What do you think?
Rate this book
Yerli Bilimkurgu Yükseliyor - Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2022
"İyi bilim kurgu, iyi edebiyattır. Çünkü hangi zamanda okuyor olursanız olun, size mevcut zaman, mekan ve olanaklardan ayrı bir dünya sunar ve hayal kurmanıza izin verirler."
Theodore Sturgeon
Bilimkurgu yazar, sanatçı ve okuyucularının buluşma zemini Yerli Bilimkurgu Yükseliyor, yeni öykü seçkisiyle bir kez daha sizlerle.
Serinin dördüncü halkası olan kitabımız bu yıl, hayal gücünün ve yaratıcılığın sınırlarında dolaşan öyküleriyle kırk sekiz yazarımızı ağırlıyor.
Yerli Bilimkurgu Yükseliyor platformu olarak bu güzel buluşmayı, sinema ve televizyonlarımızda bilim kurguya yönelerek bu alanda eserler vermiş tüm yazar, yönetmen, sanatçı ve emekçilerimize ithaf ediyoruz.
Theodore Sturgeon
Bilimkurgu yazar, sanatçı ve okuyucularının buluşma zemini Yerli Bilimkurgu Yükseliyor, yeni öykü seçkisiyle bir kez daha sizlerle.
Serinin dördüncü halkası olan kitabımız bu yıl, hayal gücünün ve yaratıcılığın sınırlarında dolaşan öyküleriyle kırk sekiz yazarımızı ağırlıyor.
Yerli Bilimkurgu Yükseliyor platformu olarak bu güzel buluşmayı, sinema ve televizyonlarımızda bilim kurguya yönelerek bu alanda eserler vermiş tüm yazar, yönetmen, sanatçı ve emekçilerimize ithaf ediyoruz.
426 pages, Paperback
Published December 14, 2022
2 people are currently reading
5 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
January 11, 2023
Öykü seçkinin ilk sayfasında “Bu seçkiyi Türk sinemasının yönetmen, senarist, sanatçı ve emekçilerine ithaf ediyoruz,” ifadesi yer alıyor. İzleyen sayfadaki giriş metninde televizyonda (sınalgıda) yayınlanan yerli bilimkurgu ve düşsel kurgu yapımları sıralanırken Türk'ün Uzayla İmtihanı (2012), Gorbi (2019) ve İyi Aile Robotu (2002) yapımlarını da gözden kaçırmışlar. Bu üç diziden sadece Türk'ün Uzayla İmtihanı izledim. Güzel bir yapım olmasına rağmen Show TV, Ustura Kemal dizisini yayımlamak için bu diziyi yayından kaldırdı.
Hasat Zamanı (Muhittin Yağmur POLAT); Cengiz Aytmatov gibi Türk destanları ve efsanelerinde geçen uzaylı motifi kullanarak spekülatif kurgu tarzında yazılan öyküde ruhsal ve fiziksel betimlemelerle durum öykücülüğü kullanarak Akyıldız'dan gelen göğün bekçisi Asena'nın soyundan gelen Toygar'ın tatilini zehir eden kişilerin hazin sonu okuyarak öğreneceksin. Polat; Yerli Bilimkurgu Yükseliyor Bilimkurgu Öykü Seçkileri'nin gediklilerinden biri olduğu için her seçkide özünü geliştirmeye açıktır. Bu da bu öykü seçkisinde meyvesini aldı benden. Savunduğum üç özelliğe uygun olan bu spekülatif kurgu öyküye hak ettiği notu verdim.
Kadının Biri (Mehmet KARDAŞ); Bu öyküde aslında yaşamımızı kolaylaştıran anılar biriktiren çipin hem olumlu yanı hem de olumsuz yanını gösteriyor. Olumsuz yanı; çip, doğar doğarmaz takılması ve bu çip sayesinde anıları kayıt altında alınırken anne-evlat ilişkisi oluşmasına engel olması. Diğer yanda böyle bir teknoloji harikası kullanılırken daha dikkatli olunmalıdır ki çipin seni yavaş yavaş köleleştirmesinin önüne geçmelisin. Beğendiğim öykü olmasının nedeni hem yerli öykü hem de anne temalı olmasıdır. Ayrıca bu öyküden büyüklerimizin akşam çağrısından önce evde olma tenbihin ne denli önemli olduğunu öğrenirken diğer yandan büyüklerimizin de bizi sıkmamalıdır ki onunla iletişimimiz sağlıklı olmasıdır.
Zamansız (Aykut KOCA); Daha önce Gelişme Hedefleri adlı spekülatif kurgu öykü seçkisinde okuduğumda oldubittiye getirilen bir öyküydü. Şimdi ise anne ile oğul kavuşmuş olsalarda ikisinin yaptığı zamanda sıçramalar sayesinde geçmiş ve gelecekte kıyamet kopuyordu. Geçmiş ve gelecek aynı ırmakta aktığında bazen güzel günlere bazen de kıyamet kopmaya vesile oluyor. Anne teması olduğu için hatta etkileyici ve soluğumuz kesen yapısıyla ben de derin izinler bıraktı. Kalem, öykünün ilk haline yaptığım yorumu dikkate alarak öyküyü geliştirmiştir.
Anı Sanatçısı (Mehmet Ali KAYNAK); Tek solukta okurken sıkılmadığım öyküde; anıları kaydeden teknoloji (estelikkiç) sayesinde bir kişinin sıkıntısı giderildiği ve o estelikkiç sayesinde tüm ayrıntılarıyla anımsadığı esteliği ona çok sevdiği kız anımsattırdı. Böyle bir teknoloji günümüzde olsaydı hiç unutmadığım esteliklerimi kayıt altına alırdım ve onları tekrar izleyerek o günleri özlemle anardım. Yada aynı esteliği yaşayan kişinin benim hakkımdaki düşüncelerini film gibi izlerdim. Beş yıl önce yaşadığım estelikte tepkisizliğim eleştirilse de kişileri tanıdıkça iyi ki tepkisiz kalmışım. Yine olsa yine tepkisiz kalırdım ve içimden geldiği gibi hareket ederdim.
Metaverse Çıkışı (Özlem ERTAN); Betimlemeler ve iki farklı bakış açıların birleşimi öyküye ayrı bir renk katmıştır. Betimlemeler sayesinde özünü o öykünün içinde sezerken farklı bakışların sentezi sayesinde hem yeni teknoloji harikası olan Metaverse'in içinde olduğunu ve sana komut veren yapay zekanın varlığını iliklerine kadar yaşayacaksın. Ayrıca toplumumuz, yeni çıkan teknoloji harikasına o kadar tiryaki oluyor ki çevrenizdeki olağan durumları ve zamanın nasıl geçtiğini görmeyecek hale geliyor. Bu sayesinde ihmal etmelerin artışı toplumun düzenini baltalıyor. Ertan'ın ilk kez bilimkurgu öyküsü okuyorum. Korku gerilimin başarılı kalemi; bu türe başarılı bir şekilde giriş yapmış.
Yüzyılın En İyi Yatırımı (Murat Kaya BEŞİROĞLU); Paralel evrende ekonomist ve kamburlu ikizimin yaşamını okurken yüzümü gülümsetti. Beşiroğlu gerçekten beni iyi analiz etmiş. Kedi ve kız çocuğu severim. Ne bilim bir de erkek evladım olsaydı fena olmazdı. Ayrıca ekonomiye daha doğrusu bilmediğim konulara yatırım yapmam. Öyküye dönersek harika bir kurgu olmuş. Sanki bir romanın pilot bölümü okuduğum sezisine kapıldım. Yani imrendiğim bir yaşamı okumak yerine göz önünde karesine karesine canlandığını sezdim. Ekonomiye ilgim fazla olmadığı için upuzun yorum yazamadım. Küresel çaplı bilimkurgu öyküsü en beğendiğim öykülerden biri oldu.
