Escuta Psicanalítica

by Akhtar

Joseph Breuers celebrated patient, Anna O., designated psychoanalysis to be a talking cure. She was correct insofar as psychoanalysis does place verbal exchange at the center stage. However, this focus upon the patients and therapists speaking activities diverts attention from how the two parties listen to each other. Psychoanalysis is a listening and talking cure. Both elements are integral to clinical work. Listening with no talking can only go so far. Talking without listening can mislead and harm. And yet, the listening end of the equation has received short shrift in analytic literature.

Genres: Psychoanalysis, Psychology

Paperback

First published September 1, 2012

Reviews

[Amirreza Mahmoudzadeh-Sagheb · Rating 5 out of 5]

"Psychoanalytic Listening: Methods, Limits, and Innovations" by Salman Akhtar

موضوع کتاب حاضر از سلمان اختر، همان‌طور که از عنوانش آشکار است، گوش دادن تحلیلی است. اختر در هفت فصلی که در این کتاب نگاشته، به خوبی روش‌های گوش دادن، محدودیت‌های آن و نوآوری‌هایی در زمینه‌ی گوش دادن را به مخاطب عرضه کرده است. کتاب مقدّمه‌‌ای دارد که در آن اختر مسیر و نقشه‌ی راه کتاب را به طور مختصر شرح داده است. در ادامه‌ی کتاب، در هر فصل به موضوعاتی خاص توجّه می‌شود و در پایان هر فصل نکات پایانی و جمع‌بندی از مطالب مربوطه ارائه می‌شود و از این حیث کتاب ساختارمندی مناسبی دارد. یکی از ویژگی‌های خوب کتاب حاضر، آوردن مثال‌های بالینی متعدّد برای مطالب نظری بیان شده است.

فصل اوّل به بررسی چهار سبک گوش دادن تحلیلی می‌پردازد: 1) عینی 2) ذهنی 3) همدلانه 4) بین‌ذهنیتی. هر یک از این سبک‌ها و دیدگاه‌ها ریشه در سنّت روانکاوی و فلسفی خاصی دارند، امّا از یکدیگر کاملاً مجزّا نیستند و گاه همپوشانی دارند. در پایان این فصل، او به بررسی معادل‌های این سبک‌های گوش دادن در روانشناسی رشد می‌‌پردازد.

فصل دوم به بررسی هشت نوع سکوت می‌پردازد: 1) ساختاری 2) سکوت ذهنی‌نشده 3) دفاعی 4) به فعلیت درآمده 5) نمادین 6) متفکرانه 7) احیاکننده 8) تهی. او به طور مبسوط به بررسی معنای هر یک از این انواع سکوت می‌پردازد و این که به هر یک چه پاسخی می‌توان داد؛ برای مثال سکوت دفاعی می‌تواند نشانه‌ی نوعی مقاومت از جانب مراجع باشد و لذا نیازمند تحلیل مقاومت خواهد بود، در حالی که برخی انواع دیگر سکوت صرفاً باید صبورانه شنیده شوند و در شرایط دیگری، برخی انواع سکوت بدخیم باید به سمت شکسته شدن سکوت تسهیل شوند. در ادامه‌ی این فصل، اختر به بررسی سکوت در بستر فرهنگی-اجتماعی می‌پردازد و مفاهیمی نظیر سکوت بی‌صدایان، ستم‌دیدگان، مهاجران، همدستی و عابدان را تعریف می‌کند. سپس به بررسی سکوت بیمار، سکوت روانکاو و سکوت هم‌زمان و نقش هر یک در فرایند روانکاوی می‌پردازد.

فصل سوّم به گوش دادن به اعمال می‌پردازد؛ ارتباط غیرکلامی نیز مانند تداعی‌های کلامی و سکوت که در فصل‌های قبل مطرح شدند، حائز معناست. اعمال و کنش‌های مراجع هنگام هماهنگ کردن اوّلین وقت ملاقات، هنگام ورود به مطب، هنگام مشاوره‌ی اوّلیه، در مراحل آغازین و میانی و پایانی درمان، هر یک می‌تواند از حیث تحلیلی مورد رصد قرار گیرد و تفسیر شود.

فصل چهارم درباره‌ی گوش دادن به خویشتن روانکاو است؛ تحلیل آنچه که در جریان انتقال متقابل و انواع آن در روانکاو می‌گذرد. برخلاف دیدگاه سنّتی روانکاوی که انتقال متقابل را احساسات ناشی از روان‌رنجوری روانکاو می‌دانست، روانکاوان متأخّرتر معتقد هستند که انتقال متقابل ضروری و لازمه‌ی درک و همدلی با مراجع و فهمیدن اوست و نه آن که مانعی در برابر فرایند درمان باشد. در واقع این ایده، نشأت‌گرفته از مفهوم همانندسازی فرافکنانه است که کلاین معرّفی کرد. لذا اختر در این فصل بیان می‌کند که روانکاو باید با گوش دادن به تداعی‌های خود، هیجان‌های خود، تکانه‌های خود و اعمال خود دریابد که در ناخودآگاه بیمار چه می‌گذرد؛ به طور خلاصه، روانکاو با حسّاس شدن نسبت به آنچه در ناخودآگاه خودش می‌گذرد، پی به آنچه که در ناخودآگاه مراجع می‌گذرد می‌برد.

