Ένα παιδί μεγαλώνει στην Αθήνα 1934-1944

by Νίκος Βατόπουλος

Με αφετηρία το ημερολόγιο που κρατούσε ο πατέρας του στα χρόνια του '30 και ως το 1944, ο Νίκος Βατόπουλος ξετυλίγει μια διπλή αφήγηση μέσα στον χρόνο και με φόντο την Αθήνα της Κατοχής αλλά και το τοπίο της παιδικής και εφηβικής ηλικίας εκείνα τα χρόνια. Μαζί με την καθημερινότητα, έρχονται στο φως διαδρομές μέσα στην Αθήνα, τα σχολικά χρόνια στη Λεόντειο Πατησίων, ο συνοικιακός αθλητισμός γύρω από το «Σπόρτιγκ», τα μπάνια στο Φάληρο, τα ταξίδια με καΐκι ως το Άστρος, η εξερεύνηση του παραμυθένιου τοπίου στις όχθες του Κηφισού. Όλα αυτά συνθέτουν μια διαφορετική εμπειρία της αστικής διαβίωσης και δίνουν τροφή για σκέψη για τις ανάγκες της απλής ζωής, για το δικαίωμα στην ευτυχία, για τη σταδιακή ενηλικίωση μέσα από τα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής.

Με την Αθήνα πρωταγωνίστρια, το ημερολόγιο αυτό είναι ένα από τα σπάνια γραπτά τεκμήρια γραμμένα από παιδί ή έφηβο στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '40. Δίνει το έναυσμα για σύγκριση, μελέτη, αναστοχασμό.

Genres: History

168 pages, Paperback

First published November 1, 2022

About the author

Γεννήθηκε το 1960. Από το 1988 εργάζεται ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Η Καθημερινή», στο πολιτιστικό ρεπορτάζ. Εχει ειδικευθεί σε θέματα αθηναϊκά και αστικού πολιτισμού. Το 2001 κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Το πρόσωπο της Αθήνας» (εκδ. Ποταμός). Το 2011 ίδρυσε τη διαδικτυακή ομάδα πολιτών «Κάθε Σάββατο στην Αθήνα» που αριθμεί πάνω από 23.000 μέλη. Το 2014 έκανε την πρώτη ατομική του έκθεση φωτογραφιών με θέμα «Η Αθήνα ενός αθηναιογράφου» (αίθουσα τέχνης «ena») και παρουσίασε ως προσωπικό πρότζεκτ την έκθεση «Η Αθήνα της δεκαετίας του 1960» στην Ελληνοαμερικανική Ενωση.

Πηγή : Andro.gr [ http://www.andro.gr/author/vatopoulos/ ]

Reviews

[Christos · Rating 3 out of 5]

Με αφετηρία το ημερολόγιο που τηρούσε ο πατέρας του Νίκου Βατόπουλου ως παιδί και έφηβος, μια ματιά στη ζωή της μικροαστικής και μεσοαστικής τάξης της Αθήνας, πριν και κατά τη διάρκεια της κατοχής, στις γειτονιές που περιβάλλουν το κέντρο της πόλης προτού ξεκινήσει η ασφυκτική οικοδόμηση της. Υπέθετα ότι το βιβλίο θα αφορούσε μια πιο στενά προσωπική διήγηση, όμως πρόκειται για μια ευρύτερη καταγραφή αυτής της αθηναϊκής περιόδου με αφορμή στιγμές από τη ζωή του πατέρα του συγγραφέα. Είχε το ενδιαφέρον του και ήταν ξεκούραστο ανάγνωσμα.

[Nikos Dunno · Rating 3 out of 5]

Το διαβάζω και σκέφτομαι πως με μια τέτοια γερή βάση θα μπορούσε να είναι γραμμένο καλύτερα. Κάθε που πιστεύω ότι βρήκα τι με ενοχλεί συνειδητοποιώ ότι μόνο έτσι θα μπορούσε να είναι γραμμένο, και καταλήγω να αναγνωρίζω την αγάπη του συγγραφέα για την πόλη και την ανάγκη του να διατηρήσει αναμνήσεις τόσο αγνές και τόσο ουσιαστικές. Συνειδητοποιώ ότι το πρόβλημα είναι δικό μου στην ανικανότητα να συγκινηθώ από τέτοιες ιστορικές καταγραφές. Ίσως αν είχα λίγο περισσότερο από το ημερολόγιο και τις φωτογραφίες και λίγο λιγότερο από τις αναλύσεις/συμπεράσματα...

[Ioanna D · Rating 4 out of 5]

Γλυκούλι, δημοσιογραφικού στυλ, πολύ ωραίο για όποιον αγαπά την Αθήνα. Μπορεί να σου αλλάξει τον τρόπο που περπατάς την πόλη.

[Αμαλία Μοιρασγετή · Rating 1 out of 5]

Περίμενα κάτι σε μυθιστόρημα. Παρ' όλα αυτά ήταν σαν να διάβαζα μια εργασία πάνω στη ζωή των παιδιών της αστικής τάξης εκείνης της εποχής.

