie Van Willigen. Vader, moeder, vier kinderen. Best wel behoorlijk gereformeerd. In het eerste hoofdstuk voel je al tussen de regels door dat er iets bijzonders is gebeurd. Dat blijkt ook. In die bijzondere gebeurtenis speelt de nieuwe predikant, bijnaam De Prediker, een rol.
Het verhaal is verteld vanuit een ik-figuur, Wouter, 8 jaar. Veel van Wouters observaties zijn raak, een aantal is wellicht te volwassen en niet geloofwaardig voor een 8-jarige.

De prediker zorgt voor heel wat wrijving, zowel in de gemeente als in fam. Van Willigen.

Er staan ook best humoristische stukjes in het boek. Voorbeeld (blz. 99): ‘’bij de plaatselijke supermarkt van Arie Met. Die werd zo genoemd omdat zijn vader, die eveneens Arie heette, jaren geleden bij een auto-ongeluk zijn beide benen verloren had en sindsdien Arie Zonder heette."

Het verhaal is aardig, alhoewel, wellicht een nieuwe variant in het spectrum ‘t Hart, Rijneveld, Treur, Haasnoot. Wel mist het verhaal diepgang. Ik vind lang niet alles even goed uitgewerkt.
De Jong schrijft overigens wel fijn.

[Gesine Zuijdweg · Rating 4 out of 5]

Mooi! Er is al heel veel geschreven over het opgroeien in een godsdienstig milieu, maar toch vond ik dit wel een aanvulling op vergelijkbare boeken rondom dit thema. Cor de Jong blikt liefdevol terug. Vanuit kind-perspectief geschreven waardoor er ruimte is voor de lezer om zelf in te vullen in hoeverre het realistisch is. Centraal staat 'het wonder' en dan vooral ook de zin 'Waarover je niet spreken kan, daarover kun je maar beter zwijgen'. Het boek bevat veel ambiguïteit en laat je nadenken. De omslag past precies bij de tijd waarin het verhaal zich afspeelt. Ik vind het trouwens boeiend om dit soort boeken (evenals Treur, Siebelink, enz) te leggen naast de ontzettend interessante essay/brochure 'Na de uittocht. Gereformeerd protestantisme in millenialromans' door Hidde Slotboom. Echt een aanrader om deze publicatie te lezen als je in dit soort literatuur geïnteresseerd bent.

[Carpasmeencasiola · Rating 3 out of 5]

Misschien wel een van de beste 1e hoofdstukken die ik ooit heb gelezen.

Helaas liep de rest van het boek langzaam leeg. Het kon niet meer aan dat hoofdstuk tippen. Een ballon gevuld met valse lucht. Jammer.

De schrijfstijl was kaal. Sec. Las vlot. Dat wel. Toch ben ik wel klaar met dat godgeneuzel uit de jaren 70. Had je maar niet aan een boek moeten beginnen dat ‘De prediker’ heet. Touché ik hier mezelf. Afijn, prima zon, zee, strand en we lezen charmantboek. Voor de rest weinig om het lijf.

[Lotte · Rating 4 out of 5]

Een mooi boek over een christelijke opvoeding. Het verhaal bevat serieuze, heftige en treurige gebeurtenissen, maar door het kinderlijke perspectief van de verteller blijft het luchtig. Het boek leest prettig weg door de fijne schrijfstijl. De christelijke, dorpse setting is erg herkenbaar. De anekdotes over personen uit het dorp (en vooral waar zij bijvoorbeeld hun bijnaam aan te danken hebben) zijn erg vermakelijk. Toch heerst er ook gedurende het hele verhaal een onheilspellende sfeer, waardoor je graag verder leest. Ik heb gelachen, stiekem gehuild en vind het al met al een goed boek.

[Gerdien · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven, heldere taal, heel dichtbij het dagelijkse leven. Hoe ga je als gezin om met een bijzonder voorval? Hoe werkt het door als ouders het over principiële geloofszaken oneens zijn? De schrijver heeft integer geschreven over zijn gereformeerde routes. Grappige en herkenbare scènes, een inkijkje in gereformeerd gezin. Het voelt wel meer van voor mijn tijd dan mijn eigen gereformeerde herkomst. Geen 5 sterren omdat het boek me niet echt meetrok in het verhaal.

