What do you think?
Rate this book
De depressie-epidemie
In 'De depressie-epidemie' constateert Trude Dehue dat hoewel Nederland over het algemeen een welvarend, vrij, veilig en dus vrolijk land is, antidepressiva er tot de meest geslikte medicijnen behoren. Is depressie een biologisch verankerde ziekte, die nu pas goed herkend en behandeld wordt, of praten de hulpverlening en de farmaceutische industrie ons psychische stoornissen aan? Talloos zijn bovendien de andere therapieën, de zelfhulpboeken en internetpagina’s over depressiviteit. Trudy Dehue betoogt dat de diagnose vaak onjuist is of niet afdoende, en stelt er andere tegenover.
333 pages, Paperback
First published January 1, 2008
11 people are currently reading
233 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
September 17, 2016
Lang geleden gelezen, maar dit boek heeft me een nieuw perspectief op diagnoses, het medisch model en de DSM geboden. Door de heldere en goed leesbare stijl met veel eye-openers denk ik nog regelmatig aan passages terug. Het is een aanrader!
December 6, 2024
Gelezen in 2012, toen ik onderuitging op de arbeidsmarkt, en er als volgt over geschreven op genoeg.nl:
Daar zit ik dan, ‘ik arme donder van een vent’. Wat krijgen we nou? Arme donder? ‘Daar heb je weer zo’n loser’, hoor ik u denken. ‘Zo’n kleinzieligerd die zich ontslaat van eigen verantwoordelijkheid, die weigert zijn lot in eigen hand te nemen. Zo’n van ondernemingslust verstoken tobber. Zo’n mens die als de dood is om te leven. Geluk is plicht. Het komt aan op daden. Wees onafhankelijk, wees vrij! Zoals het een goed neoliberaal burger betaamt!’
Denkt u werkelijk zo, dan bent u een geestverwant van de Britse socioloog Frank Furedi. Furedi schreef het boek ‘Therapy culture’ (2004), een aanklacht tegen de verzorgingsstaat die mensen te zeer als kasplantjes behandelt.
Volgens Furedi is onze maatschappij verworden tot één grote behandelkamer. ‘Bibberend van angst voor problemen waarop we eventueel kans lopen, zetten we onszelf klem in een cultuur van emoties, die de ondernemingslust verlamt evenals het plezier in het bestaan.’
De laatste zin staat tussen aanhalingstekens, omdat ik hem overschrijf uit Trudy Dehue’s prachtige studie ‘De depressie-epidemie’ (2008). Dehue typeert Furedi als een denker die bang is dat ‘het verlichte, humanistische concept van de burger als autonome, vrijdenkende, verantwoordelijke en voor zichzelf zorgende mens als sneeuw voor de zon verdwijnt’.
Allemaal de schuld van de verzorgingsstaat. Dehue schaart zich niet aan Furedi’s kant. Om haar visie goed voor het voetlicht te krijgen, moet ik eerst aangeven waarover ‘De depressie- epidemie’ precies gaat.
Met Nederland, zegt Dehue, is iets merkwaardigs aan de hand. Het is een welvarend, vrij en veilig land, dat van wetenschappelijke onderzoekers van geluk steevast een dikke voldoende krijgt. Maar tegelijk bereikt het aantal gebruikte antidepressiva in de vorm van pillen, therapieën en zelfhulpboeken duizelingwekkende hoogten.
Dehue gaat na waar de crux zit. Heeft de verzorgingsstaat massale kleinzerigheid gebracht? Daar wil de auteur niet van weten. Zij wijst denkers als Furedi terecht door erop te wijzen dat de depressie-epidemie pas opkwam toen de verzorgingsstaat in zijn oude vorm aan het verdwijnen was. We zijn meer en meer in neoliberale richting opgeschoven. We zijn toegegroeid naar een maatschappij die voornamelijk is gericht op competie, een concurrentiemaatschappij waarin overheden, hulpverleners en uiteindelijk wij allemaal elkaar de plicht voorhouden het lot in eigen hand te nemen.
