What do you think?
Rate this book
Else Böhler, Duits dienstmeisje
/ 9023656334 / Dutch literature / Nederlands / Dutch / Néerlandais / Niederländisch / soft cover / 20 x 13 cm / 206 .pp /
247 pages, Paperback
First published January 1, 1935
1 person is currently reading
58 people want to read
About the author
Simon Vestdijk
173 books50 followersBorn in the small town of Harlingen, Vestdijk studied medicine in Amsterdam, but turned to literature after a few years as a doctor. He became one of the most important 20th-century writers in the Netherlands. His prolificity as a novelist was legendary, but he was at least as important as an essayist on e.g., literature, art, music and religion. He also wrote poetry and short stories. His work has been translated into most Western European languages.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
March 13, 2024
Ik word een beetje leip van de eindeloze romans over Leidse studenten die denken dat ze slimmer zijn dan hun lotgenoten
May 10, 2021
Roman begint geweldig - bekentenis in afwachting van de dood geschreven -, maar vertelling verliest tempo. Verstikkende sfeer in het ouderlijk huis is schitterend beschreven, maar de gesprekken met vriend Peter zijn nu en dan moeizaam of onbegrijpelijk. Spraken jongemannen van achter in de twintig in de jaren dertig echt zo? Last van humor hadden de jongemannen niet. En dan dat onhandig gedoe tussen Johan en Else. Soms zijn typeringen van Vestdijk ijzersterk, maar toch niet voor ongestudeerden. Boek kent twee versnellingen: de ontdekking van zijn moeder in de benedenverdieping en de zoektocht van Johan in Keulen en Berlijn. Vooral de Keulse en Berlijnse bladzijden zijn fantastisch: Johan draait dol en combineert alles met alles op een ziekelijke wijze. En dat met als achtergrond het nazisme en de SA. Daar is het boek groots en van een wurgende waanzin. Het was een flinke tijd geleden dat ik Vestdijk nog eens las. Dit boek beviel me uiteindelijk heel goed.
October 19, 2025
„Elze Beler, nemačka služavka" je kompleksan roman Simona Vestdejka, ne samo u jezičkom smislu — jer kombinuje nizozemski i nemački — već i po svojoj tematskoj širini i psihološkoj dubini.
Roman je oblikovan kao ispovest napisana u zatvoru, dok glavni junak Johan Rodenhaus čeka na izvršenje smrtne kazne. Priča se razvija kroz introspektivni dnevnik ispunjen sećanjima, analizama i opsesijama. U Johanovim beleškama izdvajaju se dva ključna događaja. Prvi prati njegovu fascinaciju nimalo naivnom nemačkom sobaricom svojih komšija, Elze Beler, fascinaciju koja za njega postaje simbol pobune protiv krutog društvenog okruženja i porodičnih očekivanja koja ga sputavaju. Njihov odnos, međutim, ostaje neostvaren i sve više ambivalentan. Nakon Elzinog povratka u Nemačku, epizoda se završava ironičnom psihoanalizom Johanovog karaktera, koju iznosi njegov bliski prijatelj, uz humorističan osvrt na Frojdove teorije.
Drugi deo romana poprima oblik pikareskne avanture: Johan odlazi u Nemačku u potrazi za Elze, ali je nalazi usred vihora rastućeg nacizma. Vestdejk ovde spaja grotesku i satiru, razotkrivajući apsurd ideološke zaslepljenosti i slepog nacionalizma. Čitaoci upoznati s antičkom mitologijom prepoznaće elemente mita o Perseju i Andromedi (trg i ulica, gde se odvija veći deo radnje, nose njihova imena) prerađene kao ironična aluzija na Johanov pokušaj da „spase“ svoju nemačku služavku iz kandži totalitarizma.
Vestdejk dodatno prepliće lično i istorijsko: delimično ga je nadahnuo Marinus fan der Lube, mladi Holanđanin koji je zapalio Rajhstag, čime je autor dočarao političke potrese i rastući strah od prodora nacizma u Holandiji. Kroz Johanovu introspektivnost, potisnute želje i osećaj krivice, Vestdejk istražuje granicu između razuma i nagona, dok forma ispovesti otvara prostor za suptilno preispitivanje savesti i samoobmane.
„Elze Beler, nemačka služavka" prevazilazi okvire lične ispovesti: to je istovremeno studija o opsesiji, parodija psihoanalize i satira o duhovnom rasulu društva, pogotovo nemačkog, uoči rata.