[Hans Buijze · Rating 4 out of 5]

Mooi verhaal vanuit kinderogen van de verwikkelingen des levens in een gereformeerd gezin. Bepalend is het wonder waarin het broertje weer tot leven gewekt wordt door de dominee, de prediker. Zo zorgvuldig beschreven dat je (als kind die die hele wereld begrijpt) gewoon doorleest. Echt een klein pareltje.

[Renske]

Het begin is goed, het einde is goed, maar het grootste stuk ertussenin is niet interessant.

De schrijfstijl deed me in eerste insantie denken aan Ted van Lieshout, maar qua thematiek is het ook wel soort van Lucas Rijneveld ultralight.

Ik raad dit boek niet aan.

[Maria · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek.

[Laura Witjens · Rating 4 out of 5]

Een verhaal waarin je elke plek en elke persoon lijkt te herkennen.

[Joukje · Rating 4 out of 5]

Mooi verhaal over een wonder en de diverse kerkleden die ruzie met elkaar maken

[Tineke · Rating 3 out of 5]

Het boek heeft me ontroerd.

[Teije de Boer · Rating 2 out of 5]

Het boek begon veelbelovend maar ging uit als een nachtkaars.

[Mathilde · Rating 2 out of 5]

Mwah niet bijzonder boeiend. Op afstand. Wwel wat jaren 70 sferen uit n christelijk milieu maar karakters blijven op afstand

[Jonathan Groen · Rating 4 out of 5]

wow wow wow dit was zo goed!!! Een kleine change of pace voor mij denk ik, maar dat is oké voor een boek zo sterk als deze.

[Rozemarijn Swijnenburg · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend verhaal.

[Lia Van · Rating 2 out of 5]

Zeker geen vervelend boek om te lezen, maar niet mijn soort boek. (Hoewel ik niet weet welk soort boek wel mijn soort is)
Een redelijk godsvruchtig boek.
Wat mij betreft komt er geen vervolg.

[suus · Rating 3 out of 5]

interessante kijk in het leven van een protestants dorps gezinsleven in de jaren 80. las lekker weg en grappig beschreven vanuit het perspectief van een jong kind

[Milan Van · Rating 3 out of 5]

Opzich wel een goed boek, alleen niet echt voor mij, als je romans met een hint van geloof leuk vind zou ik het zeker aanraden.

[Lisette Verweij · Rating 5 out of 5]

Je blijft lezen... knap geschreven.

[Karen · Rating 3 out of 5]

In een klein christelijk dorp is een wonder gebeurd en niet zomaar een wonder. Het ultieme wonder: wederopstanding. Het bij een spel noodlottig gestikte broertje komt weer tot leven wanneer de nieuwe dominee bij de kist een gebed uitspreekt. Hoe ga je om met zoiets onbegrijpelijks? Door de ogen van een ouder broertje maken we mee hoe de wederopstanding doorwerkt in het leven van het gezin. Cor de Jong, lees ik in interviews, heeft met De Prediker een boek willen schijven dat zowel uitdaagt tot geloof als tot ongeloof. Intens en subtiel geschreven, ik kan het niet anders zeggen, sober van taal, registrerend, maar heel sterk in het oproepen van sfeer. Misschien doordat de scenes bijna geheel uit details zijn opgebouwd. Er is veel onderhuidse spanning, die blijft doorwerken. Het boek leest als een pageturner. Zou ik moeten zeggen waar het over gaat, dan zeg ik: overgave – in het geloof, in het huwelijk, in het leven. Hoe doe je dat, en aan wie? Toch is er na de laatste bladzijde een enigszins onvoldaan gevoel. Misschien is het allemaal net iets té subtiel. Dat de oorzaak van de wederopstanding mistig blijft, vind ik niet erg – juist wel goed, maar ik had graag iets geweten over hoe het voorval verder doorwerkt in het leven van de broertjes, of in elk geval het vertellende broertje (het verhaal wordt in retrospectief verteld). Ook de prediker blijft me iets te vaag, al is zijn invloed groot en is hij tussen al het zwijgen door voortdurend aanwezig.