مرتضی مطهری (۱۲۹۸- ۱۳۵۸ش) مشهور به شهید مطهری یا استاد مطهری، فیلسوف، مجتهد، خطیب و نویسنده شیعه در قرن جهاردهم هجری و از مهمترین شاگردان علامه طباطبائی و امام خمینی بود. مطهری از افراد تأثیرگذار و از رهبران فکری انقلاب اسلامی ایران به شمار میرود.
مرتضی مطهری، از سال ۱۳۲۵ش آغاز به تألیف آثاری در زمینههای مختلف فلسفی، اجتماعی، اخلاقی، فقهی و تاریخی کرد و بیش از ۷۰ اثر از او انتشار یافته است. برخی از آثار او در زمان حیات و برخی دیگر پس از درگذشت وی توسط انتشارات صدرا چاپ شده است. سخنرانیها و درسهای مطهری هم در مجلدهای مختلف چاپ و منتشر شده است. علاوه بر موارد ذکر شده، نزدیک به سی هزار برگ یادداشت و فیش تحقیقی نیز از مطهری باقی مانده است. «مجموعه آثار شهید مطهری»، مجموعهای ۲۸ جلدی حاوی تمامی آثار منتشر شده از وی است که کتابهای با موضوعات مشابه، در مجلدات پیاپی جمعآوری شده است. این آثار به تفکیک موضوع عبارتند از:
اصول عقاید، از جلد یک تا چهار: حاوی آثاری مانند عدل الهی، علل گرایش به مادیگری، جهانبینی توحیدی، جامعه و تاریخ، ولاها و ولایتها، مدیریت و رهبری در اسلام، و توحید. فلسفه، از جلد پنج تا ۱۳: حاوی آثاری مانند سیر فلسفه در اسلام، شرح منظومه، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مسئله شناخت، و نقدی بر مارکسیسم. تاریخ، جلد ۱۴ و ۱۵: حاوی کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، و همچنین فلسفه تاریخ. سیره معصومین، از جلد ۱۶ تا ۱۸: حاوی آثاری از جمله سیری در سیره نبوی، جاذبه و دافعه علی(ع)، سیری در نهجالبلاغه، صلح امام حسن(ع)، حماسه حسینی، و داستان راستان. فقه و حقوق، از جلد ۱۹ تا ۲۱: حاوی آثاری از جمله نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، اخلاق جنسی، امر به معروف و نهی از منکر، نظری به نظام اقتصادی اسلام، و اسلام و نیازهای زمان. اخلاق و عرفان، جلد ۲۲ و ۲۳: حاوی آثاری از جمله حکمت عملی، فلسفه اخلاق، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، احترام حقوق و تحقیر دنیا، و دعا. اجتماعی-سیاسی، جلد ۲۴ و ۲۵: حاوی آثاری از جمله نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر، آینده انقلاب اسلامی ایران، آزادی عقیده، مشکل اساسی در سازمان روحانیت، رهبری نسل جوان، و روابط بینالملل اسلامی. تفسیر، جلد ۲۶ تا ۲۸: حاوی کتاب آشنایی با قرآن.
جوابی جامع و کامل به یک سوال مهم. پاسخی به جنگ میان ملی گرایان و مذهب گرایان. آدم واقعا می مونه چی بگه.تحقیق جامعی که پشت این کتابه غیر قابل وصفه. برای طرح یک موضوع از چندین منبع مختلف اسم برده شده و ایرادهای منابع هم ذکر شده و گفته شده کدوم منبع به چه دلیلی درست تره. بخش اول کتاب که خدمات اسلام بود واسه من جالبتر به نظر اومد.بخش دوم خدمات ایران چون پر از اسم های فقیهان فیلسوفان و عرفاست واسه مطالعه آزاد خیلی جالب نیست ولی برای کسی که می خواد تخصصی مطالعه کنه و دنبال یه منبع معتبره عالیه. روح استاد مطهری شاد.
خیلی راضیام ازینکه این کتاب رو خوندم و ته ته ذهنم سوالات و ابهاماتی که همیشه درباره مواجهه اسلام و ایران بود تاحدودی حل شد!! تازه بهم ثابت شد همونطور که عدهای هستن که تاریخ رو با هدف سو و قصد خاصی مینویسن، عدهای هم هستن، با اینکه بیگانهان اما نوشتن حقیقت براشون مهمه! تاریخ سازی نمیکنن..:)) (چاپ اول کتاب برای سال ۱۳۴۹ هست و ربطی به دوران اخیر نداره)
مطالعه این کتاب یجور توفیق اجباری بوده برام، چون منبع آزمون استخدامی هست باید بخونمش. اما کتاب خیلی طولانیه (حدود ۶۰۰ صفحه) پس بجاش اسلام و ایران نوشته حجتالله ابراهیمیان رو خوندم که خلاصهای از خدمات متقابل اسلام و ایران آ مطهری هست.