İnce Hesap (Emre BOZKUŞ); Tayfun Güneyer'in veliahtı denecek şekilde Türk'ün Uzayla İmtihanı dizisinin devamı yazacak şekilde başarıyla Yerli Bilimkurgu Yükseliyor ailesine dahil olduğunu tebrik ediyorum. Bu öyküde Mars yada onun uydularından birinde kurulan sera lokasyonda geçen Türk mizahi anlayışını bilimkurgu öğeleriyle ilmik ilmik nakış işleyerek kurgulanmıştır. Ayrıca okurken de hiç sıkılmadım. İn cin top oynamadığı bir gezegende yada uyduda geçen Türk izleri yüzümü güldürdü ve gururlandırdı. Bu öykünün en kısa zamanda uzun öykü olarak edebiyat vitrininde görmek isterim. Ayrıca Burak Katipoğlu gibi öykünün adı ve içeriği örtüştüremediği gözümden hiç kaçmadı. Emre ile Burak gelecekte çok iyi kafadarlar olacağı ortadadır. Demedi demeyiniz...
Son Domates (Bora AŞIK); Düşlerin İzinde adlı spekülatif kurgu öykü seçkisindeki Hasat adlı bilimkurgu öyküsünü beğendiğim Aşık, uzun aradan sonra yeniden bir öykü seçkisinde yer almasına çok sevindim. Kalem, dersine çalışarak öykü seçkisinin adına yaraşacak türde öyküyle yer aldı. Ümidim bu ailenin kalıcı üyelerinden biri olur. Öyküye dönersek kişioğlu her ne kadar teknolojiyle ve betonla doğayı katletsek de cansız olarak gördüğü doğanın verdiği nimete muhtaç olduğunun farkına varsalar da kölesi olduğu düzenin kısıtlayıcılığından dolayı bunu özlerine kabul ettirmekte zorlanıyor. Ey Tanrı! Son kızanakla özlerini yarı tanrı gören yöneticilerin acizliğini bizlere gösterdiğin için sana ne kadar şükretsek azdır.
Kıpırtısız: Ay Güvercini (Çizgi Roman) (Kenan BÖĞÜRCÜ); Öncelikle çizgi romanın renkli olmasını yeğlerdim çünkü kara-ak tüsler yoğunlukta olduğu için kişilerin gözlerini yoruyor. Ümidim bir sonraki seçkide renkli çizgi roman yapılır. Çizgi romana dönersek Türkçe'nin bilimkurgu dili olduğunu görünce çok duygulandım. Uzay terimlerinin Türkçe'sini görünce dilimizin her türde var olacağını bir kez daha gösterdi. Özellikle Astronot sözü için Gökseven önermesini çok beğendim. İlk kez de çizgi roman okumayı denedim ve çizgi romanda ne anlatıldığını bir çırpıda anladım.
Zamanla Geçmez (Batuhan POZUT); Aslında bu öyküde sanayileşme ve kentleşme hızından dolayı yaşadığı zamanı beğenmeyen kişilerin bir kaçış imkanı olmasını dilediğini öğreniyoruz. Aşk konusunda Navi Cevdet gibi ayakları sağlam yere basmasa da aslında hangi gönül limanına demir attığımızı bilmeden boşa geçirdiğimiz yılların pişmanlığı yüzümüze günden güne vurulurken iki seçenek arasındaki kararsızlığımızı anlatıyor. Ya aşk yada sadakat? Bazen sevmek yetmiyor çünkü karakter, sevginin önüne geçiyor. Öyküye dönersek Mithat, sadakatı seçerek Aris'e dönerken en heyecanlı yerinde öykü bitiyor.
Yeni Kaos (Polat ONAT); Türk Bilimkurgu Edebiyatı'nın gelecek vaat eden isimlerinden biri olan kalem, bu öyküyle seçkiye başarılı bir şekilde giriş yaptı. Öyküde polisiye ögesi olarak Kaos Önleyen Merkezi'nin çalışanlarının beyinlerine takılan implant (bu obje yerine elektronik lens yeğlerdim) sayesinde onlara geçmişi değiştiren olayların öne geçmesine vesile oluyorlar. Burada Uğur Mumcu'nun hayatını değiştiren otobüse binmesini engelleyen karakterle kalem hakkında olumlu yada olumsuz bir fikir beyan edebiliriz ama kimsenin günahına girmemek için iyimser bir şekilde ederinden değer bir not verdim.
Boyutlar Arasında (Mustafa Ali TARGAÇ); Görünmez yaratığın adı ve geldiği gezegenin adından bahsedilmediği için bu öykü, yerli bilimkurgu öyküsü olarak kabul edilir. Kişiler ummadığı anda özüne uzatılan ele nankörlük ediyor. Öyle bir görünmez yaratık gelip bana boyutlar arasında geçiş yapma hakkı verilse o yeşil ormanda kalmayı yeğlerim çünkü öz boyutumda boğulmaktansa tarihi sıfırdan yaşarım. Kişioğlu nankör ve başkaldıran olduğu için özüne sunulan ikramı sormadan o anı olduğu gibi yorumlayarak öz boyutuna geçerse canından olur. Yaşamdaki sınavlar böyledir. Bize sunulan seçenekleri sormadan öz mantığımıza göre uygun olanı düşünmeden seçeriz.
Dünya'nın Gölgesinde (İsmail ŞAHİN); Dünya ile Ay arasında kurulan İstasyon 3 transfer geçidinde yaşanan olayda aslında yerimize gelecek kişiyi küçümsemeyelim çünkü o kişinin iyiliği sana dokunabilir. Yerimiz değiştirildiğinde soğukkanlı bir şekilde davranmalıyız ki sonucu öğrendiğimizde yüzümüzü kızartacak davranıştan kurtulmayalıyız. Soğukkanlı davranıldığında her şey yoluna girecek. Öykünün olumlu yönüne bakarsak ülkemizde yerli Atlantis veya Yıldız Geçidi yazılabileceğini hatta Türk'ün Uzayla İmtihanı saçma değil ayakları yere basan kurgularla yeniden yazılacağını görüyoruz. Kısmen beğenmemin nedeni heyecanın ve merak uyandırıcılığın limitleri düşüktü.
Cansız Mankenler (Meltem DAĞCI); Etkileyici ve ürperici öykünün eksik yanı hemen göze çarpıyor. Teknoloji harikası cansız mankenin ne işe yaradığına dair bir bilgi vermeden bir gerilim havası içinde kurgulanmış öyküde tasarımcı, özünü yaratıcı sezerek büyük bir böbürlenmenin içinde olduğunun farkına varmadığı için cansız mankenlerin aslında canlandığını yada fişlerinin prizde takılı olduğunu görmedi. Lamuş denilen yapay zeka mı yoksa mankurt (siborg) mu bilemediğim çırağın ustasına ihanetini görünce ağzım açık kaldı. Sonuçta bir romanın kesiti olduğumu fark ettim. Etkileyicilik ve ürpericilik, bilimkurgu öyküsü için yeterli olmadığını bildiğim için ederinden fazla değer vermedim. Geliştirmesi adında olumlu yönde geçer not verdim.