***
Else Böhler, Duits dienstmeisje is een complexe roman, niet alleen taalkundig — door de combinatie van Nederlands en Duits — maar ook wat betreft thematische reikwijdte en psychologische diepgang.
Het verhaal is vormgegeven als een bekentenis die in de gevangenis wordt opgetekend, terwijl hoofdpersoon Johan Roodenhuis op zijn executie wacht. De roman ontvouwt zich als een introspectief dagboek, gevuld met herinneringen, analyses en obsessies. Twee belangrijke episodes springen eruit in Johans aantekeningen. De eerste volgt zijn fascinatie voor het Duitse dienstmeisje van zijn buren, Else Böhler — allerminst een naïef personage, aangezien hun relatie uitgroeit tot een symbool van verzet tegen de starre sociale omgeving en de familieverwachtingen die hem benauwen. Hun verhouding blijft echter onvervuld en wordt steeds ambivalenter. Na Else’s terugkeer naar Duitsland eindigt deze episode met een ironische psychoanalyse van Johans karakter, aangeboden door zijn goede vriend, vergezeld van een humoristische bespiegeling over Freuds theorieën.
Het tweede deel van de roman krijgt de vorm van een pikareske avonturenroman: Johan reist naar Duitsland op zoek naar Else, maar treft haar aan in de maalstroom van het opkomende nationaalsocialisme. Hier vermengt Vestdijk het groteske met satire en legt hij de absurditeit bloot van ideologische bezetenheid en blind nationalisme. Lezers die vertrouwd zijn met de klassieke mythologie zullen elementen herkennen van de mythe van Perseus en Andromeda — een plein en een straat waar een groot deel van het verhaal zich afspeelt dragen hun namen — als een ironische toespeling op Johans poging zijn Duitse dienstmeisje te redden uit de klauwen van het totalitarisme.
Vestdijk verweeft verder het persoonlijke met het historische: hij liet zich gedeeltelijk inspireren door Marinus van der Lubbe, de jonge Nederlander die de Rijksdag in brand stak, en schetst daarmee de politieke onrust en de groeiende angst voor de opmars van het nationaalsocialisme in Nederland. Door middel van Johans introspectie, verdrongen verlangens en schuldgevoel onderzoekt Vestdijk de grens tussen rede en instinct, terwijl de bekentenisvorm ruimte biedt voor een subtiele verkenning van geweten en zelfbedrog.
Else Böhler, Duits dienstmeisje overstijgt het kader van een persoonlijke bekentenis: het is tegelijk een studie van obsessie, een parodie op de psychoanalyse en een satire op de geestelijke ontwrichting van de samenleving — vooral van de Duitse — aan de vooravond van de oorlog.
***
Else Böhler, Duits dienstmeisje is a complex novels, not only linguistically—combining Dutch and German—but also in terms of its thematic range and psychological depth.
Framed as a confession written in prison, while the protagonist Johan Roodenhuis awaits execution, the novel unfolds as an introspective diary filled with memories, analyses, and obsessions. Two key episodes stand out in Johan’s notes. The first follows his fascination with the German maid of his neighbors, Else Böhler—far from a naïve figure, as their relationship beomes a symbol of rebellion against the rigid social environment and family expectations that confine him. Their relationship, however, remains unfulfilled and increasingly ambivalent. After Else’s return to Germany, the episode concludes with an ironic psychoanalysis of Johan’s character, offered by his close friend, accompanied by a humorous reflection on Freud’s theories.
The second part of the novel takes the form of a picaresque adventure: Johan travels to Germany in search of Else, only to find her caught in the whirlwind of rising Nazism. Here, Vestdijk blends grotesque elements and satire, exposing the absurdity of ideological fervor and blind nationalism. Readers familiar with classical mythology may recognize the elements of the myth of Perseus and Andromeda—a square and a street where main parts of the story take place are named after—as an ironic allusion to Johan’s attempt to rescue his German maid from the clutches of totalitarianism.
Vestdijk further interlaces the personal and the historical: he drew partial inspiration from Marinus van der Lubbe, the young Dutchman who set fire to the Reichstag, depicting political tumults and growing fears of influx of Nazism in The Netherlands. Through Johan’s introspection, repressed desires, and guilt, Vestdijk explores the boundary between reason and instinct, while the confessional form allows for a subtle examination of conscience and self-deception.
Else Böhler, Duits dienstmeisje transcends the framework of personal confession: it is at once a study of obsession, a parody of psychoanalysis, and a satire on the spiritual disintegration of society, especially German, on the eve of war.
