حافظ نامه، بخش دوم: شرح الفاظ اعلام مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ

حافظ‌نامه #2

by Hafez, بهاء‌الدین خرمشاهی (Annotation)

Bahaeddin Khorramshahi
عنوان: حافظ نامه شرح الفاظ اعلام مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ بخش دوم؛ نویسنده: بهاء‌الدین خرمشاهی؛ ویراستار: کامران فانی؛ عنوان قراردادی: شرح دیوان؛ تهران، انتشارات علمی و فرهنگی - سروش؛ 1366 ؛ در دو جلد؛ جلد دوم در 776 ص؛ دو جلد در 1540 ص؛ شابک دوره: 9644451759؛ شابک جلد 2: 9644451740؛ چاپ دیگر: 1373؛ چاپ هشتم 1378؛ چاپ شانزدهم و هفدهم 1385؛ چاپ هیجدهم 1387؛ شابک دوره: 9789644451751؛ شابک جلد 2: 9789644451740؛ موضوع: نقد و تفسیر دیوان حافظ - شعر شاعران قرن 9 هجری - قرن 20 م

Genres: Literature

776 pages, Hardcover

First published January 1, 1987

About the author

Hāfez (حافظ) (Khwāja Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfeẓ-e Shīrāzī) was a Persian poet whose collected works (The Divan) are regarded as a pinnacle of Persian literature and are to be found in the homes of most people in Iran, who learn his poems by heart and still use them as proverbs and sayings.

His life and poems have been the subject of much analysis, commentary and interpretation, influencing post-14th century Persian writing more than any other author

Themes of his ghazals are the beloved, faith, and exposing hypocrisy. His influence in the lives of Persian speakers can be found in "Hafez readings" (fāl-e hāfez, Persian: فال حافظ‎‎) and the frequent use of his poems in Persian traditional music, visual art, and Persian calligraphy. His tomb is visited often. Adaptations, imitations and translations of his poems exist in all major languages.

Though Hafez is well known for his poetry, he is less commonly recognized for his intellectual and political contributions. A defining feature of Hafez' poetry is its ironic tone and the theme of hypocrisy, widely believed to be a critique of the religious and ruling establishments of the time. Persian satire developed during the 14th century, within the courts of the Mongol Period. In this period, Hafez and other notable early satirists, such as Ubayd Zakani, produced a body of work that has since become a template for the use of satire as a political device. Many of his critiques are believed to be targeted at the rule of Amir Mobarez Al-Din Mohammad, specifically, towards the disintegration of important public and private institutions. He was a Sufi Muslim.

His work, particularly his imaginative references to monasteries, convents, Shahneh, and muhtasib, ignored the religious taboos of his period, and he found humor in some of his society's religious doctrines. Employing humor polemically has since become a common practice in Iranian public discourse and persian satire is now perhaps the de facto language of Iranian social commentary.


شمس الدین محمد، حافظ شیرازی، ملقب به حافظ و لسان الغیب
مشهورترین و محبوبترین شاعر تاریخ زبان فارسی و ادبیات ایران
حوالی سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس برترین استادان زمان فراگرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از برداشت. پژوهشگران احتمال می‌دهند همین دلیل باعث شده لقب او حافظ شود. حافظ مسلمان و شیعه مذهب بود و در وادی سلوک و طریقت، عرفان خاص خود را داشت. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. اما در شعر آنچه بیش از همه او را دست نیافتنی کرده است غزل‌های حافظ است. حافظ در سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحبنظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است. او همواره و
همچنان برای ادبیات پس از خود الهام‌بخش و تاثیرگذار بوده است

شعرِ حافظ در زمان آدم اندر باغ خُلد
دفترِ نسرین و گُل را زینتِ اوراق بود

Reviews

[amin akbari · Rating 4 out of 5]

به نام او

استاد بهاءالدین خرمشاهی – ادیب، حافظپژوه و قرآنپژوه پرآوازه- یکی از مهمترین و پرکارترین حافظپژوهان معاصر هستند که از ایشان تالیفات بسیار
زیادی در مورد شعر حافظ منتشر شده است. که در این بین میتوان به کتابهایِ «حافظنامه» ، «ذهن و زبان حافظ» (مجموعه مقالات) و «دانشنامه حافظ و حافظپژوهی» اشاره کرد. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و ادب دوستان حافظ-نامه نه تنها مهمترین اثر خرمشاهی در این زمینه، بلکه یکی از مهمترین و کاربردیترین شروح شعر حافظ است. خرمشاهی در این اثر با مبنا قرار دادن 250 غزل از تصحیح غنی- قزوینیِ دیوان حافظ به شرح مشکلات و پیچیدگیها، تفسیر نمادها و در کل ترسیم بوطیقای شعر حافظ پرداخته است. یک از بهترین قسمتهای کتاب مقدمه مفصل و در عین حال خواندنی کتاب است که بیشتر به تاثیرپذیری حافظ از گذشتگان می پردازد و خرمشاهی برای هرکدام مصداق و نمونه آورده است. به همین سبب است که اگر کسی شعر حافظ را خوب بفهمد شعر یک دوره ادبی (سبک عراقی) را بهتر متوجه میشود و با ظرایف آن آشنا میگردد که این امر با خواندن کتاب «حافظنامه» تا حدود بسیار خوبی حاصل میشود، «حافظنامه» هم اکنون توسط انتشارات علمی فرهنگی چاپ و عرضه میگردد

[Mehzad · Rating 5 out of 5]

زیباست

[Moti]

اينم از چهار واحد حافظ😍

[Elaheh bagheri · Rating 2 out of 5]

به نام خدا
اینکه هی میگه فلانی و فلانی ام با این ردیف یا با این وزن و قافیه نمی‌دونم چه سودی به حال خواننده داره؟!
حجم کتاب میتونست نصف بشه چون برای هر چیز کوچک و واضحی کلی شاهد میاره.
از طرفی هر ادبیاتی باید این کتاب رو بخونه چون مهمه و از طرفی، به طور واقع به درد یه ادبیاتچی نمیخوره. چون مباحث عام و واضح هست. البته اختلاف شرح‌ها رو که بیان می‌کنه معمولا توجه های ریز و نکات خوبی داره، غالباً هم نظر من با خرمشاهی یکیه تا بقیه شروح! جز در چند بیت.

[محسن · Rating 3 out of 5]

بهترین شرح غزلیات حافظ

[غزال نادریان · Rating 1 out of 5]

خيلي ستم بود