آقایان علیه آقایان

by صفورا رهبری

نام خانوادگی «آقایان» با برگ‌هایی از تاریخ گره خورده؛ مشروطه، تاسیس دادگستری مدرن، تدوین قوانین، پادشاهی پهلوی، کودتای ۲۸ مرداد و… نکته اینجاست که هرچه پیش می‌آییم مستندات این ارتباط پیچیده کم‌رنگ‌تر میشود. «الکساندر آقایان» دست کم بخشی از خاطراتش را ثبت کرده و سرنخی دست داده اما فرزندش «فلیکس آقایان» کسی که او را دوست صمیمی محمدرضا پهلوی، شریک اشرف پهلوی و زرنگ‌ترین کارتل مواد مخدر در ایران خوانده‌اند، هیچ نشانی از خود به جا نگذاشته است.
آقایان علیه آقایان جست‌وجویی است در دل تاریخ برای یافتن روایتی از این خانواده؛ جست‌وجویی دشوار و پرسوال، چه آنکه خود «فلیکس آقایان» گفته بود: «من هیچ‌جا نبودم و همه‌جا بودم.»

180 pages, Paperback

Published November 1, 2022

Reviews

[Amene · Rating 3 out of 5]

از نظر دقت تاریخی در بخش مربوط به پدر خوب بود اما پرداختش به پسر به نظرم ضعیف بود و کمی مغشوش!

[Mana Ravanbod · Rating 3 out of 5]

کتاب از جذابیت جعلیِ شایعات حول فلیکس آقایان آغاز می‌کند (که کاش نمی‌کرد) و بعد بیشتر به خاطرات پدرش، الکساندر آقایان، می‌پردازد که خیلی آدم مهمی‌ست و آشناییِ دقیق با این آدم را مدیون همین کتابم و البته مدیون خاطراتش که دهه چهل در «خواندنی‌ها» چاپ شده و گره از بعضی نقاط کور تاریخ معاصر باز می‌کند. کتاب بهتری از آن یکی عنوان این مجموعه است که «بازپرسی» نام دارد و زیر نظر آقای شمیم مستقیمی اداره می‌شود. انگار قرار است (می‌نویسم «انگار» چون در یادداشت مجموعه بیشتر به «جستار روایی بلند» اشاره شده که نمی‌دانم چطور چیزی‌ست و اینکه قرار است از پرونده‌ها جستار روایی بلند در بیاورند با تمرکز بر «یک پرسش») یا من اینطور فکر می‌کنم که قرار است پرونده‌های جنایی و قضایی و خلاصه جنجالیِ این چند دهه یا شاید صد سال را بردارند اطرافش بخوانند و سند جمع کنند بعد چیزی بنویسند جمع‌وجور در ۱۲۰-۱۵۰ صفحه رقعیِ کوچک حالا با یک تم روایت. کتاب قبلی موفق نبود و در ریویو خودش می‌نویسم. ولی این کتاب ارزش خواندن و پیشنهاد خواندن داشت. نکته‌ای که هست اینهاست که کشف یا وارسی خوبی کرده نویسنده که توانسته حدس بزند کجای خاطرات فردوست در مورد فلیکس «چرا» بیخود گفته و برای چه تسویه حسابی (حدس می‌زنم از این کارها زیاد کرده باشد) و بعد چطور و کجا فلیکس توانسته پا بگیرد (البته به حدس) ولی جذابیت اصلی که سرگذشت کارهای پدر، الکساندر، باشد به‌نظرم جای تعمق بیشتری داشت و اساساً بهتر بود به آن رسیدگی می‌شد چون بزنگاه‌های مهمی از تاریخ معاصر را بوده و در واقع کل قضیه‌ی فلیکس می‌شد یک فصل قدری‌مفصل‌تر و جذاب باشد ته‌بندِ کتاب الکساندر. و می‌ماند اینکه من متن خاطرات الکساندر را که در خواندنی‌ها چاپ شده ندارم که بفهمم کتاب چه چیزی به آن افزوده و چه پژوهشی کرده. ربطهای مهم زیادی دارد آقای آقایان و اگر از من بپرسید هنوز جا دارد واکاوی بشود و خیلی هم بیشتر از اینها. (در پرانتز بنویسم موضوع «ارمنی‌های ذی‌نفوذ در ایران نو» و حزبی که داشتند و اثرهایی که گذاشتند خودش بحث مفصل جذابی‌ست ولی پرتگاه‌هایی هم دارد که شاید بعضاً خودشان مایل نباشند ازش حرف بزنند و بعضاً جعلی باشد مثل همین خاطرات فردوست.)

[سید محمّدمهدی · Rating 5 out of 5]

خیلی خوب بود و خوشم اومد ازش.

[زَهر آ · Rating 3 out of 5]

کتاب با نام فیلیکس آقایان شروع میشه اما در واقع به خاطرات پدر ایشون می‌پردازه. که اتفاقا جالب و قابل تامل هستن، اما در این صورت ترجیه می‌دادم کتاب به نام فیلیکس آغاز نشه و به پایان نرسه، چون احتمالا همینطور که نویسنده ذکر میکنه اطلاعات کمی از فیلیکس وجود داره( که خب فکر می‌کنم زود دست از پژوهش کشیدن) و این آغاز و پایان بندی کتاب رو از سر و ته داشتن باز میداره.
اما خب در کل کتاب خوبی بود و نکات تاریخی قابل توجهی رو ذکر کرده بود.
امیدوارم این دست سبک ها و کتاب ها دقیق تر به پرونده های انتخابی بپردازن و صرفا به اطلاعات موجود در روزنامه ها و گفته های تنها یک شخص بسنده نکنند.