Kaplumbağanın Gözleri (Emine VİLDAN); Hipnoterapi ile hayvanların (kulaların) gözlerinde kaybolanları görmek hatta katili bulmada kullanılan bilen bir yöntemdir. Ayrıca doğaya verilen zararların onların gözleriyle görerek yanlışlarımızdan geri dönme imkanımız olabilir. Hipnoterapinin hem iyi hem kötü amaçlar için kullanabilinir. Tek temennimiz iyi yönde kullanılmasıdır. Bir de öyküde kaplumbağayı seçmelerinin nedeni ise kaplumbağalar en uzun ömürlü kuladır. Öyküye olumsuz eleştirim ise didaktik anlatım yerine olay öykücülüğüyle yazılsaydı hipnoterapi, akıllarımızda kalıcı bir şekilde kalabilirdi.
Madenci (YBKY 9.Kısa Öykü Yarışması İkincisi) (Gizem ÇETİN); Kahraman bakış açısıyla yazıldığı için karakterlerin adları belirtilmediği öyküde; beyini algılayan teknolojiyle ellerimizi kullanmadan beynimizle daha doğrusu düşünceyle çalışan bir işçi sınıfının distopik ortamda belli bir süre tatil günleri vardır. Burada bilgisayar veri madenciliği (dargancılığı) (ki madencilik ile bu teknoloji bağlantısını anlamadım. Bence en doğru beyinle bilgisayar veri işçiliği adı daha mantıklı geliyor.) Olumlu yönüne gelirsek kirlenen Dünya'da kardeşiyle tatil yapmak bence en güzel davranıştır. Kalemdeki kardeş sevgisini öyküyle bizlere geçirdi.
Beyaz Sayfa (Mustafa Semih ELİTOK); Bu öyküde gelecekte yeniden takas usulüyla alışveriş yapıldığı dönemde yönetim, halktan nitelikli bilgiler karşısında ürünler vererek ihtiyaçlarını gidermeye çalışıyor. Belli bir süreç sonra halk bu usulün yetersizliğini görüp yönetime karşı başkaldırmak yerine gizli saklı işler yapmaya çalışıyor. Böyle bir düzenin hakim olduğu dönemde yaşamak istemem çünkü takas edeceğim bilginin ne denli nitelikli olduğunu ve belli bir süre sonra onlara sunacağım konusunda aklım durur. Bu düzende yapılan resetleme işi yani hafıza silme işi, bu dönemde mahkumlara ve topluma zarar verenlere vereceğin en güzel cezadır. Böyle bir teknoloji olsa hemen bu ceza, Türk Ceza Kanunu'na girmelidir.
Teknik Destek (YBKY 10.Kısa Öykü Yarışması Birincisi) (Selahattin BAŞBOĞA); Öyküde işinden memnun olmayan karakter, işten atılmak için bahane ararken yanındaki adamın Orta Çağ Avrupa'nın Paralel evreninden getirdiği ölü sıçan, veba hastalığını başlatan olgu olarak okurlara sunmuş. Paralel evrenler olup olmadığı konusunda bir muamma vardır çünkü ortada ne bir iz ne de sinyal vardır. Batı bilimkurgu filmlerinden etkilediğimiz konulardan biridir paralel evrenler. Paralel evrenler konusuna inanmıyorum çünkü her kişinin hayatı bir tanedir. Bana da absürt bilimkurgu teması geliyor. Paralel evrenler varsayarak kalemimizin bu evrenlere yolculuğunu meslek edinen bir ulus olduğumuz gösteriyor.
Sapma (YBKY 10.Kısa Öykü Yarışması İkincisi) (İsmail ÇAKIR); Bu öyküde zaman yolculuğunu kullanarak belli zaman dilimlerindeki sıkıntıları gidermek için sıkıntı yaratacak kişileri öldürürken bir kurşun, gideceği yoldan saparak Satürn bir uydusuna çarparak o uyduyu paramparça ederek Satürn'un halkaları nasıl oluştuğuna mantıklı yaklaşmış kalem. Öyküdeki konseyin Dünyalı üyeleri bu durumu öğrenince o kurşunun Ay'ı paramparça ederek gezegenimizin etrafında halkalar oluşmasını gönülden istediler. Elbette ben de böyle bir şeyin olmasını isterim ama Tanrı, yaşam barındırdığı gezegenin uydusu Ay her ne kadar etkisiz eleman gibi görünse de bu gezegendeki dengeleri sağladığını unutmayalım.
Rüya Reklamları (Fazıl OKUTAN); Öykünde beğendiğim noktalar; kurgunun güzelliği, karakterlerin yerli olması yani gelecekte teknolojide iyi bir noktaya geldiğimizi inandırması ve merak uyandırıcılıktır. Beğenmediğim kısmı ise Düş bilitleri (reklamları) ve yapay düş teknolojisidir. Metafizik konusu olan tini görmediğimiz için tinin düş tünkürü tarafında gördüğü düşleri öykünme teknolojisi olanaksızdır. Gördüğüm düşleri kayıt altına imkanı kısmen mantıklı geliyor. Bu öyküde teknolojisi bana düşsel kurgu geldi.
Yapraklar Arasındaki Mucize (İrem SELEN); Homo Antecessor (Kişi öncüsü) ile Törüngey Ata (Homo Sapiens'in atası) arasında geçen ve uzun karanlık çağda kişiler ilkel davranmasının nedeni akıl ve iradeyi kullanmadıklarından dolayıdır. Bu zamanda geçen öyküde iki uzaylı yapraklar arasında saklanıp ritüel yapan kişiyi izliyorlar. Öyküyü okurken yüzünü güldüren bir sohbete tanık olacaksın. Bir de öyküde diyalog şeklinde yazıldığı için mini bir senaryo özelliğini taşıyorlar. Bu tür öykülerde ilkel kişiler; Törüngey Ata ve onun balaları olmadığına inanıyorum çünkü Törüngey Ata'dan önce kişilerin var olduğuna inanıyorum.
Sonsuzluğa Uzanmak (Serpil ÜLGER); Bilimkurgu ile düşsel kurgunun karışımında öyküde düşsel kurguyu, Grek ulamışından esinlenerek robotun (işgörücünün) bir denizkızı misali söylediği yırla dedektifi sonsuzluğa uzanması vaadiyle onu modern mankurtlaşmaya (siborglaşmaya) çağırıyor. Kişioğlu, bir şeyin etkisinde kalırsa akıl devredışı kalır. Ayrıca işgörücünün kişi gibi bir akıl iradesiyle konuşması öyküdeki bariz düşsel anlatımdır çünkü işgörücüler bizlerin yaptığı yapay zekalı teknoloji harikasıdır. Akıcı, sürükleyici ve merak uyandırıcılığıyla okurken hiç sıkılmadım. Bilimkurguda böyle saçma düşsel anlatımın olması bana gülünç geliyor. Japon İşi filmindeki düşsel imgeler daha mantıklı geliyor.
