Cơ Thể Chúng Ta Một Thế Giới Kỳ Thú by Nick AẢnold
Giới thiệu nội dung
Cơ Thể Chúng Ta - Một Thế Giới Kỳ Thú gồm những kiến thức khoa học thú vị về cơ thể người. Bằng lời văn dễ hiểu, đầy lôi cuốn, tác giả đưa người đọc vào chuyến hành trình tham quan cơ thể, từ da lông tóc móng đến cơ xương khớp và các cơ quan nội tạng như dạ dày, não, tim, ruột, gan...
Nick Arnold sinh năm 1964, là tác giả người Anh chuyên viết sách dành cho thiếu nhi. Ông vốn tốt nghiệp
chuyên ngành lịch sử, nhưng cuối cùng lại chọn nghiệp viết lách. Ông cũng từng làm biên tập cho các sách chủ đề khoa học, và viết một số bài báo cho tờ The Guardian. Một số tác phẩm của ông gồm Côn Trùng Gớm Ghiếc, Điện Học Cuốn Hút Đến Tóe Lửa, Hóa Học -
Một Vụ Nổ Ẩm Vang, Cây Xanh Đành Hanh...
Tổng quan
Cơ thể con người là một cỗ máy tinh vi, phức tạp với rất nhiều cơ quan, bộ phận phối hợp nhịp nhàng với nhau. Có thể nói, cơ thể chúng ta là một sản phẩm "chất lượng cao" mà tạo hóa đã dày công kiến tạo.
Cơ Thể Chúng Ta - Một Thế Giới Kỳ Thú chứa nhiều kiến thức khoa học hấp dẫn về các bộ phận trong cơ thể, như cơ xương khớp, hệ tiêu hóa, hệ tim mạch, não bộ, các giác quan,... giúp bạn đọc giải tỏa được một số thắc mắc về các cơ quan cũng như các hiện tượng xảy ra với cơ thể mình.
Nội dung thứ nhất: "Bộ quần áo" thông minh và những thứ bên trong.
Từ lúc mới chào đời, con người đã mặc sẵn một "bộ quần áo" quý giá, đó chính là làn da.
Đây là bộ phận nặng nhất của cơ thể người, có trọng lượng trung bình từ 3-5kg, tùy theo khổ người lớn hay bé. "Bộ quần áo" này rất "thông minh", có khả năng tự làm mát khi trời nóng nhờ các tuyến mồ hôi. Hơn nữa, nó còn có thể "tự bảo trì", ", vì các tế bào da mới liên
tục thế chỗ cho các tế bào da cũ. Tuy nhiên, nhược điểm của "bộ quần áo" này là không thể đổi màu theo ý thích chủ nhân, bởi màu da được quyết định bởi số lượng sắc tố melanin.
Trên bề mặt làn da là 5 triệu sợi lông, với những sợi dài nhất mọc trên da đầu, gọi là tóc. Ngoài ra, con người còn có móng tay, móng chân mọc ra từ những "giường móng" nằm bên dưới da. Tóc và lông giúp giữ ấm cho cơ thể, còn móng thì giúp bảo vệ đầu ngón tay, ngón chân. Tất cả đều được tạo ra từ chất sừng, và thường sẽ mọc dài nếu không cắt. Ngay cả khi chủ nhân qua đời, tóc và móng vẫn có khả năng tiếp tục mọc dài thêm một thời gian nữa.
Bên dưới lớp da, cũng như bao quanh nội tạng, là các cơ bắp. Con người có đến 600 cơ bắp, và chúng luôn sẵn sàng làm việc nhằm vận hành các hoạt động trong cơ thể. Cơ bắp chỉ biết kéo, chứ không biết duỗi. Vì vậy, chúng lúc nào cũng làm việc theo từng cặp, bên này kéo tạo ra trạng thái co, gập, bên kia kéo theo hướng ngược lại để tạo trạng thái giãn ra. Các cơ bắp đều được "lắp ráp" rất chắc chắn vào khung xương, nhờ vào các gân và dây chẳng mạnh mẽ.
Đa phần mọi người chỉ có 206 khúc xương, song vài người lại có nhiều hơn số này, bởi họ có thể có dư một cặp xương sườn, hoặc một ngón tay, ngón chân. Bộ xương chiếm ¼ trọng lượng cơ thể, có tác dụng giúp chúng ta đứng thẳng và là khung cho các cơ bắp bám vào.
Các xương được nối bởi các khớp, giúp bộ xương chuyển động linh hoạt. Cơ thể chúng ta có đến 200 loại khớp khác nhau. Tại các khớp nối, mỗi đầu xương được phủ một lớp đệm mềm gọi là sụn, và được bao bọc trong chất lỏng. Nhờ vậy, chúng không kêu ken két mỗi khi ta chuyển động.
Nội dung thứ 2: Con người bẩm sinh đã có "camera" và "ăng-ten chảo".
Để sinh tồn, con người phải tiếp thu các tín hiệu từ bên ngoài để có biện pháp đối phó phù hợp. Đó là lý do 5 giác quan của chúng ta tồn tại.
Dưới làn da có 5 loại "cảm biến"giúp hình thành nên xúc giác. Mỗi loại "cảm biến" cảm nhận một loại kích thích riêng, bao gồm nóng, lạnh, đau, sờ mó, và ấn.
Tiếp đến, thị giác được tạo nên nhờ đôi mắt, với nhãn cầu như một chiếc camera cao cấp.
Bên trong chiếc camera này có một thấu kính tự động điều chỉnh xa gần. Đó chính là con ngươi.