اولین واکنشم بعد مطالعه کتاب این بود که چقدر امروز جای خالی افرادی اهل تحقیق و تحلیل مثل آ مطهری در موضوع دین حس میشه. ایشون برای سلسله سخنرانیهایی که بعداً تبدیل میشه به این متن این همه تحقیق تو منابع و حوزههای مختلف انجام دادن که با توجه به امکانات اون زمان (دهه چهل شمسی) واقعاً حیرت آوره و قابل تحسینه. از همون اول کتاب معلوم بود که ایشون این کتاب رو برای مقابله با کتاب دو قرن سکوت عبدالحسین زرینکوب و ایده دو قرن سکوت سر جان ملکم نوشتن. برای من این طور بود که بعد از تموم شدن کتاب بیشتر سوال تو ذهنم ایجاد شد تا اینکه به جواب سوالهام برسم. مثلاً:
- آ مطهری معتقد بودن که اسلام بخاطر عمق و جذابیتهای معنوی مورد قبول ایرانیان واقع شده و تحمیل نشده. خوب اگه این طور بوده چرا در جاهای دیگه که اسلام وارد شده مثل هند و چین این طور مورد قبول واقع نشده؟ چرا اسلام شیعه اینقدر طول کشید تا بشه دین غالب ایران؟ چرا شاهان صفوی اینهمه اهل تسنن رو اذیت کردن بنام ترویج تشیع؟ چرا هیچ کشور دیگه ای اسلام شیعه رو با اکثریت قبول نکرده؟
- ایشون معتقد بودن که اسلام مشوق تولید علم بوده و هست. خوب اگه اینطوریه پس چرا هیچ کس نمیتونه به تعداد انگشتان دستش دانشمند و مخترع مسلمان اسم ببره (که بعضیاشون مثل زکریای رازی بیدین بودن)؟ یا چرا علمایی مثل شیخ فضلالله نوری که اتفاقا مورد احترام آ مطهری هم هستن با مدرسه و دانشگاه به شکل مدرن مخالف بودن؟
- در جاهایی از کتاب سرعت گسترش اسلام به عنوان یکی از نشانههای حقانیت اون در نظر گرفته میشه. خوب اگه اینطوره پس کمونیسم هم که با اون سرعت تو نیمه اول قرن بیستم همهگیر شده بود هم باید حرف حساب بزنه؟
و خیلی پرسشها دیگه ...
در مجموع خیلی دلم میخواست که آ مطهری امروز شبیه به این کتاب رو در مورد خدمات متقابل جمهوری اسلامی و ایران مینوشتن یا کسی با نگاه تحلیلی-تحقیقی ایشون البته بیطرفانه این کار رو انجام بده.
این کتاب شامل سخنرانی های شهید مطهری در جواب به کتاب دوقرن سکوت بوده. موقع خوندن لذت میبردم از این همه دانش و معرفت شهید مطهری. اینکه هر مسئله ای رو در کتاب بیان میکنن حتما یه سند تاریخی براش ذکر میکنن
کتابی که به نظر، بیشتر از کتابهای دیگر شهید مطهری خصلت کتاب دارد، در بخش اول که مربوط به خدمات اسلام است خیلی به پایان یافتن زردتشت در ایران تاکید دارد و اسلام را رقیب مسیحیت میداند. در بخش دوم هم طبقهبندی تاریخی مشاهیرش را دوست داشتم
یکسال از مطالعه این کتاب بینظیر میگذره...بسیار عالی استاد مطهری تموم وجه ها رو گفته بودن. هم تاریخ ایران هم تاریخ اسلام و هم اینکه اصلا از کی اسلام وارد ایران شد و آیا خود مردم تمایلی داشتند یا چی! و از خدماتی که بواسطه اسلام به ایران رسیده گفتند. من خیلی دوسش داشتم و شاید برای بار دومم بخونم این کتابو :)
جایگاه علمی شهیدمطهری درمیان اقرانشان ممتازوقابل توجه است ولی درزمینه مسایل ادبی اسطوره شناسی بخصوص ادبی میبایست بااحتیاط بیشتری گام برمیداشتند چراک بعضانظرات ادبیشان امروزه مورد رد اکثریت جامعه علمی ادبیات است.مانندتقدیس آتش یا دلیل استفاده عرفاازاصطلاحاتی چون پیرمغان جلد اول کتاب برآنست ک ثابت کند دلیل گرایش ایرانیان ب اسلام به تنگ آمدن از نظام سیاسی و اجتماعی برخاسته اززرتشتیگری ساسانی بوده و ضربه عمده اسلام ب مسیحیت بوده ن زدتشت.چراک زرتشت ساسانی بنیادی پوشالی بوده .دروافع تمام هدف مطهری ازنگارش این کتاب رد ملی گرایان وباستانگرایانیست ک اسلام راباعث تباهی دین بهی یا زرتشت میدانند
اگر برای شما این سؤال بحث بر انگیز و شبه پرورِ «چرا آری به ایران اسلامی و نه به ایران آریایی؟!» مطرح است و گاه با آن کلنجار میروید و احیانا در نهایت به سرخوردگی نیز دچار میشوید حتما به مطالعهی منصفانهی این کتاب مشغول شوید و با بیطرفی تاریخ ایران قبل از اسلام را با پس از آن به مقایسه بگذارید و آن گاه قضاوت کنید. شاید بعد از پشت سر گذاشتن روال بالا احساس آسودگی دو چندانی داشته باشید نسبت به پاسخ دادن به سؤالی که عرض شد! توجه داشته باشید که بحث مورد مناقشهی نویسنده در این کتاب اسلام و قدرت نفوذ و انعطاف پذیری آن نیست که میهن دوستی و تحلیل ایران و مقتضیات آن است.
