Lal Masallar

by Murathan Mungan

Murathan Mungan'ın 1981-89 yılları arasında yazdığı üç öykü oluşturuyor Lal Masallar'ı:

- Âzer ile Yadigâr
- Muradhan ile Selvihan ya da Bir Billur Köşk Masalı
- Ulak ile Sadrazam

Genres: Turkish Literature, Turkish, Fiction

128 pages, Paperback

First published January 1, 1989

About the author

21 Nisan 1955 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Mardinli bir ailenin çocuğudur. Babası avukat İsmail Mungan, annesi Habibe Mungan'dır. İlk, orta ve lise yılları Mardin'de geçti; Mardin Lisesi'nden mezun oldu. Mardin eserlerinde sıkça kullandığı mekanlardan birisi oldu. Bu çevrenin taşıdığı farklı kültürel yapıyı, insan olgusunu eserlerine başarılı bir şekilde yansıttı. Yazar, 1972'de Ankara'ya yerleşti. Lisans ve yüksek lisansını Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü’nde tamamladıktan sonra başladığı doktora çalışmasını yarım bıraktı, Ankara Devlet Tiyatroları’nda altı yıl, İstanbul Şehir Tiyatroları’nda üç yıl dramaturg olarak çalıştı. Gazete ve dergilerdeki ilk yazılarını 1975’te yayımlayan Mungan; yazı hayatı boyunca şiir, öykü, roman, deneme, tiyatro oyunu, sinema yazısı, senaryo, masal, şarkı sözü gibi farklı türlere ait eserler verdi.

Reviews

[Baris Ozyurt · Rating 5 out of 5]

“Ansızın ufukta birkaç doğan belirdi. Sanki yol boyu takip etmiş, şimdi görünmeye karar vermişlerdi. Uğursuz dönüşlerle gökyüzünü kirletiyorlar. Onlar gözden kaybolana kadar içim kararıyor, bakışım soluyor, yüreğim bıçak yatağı. Gökyüzünü yeniden yokluyorum. Boşalmış gökyüzü. Gitmişler. Derken çok uzakta incecik bir tül ardında Zühre yıldızını gördüm Efendim. Tam da Konya’ya girerken gördüm. Bütün dişlerimle gülüyorum. Seher vakti pamuklanmış gökyüzünde, güneşin hazırlığı bütün yıldızları örtmüşken, Zühre uzakta, olanca parlaklığıyla kutlu bir işaret gibi ışıyor. Yolumuzu taçlandırıyor.”(s.126)

[Burak A · Rating 4 out of 5]

Murathan Mungan'ı bir yazar olarak çok beğendim, üç öykü de oldukça güzeldi. Özellikle (büyük ihtimalle ilk okuduğum öykü olduğu için) "Muradhan ile Selvihan"ı şaşaalı betimlemeler ve şiirsel anlatımı sevmediğimi düşünmeme rağmen çok beğendim. Kitabın ismini tam olarak yansıtmış, 'gerçek' bir masal. (Anlatsam masal derler oğul.) "Azer ile Yadigar"da masalın kendisinden çok hikayenin kurgusunu sevdim, çok orijinal buldum. "Ulak ile Sadrazam" ise yine çok güzel bir öyküydü. Bu iki öykünün ortalarında masalın sonunda ne olacağını üstü kapalı olsa da söylemesini takdire şayan buldum. Şöyle:

-spoiler-
Azer ile Yadigar'da başta uçurum ikisinin isimlerini söylüyor ve öykünün ortalarında yazar dağın buradan atlayan aşıkların isimlerini sayıkladığını söylüyor.
Ulak ile Sadrazam'da ise öykünün başında zarın sürekli iki geldiğini, her şeyin iki olacağını ima ediyor Mungan. Ortalarında ise dilsiz ulak birinci gelmek istediğini söylüyor.
-spoiler-

[Koray · Rating 4 out of 5]