Emekli (Zeynep OKÇU); Bu öykü sayesinde bize cazip gelen Cyborg'un gerçek yüzünü gösteriyor. Günümüzde teknoloji harikaları öven öyküler hep okuduk. Bu öykü sayesinde ders verici bir şekilde teknoloji harikalarını detaylı araştırıp ondan sonra faydalanmalıyız. Günlük formatında yazıldığı için siborgun aşırı kullanımından dolayı oluşan bir köle sisteminde emekliliğin cazipliğini gözler önüne sererken aslında emekliliğin anlamı ölüm olduğunu öğreniyoruz. Didaktik anlatım öykülerde aşırıya kaçınmadan öykünün içinde yaydırılınca bize göz kamaştırıcı gelen siborgun modern zamanlarda teknoloji ile mankurtlaştırma politikası olduğunu görüyoruz. Sonuçta iş hayatımızda mesai saatlerimizin dışında fazla çalışmamayı ve teknoloji harikasını kullanırken bilinçli olmalıyız. Didaktik anlatımlı günlükler şeklinde yazılardan aslında pek haz etmem. Fakat konu itibariyle siborgun modern zamanda bir mankurtlaştırma sistemi olduğunu savunduğum ve bu tezi desteklediği için kısmen bende bir yer bulan ve bu sebeple kısmen sevdiğim bir hikaye oldu.
Uzay Tur Rehberi (Mehmet CANPOLAT); Kahraman bakış açısıyla bir adamın uzay tur rehberliğini seçmesine kadar geçen süreçte bahsederken balaların onun işini sevmesinde etken olduğunu dile getirmiş. Toplumun gözünde hilkat garibesi gibi görünsem de balaların saf yüreklerindeki sevgi, hilkat garibesi olmadığını ve güzel bir yüreğim olduğunu sezdiriyor. Bir de uzaya tur yapılırsa Plüton (Yaltırık) gezegenine gitmeyi çok istiyorum. Gece karanlığı olan buzul gezegeninde dolaşmayı çok istiyorum çünkü Yaltırık gezegeni bana hep gizemli geliyor. Bir gün uzay turları olursa bu düşüm gerçekleşir.
Çocukluğun Başlangıcı (Ayşe Gülay YILMAZER); Baba özlemi temalı öyküler ilgimi çekmiyor çünkü babama kırgınım ve kızgınım. Bu da zamanla geçecek bir durum değildir. Öyküye dönersek öykünün adı ile içeriği pek örtüşmüyor çünkü Mars'ta çalışan birinin Dünya'yı özlemesi ve orada doğduğunu dile getiriyor. Bir de Türkler, Mars'taki Solis Lacus demezler ya Güneş Gölü yada Mars Gözü derler. Solis Lacus, NASA tarafında verilen adlandırma olduğu için kalem bu konuda nesnel bilgiyi kullanmıştır. Mars Gözü deseydi etkili olurdu çünkü böyle şeyleri severiz. Her Türk kadını yaşamında bir kez olsun Kedi Gözü denilen bileklik yapmıştır.
Zamanın Ötesinden Gelen Haber (Ayşe Sıla UZUNSELVİ); Bir salgın yani distopya bilimkurgu öyküsünde ya koronavirüsün evrimleşip gezegenden tamamen silinmediği dönemde yada yeni bir salgın virüsünden (öyküde salgın hakkında detaylı bir anlatım olmadığı için aklıma koronavirüs geldi) kurtulmanın yolunu arayan doktorun teknoloji sayesinde Sihirli Okul Otobüsü çizgi dizisindeki gibi küçülme özelliği sayesinde salgına bulaşmayan kişinin bedenine girmeye karar verir. Burada alışagelen kültür yerine Avustronezya (Güney Adalar) ulusundan Kiribatiler'in Animizm kültüründen faydalanmasında sıkıntı yoktur çünkü değişik kültürler kullanıp küresel çaplı bilimkurgu öyküleri yazılabilir. Güney Adalar kültüründe düşlerin öneminde bahseder. Burada kişinin kuru inadının hazin sonunu öğreniyoruz.
YBKY ekibi periyodik olarak bilimkurgu öykü yarışmaları düzenliyor. Yarışmalarda dereceye giren öyküler o yılın öykü seçkisine dâhil ediliyor. Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2022’de dokuzuncu ve onuncu kısa öykü yarışmalarında ilk üçe giren öyküler var. Öyküleri seçerken hangi kıstasları baz aldıklarına anlam veremiyorum. Madem ki "yerli bilimkurgu" etiketini temsil ediyorlarsa o zaman kısa öykü yarışmalarında yerli bilimkurgu öyküsü niteliğindeki öyküleri seçmelidir. Okur olarak onların seçtiklerinin içinde en iyisini bariz bir şekilde rahatlıkla görüyoruz. Gizem Çetin'in "Madenci" adlı öyküsü, 9. YBKY Kısa Öykü Yarışması'nın birinciliğini hak ederdi bence çünkü yerli bilimkurgu öyküsü denilecek nitelikte bir öyküdür.
Beğenmediğim öyküleri yorumlamadığımı fark ettiniz. Savunduğum teze uygun olmadıkları için sadece genel bir yorum yapacağım. Öyküdeki kurgunun güzelliği, akıcılığı, sürükleyiciliği ve merak uyandırıcılığı ben de en önemli ölçüt olmadığını altını çizerek vurguluyorum. Ayrıca bazı öykülerde didaktik anlatım aşırılığı resmen göz yoruyor çünkü bilimkurgu öyküleri; aksiyon, macera, heyecan ve nefes kesen özellikler taşıdığı için didaktik anlatımı öykünün içine eşit bir şekilde dağıtılmalıdır. Sezai Özden'in emek vererek her öykü için çizdiği illüstrasyonlar sayesinde öykü gözümüzde canlandırmasına vesile oluyor. Kısmen beğendiğim ve Gönüllüler'in İhtilali yaşandığı öykü seçkisini okuyup okumamayı sizlere bırakıyorum. Nitelikli okur olarak eleştirilerimle yerli bilimkurgu eserleri bulmaya devam edeceğim. Seçkilerde öykü seçimi, yarışmada seçilen öyküler ve güttükleri vizyonlara gereken notu asıl veren biz nitelikli okurlarız. Yerli Bilimkurgu Yükseliyor Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2023'te görüşmek dileğiyle özlerinize çok iyi bakınız...
Hasat Zamanı (Muhittin Yağmur POLAT); Cengiz Aytmatov gibi Türk destanları ve efsanelerinde geçen uzaylı motifi kullanarak spekülatif kurgu tarzında yazılan öyküde ruhsal ve fiziksel betimlemelerle durum öykücülüğü kullanarak Akyıldız'dan gelen göğün bekçisi Asena'nın soyundan gelen Toygar'ın tatilini zehir eden kişilerin hazin sonu okuyarak öğreneceksin. Polat; Yerli Bilimkurgu Yükseliyor Bilimkurgu Öykü Seçkileri'nin gediklilerinden biri olduğu için her seçkide özünü geliştirmeye açıktır. Bu da bu öykü seçkisinde meyvesini aldı benden. Savunduğum üç özelliğe uygun olan bu spekülatif kurgu öyküye hak ettiği notu verdim.
Kadının Biri (Mehmet KARDAŞ); Bu öyküde aslında yaşamımızı kolaylaştıran anılar biriktiren çipin hem olumlu yanı hem de olumsuz yanını gösteriyor. Olumsuz yanı; çip, doğar doğarmaz takılması ve bu çip sayesinde anıları kayıt altında alınırken anne-evlat ilişkisi oluşmasına engel olması. Diğer yanda böyle bir teknoloji harikası kullanılırken daha dikkatli olunmalıdır ki çipin seni yavaş yavaş köleleştirmesinin önüne geçmelisin. Beğendiğim öykü olmasının nedeni hem yerli öykü hem de anne temalı olmasıdır. Ayrıca bu öyküden büyüklerimizin akşam çağrısından önce evde olma tenbihin ne denli önemli olduğunu öğrenirken diğer yandan büyüklerimizin de bizi sıkmamalıdır ki onunla iletişimimiz sağlıklı olmasıdır.
