'We hebben de neiging om te geloven dat wanneer het goed gaat met bedrijven, het ook goed gaat met de economie. Maar dat is buiten de 'marktmacht' van supersterbedrijven gerekend. Zij potten technologische vooruitgang op, fnuiken zo de concurrentie en houden hun prijzen kunstmatig hoog. In plaats van werk te creëren, verlaagt die enorme winstgevendheid de lonen en decimeert ze banen. Dat is de winstparadox.'
Topeconoom Jan Eeckhout legt uit waarom de monsterwinsten van supersterbedrijven ons armer én ontevredener maken.
Waarom moeten we meer dan duizend euro betalen voor een smartphone die eigenlijk veel minder zou kunnen kosten? Omdat een select gezelschap van megabedrijven zoals Apple of Amazon veel te dominant zijn geworden. Het zijn forten met een slotgracht eromheen, die hun woekerwinsten gebruiken om die kloof alleen maar breder en dieper te maken.
Deze evolutie is funest voor iedereen, met uitzondering van een handvol grootkapitaalbezitters. Op basis van een internationaal geprezen studie toont de auteur aan hoe onze lonen stagneren of zelfs dalen, de prijzen blijven stijgen en kleine bedrijven het moeilijk hebben om te overleven. Als we de balans niet snel herstellen, zal dit onvermijdelijk leiden tot steeds meer maatschappelijke onrust. Alleen een radicale hervorming van het concurrentiebeleid kan ons redden.
Overweldigend boek. Misschien had ik tot op dit punt nog niet genoeg gelezen over arbeidseconomie, marktconcentratie en anti-trustbeleid, voor mij was het een schat aan informatie en inzichten, steeds helder verwoord en geschreven voor een niet-gespecialiseerd publiek. Inmiddels in 2025 zien we helaas dat de slinger nog verder is doorgeslagen en dat het worst case scenario dat in de epiloog beschreven wordt zich begint te voltrekken. Royale giften aan de Trump campagne, DOGE, regelgevende instellingen die werden drooggelegd of zelfs afgeschaft. Voor het kransje supersterbedrijven is dit een droomscenario. Ook de Fed zal wellicht bij de eerste volgende mogelijkheid worden gepolitiseerd dus vergeet al maar een gecentraliseerde, onafhankelijke marktregulator die de concurrentie moet vrijwaren. Trump is Theodore Roosevelt niet. Integendeel, volgende halte is wellicht de omverwerping van regelgeving in Europa, waar men (voorlopig) nog wel het belang inziet van eerlijke concurrentie op een gelijk speelveld met een duidelijke rol voor de overheid. Met Trump heeft big tech echter een useful idiot die bereid is om al zijn invloed aan te wenden om big tech te geven wat ze willen. Het worden nog spannende jaren.