Azer ile Yadigar'ın aşkı güzel bir destandı. Filmi yapılsa keşke. Bana biraz Hasanboğuldu öyküsünü anımsattı.
"...İnsanların birbirine yasak olduğu yerde, her vahşet muteberdi..."
"...Katı bir eğitim, çelik gibi bir disiplin, hudutsuz bir fedakarlık, mutlak bir bağlılık ve bağnazlığa varan sadakatleri, gerçekte bütün duyguların birbirinin içine geçerek gerçek anlamlarını kaybettikleri her şeyi mutlak bir ölüm duygusuyla yaşandığı bir noktada mümkün olabilirdi ancak..." Yeniçeri betimlemesi

[Selda Ceylan · Rating 5 out of 5]

Yasak bir sevdaya at koşturanlar, dünyanın öteki ahvaline suskun kalmalı.
*
Anlatsam inanmazlar oğul, masal derler; masala inanmazlar, masalı yalnızca dinlerler, sanki hakikati bilirmiş gibi, sanki hakikatin sırrına ermiş gibi, masala inanmayan gerçeğe inanır mı?
*
Masalın yoluna çıkmak için, gerçeğin yollarında can tüketmek gerekir.
*
Toprağı bölen, malı bölen, emeği bölen, sevdayı da bölecekti elbet. İnsanları birbirine yasak edecekti. İnsanların birbirine yasak olduğu yerde, her vahşet muteberdi.
*
Kavuşmamız mümkünsüzdür bilirim. Vuslatımızın göğünde kara bulutlar dolanır. Tenimiz birbirine değmeyecek, murat alıp vermeyeceğiz birbirimizden; lakin gözlerimiz uzak durmayacak birbirinin ışığından. Her dem göreceğiz birbirimizi. Seni her dem görmek, soluk alışını, gülüşünü, gezinişini, yürüyüşünü, seslenişini görmek de sevdadır. Ve bizim sevdamız da başka mümkün tanımaz.
*
İçindeki çalkantıda yitip gitmekten korkuyor. Kendini zihninin akışına bütün bütüne bırakmaktan. Kendine esir düşmekten. Bunca zaman sımsıkı koruduğu, bütün gücüyle tuttuğu kale kapılarının birdenbire ardına kadar açılmasından. Kollarının birer yorgun gürz gibi toprağa düşmesinden.
*
Kelimeler de yıldızlar kadar uzak ve güzeldiler.
*
Gönül gözüm açılıp, ufkum genişledikçe, vazgeçtiğim şeyler çoğaldı. Rızanın kudretini öğrendim. Yetinmenin yalınlığını, soyluluğunu. Gönül gözüyle görüp, gönül verdikçe hayatın anlamları çoğalıyor; kendimi ilkin kendim içinde, sonra dünya içinde tanıyordum. Kaderimin sunduklarıyla yetinmeyi de, kaderimi anlamlandırmayı da öğrendim. Sevmeyi bildim, öğrendim. Yüreğim islenmedi, yüreğim kir tutmadı bu yüzden.

[Safa Furkan · Rating 4 out of 5]

Son masalı beğenmesem de ilk iki masal çok keyifliydi.

[Onur · Rating 5 out of 5]

Murathan Mungan gerçekten insanlara bir şeyler hissettirmeyi iyi biliyor. Yazarlar için insan ruhunun mühendisi diye boşuna denmemiş diye düşünüyorum kendisi hakkında.

[Burcu]

Mungan'in erken donem denebilecek metinlerinden. Ozellikle Anadolu masallari ve folk gelenekten beslendigi 3 masali iceriyor. Bunu okuduktan sonra Sairin Romani'ndaki ustaliga giderken nasil bir yol izledigini gorebiliyorsunuz.

[Gamze · Rating 5 out of 5]

So many moments in which I had to stop and re-read a beautiful sentence or paragraph and just smile..

[sabiha ㅤ · Rating 4 out of 5]

Okunması zor bir kitap olmasa da oldukça yavaş okudum. İçinde fazlaca metafor vardı, belki aklımın fazlaca karışık olduğu bu dönemde anlamamış olabilirim.
İlk iki masal "Âzer ile Yadigâr" ve "Muradhan ile Selvihan" bildiğimiz aşk masallarıydı. Bu masallarda iki taraftan biri lal ve karşısında âşığını görünce dili çözülüyor. Bu öyküleri masal kılan buydu.
Son öykü "Ulak ile Sadrazam" biraz daha farklıydı. Bu sefer kalbimi kırdı. Lal Ulak'ın dili hiçbir zaman çözülemedi, hiçbir zaman içindekileri dökemedi. Sadrazam hiçbir zaman ona olan aşkını bilmedi ve Ulak'ı sessiz ve sadık bir hizmetçiden öte görmedi.
Bu masalların hepsinde de Murathan Mungan'ın zihninin kapılarını açıyoruz. Sanki bir Anadolu ovasında oturup büyüyle sarmalanmış gerçekliği okuyoruz. Türklük ögelerini bize töre, aşk, sanat ve büyü temalarıyla böylesine tatlı sunduğu için yazarı tebrik ediyorum.

[Tuğçe · Rating 4 out of 5]

...'Masalı ise bin kişi dinler,bir kişi anlar.'...

[Damla · Rating 4 out of 5]

ahhh, günlerce 'konuşsa lal ulak' dinlesem sabahlara kadar

[Ceren S. · Rating 4 out of 5]

Çok "güzeldi" yahu, yine, tadı damağımda kaldı... Anti masallar bunlar.... Yasak masallar..
"Yitirilmiş rastlantılar"
"Kimi okumalardan, kimi yaşamalardan sonra gelmişler buraya.."
"Beni gurbet tuttu - içimdeki boşluğu gurbete gitmekle doldurmak istedim."
"Her şeyin bir yüreği vardır. Dağın, taşın, hayvanın. İş onu anlamaktır."
"Kıyıcı, yağmalayıcı kalabalık"
"Yapıntı bir mutluluk"
"Yola revam olmak"
"Bin kişi dinler, bir kişi anlar."
"Kader yerine Yazgı demek" - (ne kadar güzel, böyle demeli evet...)

[Duru Asli · Rating 4 out of 5]

''Bağlı bulunduğum tarikatin ilkelerine göre yaşadım bunca yıl, fedakârlığın nasıl bir gönül ehli olmak gerektirdiğini biliyordum. Bildirmeden, karşılıksız ve gizli ve sonuna kadar. Fedakârlık ne aczimizin bir ifadesiydi ne de geleceğe dönük bir hesap işi; yalnızca muktedir olmamız gereken bir şeydi. Fedakârlığın uçsuz bucaksızlığında, hiçbir karşılık beklemeden, varlığımı, yok olana davanın ya da vazifenin içinde eriyene kadar emrinize sunabilirdim. İlk kez belkide ilk kez fedakârlığımın da hakikatin de tarafınızdan bilinmesini istedim. Bunu bütün gönlümle istedim. Ya gönlümün iyi eğitilmemiş, ayıklayamadığım bir yanıydı bu, ya da ikimiz için de bu yolculuğun önemini, anlamını kavramanın şiddetinde duyduğum sarsıcı bir itiraf isteği. Hâlâ da biliyor değilim. Sizin ve benim ömürlerimizin düğümlendiği bu yol, geleceğe bağlanmazsa dilsiz ölmüş olacağım.
Koynumdaki kelimelerle.
İlk kez kadara karşı geliyorum Efendim, karşı çıkışım bile dilsiz bir isyan, asiliğimse boyun eğişimin uysallığında kaybolup gidiyor. Geriye kalan yalnızca nal şıkırtıları. Gece. Korku ve cesaret.''

[Muges]

Bitirdim değilde bıraktım demek daha doğru olur. Açıkçası masallar beni etkilemedi. Çok uzun betimlemeler vardı. Sıkıldım açıkçası. Anlamını bilmediğim kelimeleri de eklenince hikayenin içine giremedim. Ama yine de bir tane daha Murathan Mungan kitabı okumak istiyorum. Yanlış bir başlangıç yapmış olabilirim.