[Γιάγκος Πλατής · Rating 4 out of 5]

Μπορείτε να διαβάσετε και άλλες παρουσιάσεις βιβλίων στη στήλη de-book του debop :
https://www.debop.gr/deBlog

Αυτό που μου συμβαίνει με τα κείμενα (είτε βιβλία είτε άρθρα) του Νίκου Βατόπουλου δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο. Έχω βιώσει ανάλογα αισθήματα σε τραγούδια και ταινίες που μοιάζουν να έχουν ξεπεταχτεί από τα τσιμέντα της Αθήνας. Πραγματικά, τα έργα του, ακόμα και η παρουσία του σε διάφορες εκπομπές και ντοκιμαντέρ, όπου τον έχω ενίοτε πετύχει, είναι σαν να τον καθιστά έναν αειθαλή φύλακα της πόλης. Είναι σαν να κρατά κρυμμένα πολλά μυστικά της πόλης, τα οποία μας χαρίζει με παραστατικότητα και ειλικρίνεια.

Αυτήν τη φορά, το αστικό και αρχιτεκτονικό του ρεπορτάζ λαμβάνει άλλη μορφή. Με μια αφορμή, γεμάτη από αναμνήσεις και συγκίνηση, συνθέτει το περιβάλλον μιας άλλης Αθήνας, μιας άλλης εποχής, μέσα από την πένα του πατέρα του. Συγκεκριμένα, δημοσιεύει τα ενδόμυχα της παιδικής ύπαρξης του πατέρα του, τα οποία κατέγραψε ως παιδάκι σε ένα ημερολόγιο, την περίοδο 1934 – 1944.

Καθοδηγούμενοι, λοιπόν, από δυο παιδικά μάτια που θέτουν ερωτήματα παρατηρώντας δυσβάσταχτα γεγονότα, περπάτησα σε μια πόλη, για την οποία έχω ακούσει κάποιες φορές. Έκανα διαδρομές στην Αθήνα, στο Κέντρο, σε σημεία δίπλα στη θάλασσα, στις όχθες του Κηφισού. Χωρίς αμφιβολία, όντας για χρόνια κάτοικος της Κυψέλης, ακολούθησα με προσήλωση τα γεγονότα στην ευρύτερη περιοχή της Πατησίων αλλά επιβεβαίωσα κιόλας την ομορφιά των χαμένων μεγαλείων της λεωφόρου και διάφορων σημείων της πόλης που αποτέλεσαν σπουδαίες αναφορές στην ιστορία της πρωτεύουσας και της χώρας γενικότερα.

Εν κατακλείδι, η καταγραφή αυτών των εικόνων θέτει αιώνια διλήμματα που άλλους τους οδηγούν στη νοσταλγία και άλλους σε ένα παρόν χωρίς γνώση της ιστορίας του. Ήταν η καθημερινότητα στην πόλη ευκολότερη παλιά και πιο ζωντανή, ακόμα και σε δυσμενείς συνθήκες; Ήταν η Αθήνα από πάντα μια πόλη που στο τέλος την υπονόμευαν οι ίδιοι οι κάτοικοί της; Εγώ θα πω πως τέτοια αναγνώσματα θα μπορούσαν να γίνουν οδηγοί για νέες χαρτογραφήσεις, προσεγγίσεις και εμπειρίες στην ατμόσφαιρα της Αθήνας και σίγουρα αποτελούν βάλσαμο κάθε φορά που μας φαίνεται κουρασμένη και παρατημένη.

[Sandra Aprl · Rating 3 out of 5]

Ο πατέρας μου γεννήθηκε το 1934. Όχι στην Αθήνα, σε μια άλλη πόλη της Ελλάδας. Έχοντας πολλά κενά στην ιστορία του, προσπάθησα να συνδεθώ μαζί του μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου και τις ιστορίες ενός άλλου παιδιού, μεγαλύτερου βέβαια από εκείνον, αλλά με κοινές ως έναν βαθμό εμπειρίες, λόγω εποχής. Κατάφερε να μου μεταδώσει εικόνες καθημερινότητας ενός παιδιού στα χρόνια εκείνα και κάπως έτσι πιστεύω ότι θα κυλούσε και η καθημερινότητα του δικού μου πατέρα. Μπόρεσα έτσι να έρθω λίγο πιο κοντά του, έστω και νοερά.

[Stauros Kallinikas · Rating 4 out of 5]

7

[Melina · Rating 4 out of 5]

Όχι ακριβώς αυτό που περίμενα. Σε κάποια σημεία επαναλαμβανόταν. Παρ όλα αυτά είναι ευκολοδιάβαστο και μετά από λίγο αφέθηκα και γνώρισα μια Αθήνα τελείως διαφορετική. Όμορφες εικόνες

[Eleftheria Amilitou · Rating 4 out of 5]

Nostalgic view of our parents generation and youth in a city that was just beginning to develop its new identity onenjoyed very Page though it could be useful to avoid some repetition