Mohammad Mossadegh: Political Biography

by Farhad Diba

این کتاب سرگذشت سیاسی دکتر محمد مصدق به همراه برخی جزئیات زندگی خصوصی اوست. مصدق با جداشدن از پیشینه‌ی اجتماعی خود به رهبر جنبش استقلال‌خواهی در کشوری به‌ظاهر مستقل تبدیل شد. گرچه نفت نقش اساسی در زندگینامه‌ی سیاسی مصدق ایفا نمی‌کرد، او در جایگاه پیشاهنگ یک «انقلاب نفتی» به عرصه آمد؛ انقلابی که قرار بود دو دهه پس از برکناری او از قدرت به سرانجام برسد. نویسنده همچنین اشاراتی به برخی سیاستمداران منطقه‌ی خاورمیانه دارد تا اهمیت سیاسی مصدق را در میان نیروهای نوظهور در جهان سوم روشن سازد. مصدق به نسل رهبران ناسیونالیستی تعلق داشت که تحت تأثیر مشروطه‌گرایی غربی بودند. دکتر محمد مصدق: سرگذشت سیاسی شرح سرسختی او در راه آرمان‌هایش و شرح ترتیب رویدادهای سیاسی است که در طول پنجاه سال بی‌امان او را به سوی مقام نخست‌وزیری ایران سوق داد و جایگاهش را در تاریخ سیاسی این کشور تثبیت کرد.

Genres: Iran

228 pages, Hardcover

First published September 1, 1986

Reviews

[Maziyar Yf · Rating 2 out of 5]

دکتر محمد مصدق : سرگذشت سیاسی ، کتابی ایست از فرهاد دیبا . فرزند ابوالحسن دیبا ، برادر کوچکتر دکتر مصدق که مادرآنها مشترک ( نجم السلطنه ، خواهر عبدالحسین میرزا فرمانفرما بزرگ ) اما پدران متفاوت داشته اند . بنابراین فرهاد دیبا ، برادر زاده ناتنی دکتر مصدق بوده .
او در این کتاب کوشیده تا تصویری جامع و کامل از عموی خود ترسیم کند ، در حقیقت بر خلاف بیشتر کتاب ها که مصدق را از زاویه نفت و ملی کردن آن دیده اند ، دیبا کوشیده سوابق مصدق در مقام والی فارس و هم چنین وزیر مالیه در کابینه قوام الملک و یا فعالیت های پر شمار دکتر مصدق در مجلس شورای ملی را هم شرح دهد .
از آن جا که در داستان پیچیده ملی شدن صنعت نفت و توطئه های مشترک انگلستان ، آمریکا و دربار ، نویسنده حرف تازه ای برای گفتن یا سند جدیدی برای ارائه ندارد جذابیت های کتاب او سریع به پایان می رسد .
با وجود اعتبار و خوش نامی نشر نی ، مشکلات ویراستاری نسبتا مهمی درکتاب می توان دید ، برای نمونه عربستان صعودی به جای عربستان سعودی و البته مهمتر از آن ، قیمت نفت در زمان مرحوم مصدق به اشتباه بشکه ای 75 دلار ذکر شده در حالی که قیمت نفت معمولا بین 6-7 و دلار و یا کمتر بوده است .
اما بزرگترین ضعف کتاب را باید تمایل آشکار دیبا به اغراق در مدح و ثنای عموی خود ، دکتر مصدق دانست. نویسنده در سراسر کتاب، از موفقیت‌ها و دستاوردهای مصدق با آب و تاب فراوان سخن گفته، گویی او هیچ اشتباه و ضعفی در عملکرد خود نداشته است.
تمایل نویسنده به طرفداری از مصدق تا حدی است که حتی خواننده‌ای – مانند من - هم که خود را از هواداران مصدق می داند احساس می‌کند نویسنده در توصیف‌ها و تحلیل‌های خود اغراق کرده و شاید آرزوهای خود را به جای حقیقت نوشته است. این موضوع باعث شده تا از اعتبار کتاب کاسته شده و به اثری سطحی ، جانبدارانه و غیرقابل اعتماد تبدیل شود.

[Sara · Rating 4 out of 5]

کتاب اطلاعات خوبی را درباره دکتر مصدق به دست میده ولی همینطور که از اسمش پیداست، بیشتر راجع به زندگی سیاسی ایشون هست. با وجود اینکه نویسنده با دکتر مصدق نسبت فامیلی داره اما چیز زیادی راجع به خصوصیات اخلاقی وشخصیت دکتر بیان نمیشه که شاید دلیلش پرهیز نویسنده از ایراد نظرات شخصی باشه و تلاش شده نسبتا بی طرف بمونه. به نظرم برای آشنایی با دکتر مصدق، این کتاب مناسب است و کنجکاوی ایجاد می کنه. در ادامه منابعی که در کتاب بهشون اشاره شده که کم هم نیستن می تونه خوب باشه