Hannibal in de Alpen: Een puzzel uit de oudheid

by Jona Lendering

In het najaar van 218 v.Chr. trekt de Karthaagse veldheer Hannibal in vijftien dagen over de Alpen. Zijn vijanden, de Romeinen, waren hier nauwelijks op voorbereid en door deze operatie veranderde het verloop van de Tweede Punische Oorlog (218-201 v.Chr.).

De vraag over welke pas het Karthaagse leger Italië binnenviel, houdt de gemoederen al twee eeuwen bezig. In ‘Hannibal in de Alpen’ benut Jona Lendering het op zich onbeduidende vraagstuk om te tonen waar oudheidkundigen zich zoal mee bezighouden. De overlevering van antieke teksten, de stereotypen waarvan antieke auteurs zich bedienden, klimaatreconstructie, het antieke landschap en de darmflora van zoogdieren behoren tot de onderwerpen die aan de orde komen. ‘Hannibal in de Alpen’ gaat over de oudheid maar vooral over de veelkleurigheid van de oudheidkunde.

206 pages, Kindle Edition

Published January 18, 2022

Reviews

[Giekes · Rating 3 out of 5]

"Dat 'bad information drives out good' zien we ook aan het feit dat Mahaneys artikelen voor iedereen met een internetverbinding zijn te vinden, terwijl wetenschappelijke uitgeverijen weerleggingen als die van Kuhle en Kuhle verborgen houden achter academische betaalmuren. Dit illustreert een vierde aspect van het wetenschappelijk proces: de wijze waarop oudheidkundigen hun vak laten beschadigen. De niet-specialist die op basis van oppervlakkige lectuur van de bronnen komt tot al te makkelijke conclusies en daar publicitair succes mee heeft, vormt een berucht en vaak benoemd probleem, maar classici, archeologen en oud-historici verweren zich er nauwelijks tegen. De remedie is echter allang bekend: geef het publiek (en collega-wetenschappers) inzicht in de wetenschappelijke methoden en het wetenschappelijk proces. Hoewel dit advies alweer uit de jaren tachtig stamt, vindt het bij oudheidkundigen almaar geen navolging. Zo werken ze in de hand dat geïnteresseerden denken dat er geen regels zijn voor het oudheidkundig bewijs en dat ze ook zonder vooropleiding kunnen bijklussen. Het resultaat is het vijfde aspect van het wetenschappelijk bedrijf dat we in dit hoofdstuk geïllustreerd zien: hoe weinig respect er nog is voor de oudheidkundige wetenschap."

[Maarten · Rating 4 out of 5]

Hannibal in de Alpen is weliswaar niet zo briljant als De Vergeten Oorlog, maar desondanks een fantastisch populair-historisch boek over de oudheidkunde.

[Marijn Taal · Rating 5 out of 5]

Erg interessant en leest als een trein!

[Ward · Rating 4 out of 5]

Een beetje een apart boek. Verrassend interessant, omdat het net niet gaat over een mooi verhaal opgebouwd rond een (wankele) hypothese, maar boeiend beschrijft hoe weinig we weten over Hannibal zijn tocht over de Alpen. Vermoedelijk niet voor iedereen (beetje droog en repetitief bij momenten?), maar ik vond de insteek verfrissend; historische boeken bekijk ik vanaf nu door een andere bril.