Roman je oblikovan kao ispovest napisana u zatvoru, dok glavni junak Johan Rodenhaus čeka na izvršenje smrtne kazne. Priča se razvija kroz introspektivni dnevnik ispunjen sećanjima, analizama i opsesijama. U Johanovim beleškama izdvajaju se dva ključna događaja. Prvi prati njegovu fascinaciju nimalo naivnom nemačkom sobaricom svojih komšija, Elze Beler, fascinaciju koja za njega postaje simbol pobune protiv krutog društvenog okruženja i porodičnih očekivanja koja ga sputavaju. Njihov odnos, međutim, ostaje neostvaren i sve više ambivalentan. Nakon Elzinog povratka u Nemačku, epizoda se završava ironičnom psihoanalizom Johanovog karaktera, koju iznosi njegov bliski prijatelj, uz humorističan osvrt na Frojdove teorije.
Drugi deo romana poprima oblik pikareskne avanture: Johan odlazi u Nemačku u potrazi za Elze, ali je nalazi usred vihora rastućeg nacizma. Vestdejk ovde spaja grotesku i satiru, razotkrivajući apsurd ideološke zaslepljenosti i slepog nacionalizma. Čitaoci upoznati s antičkom mitologijom prepoznaće elemente mita o Perseju i Andromedi (trg i ulica, gde se odvija veći deo radnje, nose njihova imena) prerađene kao ironična aluzija na Johanov pokušaj da „spase“ svoju nemačku služavku iz kandži totalitarizma.
Vestdejk dodatno prepliće lično i istorijsko: delimično ga je nadahnuo Marinus fan der Lube, mladi Holanđanin koji je zapalio Rajhstag, čime je autor dočarao političke potrese i rastući strah od prodora nacizma u Holandiji. Kroz Johanovu introspektivnost, potisnute želje i osećaj krivice, Vestdejk istražuje granicu između razuma i nagona, dok forma ispovesti otvara prostor za suptilno preispitivanje savesti i samoobmane.
„Elze Beler, nemačka služavka" prevazilazi okvire lične ispovesti: to je istovremeno studija o opsesiji, parodija psihoanalize i satira o duhovnom rasulu društva, pogotovo nemačkog, uoči rata.
***
Else Böhler, Duits dienstmeisje is een complexe roman, niet alleen taalkundig — door de combinatie van Nederlands en Duits — maar ook wat betreft thematische reikwijdte en psychologische diepgang.
Het verhaal is vormgegeven als een bekentenis die in de gevangenis wordt opgetekend, terwijl hoofdpersoon Johan Roodenhuis op zijn executie wacht. De roman ontvouwt zich als een introspectief dagboek, gevuld met herinneringen, analyses en obsessies. Twee belangrijke episodes springen eruit in Johans aantekeningen. De eerste volgt zijn fascinatie voor het Duitse dienstmeisje van zijn buren, Else Böhler — allerminst een naïef personage, aangezien hun relatie uitgroeit tot een symbool van verzet tegen de starre sociale omgeving en de familieverwachtingen die hem benauwen. Hun verhouding blijft echter onvervuld en wordt steeds ambivalenter. Na Else’s terugkeer naar Duitsland eindigt deze episode met een ironische psychoanalyse van Johans karakter, aangeboden door zijn goede vriend, vergezeld van een humoristische bespiegeling over Freuds theorieën.
Het tweede deel van de roman krijgt de vorm van een pikareske avonturenroman: Johan reist naar Duitsland op zoek naar Else, maar treft haar aan in de maalstroom van het opkomende nationaalsocialisme. Hier vermengt Vestdijk het groteske met satire en legt hij de absurditeit bloot van ideologische bezetenheid en blind nationalisme. Lezers die vertrouwd zijn met de klassieke mythologie zullen elementen herkennen van de mythe van Perseus en Andromeda — een plein en een straat waar een groot deel van het verhaal zich afspeelt dragen hun namen — als een ironische toespeling op Johans poging zijn Duitse dienstmeisje te redden uit de klauwen van het totalitarisme.
Vestdijk verweeft verder het persoonlijke met het historische: hij liet zich gedeeltelijk inspireren door Marinus van der Lubbe, de jonge Nederlander die de Rijksdag in brand stak, en schetst daarmee de politieke onrust en de groeiende angst voor de opmars van het nationaalsocialisme in Nederland. Door middel van Johans introspectie, verdrongen verlangens en schuldgevoel onderzoekt Vestdijk de grens tussen rede en instinct, terwijl de bekentenisvorm ruimte biedt voor een subtiele verkenning van geweten en zelfbedrog.