Zamansız (Aykut KOCA); Daha önce Gelişme Hedefleri adlı spekülatif kurgu öykü seçkisinde okuduğumda oldubittiye getirilen bir öyküydü. Şimdi ise anne ile oğul kavuşmuş olsalarda ikisinin yaptığı zamanda sıçramalar sayesinde geçmiş ve gelecekte kıyamet kopuyordu. Geçmiş ve gelecek aynı ırmakta aktığında bazen güzel günlere bazen de kıyamet kopmaya vesile oluyor. Anne teması olduğu için hatta etkileyici ve soluğumuz kesen yapısıyla ben de derin izinler bıraktı. Kalem, öykünün ilk haline yaptığım yorumu dikkate alarak öyküyü geliştirmiştir.
Anı Sanatçısı (Mehmet Ali KAYNAK); Tek solukta okurken sıkılmadığım öyküde; anıları kaydeden teknoloji (estelikkiç) sayesinde bir kişinin sıkıntısı giderildiği ve o estelikkiç sayesinde tüm ayrıntılarıyla anımsadığı esteliği ona çok sevdiği kız anımsattırdı. Böyle bir teknoloji günümüzde olsaydı hiç unutmadığım esteliklerimi kayıt altına alırdım ve onları tekrar izleyerek o günleri özlemle anardım. Yada aynı esteliği yaşayan kişinin benim hakkımdaki düşüncelerini film gibi izlerdim. Beş yıl önce yaşadığım estelikte tepkisizliğim eleştirilse de kişileri tanıdıkça iyi ki tepkisiz kalmışım. Yine olsa yine tepkisiz kalırdım ve içimden geldiği gibi hareket ederdim.
Metaverse Çıkışı (Özlem ERTAN); Betimlemeler ve iki farklı bakış açıların birleşimi öyküye ayrı bir renk katmıştır. Betimlemeler sayesinde özünü o öykünün içinde sezerken farklı bakışların sentezi sayesinde hem yeni teknoloji harikası olan Metaverse'in içinde olduğunu ve sana komut veren yapay zekanın varlığını iliklerine kadar yaşayacaksın. Ayrıca toplumumuz, yeni çıkan teknoloji harikasına o kadar tiryaki oluyor ki çevrenizdeki olağan durumları ve zamanın nasıl geçtiğini görmeyecek hale geliyor. Bu sayesinde ihmal etmelerin artışı toplumun düzenini baltalıyor. Ertan'ın ilk kez bilimkurgu öyküsü okuyorum. Korku gerilimin başarılı kalemi; bu türe başarılı bir şekilde giriş yapmış.
Yüzyılın En İyi Yatırımı (Murat Kaya BEŞİROĞLU); Paralel evrende ekonomist ve kamburlu ikizimin yaşamını okurken yüzümü gülümsetti. Beşiroğlu gerçekten beni iyi analiz etmiş. Kedi ve kız çocuğu severim. Ne bilim bir de erkek evladım olsaydı fena olmazdı. Ayrıca ekonomiye daha doğrusu bilmediğim konulara yatırım yapmam. Öyküye dönersek harika bir kurgu olmuş. Sanki bir romanın pilot bölümü okuduğum sezisine kapıldım. Yani imrendiğim bir yaşamı okumak yerine göz önünde karesine karesine canlandığını sezdim. Ekonomiye ilgim fazla olmadığı için upuzun yorum yazamadım. Küresel çaplı bilimkurgu öyküsü en beğendiğim öykülerden biri oldu.
İnce Hesap (Emre BOZKUŞ); Tayfun Güneyer'in veliahtı denecek şekilde Türk'ün Uzayla İmtihanı dizisinin devamı yazacak şekilde başarıyla Yerli Bilimkurgu Yükseliyor ailesine dahil olduğunu tebrik ediyorum. Bu öyküde Mars yada onun uydularından birinde kurulan sera lokasyonda geçen Türk mizahi anlayışını bilimkurgu öğeleriyle ilmik ilmik nakış işleyerek kurgulanmıştır. Ayrıca okurken de hiç sıkılmadım. İn cin top oynamadığı bir gezegende yada uyduda geçen Türk izleri yüzümü güldürdü ve gururlandırdı. Bu öykünün en kısa zamanda uzun öykü olarak edebiyat vitrininde görmek isterim. Ayrıca Burak Katipoğlu gibi öykünün adı ve içeriği örtüştüremediği gözümden hiç kaçmadı. Emre ile Burak gelecekte çok iyi kafadarlar olacağı ortadadır. Demedi demeyiniz...
Son Domates (Bora AŞIK); Düşlerin İzinde adlı spekülatif kurgu öykü seçkisindeki Hasat adlı bilimkurgu öyküsünü beğendiğim Aşık, uzun aradan sonra yeniden bir öykü seçkisinde yer almasına çok sevindim. Kalem, dersine çalışarak öykü seçkisinin adına yaraşacak türde öyküyle yer aldı. Ümidim bu ailenin kalıcı üyelerinden biri olur. Öyküye dönersek kişioğlu her ne kadar teknolojiyle ve betonla doğayı katletsek de cansız olarak gördüğü doğanın verdiği nimete muhtaç olduğunun farkına varsalar da kölesi olduğu düzenin kısıtlayıcılığından dolayı bunu özlerine kabul ettirmekte zorlanıyor. Ey Tanrı! Son kızanakla özlerini yarı tanrı gören yöneticilerin acizliğini bizlere gösterdiğin için sana ne kadar şükretsek azdır.
Kıpırtısız: Ay Güvercini (Çizgi Roman) (Kenan BÖĞÜRCÜ); Öncelikle çizgi romanın renkli olmasını yeğlerdim çünkü kara-ak tüsler yoğunlukta olduğu için kişilerin gözlerini yoruyor. Ümidim bir sonraki seçkide renkli çizgi roman yapılır. Çizgi romana dönersek Türkçe'nin bilimkurgu dili olduğunu görünce çok duygulandım. Uzay terimlerinin Türkçe'sini görünce dilimizin her türde var olacağını bir kez daha gösterdi. Özellikle Astronot sözü için Gökseven önermesini çok beğendim. İlk kez de çizgi roman okumayı denedim ve çizgi romanda ne anlatıldığını bir çırpıda anladım.
Zamanla Geçmez (Batuhan POZUT); Aslında bu öyküde sanayileşme ve kentleşme hızından dolayı yaşadığı zamanı beğenmeyen kişilerin bir kaçış imkanı olmasını dilediğini öğreniyoruz. Aşk konusunda Navi Cevdet gibi ayakları sağlam yere basmasa da aslında hangi gönül limanına demir attığımızı bilmeden boşa geçirdiğimiz yılların pişmanlığı yüzümüze günden güne vurulurken iki seçenek arasındaki kararsızlığımızı anlatıyor. Ya aşk yada sadakat? Bazen sevmek yetmiyor çünkü karakter, sevginin önüne geçiyor. Öyküye dönersek Mithat, sadakatı seçerek Aris'e dönerken en heyecanlı yerinde öykü bitiyor.
Yeni Kaos (Polat ONAT); Türk Bilimkurgu Edebiyatı'nın gelecek vaat eden isimlerinden biri olan kalem, bu öyküyle seçkiye başarılı bir şekilde giriş yaptı. Öyküde polisiye ögesi olarak Kaos Önleyen Merkezi'nin çalışanlarının beyinlerine takılan implant (bu obje yerine elektronik lens yeğlerdim) sayesinde onlara geçmişi değiştiren olayların öne geçmesine vesile oluyorlar. Burada Uğur Mumcu'nun hayatını değiştiren otobüse binmesini engelleyen karakterle kalem hakkında olumlu yada olumsuz bir fikir beyan edebiliriz ama kimsenin günahına girmemek için iyimser bir şekilde ederinden değer bir not verdim.
Boyutlar Arasında (Mustafa Ali TARGAÇ); Görünmez yaratığın adı ve geldiği gezegenin adından bahsedilmediği için bu öykü, yerli bilimkurgu öyküsü olarak kabul edilir. Kişiler ummadığı anda özüne uzatılan ele nankörlük ediyor. Öyle bir görünmez yaratık gelip bana boyutlar arasında geçiş yapma hakkı verilse o yeşil ormanda kalmayı yeğlerim çünkü öz boyutumda boğulmaktansa tarihi sıfırdan yaşarım. Kişioğlu nankör ve başkaldıran olduğu için özüne sunulan ikramı sormadan o anı olduğu gibi yorumlayarak öz boyutuna geçerse canından olur. Yaşamdaki sınavlar böyledir. Bize sunulan seçenekleri sormadan öz mantığımıza göre uygun olanı düşünmeden seçeriz.
Dünya'nın Gölgesinde (İsmail ŞAHİN); Dünya ile Ay arasında kurulan İstasyon 3 transfer geçidinde yaşanan olayda aslında yerimize gelecek kişiyi küçümsemeyelim çünkü o kişinin iyiliği sana dokunabilir. Yerimiz değiştirildiğinde soğukkanlı bir şekilde davranmalıyız ki sonucu öğrendiğimizde yüzümüzü kızartacak davranıştan kurtulmayalıyız. Soğukkanlı davranıldığında her şey yoluna girecek. Öykünün olumlu yönüne bakarsak ülkemizde yerli Atlantis veya Yıldız Geçidi yazılabileceğini hatta Türk'ün Uzayla İmtihanı saçma değil ayakları yere basan kurgularla yeniden yazılacağını görüyoruz. Kısmen beğenmemin nedeni heyecanın ve merak uyandırıcılığın limitleri düşüktü.
Cansız Mankenler (Meltem DAĞCI); Etkileyici ve ürperici öykünün eksik yanı hemen göze çarpıyor. Teknoloji harikası cansız mankenin ne işe yaradığına dair bir bilgi vermeden bir gerilim havası içinde kurgulanmış öyküde tasarımcı, özünü yaratıcı sezerek büyük bir böbürlenmenin içinde olduğunun farkına varmadığı için cansız mankenlerin aslında canlandığını yada fişlerinin prizde takılı olduğunu görmedi. Lamuş denilen yapay zeka mı yoksa mankurt (siborg) mu bilemediğim çırağın ustasına ihanetini görünce ağzım açık kaldı. Sonuçta bir romanın kesiti olduğumu fark ettim. Etkileyicilik ve ürpericilik, bilimkurgu öyküsü için yeterli olmadığını bildiğim için ederinden fazla değer vermedim. Geliştirmesi adında olumlu yönde geçer not verdim.
Kaplumbağanın Gözleri (Emine VİLDAN); Hipnoterapi ile hayvanların (kulaların) gözlerinde kaybolanları görmek hatta katili bulmada kullanılan bilen bir yöntemdir. Ayrıca doğaya verilen zararların onların gözleriyle görerek yanlışlarımızdan geri dönme imkanımız olabilir. Hipnoterapinin hem iyi hem kötü amaçlar için kullanabilinir. Tek temennimiz iyi yönde kullanılmasıdır. Bir de öyküde kaplumbağayı seçmelerinin nedeni ise kaplumbağalar en uzun ömürlü kuladır. Öyküye olumsuz eleştirim ise didaktik anlatım yerine olay öykücülüğüyle yazılsaydı hipnoterapi, akıllarımızda kalıcı bir şekilde kalabilirdi.
Madenci (YBKY 9.Kısa Öykü Yarışması İkincisi) (Gizem ÇETİN); Kahraman bakış açısıyla yazıldığı için karakterlerin adları belirtilmediği öyküde; beyini algılayan teknolojiyle ellerimizi kullanmadan beynimizle daha doğrusu düşünceyle çalışan bir işçi sınıfının distopik ortamda belli bir süre tatil günleri vardır. Burada bilgisayar veri madenciliği (dargancılığı) (ki madencilik ile bu teknoloji bağlantısını anlamadım. Bence en doğru beyinle bilgisayar veri işçiliği adı daha mantıklı geliyor.) Olumlu yönüne gelirsek kirlenen Dünya'da kardeşiyle tatil yapmak bence en güzel davranıştır. Kalemdeki kardeş sevgisini öyküyle bizlere geçirdi.
Beyaz Sayfa (Mustafa Semih ELİTOK); Bu öyküde gelecekte yeniden takas usulüyla alışveriş yapıldığı dönemde yönetim, halktan nitelikli bilgiler karşısında ürünler vererek ihtiyaçlarını gidermeye çalışıyor. Belli bir süreç sonra halk bu usulün yetersizliğini görüp yönetime karşı başkaldırmak yerine gizli saklı işler yapmaya çalışıyor. Böyle bir düzenin hakim olduğu dönemde yaşamak istemem çünkü takas edeceğim bilginin ne denli nitelikli olduğunu ve belli bir süre sonra onlara sunacağım konusunda aklım durur. Bu düzende yapılan resetleme işi yani hafıza silme işi, bu dönemde mahkumlara ve topluma zarar verenlere vereceğin en güzel cezadır. Böyle bir teknoloji olsa hemen bu ceza, Türk Ceza Kanunu'na girmelidir.
Teknik Destek (YBKY 10.Kısa Öykü Yarışması Birincisi) (Selahattin BAŞBOĞA); Öyküde işinden memnun olmayan karakter, işten atılmak için bahane ararken yanındaki adamın Orta Çağ Avrupa'nın Paralel evreninden getirdiği ölü sıçan, veba hastalığını başlatan olgu olarak okurlara sunmuş. Paralel evrenler olup olmadığı konusunda bir muamma vardır çünkü ortada ne bir iz ne de sinyal vardır. Batı bilimkurgu filmlerinden etkilediğimiz konulardan biridir paralel evrenler. Paralel evrenler konusuna inanmıyorum çünkü her kişinin hayatı bir tanedir. Bana da absürt bilimkurgu teması geliyor. Paralel evrenler varsayarak kalemimizin bu evrenlere yolculuğunu meslek edinen bir ulus olduğumuz gösteriyor.
Sapma (YBKY 10.Kısa Öykü Yarışması İkincisi) (İsmail ÇAKIR); Bu öyküde zaman yolculuğunu kullanarak belli zaman dilimlerindeki sıkıntıları gidermek için sıkıntı yaratacak kişileri öldürürken bir kurşun, gideceği yoldan saparak Satürn bir uydusuna çarparak o uyduyu paramparça ederek Satürn'un halkaları nasıl oluştuğuna mantıklı yaklaşmış kalem. Öyküdeki konseyin Dünyalı üyeleri bu durumu öğrenince o kurşunun Ay'ı paramparça ederek gezegenimizin etrafında halkalar oluşmasını gönülden istediler. Elbette ben de böyle bir şeyin olmasını isterim ama Tanrı, yaşam barındırdığı gezegenin uydusu Ay her ne kadar etkisiz eleman gibi görünse de bu gezegendeki dengeleri sağladığını unutmayalım.