فصل پنجم درباره‌ی گوش دادن ضعیف و علل آن است؛ از علل بدیهی نظیر مشکلات جسمانی تا مقاومت شخصیتی روانکاو، انعطاف‌ناپذیری مفهومی و تعصّب روی یک مدل روانکاوی، تفاوت‌های فرهنگی، مشکلات زبانی و موانع انتقال متقابل.

فصل ششم درباره‌ی امتناع از گوش دادن است؛ این که در چه مواردی روانکاو باید پس از بررسی همه‌جانبه‌ی شرایط، از گوش دادن امتناع کند. امتناع از گوش دادن در این موارد به معنای نشنیدن نیست؛ بلکه به معنای نشنیدن صحبت‌های سطحی و فراخواندن به شنیدن صحبت‌های عمیق‌تر است. از جمله مواردی که صحبت کردن مانعی در برابر درمان است، موارد زیر هستند: 1) زمانی که بیمار از همان ابتدا قصد شکل‌گیری یک اتّحاد نادرست را دارد؛ مثلاً بر پایه‌‌ی دروغ‌گویی و فریب. 2) زمانی که پرگویی و تکرار مکرّرات حول یک موضوع مانع شناسایی روابط انتقالی عمیق‌تری می‌شود. 3) زمانی که مراجع از صحبت کردن برای تخلیه‌ی غریزی از مجرای دهان استفاده می‌کند تا به لذّت برسد. 4) زمانی که مراجع در مراحل پایانی درمان قصد دارد تا پس‌روی کند و نیاز است تا با امتناع از شنیدن، به او هشدار دهیم.

نهایتاً اختر در فصل هفتم به بررسی گوش دادن به موقعیّت‌های بالینی می‌پردازد و معتقد است باید در برخی موقعیّت‌ها دامنه‌ی شنیدن را محدود کرد، استفاده از گوش دادن تحلیلی را کاهش داد، یا آن را به طور کلی کنار گذاشت. 1) در موقعیت نظارت بالینی (سوپرویژن) تحلیلی، وظیفه‌ی سوپروایزر با وظیفه‌ی روانکاو فردی کاندیدای روانکاوی یکی نیست و سوپروایزر صرفاً باید روی کار بالینی کاندیدای روانکاوی نظارت کند و نه آن که شخصیت کاندیدای روانکاوی را تحلیل کند. هرچند، در این باب مخالفان و موافقانی وجود دارند. 2) در گفتمان عمومی، باید استفاده از گوش دادن تحلیلی را کاهش داد، چون اطّلاعات کافی از تداعی‌ها، رویاها و پس‌زمینه‌ی شخصی و خانوادگی افراد سیاسی، اجتماعی و غیره در اختیار نداریم و لذا تحلیلمان منصفانه و دقیق نخواهد بود و گمانه‌زنی بیهوده‌ای خواهد بود. 3) در زندگی خانوادگی باید گوش دادن تحلیلی را به دلایل مختلف کنار گذاشت: 1) به دلیل این که اطّلاع کافی از تداعی‌ها و رویاهای دوستان و اعضای خانواده نداریم و صرفاً تصویری رتوش‌شده و سانسورشده از ناخودآگاه آن‌ها را می‌‌بینیم. 2) به این دلیل که آن‌ها معمولاً از این کار راضی نخواهند بود و گوش دادن تحلیلی به آن‌ها و یا استفاده از اصطلاحات فنّی برای منکوب کردن آن‌ها صرفاً نوعی استفاده‌ی سادیستیک از روانکاوی خواهد بود. 3) آن‌ها در محیط خانه به دنبال روانکاو نیستند و بلکه به دنبال یک دوست و یاور هستند. 4) همچنین شکستن دفاع‌های افراد به طور ناگهانی و بدون مقدّمه، آسیب‌زا خواهد بود. علاوه بر همه‌ی این‌ها، اختر معتقد است که گوش دادن تحلیلی مانند چاقوی جراحی است و این که بخواهیم با آن همه کار انجام دهیم و حتّی باغچه را هرس کنیم، باعث کُند شدن آن و خستگی ذهنی روانکاو می‌شود.

ترجمه‌ی کتاب توسط دکتر فاطمه حسینی غفاری نیز از کیفیت مناسبی برخوردار بود خوشبختانه معادل‌های انگلیسی واژه‌های ترجمه‌شده نیز در کتاب ذکر شده بودند.

[Dovilė Stonė · Rating 5 out of 5]

Tokia gera. Apie psichoanalitinį klausymą - objektyvų, subjektyvų, empatišką, intersubjektyvų. Apie tylos, veiksmų ir savęs klausymą klausantis paciento. Galiausiai apie tai, kada terapijoje geriau atsisakyti klausyti.

Plonytė knyga, bet sočiai visko sutalpinta ir dar pavyzdžiais papipirinta. Žinoma, labai psichodinamiška, bet manau, kad ir kitų krypčių psichoterapiškai dirbantiems kolegoms bus vertinga.