De neoliberale concurrentiemaatschappij kan alleen bestaan bij de gratie van verliezers. Zij laat mensen vallen met het argument dat ze onvoldoende aan het management van hun eigen risico’s hebben gedaan. Zij ondermijnt het gevoel van eigenwaarde van veel mensen, ontzegt hun het respect van anderen en dus van zichzelf.
Wie in de neoliberale samenleving niet tegen de concurrentie is opgewassen, gaat zichzelf zien als probleemgeval en versombert.
Ben ik al zo ver dat ik naar de antidepressiva grijp, nu ik op de arbeidsmarkt onderuit ben gegaan? Ach, jaren geleden al weer las ik Aldous Huxley. In zijn roman ‘Brave new world’ (1932) treedt de figuur ‘John the Savage’ op, een man naar mijn hart, die de plicht om gelukkig te worden aan zijn laars lapt. Mensen, zegt hij, hebben het volste recht om ongelukkig te zijn.
Daar zit ik dan, ‘ik arme donder van een vent’. Wat krijgen we nou? Arme donder? ‘Daar heb je weer zo’n loser’, hoor ik u denken. ‘Zo’n kleinzieligerd die zich ontslaat van eigen verantwoordelijkheid, die weigert zijn lot in eigen hand te nemen. Zo’n van ondernemingslust verstoken tobber. Zo’n mens die als de dood is om te leven. Geluk is plicht. Het komt aan op daden. Wees onafhankelijk, wees vrij! Zoals het een goed neoliberaal burger betaamt!’
Denkt u werkelijk zo, dan bent u een geestverwant van de Britse socioloog Frank Furedi. Furedi schreef het boek ‘Therapy culture’ (2004), een aanklacht tegen de verzorgingsstaat die mensen te zeer als kasplantjes behandelt.
Volgens Furedi is onze maatschappij verworden tot één grote behandelkamer. ‘Bibberend van angst voor problemen waarop we eventueel kans lopen, zetten we onszelf klem in een cultuur van emoties, die de ondernemingslust verlamt evenals het plezier in het bestaan.’
De laatste zin staat tussen aanhalingstekens, omdat ik hem overschrijf uit Trudy Dehue’s prachtige studie ‘De depressie-epidemie’ (2008). Dehue typeert Furedi als een denker die bang is dat ‘het verlichte, humanistische concept van de burger als autonome, vrijdenkende, verantwoordelijke en voor zichzelf zorgende mens als sneeuw voor de zon verdwijnt’.
Allemaal de schuld van de verzorgingsstaat. Dehue schaart zich niet aan Furedi’s kant. Om haar visie goed voor het voetlicht te krijgen, moet ik eerst aangeven waarover ‘De depressie- epidemie’ precies gaat.
Met Nederland, zegt Dehue, is iets merkwaardigs aan de hand. Het is een welvarend, vrij en veilig land, dat van wetenschappelijke onderzoekers van geluk steevast een dikke voldoende krijgt. Maar tegelijk bereikt het aantal gebruikte antidepressiva in de vorm van pillen, therapieën en zelfhulpboeken duizelingwekkende hoogten.
Dehue gaat na waar de crux zit. Heeft de verzorgingsstaat massale kleinzerigheid gebracht? Daar wil de auteur niet van weten. Zij wijst denkers als Furedi terecht door erop te wijzen dat de depressie-epidemie pas opkwam toen de verzorgingsstaat in zijn oude vorm aan het verdwijnen was. We zijn meer en meer in neoliberale richting opgeschoven. We zijn toegegroeid naar een maatschappij die voornamelijk is gericht op competie, een concurrentiemaatschappij waarin overheden, hulpverleners en uiteindelijk wij allemaal elkaar de plicht voorhouden het lot in eigen hand te nemen.
