دو قرن پس از ورود اعراب به ایران، حاکمیتهای فراوان محلی در جایجای این کشور، سربرآوردند؛ تا جایی که پس از حدود یک قرن دیگر (تا آخر قرن سوم)، این را به راحتی میشد با همان کشور در دورۀ اشکانی مقایسه کرد؛ همان شاهکان متعدد دورۀ اشکانی، به گونهای دیگر، در دورۀ مزبور پس از ورود اسلام به ایران، پدیدار شده بودند. به نحوی که چون مسعودی، مورخ و جغرافیادان مشهور، در قرن چهارم قمری از منطقه خزر دیدن میکند، تنها از 70 شاه به طور همزمان در آن منطقه یاد میکند. این سلسلهها که برخی با تایید موقت پارادایم خلفای عباسی و برخی هم کاملا بدون تایید عباسیان پا گرفته بودند، یا به مرور، در اثر منازعات داخلی با تشکیل برخی دولتهای نسبتا مقتدر، از میان رفتند و یا تا زمان حکومت صفویه، دوام آوردند و دولت صفوی در راستای سیاست مرکزیت بخشی خود، آنها را از بین برد. در کتاب حاضر، شرح 25 سلسلۀ محلی ایران از جمله اسپهبدان طبرستان در شمال، شروانیان، یزدیان یا بنیشیبان در شمال غرب ایران، هاشمیان در دربند، سلجوقیان یا قاوردیان در کرمان، بنی دلف در همدان و... ذکر شده است. چاپ ۱۳۸۷ 9789643461805