[Alex Delogu · Rating 5 out of 5]

This is such an eloquent book on the practise of psychoanalytic listening. Rarely are books on theory and practise so readable and inviting. The sort of book you read and wonder why it hasn't been written before, since listening is such a core skill of psychotherapy and psychoanalysis. There are case vignettes offered throughout the book with some wonderful examples of analysis that delicately tow the line between compassionate understanding and objective observation. Listening here is taken to be more than just hearing and audible content, but incorporates the body and behaviour too. Various ways of listening are outlined. The section on the limits to analytic listening are refreshing and insightful.

[Epos Opus · Rating 5 out of 5]

Psychoanalytic Listening by Salman Akhtar is a book that explores listening, its importance, and the small details associated with it (which can also be significant). It discusses listening in psychotherapy in general and how listening plays a crucial role in enabling the psychotherapist to notice what a patient is trying to communicate, either consciously or unconsciously.

A below is a little summary of the books contents (All though very brief, probably missing something important and which is why I highly suggest to read the book in order to grasp the content of the book better and to understand it):

The book explains how psychoanalytic listening is different from normal listening. The analyst does not only hear words. They listen to tone, pauses, silences, and changes in speech. They also listen to feelings, actions, and the relationship between analyst and patient. There are different ways of listening, such as objective, subjective, empathic, and intersubjective listening. All of these work together to help understand the patient’s inner life.

A large part of the book focuses on silence. Silence is not empty. It can show fear, shame, resistance, thinking, rest, or deep feeling. Silence can help the work, or it can block it. Both the patient’s silence and the analyst’s silence matter. The analyst must learn when to respect silence and when to respond to it. Silence can hide feelings, but it can also express them clearly without words.

In the book Akhtar also describes listening to actions and to oneself. Patients communicate through actions, body movements, habits, and behavior. These actions can show unconscious conflicts. The analyst must also listen to their own thoughts, feelings, impulses, and actions. Which is also called countertransference. When used carefully, it helps understanding. Poor listening happens when the analyst is distracted by inner problems or rushes to explain. Good listening needs patience, openness, and self-awareness.

In my opinion, this is one of the few books that deserves six stars out of five. Although it isn’t very technical in the sense of giving exact instructions on how you should act, it is extremely eye-opening and thought-provoking. The book is well focused and well written.

-
Key learning: The role of listening in psychoanalysis, explaining and showcasing different things to listen and focus on. How that shapes, helps or damages the process.
-

Title: Psychoanalytic Listening
Author: Salman Akhtar
Publisher: Routledge
Format: Paperback
Pages: 180
Language: English
Isbn: 9781780491455
Published: 2012
First Published: 2012
Read and review: 2026
Stars: ⭐⭐⭐⭐⭐(5)

[Yaya · Rating 1 out of 5]

In this book, the author engages with psychoanalytic themes, mainly the importance of “listening” over speaking during sessions, and how to do so in an analytical fashion. It also touches on Freudian transference and countertransference, and incorporates the viewpoints of many analysts, including Winnicott which I enjoyed.

The main issue throughout the book is the author’s microanalysis of all aspects of the client’s listening and speaking. To me this is not listening at all but more analysis—>if the analyst is doing the same thing is it any different from speaking?

Other problematic aspects include the author’s tendency to sexualize clients, make logical jumps, and cite himself fairly often.

The discussion around cultural backgrounds in therapy, especially in the case study involving a Catholic woman's perception of Satan, is one of the highlights.

The book, however, remains focused on the therapist's interpretations more than on genuine client-centered analysis. The latter half improves, particularly in its honest reflection on therapeutic practices like refusal to listen and the importance of not performing analysis outside of clinical settings, yet overall, the book puts too much predictive power in the hands of the analysts, and would benefit from believing their patients rather than trying to interpret every detail.

[Tobias Johnson · Rating 4 out of 5]

Read last year but two things I remember:

1. Listening to others means listening to yourself. Part of Rogerian psychotherapy is "Congruence" - that the therapist acts authentically. To put this in a cringy way, you need to be "in touch with how you feel"

2. Silence can provide more information than anything people say explicitly.
There are eight "types of silence" but the ones that stood out for me:
>Empathic silence (a moment of shared silence signalling care and empathic concern)
>Defensive silence (where things are left out because they are unconsciously suppressed in avoidance of pain)
>Resistant silence (where things are not said deliberately e.g., "I don't want to talk about that")
>Confrontational silence (where things are not said in attempt to provoke the other)

Listening for the silence seems like a VERY important part of understanding others that goes into other implicit communications like body language/tone. I thought about this book a lot after reading it

[Dilara · Rating 5 out of 5]

Odağ yayınlarının Türkçe olarak yayınladığı psikanalitik dinleme, yalnızca psikanalistlerin değil dinlemenin dahil olduğu pek çok alandaki kişinin konuya daha kapsamlı yaklaşmasına katkıda bulunabilir 👌

[Christopher Nicholls · Rating 5 out of 5]

Clinical listening on many levels.

[Nisarg Joshi · Rating 5 out of 5]

Informative and interesting