De neoliberale concurrentiemaatschappij kan alleen bestaan bij de gratie van verliezers. Zij laat mensen vallen met het argument dat ze onvoldoende aan het management van hun eigen risico’s hebben gedaan. Zij ondermijnt het gevoel van eigenwaarde van veel mensen, ontzegt hun het respect van anderen en dus van zichzelf.
Wie in de neoliberale samenleving niet tegen de concurrentie is opgewassen, gaat zichzelf zien als probleemgeval en versombert.
Ben ik al zo ver dat ik naar de antidepressiva grijp, nu ik op de arbeidsmarkt onderuit ben gegaan? Ach, jaren geleden al weer las ik Aldous Huxley. In zijn roman ‘Brave new world’ (1932) treedt de figuur ‘John the Savage’ op, een man naar mijn hart, die de plicht om gelukkig te worden aan zijn laars lapt. Mensen, zegt hij, hebben het volste recht om ongelukkig te zijn.
August 2, 2025
Een boek over depressie uit 2008 gelezen in 2025, kan dat nog relevant zijn? Jazeker, want dit boek bekijkt depressie vanuit wetenschapsfilosofische hoek. Bereid je dus voor op kritische reflecties op het begrip depressie, een geschiedenis van dat begrip en zijn maatschappelijke en wetenschappelijke verschijningsvormen en een zeer genuanceerde blik op de systemische effecten die het spreken en handelen over depressie in ons huidige medische, farmacologische en maatschappelijke klimaat heeft. Alhoewel ik alle elementen van dit boek wel al eens had gehoord (reïficatie, kritiek op DSM, belangenvermenging van farmaceutische bedrijven, commercialisering van de wetenschap, maatschappelijke veranderingen die leiden tot depressie) is het geheel samen eigenlijk vrij onthutsend. Alhoewel er ondertussen wel wat meer regulatie is van farmaceutische bedrijven, maak ik me geen illusies dat deze bedrijven op allerlei manieren invloed proberen uit te oefenen. De staat van wetenschappelijk onderzoek heeft de voorspelde gang van zaken genomen die in dit boek wordt weerspiegeld: een verdere commercialisering en vermarkting. Ik heb er zelf een tijdje in gewerkt en onderzoek moet gemarket worden, er moet een publiek en 'afzetmarkt' voor gezocht worden en de berichten van vervalste, opgeblazen of geminimaliseerde resultaten in wetenschappelijk onderzoek zijn legio. Tegenwoordig moet je bakken geld betalen om papers te publiceren wat geleid heeft tot een regelrechte vermarkting van het publicatiedomein, de verdere trend van 'publish or perish' doet er ook geen goed aan.
Wat Trudy Dehue heel goed doet is ook de onderliggende assumpties van de manier waarop we naar depressie kijken blootleggen en met empathische kritische stem ons weer ter orde roepen. Haar pleidooi tegen antidepressiva vind ik zelf wat te sterk, ze haalt verschillende onderzoeken van Kirsch et al aan, maar die zijn zelf zeer omstreden in het brede wetenschappelijke veld, en Kirsch et al hebben zelf een duidelijke agenda tegen antidepressiva wat volgens mij hun interpretatie en onderzoeksopzet ook beïnvloedt.
Wat Trudy Dehue heel goed doet is ook de onderliggende assumpties van de manier waarop we naar depressie kijken blootleggen en met empathische kritische stem ons weer ter orde roepen. Haar pleidooi tegen antidepressiva vind ik zelf wat te sterk, ze haalt verschillende onderzoeken van Kirsch et al aan, maar die zijn zelf zeer omstreden in het brede wetenschappelijke veld, en Kirsch et al hebben zelf een duidelijke agenda tegen antidepressiva wat volgens mij hun interpretatie en onderzoeksopzet ook beïnvloedt.