Else Böhler, Duits dienstmeisje overstijgt het kader van een persoonlijke bekentenis: het is tegelijk een studie van obsessie, een parodie op de psychoanalyse en een satire op de geestelijke ontwrichting van de samenleving — vooral van de Duitse — aan de vooravond van de oorlog.
***
Else Böhler, Duits dienstmeisje is a complex novels, not only linguistically—combining Dutch and German—but also in terms of its thematic range and psychological depth.
Framed as a confession written in prison, while the protagonist Johan Roodenhuis awaits execution, the novel unfolds as an introspective diary filled with memories, analyses, and obsessions. Two key episodes stand out in Johan’s notes. The first follows his fascination with the German maid of his neighbors, Else Böhler—far from a naïve figure, as their relationship beomes a symbol of rebellion against the rigid social environment and family expectations that confine him. Their relationship, however, remains unfulfilled and increasingly ambivalent. After Else’s return to Germany, the episode concludes with an ironic psychoanalysis of Johan’s character, offered by his close friend, accompanied by a humorous reflection on Freud’s theories.
The second part of the novel takes the form of a picaresque adventure: Johan travels to Germany in search of Else, only to find her caught in the whirlwind of rising Nazism. Here, Vestdijk blends grotesque elements and satire, exposing the absurdity of ideological fervor and blind nationalism. Readers familiar with classical mythology may recognize the elements of the myth of Perseus and Andromeda—a square and a street where main parts of the story take place are named after—as an ironic allusion to Johan’s attempt to rescue his German maid from the clutches of totalitarianism.
Vestdijk further interlaces the personal and the historical: he drew partial inspiration from Marinus van der Lubbe, the young Dutchman who set fire to the Reichstag, depicting political tumults and growing fears of influx of Nazism in The Netherlands. Through Johan’s introspection, repressed desires, and guilt, Vestdijk explores the boundary between reason and instinct, while the confessional form allows for a subtle examination of conscience and self-deception.
Else Böhler, Duits dienstmeisje transcends the framework of personal confession: it is at once a study of obsession, a parody of psychoanalysis, and a satire on the spiritual disintegration of society, especially German, on the eve of war.
April 25, 2021
Ik las dit boek in de oude spelling en zelfs dat deed geen afbreuk aan mijn enthousiasme.
Wat kon Simon Vestdijk schrijven!
"Terug tot Ina Daman" was ooit het eerste, en tot dit boek het enige, dat ik ooit van hem las en ook die roman beviel mij heel goed.
De manier waarop de auteur het innerlijke leven van de hoofdpersoon beschrijft is heel knap en treffend. De obsessie met Else Böhler, ook al stoot zij hem soms af (te korte benen, bolle ogen, dom...) gaat het hele leven van de hoofdpersoon in die mate beheersen dat het tot zijn ondergang leidt.
Soms deed de roman me denken aan "Brief aan mijn rechter" van Simenon, dat ook het terugkijken behandelt van een gevangene op de door hem gestelde daden die zijn opsluiting veroorzaakten.
Wat kon Simon Vestdijk schrijven!
"Terug tot Ina Daman" was ooit het eerste, en tot dit boek het enige, dat ik ooit van hem las en ook die roman beviel mij heel goed.
De manier waarop de auteur het innerlijke leven van de hoofdpersoon beschrijft is heel knap en treffend. De obsessie met Else Böhler, ook al stoot zij hem soms af (te korte benen, bolle ogen, dom...) gaat het hele leven van de hoofdpersoon in die mate beheersen dat het tot zijn ondergang leidt.
Soms deed de roman me denken aan "Brief aan mijn rechter" van Simenon, dat ook het terugkijken behandelt van een gevangene op de door hem gestelde daden die zijn opsluiting veroorzaakten.
February 24, 2018
Nederlandse letterkunde, BA1
Analyse van "Shutzkaffee!"
Analyse van "Shutzkaffee!"
June 3, 2020
Eerst druk: 1935... negende druk: 1979... vandaag gelezen...
December 19, 2022
Enjoyed it thoroughly in Dutch.
May 25, 2024
De dialogen waren vaak laat langdradige vooral de monologen in het begin.
May 21, 2018
waarom zoveel Duits in een Nederlands boek?
February 1, 2019
Leuk hoor en beklemmend
Displaying 1 - 10 of 10 reviews