Силната светлина заслепува неподготвено око, а блесокот на молњата може и да убие.
Јан Лудвиг, протагонистот кој пред повеќе од 20 години трагаше по папокот на светот (љубов кон жената), сега е во потрага по папокот на Светлината. Заедно со другите ликови, тој се обидува да открие каде се раѓа онаа Светлина која ја просветлува душата и како се случува некој цел живот да ја бара неа, а некој да се задоволи да му биде облека на ѓаволот.
„Папокот на светлината“ е во знакот на Светото Тројство: тројца навидум различни раскажувачи раскажуваат три навидум неповрзани приказни, сите љубовни на свој начин, три наративи кои на крајот се сврзуваат во еден, можен роман. На тој начин овој роман станува и нов клуч за читање на „Папокот на светот“; тројството на светлината го надминува дуализмот на светот. Дуализам кој и ќе го уништи стариот поредок, со сите негови морални вредности, и ќе го претвори во опожарена цивилизација врз чии јагленосани остатоци треба да се крене новиот свет.
„Папокот на светлината“ е значаен прилог кон тој нов, продуховен свет.
Раскажувач, романсиер, драмски автор, поет, есеист, критичар, книжевен теоретичар. Роден е во Куманово на 30 мај 1964 година. Завршил Филолошки факултет во Скопје. Доктор по филолошки науки. Професор на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Член на Македонскиот ПЕН центар. Член на ДПМ од 1990 година. Автор е на книгите: Нежното срце на варварот (поезија, 1986), Квартот на лиричарите (раскази, 1989), Фрески и гротески (раскази, 1993), Азбука на непослушните (роман, 1993), Текстовни процеси (есеи, 1996), Ѕвоната на Матош (студија, 1996), Структурата на македонскиот реалистички роман (студија, 1997), Три драми - Словенски ковчег, Бунт во домот за старци, Адска машина (1998), Дешифрирања (2000), Папокот на светот (2001). Добитник на наградите: „Рациново признание“, прва награда за роман на издавачот „Зумпрес“ - Скопје, награда за најдобар драмски текст на Македонските театарски игри „Војдан Чернодрински“ - Прилеп, награда „Роман на годината“ и награда „Балканика“.
Конечно, продолжението на Папокот на Светот, и исто толку маестрално колку и првиот дел. Ова дело на Венко Андоновски би го вброила во истата за мене важна класа на книги од Балканот, обележувачи на XXI век, заедно со Физика на Тагата на Георги Господинов.
Ако претходно го баравме папокот на светот, смислата, сега ја бараме неговата светлина, суштина, примената на смислата. Но секое барање на смислата станува бесмислено, затоа што умот и јазикот не се достојни да ја опишат таа суштина, бидејќи не се сеопфатни како таа. А, истовремено се, со сите свои ограничувања, затоа што тоа е во суштината на нашето битие, кошнежот и трагањето и откривањето на вистината.
Оваа и на неа сличните теми Венко умее толку умешно да ги претстави, во таа дијалошка трансформација на Јан, од Јас како Јас и Јас како Тој. И суштинските релации на себе си со себе и себе си со светот, што ме потсетија на Буберовото маестрално дело "I and Thou".
И во таа релација и трансформација, потребна е една секунда, секундата на Ѓаволот за да се поништи се, навидум, бидејќи во копнежот да ја живееме смислата тие мали трансформации ги менуваат луѓето. Како што вели Венко: "Илузија е дека се враќаме некогаш истите дома, секогаш се враќа некое друго јас од она јас кое заминало."
За крај, целосната светлина е навидум многу за еден човек, но се што треба да направи тој е да најде дел од нејзе и да ја негува и сохрани во себе.
Многу ми е драго што Венко се врати со нов роман, ми недостигаше оваа нарација, толку специфична за него. „Папокот на светот“ ми е за нијанса поубава, но вреди да се прочита, многу интересно градење на свет и приказна.
Разобраться с творческими аспектами от Венко Андоновского не так-то просто, особенно ничего не зная о литературных трудах данного писателя. На первых порах можно запутаться, пожелав прочитать «Пуп света», вместо чего находя лишь упоминание «Пупа земли» — более раннего произведения. Проблему усугубляет едва ли не одинаковое название, различающееся в оригинале лишь окончанием. Пока с этим не разберёшься, не поймёшь, в чём суть разности понимания в прочитанном. Не говоря уже о не самом простом способе подачи текста.
Как же вникать в содержание произведения? Придётся пройти тернистым путём из постоянных возвращений назад. Не один раз предстоит переосмыслить прочитанное, продолжая чтение. Согласится ли читатель с точкой зрения непосредственно писателя? В том есть доля сомнения. Нужно быть подлинно проникнутым христианством, причём на этапах его формирования до раскола между западным и восточным направлением. С первых страниц Андоновский пишет словно прописные истины, делая их будто откровением для читателя. Насколько должен быть мягким ум, чтобы в таком видеть до того неведомое? Но если Венко писал «Пуп света» с ориентацией на европейского или американского читателя… Тогда вполне такие истины сойдут за раскрытие скрываемых от них тайн бытия, до которых они почему-то редко доходят самостоятельно.
Што и да кажам за оваа книга, нема да биде доволно. Начинот на кој е пишана, продуховеноста што ја носи со себе, вокабуларот, знаењето - животно и книжевно, се само дел од величината на Венко. Темата може да биде прашање на вкус, особено за атеистите, но сето тоа е занемарливо поради големата филозофија што ја поседува оваа книга. Венко Андоновски дефинитивно е нашиот најдобар писател, но и пошироко. Неговите книги заслужуваат конкуренција надвор од македонските граници.