December 22, 2023
Een uitgebreid onderzoek naar de reden van het (nog steeds) toenemend aantal mensen met diagnose depressie in een welvarend land. Er wordt stilgestaan bij de definitie van depressie. En de manier waarop het gediagnosticeerd is. Heel erg veel aandacht wordt besteed aan de opkomst van de biologische psychiater. En de invloed die de farmaceutische industrie heeft op diagnosticering en onderzoek. En beïnvloeding van patiënten. Ten tijde van de eerste uitgave een nauwelijks besproken onderwerp. Gelukkig is er tegenwoordig meer aandacht voor.
Ondanks dat het dus een wat ouder boek is, geeft het een mooi overzicht over de methode waardoor de farmaceutische industrie erg veel zeggenschap heeft gekregen in de GGZ. En een depressie-eppidemie geboren kan worden.
Ondanks dat het dus een wat ouder boek is, geeft het een mooi overzicht over de methode waardoor de farmaceutische industrie erg veel zeggenschap heeft gekregen in de GGZ. En een depressie-eppidemie geboren kan worden.
January 9, 2016
Dit is een boek om te herlezen. Ik ben er in mei 2015 begonnen, raakte afgeleid, las andere boeken en pakte het boek januari 2016 weer op om het laatste hoofdstuk te lezen. Trudy Dehue schrijft helder en duidelijk. Zelfs voor een leek als ik ben. Haar boodschap is kritisch, zonder zuur of cynisch te zijn. Het schudde mij wakker. Het is veel informatie, helder verwoord, en daarom wil ik nog een keer lezen. Dan beklijft het boek beter.
May 4, 2024
3.5
Wel interessant, alleen voor mijn gevoel een vrij lange opbouw voor een anti-climax. Ik vond vooral de stukken over de farmacologische industrie en diens 'blunders' erg interessant. Ik miste erg de belichting van de meta-analyse en tevens een samenvatting van de 'current state of affairs'. Zowel de biologische als psychodynamische blik op depressie volstaat niet, maar wat weten we dan wel? Onderzoeken naar bijvoorbeeld het formaat van de hippocampus kunnen we inderdaad niet individueel toepassen, maar wat kunnen we doen met deze 'groepsresultaten'? En wanneer moeten we nu wel of geen antidepressiva voorschrijven? Het boek beargumenteerd in zijn geheel sterk tegen antidepressiva, wat redelijk is gezien diens verleden. Daarmee spreekt het boek echter ook veel in 'ontkenningen' en mist het een positieve(re) blik op de wetenschap, een bepaalde nuance. De sprong van het uitpluizen van de historie van depressie, de industrie etc naar een in mijn optiek Foucouldiaans argument voelt een beetje vreemd. Ik had de epiloog graag vooraf gelezen; het voelde voor mij als inspannende (interessante!) tocht om de heuvel te beklimmen, om erachter te komen dat ik al beneden was geraakt toen ik van het uitzicht wilde genieten.
Wel interessant, alleen voor mijn gevoel een vrij lange opbouw voor een anti-climax. Ik vond vooral de stukken over de farmacologische industrie en diens 'blunders' erg interessant. Ik miste erg de belichting van de meta-analyse en tevens een samenvatting van de 'current state of affairs'. Zowel de biologische als psychodynamische blik op depressie volstaat niet, maar wat weten we dan wel? Onderzoeken naar bijvoorbeeld het formaat van de hippocampus kunnen we inderdaad niet individueel toepassen, maar wat kunnen we doen met deze 'groepsresultaten'? En wanneer moeten we nu wel of geen antidepressiva voorschrijven? Het boek beargumenteerd in zijn geheel sterk tegen antidepressiva, wat redelijk is gezien diens verleden. Daarmee spreekt het boek echter ook veel in 'ontkenningen' en mist het een positieve(re) blik op de wetenschap, een bepaalde nuance. De sprong van het uitpluizen van de historie van depressie, de industrie etc naar een in mijn optiek Foucouldiaans argument voelt een beetje vreemd. Ik had de epiloog graag vooraf gelezen; het voelde voor mij als inspannende (interessante!) tocht om de heuvel te beklimmen, om erachter te komen dat ik al beneden was geraakt toen ik van het uitzicht wilde genieten.
