Oorlogsvlieger van Oranje

by Bob van der Stok

Dutch

188 pages, Hardcover

First published January 1, 1980

Reviews

[JanV · Rating 4 out of 5]

The real story about "The Great Escape". Being one of the sucessful escapees (the other ones were two norwegians Bergsland en Müller (in the book/film Danny and Willy) they indeed rowed from Denmark to Sweden) Fl.Lt. Bram (Bob) van de Stok tells the story of fleeing the Netherlands on the same ship as "soldier of Orange" Erik Hazelhoff-Roelfzema, and having flown for the Dutch "Luchtvaartafdeling" (air wing) he flew for RAF, but was shot down above occupied territory. The story of the three tunnels and the complete Big-X organisation (Bartlett, in real being Roger Bushel, a South African RAF pilot) is quite accurate, only the discovery of one of the tunnels was set up to please the head of the search party nicknamed "rubberneck". No motorcycle or airpane was stolen by anyone, nor a bicycle. Bram/Bob was given a bicycle to escape from Netherlands again via Belgium to France and Spain via Gibraltar back to England to fly for RAF Dutch Spitfire Squadron (later 322 sqn) again.

As the story actually is about wat Bram/Bob encountered during (and before "interbellum") wartime, it is more like an autobiography in novel style. It is about his flying time over Holland, fighting German invaders with shooting some down, the (unsuccsessful and final successful) attempts to flee to England, his meetings with Prince Bernhard, conversion to Spitfire pilot, being shot down, transportation to Stalag Luft III, escape and the journey back to Utrecht/Netherlands and further, finally via Gibraltar to eventually give air support over France after the Allied invasion. The Dutch Spitfire Squadron was renamed 322Sqn, after liberation of Holland stationed in the Netherlands and also Hannover to finally Squadron Leader Van der Stok was asked to be part of forming a Dutch Air Force. Instead he took up his original medical study to become a doctor and migrated to the U.S.A.

One thing was confusing, that is how he disribes what happened to some of the other 76 escapees. This is the "novel" bit in the autobiography, for he only could write that after hearing the experiences of (all?) the others that survived (50 were executed by Gestapo after capture and the remaining were enprisoned again, apart from the two Norwegians).

James Clavell, W.R. Burnett and Paul Brickhill the (scenario)writers of the movie "The Great Escape" characterised Sedgwick the 'Manufacturer' played by James Coburn rather than Fl.Lt. Bob van der Stok, Sedgwick being an Australian Airman. Yes, the bicycle scenes were a kind of accurate as well dedicated to a famous Dutch way of transportation..

[Tim t' Kint · Rating 5 out of 5]

Don't judge a book by it's cover - een gekende Engelse uitdrukking en een waarheid als een koe. In dit geval zelfs wanneer je 't letterlijk opneemt. Ondanks de wat gedateerde cover, is dit géén goedkoop stationsromannetje.

Dit is de autobiografie van de meest gedecoreerde Nederlander ooit: Bob Vanderstok. Intussen een onbekende man bij de grote massa, maar hij duikt op in een paar van 's werelds bekendste oorlogsfilms.

Bij het uitbreken van WO2 is hij student geneeskunde en zit hij tegelijk in 't leger als jachtpiloot. Ondanks het feit dat hij de Duitse Luftwaffe met een oude Fokker D.XXI moest afweren, slaagde hij er in om een Messerschmitt neer te halen. Bij de capitulatie wordt hij weer gewoon student maar al snel probeert hij naar Engeland te geraken om daar verder te vechten. Zijn 4e poging lukt (hij kan mee met een schip waarin hij oa Erik Hazelhoff Roelfzema terugziet - hij duikt daarom ook even op in de film Soldaat van Oranje) en eind 1941 is hij jachtpiloot bij de RAF in een Supermarine Spitfire. Hij haalt er zijn 2e Messerschmitt neer maar wanneer hij in april 1942 een Focke Wulf neerhaalt, is dat meteen zijn laatste overwinning. In datzelfde gevecht wordt hij neergehaald en hij wordt afgevoerd als krijgsgevangene naar het Stalag Luft III in Duitsland. Daar werkte hij actief mee aan het graven van ontsnappingstunnels. Op 24 maart 1944 slaagde hij er in om samen met 76 medegevangenen via zo'n tunnel te ontsnappen. Het was de grootste ontsnapping ooit uit een Duits kamp voor krijgsgevangenen.
De meeste ontsnapten werden echter opnieuw opgepakt en 50 van hen werden, geheel tegen de conventie van Genève in, geëxecuteerd. Uiteindelijk raakten slechts 3 van de 77 gevangenen terug thuis. één van die drie was Bob. Hij was volledig tegen de Duitse verwachtingen in niet naar de grens getrokken maar dieper Duitsland ingegaan om via een lange omweg zo opnieuw in Nederland te geraken. Daar raakte hij via oude studievrienden in contact met een ontsnappingsroute voor geallieerde piloten die hem naar Madrid en uiteindelijk terug in Engeland kregen. Het hele verhaal zegt je misschien wel iets: het werd verfilmd als "The Great Escape"!

Na de bevrijding ontdekte hij dat zijn 2 broers in het verzet gezeten hadden maar opgepakt werden en stierven in de concentratiekampen. Hij hernam zijn studie geneeskunde en trok naar de USA, waar hij zich specialiseerde in gynaecologie. Hij bouwde later een eigen kliniek uit, werkte mee aan NASA projecten, trok naar Hawaii. Bob stierf als Amerikaans staatsburger in 1993.