De teneur van deze klassiek geworden verhalen van een van de beste vertellers uit de Nederlandse literatuur staat al verwoord in het motto op de eerste ‘Tot stand gekomen in het besef dat de natuur machtig mooi is en een mensenleven nauwelijks de moeite waard.’Of het nu gaat om meneer Frits, die zijn collega juffrouw Lenie na een onverhoopte ontmoeting in de stad naar haar woning in het Komrijkwartier begeleidt, om Anna, die verslaafd is aan peppillen en vergaat van de straatvrees, om de man die zijn ontslag op de fabriek verwerkt in een kroeg vol gespuis terwijl thuis zijn aftandse kenau – nachtmuzikante in een tingeltangel – woedend op hem zit te wachten, om de oude man die bij een bezoek aan de buurtcafetaria getreiterd wordt door een groepje jongeren, of om de winkelier die op een doordeweekse ochtend niet naar zijn abominabele nering gaat maar laat in het seizoen een roeiboot huurt en het aan de stok krijgt met een postbode – allemaal zijn ze eenzaam en gedesillusioneerd en steeds gluurt de dood om een hoekje.Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale verwarming, geschreven in zijn kenmerkende laconieke en nuchtere stijl, is een van de hoogtepunten uit het rijke oeuvre van Heere Heeresma.* Het beste boek dat gedurende de laatste vier jaar binnen onze vaderlandse literatuur is verschenen, vindt W.F. Hermans. Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale ‘Het zijn verhalen over de dood, maar niet de dood als frase zoals bij G.K. van het Reve.’ – W.F. Hermans in een interview door Max van Rooy voor NRC Handelsblad ISBN 978 90 295 6574 5
Simon Heere Heeresma, was a Dutch author and poet.
Heeresma was born in Amsterdam. His first collection of poetry, published in 1954, was called Children's Room, but his breakthrough came in the 1960s and 1970s in the Provo generation. Especially well received was his publication Melancholic Stories for around the Central Heating of 1973.
A Day at the Beach (1962) was made into a movie twice: first in 1970 by Simon Hesera and in 1984 by Dutch cineast Theo van Gogh.
Op herhaling, bijna vijfendertig jaar na dato. Was ik toentertijd verrast door het eigene van de verhalen van Heeresma waar het allenige op een komische manier vanaf droop, nu kon het me niet meer bekoren.
Vijf inderdaad zwaarmoedige verhalen. Soms geschreven op een gewild grappige manier, die een beetje gedateerd aandoet. Maar desondanks tragisch en ontroerend. In 'Meneer Frits en Juffrouw Lenie' zoekt een akelige man op koopavond naar een vrouw. In 'Anna' kunnen de peppillen niet voorkomen dat het leven van een jonge vrouw in een totale impasse belandt. In 'Maar de wielrijder treft geen blaam' bedrinkt een arbeider zich vanwege een leven vol frustratie (dit verhaal is niet erg geloofwaardig). 'De dood van de smalle oude man' daarentegen is huiveringwekkend goed. 'Een winkelier keert niet weerom' is een mooi surrealistisch verhaal.
Dit boek las ik niet bij de cv, maar in een zonnig park in Milaan. Desondanks zat ik binnen no time in de naargeestige sfeer van de verhalen. Heeresma’s verhalen zijn ‘tot stand gekomen in het besef dat de natuur machtig mooi is en een mensenleven nauwelijks de moeite waard.’ Tja. De personages gaan al piekerend door het leven of worden geteisterd door moeilijkheden. Door de laconieke stijl van de schrijver viel er toch nog een hoop te lachen. Vooral het verhaal ‘Mijnheer Frits en juffrouw Lenie’ is zó tenenkrommend dat het leuk wordt. De verhalen zijn stuk voor stuk opgedragen aan zonderlinge personen die eenzaam gestorven zijn. Gedenk hen.
Wat was dit een gaaf boek! Heere Heeresma heeft een hele gave schrijfstijl. Zijn karakters zijn levensecht en een beetje vreemd. Alle mensen die beschreven worden zijn eigenlijk een beetje mislukt. Er is een oude man die niemand heeft om voor te zorgen en er is een jongeman die niemand heeft om van te houden. Er is een diep ongelukkig meisje dat nooit buiten komt. Er is een matroos die in een fabriek werkt omdat hij nooit durfde te zeggen dat hij eigenlijk op het water wilde zijn. En als laatste is er de porseleinverkoper in een roeibootje, die ruzie krijgt met een postbode op een dienstfiets.
Gelukkig verkeer ik in goed gezelschap wanneer ik dit geweldig goede verhalen vind. W.F. Hermans noemde deze bundel het beste dat in jaren verschenen was. Terecht. Heeresma heeft nooit een prijs gewonnen en dat zegt meer over het prijzencircuit dan over de kwaliteit van zijn werk. Heeresma weet zich helemaal te verplaatsen in de losers die de hoofdpersonen van zijn verhalen zijn en beschrijft hun hersenspinsels en belevenissen in een heel origineel en krachtig proza, waarbij elk verhaal weer een eigen sfeer heeft.
Vijf verhalen over vijf eenzame mensen. Heeresma schetst met de nodige humor het treurige bestaan van onder andere meneer Frits die geen vrouw aan de haak kan slaan en van de depressieve Anna, die zich door de dag sleept met buisjes pep en pakjes sigaretten. Het verhaal Een winkelier keert niet wederom is mijn favoriet. Het slopen van een geleend zakmes leidt tussen een fysiek en geestelijk kat- en muisspelletje tussen een winkelier en een postbode.
Weergaloos. Stuk voor stuk prachtige, hartverscheurende verhalen. Zonder grote gebeurtenissen of grote woorden, maar zo doorleefd, zo eerlijk en bijna liefdevol het falen der mens in zijn bestaan opgetekend Een onderschat juweel.
Als ik heel eerlijk mag zijn: niet veel soeps. Het leukste aan het hele boek was de titel (die dan ook geweldig was!). Jaren '70 schrijfwijze (73 om precies te zijn) en dito sfeer brachten me wel ergens, maar niet in hogere sferen. Een klein tussendoortje om jammer genoeg snel te vergeten.