August 1, 2024
Trudy Dehue maakt aannemelijk dat de gangbare verklaringen voor de toename van psychisch lijden niet voldoen. Zij schetst een beeld van een toegenomen individualistische psychologisering die niet los staat van politieke ontwikkelingen en commerciële belangen. Al komt daar, mede door dit boek uit 2008, gaandeweg wel meer oog voor.
Treffend citaat: “Zo verdwijnt het verschil tussen patiënten en niet-patiënten omdat iedereen van wieg tot graf een proto-patiënt is.”
De fixatie op ‘de diagnose’ zou minder verraderlijk zijn wanneer die het begin was van beter begrijpen wat er aan de hand is en hoe je ermee om kunt gaan. In plaats daarvan stuurt de diagnose lukraak naar letterreeksen: DSM, DCB, PGB.
Het idee dat een bepaalde mate van somberheid en onvolmaaktheid bij het leven horen raakt intussen uit zicht. Terwijl het door sociale media geprojecteerde succesmodel, versterkt door het politiek pleidooi voor eigen verantwoordelijkheid, mensen extra ontvankelijk maakt voor de promotie van antidepressiva door Big Pharma of voor een rondgang langs therapieën en zelfhulpboeken. Kassa!
Treffend citaat: “Zo verdwijnt het verschil tussen patiënten en niet-patiënten omdat iedereen van wieg tot graf een proto-patiënt is.”
De fixatie op ‘de diagnose’ zou minder verraderlijk zijn wanneer die het begin was van beter begrijpen wat er aan de hand is en hoe je ermee om kunt gaan. In plaats daarvan stuurt de diagnose lukraak naar letterreeksen: DSM, DCB, PGB.
Het idee dat een bepaalde mate van somberheid en onvolmaaktheid bij het leven horen raakt intussen uit zicht. Terwijl het door sociale media geprojecteerde succesmodel, versterkt door het politiek pleidooi voor eigen verantwoordelijkheid, mensen extra ontvankelijk maakt voor de promotie van antidepressiva door Big Pharma of voor een rondgang langs therapieën en zelfhulpboeken. Kassa!
June 21, 2025
Prima (kritisch) naslagwerk, met name de stukken over taal en reïficatie interesseerden me. Maar inmiddels wel wat gedateerd. Overigens wel een stuk meer genuanceerd en uitgebreid dan de beschrijving doet vermoeden ;)
May 2, 2024
Altijd tijd voor kritiek op onze neoliberale maatschappij.
Steraftrek omdat dit boek geschreven is in 2008 en je dat (begrijpelijkerwijs) merkt
Steraftrek omdat dit boek geschreven is in 2008 en je dat (begrijpelijkerwijs) merkt
May 12, 2011
[Dutch]
Volgens bepaalde onderzoeken zijn Nederlanders welvarende, vrije en veilige mensen. Ondertussen slikken we steeds meer antidepressiva. Bovendien worden we overspoeld door een gigantisch aanbod van therapieën, zelfhulpboeken en andere informatie over depressiviteit. Hoe valt het een met het ander te rijmen? Trudy Dehue gaat in op deze zaken in het boek De depressie-epidemie.
Lees meer op 8WEEKLY
Volgens bepaalde onderzoeken zijn Nederlanders welvarende, vrije en veilige mensen. Ondertussen slikken we steeds meer antidepressiva. Bovendien worden we overspoeld door een gigantisch aanbod van therapieën, zelfhulpboeken en andere informatie over depressiviteit. Hoe valt het een met het ander te rijmen? Trudy Dehue gaat in op deze zaken in het boek De depressie-epidemie.
Lees meer op 8WEEKLY
May 15, 2012
Interessant maar iets te cultureel relativerend.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews