De houtsnip is perfect gecamoufleerd, waardoor hij nauwelijks opvalt tussen de afgevallen bladeren op de grond. Bij gevaar rekent de vogel tot het laatst toe op zijn camouflagekleuren en drukt zich op de grond. Pas als je, als achteloze wandelaar, bijna op ’m stapt vliegt hij op, de wandelaar ondertussen een hartverzakking bezorgend. De houtsnip is een wat plompe vogel, ongeveer zo groot als een duif, met een kenmerkend lange, rechte snavel, waarmee hij diep de grond in komt om regenwormen te vangen. Verder valt deze bosvogel op door zijn relatief korte poten en grote ogen. Aan dit laatste kun je zien dat het eigenlijk een nachtdier is. De houtsnip is beroemd vanwege zijn baltsvluchten waarbij hij knorrend en niesend zigzaggend tussen en over de bomen vliegt. Omdat houtsnippen slecht recht voor zich uit kunnen zien, knallen ze tijdens de najaarstrek nogal eens tegen ramen en muren op; houtsnippen zijn daarom helaas ook geziene gasten in vogelhospitalen. De houtsnip is het 24e deel in de succesvolle Vogelserie van Atlas Contact.
Wie had kunnen denken dat het lezen over de houtsnip zo interessant en vermakelijk kan zijn? Zorgvuldig geschreven boek, met de nodige droge humor, over meeliftende goudhaantjes bijvoorbeeld of het consumeren van houtsnip inclusief darminhoud. Voor liefhebbers van natuurhistorie, en vogels natuurlijk.
Omdat deze vogel zo verschrikkelijk moeilijk in zijn eigen biotoop te zien is, laat staan te bestuderen, kocht ik dit boek. Ik verwachtte dingen te weten te komen over zijn gedrag en ecologie. Als vogelaar zou ik daar zeker baat bij hebben, vooral bij de inventarisatie van de soort in de gebieden bij mij in de buurt die ik goed ken, zo dacht ik. En ik zou misschien ook mooiere waarnemingen gaan doen als ik meer van de soort weet. Het boek lost deze verwachting eigenlijk niet in. Het is geschreven door een ervaren deskundige in het prepareren van vogels. Omdat er nogal veel Houtsnippen zijn die zich tijdens de herfsttrek te pletter vliegen tegen de ruiten van gebouwen heeft hij er veel onder handen gehad. En dat merk je goed omdat de eerste 170 bladzijden niet zozeer over gedrag en ecologie gaan, maar over het (dode) lichaam van de vogel, de veren, de snavel, skeletbotjes, enz. De mate van detail is zo groot, de opsommingen, naamgevingen, auteurs, hun geboorte- en sterfjaar, enz., dat ik wat ongeduldig werd en stukken ging overslaan. Ik vond het eigenlijk maar saai. Dit laat onverlet dat de auteur zorgvuldig te werk is gegaan. Hij weet waar hij het over heeft, niet alleen uit eigen vakervaring als preparator maar ook op basis van veelvuldig geraadpleegde bronnen. Maar ja, laat ik nou vooral erg houden van gedrag en ecologie. En daarop moest ik wel lang wachten. Pas op bladzijde 171 ging het enigszins los, maar slechts kortstondig, en in feite ook direct weer in uitweidingen over wederwaardigheden zoals de herkomst van het knorren van het mannetje tijdens zijn baltsvluchten. Dat zekere auteurs ooit gesuggereerd hebben dat het scheten zouden zijn e.d. Nou ja, grappig natuurlijk, maar toch een behoorlijke beproeving voor mij als vogelaar die eigenlijk wil dat de goede man eindelijk eens ter zake komt... Ach, de auteur heeft zonder meer vakwerk geleverd. Maar het is niet mijn cup of tea, dit boek. Misschien is de belangrijkste conclusie die ik uit dit boek kon trekken wel dat de Houtsnip klaarblijkelijk onmogelijk te beschrijven is als levende vogel, want anders had een boek als dit niet geschreven hoeven worden door een auteur die gespecialiseerd is in dode. Overigens een compliment aan uitgeverij Atlas die ook deze monografie weer prachtig heeft uitgegeven en steeds weer de ruimte geeft aan de auteurs om hun eigen ding te doen.
Een uitputtend, maar nimmer saai eerbetoon aan deze niet zeldzame maar zelden geziene steltloper die, uniek, verborgen in onze bossen woont. Ik werd meegesleept in deze aangenaam geschreven fijne melange van wetenschappelijke feiten, overpeinzingen, anekdotes, fabels en weetfeitjes over de wereld van deze geheimzinnige vogel. Deze doorwrochte monografie (geen bron bleef onbezocht!) over de houtsnip van de hand een nieuwsgierige en bezielde auteur is met recht een waardevolle aanwinst in deze onvolprezen serie vogelmonografieën!