Rüya Reklamları (Fazıl OKUTAN); Öykünde beğendiğim noktalar; kurgunun güzelliği, karakterlerin yerli olması yani gelecekte teknolojide iyi bir noktaya geldiğimizi inandırması ve merak uyandırıcılıktır. Beğenmediğim kısmı ise Düş bilitleri (reklamları) ve yapay düş teknolojisidir. Metafizik konusu olan tini görmediğimiz için tinin düş tünkürü tarafında gördüğü düşleri öykünme teknolojisi olanaksızdır. Gördüğüm düşleri kayıt altına imkanı kısmen mantıklı geliyor. Bu öyküde teknolojisi bana düşsel kurgu geldi.
Yapraklar Arasındaki Mucize (İrem SELEN); Homo Antecessor (Kişi öncüsü) ile Törüngey Ata (Homo Sapiens'in atası) arasında geçen ve uzun karanlık çağda kişiler ilkel davranmasının nedeni akıl ve iradeyi kullanmadıklarından dolayıdır. Bu zamanda geçen öyküde iki uzaylı yapraklar arasında saklanıp ritüel yapan kişiyi izliyorlar. Öyküyü okurken yüzünü güldüren bir sohbete tanık olacaksın. Bir de öyküde diyalog şeklinde yazıldığı için mini bir senaryo özelliğini taşıyorlar. Bu tür öykülerde ilkel kişiler; Törüngey Ata ve onun balaları olmadığına inanıyorum çünkü Törüngey Ata'dan önce kişilerin var olduğuna inanıyorum.
Sonsuzluğa Uzanmak (Serpil ÜLGER); Bilimkurgu ile düşsel kurgunun karışımında öyküde düşsel kurguyu, Grek ulamışından esinlenerek robotun (işgörücünün) bir denizkızı misali söylediği yırla dedektifi sonsuzluğa uzanması vaadiyle onu modern mankurtlaşmaya (siborglaşmaya) çağırıyor. Kişioğlu, bir şeyin etkisinde kalırsa akıl devredışı kalır. Ayrıca işgörücünün kişi gibi bir akıl iradesiyle konuşması öyküdeki bariz düşsel anlatımdır çünkü işgörücüler bizlerin yaptığı yapay zekalı teknoloji harikasıdır. Akıcı, sürükleyici ve merak uyandırıcılığıyla okurken hiç sıkılmadım. Bilimkurguda böyle saçma düşsel anlatımın olması bana gülünç geliyor. Japon İşi filmindeki düşsel imgeler daha mantıklı geliyor.
Emekli (Zeynep OKÇU); Bu öykü sayesinde bize cazip gelen Cyborg'un gerçek yüzünü gösteriyor. Günümüzde teknoloji harikaları öven öyküler hep okuduk. Bu öykü sayesinde ders verici bir şekilde teknoloji harikalarını detaylı araştırıp ondan sonra faydalanmalıyız. Günlük formatında yazıldığı için siborgun aşırı kullanımından dolayı oluşan bir köle sisteminde emekliliğin cazipliğini gözler önüne sererken aslında emekliliğin anlamı ölüm olduğunu öğreniyoruz. Didaktik anlatım öykülerde aşırıya kaçınmadan öykünün içinde yaydırılınca bize göz kamaştırıcı gelen siborgun modern zamanlarda teknoloji ile mankurtlaştırma politikası olduğunu görüyoruz. Sonuçta iş hayatımızda mesai saatlerimizin dışında fazla çalışmamayı ve teknoloji harikasını kullanırken bilinçli olmalıyız. Didaktik anlatımlı günlükler şeklinde yazılardan aslında pek haz etmem. Fakat konu itibariyle siborgun modern zamanda bir mankurtlaştırma sistemi olduğunu savunduğum ve bu tezi desteklediği için kısmen bende bir yer bulan ve bu sebeple kısmen sevdiğim bir hikaye oldu.
Uzay Tur Rehberi (Mehmet CANPOLAT); Kahraman bakış açısıyla bir adamın uzay tur rehberliğini seçmesine kadar geçen süreçte bahsederken balaların onun işini sevmesinde etken olduğunu dile getirmiş. Toplumun gözünde hilkat garibesi gibi görünsem de balaların saf yüreklerindeki sevgi, hilkat garibesi olmadığını ve güzel bir yüreğim olduğunu sezdiriyor. Bir de uzaya tur yapılırsa Plüton (Yaltırık) gezegenine gitmeyi çok istiyorum. Gece karanlığı olan buzul gezegeninde dolaşmayı çok istiyorum çünkü Yaltırık gezegeni bana hep gizemli geliyor. Bir gün uzay turları olursa bu düşüm gerçekleşir.
Çocukluğun Başlangıcı (Ayşe Gülay YILMAZER); Baba özlemi temalı öyküler ilgimi çekmiyor çünkü babama kırgınım ve kızgınım. Bu da zamanla geçecek bir durum değildir. Öyküye dönersek öykünün adı ile içeriği pek örtüşmüyor çünkü Mars'ta çalışan birinin Dünya'yı özlemesi ve orada doğduğunu dile getiriyor. Bir de Türkler, Mars'taki Solis Lacus demezler ya Güneş Gölü yada Mars Gözü derler. Solis Lacus, NASA tarafında verilen adlandırma olduğu için kalem bu konuda nesnel bilgiyi kullanmıştır. Mars Gözü deseydi etkili olurdu çünkü böyle şeyleri severiz. Her Türk kadını yaşamında bir kez olsun Kedi Gözü denilen bileklik yapmıştır.
Zamanın Ötesinden Gelen Haber (Ayşe Sıla UZUNSELVİ); Bir salgın yani distopya bilimkurgu öyküsünde ya koronavirüsün evrimleşip gezegenden tamamen silinmediği dönemde yada yeni bir salgın virüsünden (öyküde salgın hakkında detaylı bir anlatım olmadığı için aklıma koronavirüs geldi) kurtulmanın yolunu arayan doktorun teknoloji sayesinde Sihirli Okul Otobüsü çizgi dizisindeki gibi küçülme özelliği sayesinde salgına bulaşmayan kişinin bedenine girmeye karar verir. Burada alışagelen kültür yerine Avustronezya (Güney Adalar) ulusundan Kiribatiler'in Animizm kültüründen faydalanmasında sıkıntı yoktur çünkü değişik kültürler kullanıp küresel çaplı bilimkurgu öyküleri yazılabilir. Güney Adalar kültüründe düşlerin öneminde bahseder. Burada kişinin kuru inadının hazin sonunu öğreniyoruz.
YBKY ekibi periyodik olarak bilimkurgu öykü yarışmaları düzenliyor. Yarışmalarda dereceye giren öyküler o yılın öykü seçkisine dâhil ediliyor. Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2022’de dokuzuncu ve onuncu kısa öykü yarışmalarında ilk üçe giren öyküler var. Öyküleri seçerken hangi kıstasları baz aldıklarına anlam veremiyorum. Madem ki "yerli bilimkurgu" etiketini temsil ediyorlarsa o zaman kısa öykü yarışmalarında yerli bilimkurgu öyküsü niteliğindeki öyküleri seçmelidir. Okur olarak onların seçtiklerinin içinde en iyisini bariz bir şekilde rahatlıkla görüyoruz. Gizem Çetin'in "Madenci" adlı öyküsü, 9. YBKY Kısa Öykü Yarışması'nın birinciliğini hak ederdi bence çünkü yerli bilimkurgu öyküsü denilecek nitelikte bir öyküdür.