This entire review has been hidden because of spoilers.
کتاب واقعا بی نظیری بود و خیلی چیزها به من آموخت که نمی دانستم. بخصوص روش بحث شهید مطهری با این که بیانش کمی قدیمی شده ولی برای خواننده خیلی آموزنده و روان بود.
کتابی مهم در خصوص تأثیرات متقابل ایران و اسلام بر یکدیگر است که ضمن رد هرگونه نگاه ناسیونالیستی به بحثهای تاریخی پرداخته شده است و در حاشیه آن به بسیاری از شبهات ناسیونالیستها پاسخ داده شده است. کتاب صرفا به بحثهای تاریخی ورود اسلام به ایران بسنده نکرده و بلکه به تحلیلهای فرهنگی و اجتماعی نیز اشاره دارد. برخی این اثر استاد شهید مرتضی مطهری را یکی از ماندگارترین آثار استاد میدانند. «خدمات متقابل اسلام و ایران» را از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/book/78
این کتاب به سوال هایی درباره رابطه اسلام و ایران میپردازد. و شبهه های تاریخی را پاسخ میدهد. اینکه اسلام حیات خود را از ایرانیان دارد؟ یا ایران مدیون جامعه و فرهنگ اسلامی است؟ کتاب خوبی در پاسخ به شبهه های تاریخ اسلام و ایران می باشد.
مدتها بود که دوست داشتم کتابهای مطهری رو بخونم اما نمیشد. به بهانه دوره کتابخوانی که ثبت نام کردم بالاخره کلید این کار زده شد و بابتش خوشحالم
کتاب رو چون به ترتیب فصل نخوندیم اول برام نامفهوم بود ولی وقتی متوجه شدم این کتاب در واقع یک تحقیق و مقاله جامع با ارجاعات بسیار در جواب به کتاب دو قرن سکوت هست برام جالبتر شد کتاب دو قرن سکوت رو نخوندم ولی خوندن این کتاب که در جواب سکون ایران در دو قرن اولیه ورود اسلام پاسخهای خوبی داشت.
در یکی از نظرات زیر این کتاب کسی نوشته بود چقدر جای چنین فرد و کتابی در مورد حال این روزهای ایران و جمهوری اسلامی خالیه و واقعا موافقم ای کاش کسی در جواب چرندیاتی که دولت به اسم اسلام به خورد ما میده جوابهای درست و کوبنده با منبع میآورد.
یکی از چیزهای جالب آن موقع که آن را می خواندم تأکید بر این مطلب بود که بسیاری از بزرگان اسلام ایرانی نبوده اند و همینطور بررسی روایت های آتش زدن در کتاب خانه ها... البته یادم نمی رود آن پاورقی شگفت انگیز که مطهری به پورداوود با عنوانی توهین آمیز یاد کرده بود ( یادم نیست دقیقا چه بود ). بدی این کتاب این است که در حالت تدافعی نگاشته شده است.
دوران لیسانس کتاب رو خوندم ولی تصویر کلی که هنوز در ذهنم هست اینه که بخش اول کتاب یعنی خدمات اسلام به ایران به لحاظ تحلیلی بهتر و قابل قبول تر بود اما بخش دوم شبیه به فهرستی از منابع بود که خواننده را صرفا با ادعای خدمات ایران به اسلام بر مبنای لیستی از شواهد تنها میگذارد. یعنی پایان کتاب شاید احساس میکردم برای خود نویسنده هم خدمات اسلام به ایران قانع کننده تر بوده است یا اینکه زحمت مطالعه و تحلیل خدمات ایران به اسلام را نکشیده اند