Vị giác thì nằm trong khoang miệng, nơi 8.000 gai vị giác trên chiếc lưỡi hoạt động. Mỗi loại gai vị giác nhận biết được một mùi vị riêng, chẳng hạn như các gai vị giác ở đầu lưỡi nếm được vị ngọt, trong khi các gai nằm gần gốc lưỡi thì nếm được vị đắng.
Tuy nhiên, ở con người, vị giác không mạnh bằng khứu giác. Màng nhầy khứu giác là một mảng rộng 2,5 cm2 trong hốc mũi trên, chứa đến 500 triệu sợi lông nhỏ xíu, nên khứu giác nhạy gấp 10.000 lần vị giác. Hai giác quan này thường làm việc chung với nhau, nhờ vậy con người có thể tận hưởng trọn vẹn hương vị của một món ăn.
Thính giác được hình thành từ đôi tai, có cấu tạo tựa như một cặp Ăng-ten chảo. Vành tai sẽ bắt và chuyển các sóng âm thanh về màng nhĩ, khiến màng nhĩ rung lên. Điều này khiến 3 khúc xương nhỏ bên trong rung theo, đưa xung động vào ốc nhĩ, rồi chuyển thành tín hiệu thần kinh đưa về não bộ. Bên trong tai còn có các vành hình bán nguyệt giúp con người giữ thăng bằng khi chuyển động, và ống Eustachi nối với vòm họng. Ống này thường đóng kín, nhưng khi nó mở ra sẽ tạo thay đổi về áp suất trong tai, khiến tai xuất hiện tiếng ù.
Cả 5 giác quan đều được nối với trung tâm điều khiển là bộ não. Với mạng lưới dây thần kinh chạy xuyên suốt cơ thể, tập trung nhiều nhất ở khu giữa não và xương sống, não bộ điều khiển gần như toàn bộ các hoạt động của cơ thể. Các dây thần kinh có thể truyền tải tín hiệu với tốc độ cực nhanh, trung bình khoảng 100 mét/ giây. Tin buồn là ngay từ khi chào đời, các tế bào não bộ của con người đã bắt đầu chết dần. Tuy nhiên, chúng ta bẩm sinh có đến 15 tỷ tế bào thần kinh, đủ để duy trì cho đến cuối cuộc đời.
Nội dung thứ 3: Ruột non mềm tựa nhung và trái tim "cuồng làm việc".
Tất cả các cơ quan khác, dù thần kỳ đến đâu, vẫn cần được "cho ăn" đều đặn. Vì vậy, vai trò của "đầu bếp" hệ tiêu hóa vô cùng quan trọng, vì giúp cung cấp năng lượng cho toàn bộ cơ thể. Mở đầu hệ tiêu hóa là khoang miệng - nơi có tuyến nước bọt tiết enzyme, cùng bộ răng chắc khỏe giúp nghiền nát thức ăn. Kế đến là dạ dày, với màng nhầy chứa 35 triệu đường rãnh, có chức năng sản xuất dịch tiêu hóa trộn lẫn enzyme, giúp băm nhỏ các mẩu thức ăn.
Tiếp đó là ruột non, với lớp thành ruột mềm như nhung chứa 5 triệu búi lông, dùng để hấp thụ các thành phần thức ăn. Bên trong ruột non cũng có dịch vị giàu enzyme do tuyển tụy và gan tiết ra. Sau khi thức ăn được hấp thụ ở ruột non, phần còn lại đi xuống ruột già. Trong cả quá trình tiêu hóa, các enzyme đóng vai trò rất quan trọng, giúp cơ thể dễ dàng hấp thu chất dinh dưỡng trong thức ăn. Mỗi ngày, cơ thể con người có thể tạo ra đến 6 lít enzyme.
Thông thường, người ta hay nạp vào cơ thể nhiều năng lượng hơn cần thiết, nên những thứ thừa thãi phải được tống bớt ra ngoài. Lá gan chịu trách nhiệm xử lý các thành phần thức ăn được chuyển đến từ ruột, lưu trữ sắt, vitamin cùng nhiều chất khác, đồng thời "tóm gọn" các chất độc và thải ra ngoài. Quả thận thì chịu trách nhiệm lọc nước thừa, loại bỏ các chất và muối không cần thiết ra khỏi máu. Hai quả thận làm việc chăm chỉ không kém lá gan, cứ mỗi phút chúng lại lọc được 1 lít máu.
Để vận chuyển dinh dưỡng và oxy, cơ thể con người phải dùng đến máu. Máu đặc hơn nước đến 3 lần, vì bên trong chứa rất nhiều tế bào như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu. Mạng lưới mạch máu là những "con đường 1 chiều", với động mạch dẫn máu từ tim đến các bộ phận cơ thể, còn tĩnh mạch lại dẫn máu từ các bộ phận cơ thể trở về tim. Trái tim chính là "máy bơm chủ" cho toàn bộ mạch máu, có trọng lượng từ 250 - 300 gram. Nó hoạt động liên tục, không ngừng nghỉ phút nào, và đập được tổng cộng 4 tỷ lần trong suốt một đời người.
Dẫu ai cũng sở hữu một cơ thế, không phải người nào cũng hiểu hết các cấu tạo và sự thần kỳ của nó, với đầy những con số và cơ chế hoạt động "thông minh". Hiểu biết về cơ thể con người giúp chúng ta nắm rõ cách thức vận hành của từng cơ quan, từ đó thêm biết ơn sự diệu kỳ của tạo hóá.
25.07.2025
N