Beğenmediğim öyküleri yorumlamadığımı fark ettiniz. Savunduğum teze uygun olmadıkları için sadece genel bir yorum yapacağım. Öyküdeki kurgunun güzelliği, akıcılığı, sürükleyiciliği ve merak uyandırıcılığı ben de en önemli ölçüt olmadığını altını çizerek vurguluyorum. Ayrıca bazı öykülerde didaktik anlatım aşırılığı resmen göz yoruyor çünkü bilimkurgu öyküleri; aksiyon, macera, heyecan ve nefes kesen özellikler taşıdığı için didaktik anlatımı öykünün içine eşit bir şekilde dağıtılmalıdır. Sezai Özden'in emek vererek her öykü için çizdiği illüstrasyonlar sayesinde öykü gözümüzde canlandırmasına vesile oluyor. Kısmen beğendiğim ve Gönüllüler'in İhtilali yaşandığı öykü seçkisini okuyup okumamayı sizlere bırakıyorum. Nitelikli okur olarak eleştirilerimle yerli bilimkurgu eserleri bulmaya devam edeceğim. Seçkilerde öykü seçimi, yarışmada seçilen öyküler ve güttükleri vizyonlara gereken notu asıl veren biz nitelikli okurlarız. Yerli Bilimkurgu Yükseliyor Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2023'te görüşmek dileğiyle özlerinize çok iyi bakınız...
March 9, 2023
Her Telden Doya Doya: Umutsuz Ev Robotlarından Evrenin Ritmik Şarkısına
Yerli Bilimkurgu Yükseliyor, 2018'den beri yerli bilimkurgu öyküleriyle bizleri buluşturduğu seçkiler yayınlamakta. Bu yılki öykü seçkisi de tıpkı öncekiler gibi oldukça zengin. 46 öykü, bir çizgi roman ve (önceki seçkilerden farklı olarak ilk kez) bir şiirden oluşan bu kitapta her telden öyküler bilimkurgunun birçok alt dalına uzanıyor.
Türk sinemasının emekçilerine ithaf edilen kitap, Utku Uluer'in Türkiye'de bilimkurgu sineması hakkındaki yazısıyla açılıyor. Türkiye'de bilimkurgu sinemasının hüzünlü bir tarihi var. 1950'lerde sinemamızda ilk bilimkurgu filmi çekilmesine rağmen uzun yıllar ciddi bir gelişim yok. Kayıp filmler, boşa giden emekler, ciddiye alınmayan ve dalga geçilen filmler, nihayet 70'lerden sonra bilimkurgu-komedi türüne sıkışarak da olsa çekilen birkaç film ve 2000'lerden sonra nihayet başarılı yapımların sinema tarihinde yer alması ama gidecek çok yolumuzun olması...
Öykülere gelince, neler neler yok ki? Hisse satan yapay zekâdan, boyutlar arasında geleceğini tercihleriyle belirleyen kahramanlara... Zaman dilimleri arasında fink atanlardan, zihni resetlenerek cezalandırılan kaçakçılara... Hipnozdan uyandıran notalardan seks robotu cinayetlerine...
Gelelim favorilerime. Beni en çok duygulandıran öykü Kaplumbağanın Gözleri oldu. İki buçuk sayfacık olmasına rağmen çarpıcı bir öyküydü.
Teknik Destek, doğal diliyle çok başarılı bir mizahi öyküydü. Okurken çok güldüm. Paralel evrenlere seyahat icat edilse bile insanların kaprisleri değişmiyor.
Metaverse Çıkışı da seçtiği anlatım tekniği ve olaylarla, iyi bir robot öyküsüydü. Asimov havası aldım.
Ayrıca bu yıl ilk kez benim de bir öyküm (Madenci) seçkide yer aldı. Bundan dolayı çok mutluyum.
Yazarlara, çizerlere, düzenleyenlere, emeği geçen herkese teşekkürler. Yıl bitmeden harika bir okuma deneyimi yaşamış oldum kitap sayesinde.
Yerli Bilimkurgu Yükseliyor, 2018'den beri yerli bilimkurgu öyküleriyle bizleri buluşturduğu seçkiler yayınlamakta. Bu yılki öykü seçkisi de tıpkı öncekiler gibi oldukça zengin. 46 öykü, bir çizgi roman ve (önceki seçkilerden farklı olarak ilk kez) bir şiirden oluşan bu kitapta her telden öyküler bilimkurgunun birçok alt dalına uzanıyor.
Türk sinemasının emekçilerine ithaf edilen kitap, Utku Uluer'in Türkiye'de bilimkurgu sineması hakkındaki yazısıyla açılıyor. Türkiye'de bilimkurgu sinemasının hüzünlü bir tarihi var. 1950'lerde sinemamızda ilk bilimkurgu filmi çekilmesine rağmen uzun yıllar ciddi bir gelişim yok. Kayıp filmler, boşa giden emekler, ciddiye alınmayan ve dalga geçilen filmler, nihayet 70'lerden sonra bilimkurgu-komedi türüne sıkışarak da olsa çekilen birkaç film ve 2000'lerden sonra nihayet başarılı yapımların sinema tarihinde yer alması ama gidecek çok yolumuzun olması...
Öykülere gelince, neler neler yok ki? Hisse satan yapay zekâdan, boyutlar arasında geleceğini tercihleriyle belirleyen kahramanlara... Zaman dilimleri arasında fink atanlardan, zihni resetlenerek cezalandırılan kaçakçılara... Hipnozdan uyandıran notalardan seks robotu cinayetlerine...
Gelelim favorilerime. Beni en çok duygulandıran öykü Kaplumbağanın Gözleri oldu. İki buçuk sayfacık olmasına rağmen çarpıcı bir öyküydü.
Teknik Destek, doğal diliyle çok başarılı bir mizahi öyküydü. Okurken çok güldüm. Paralel evrenlere seyahat icat edilse bile insanların kaprisleri değişmiyor.
Metaverse Çıkışı da seçtiği anlatım tekniği ve olaylarla, iyi bir robot öyküsüydü. Asimov havası aldım.
Ayrıca bu yıl ilk kez benim de bir öyküm (Madenci) seçkide yer aldı. Bundan dolayı çok mutluyum.
Yazarlara, çizerlere, düzenleyenlere, emeği geçen herkese teşekkürler. Yıl bitmeden harika bir okuma deneyimi yaşamış oldum kitap sayesinde.
June 20, 2023
Yerli Bilimkurgu Yükseliyor - Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2022
İçerisinde yer alan öykülerle ayrı ayrı dünyaların kapılarını aralıyorsunuz.
"Uzay Tur Rehberi" en sevdiğim öykü oldu.
Herkesin emeğine ve kalemine sağlık.
Sevcan Özge Kartal
İçerisinde yer alan öykülerle ayrı ayrı dünyaların kapılarını aralıyorsunuz.
"Uzay Tur Rehberi" en sevdiğim öykü oldu.
Herkesin emeğine ve kalemine sağlık.
Sevcan Özge Kartal
Displaying 1 - 3 of 3 reviews