Jump to ratings and reviews
Rate this book

Arraianos (Narrativa)

Rate this book
Dez relatos abren esa terra de ninguén que une Galicia e Portugal, e forman unha nova constelación ferriniá: Arraianos.

177 pages, Paperback

First published January 1, 1991

8 people are currently reading
131 people want to read

About the author

Xosé Luís Méndez Ferrín

51 books17 followers
É un político e escritor galego amplamente recoñecido como un dos referentes da literatura galega contemporánea; é membro da Real Academia Galega desde o 30 de setembro de 2000, da cal é presidente dende o 23 de xaneiro de 2010.

De neno viviu na casa materna na rúa da Reza de Ourense. O seu pai, Venancio Méndez Feijóo, era fillo dun comerciante de Vilanova dos Infantes; e a súa nai, María Ferrín Novoa, era filla do mestre e xornalista Ángel Ferrín Moreiras. Na cidade de Ourense fixo o primeiro curso de Bacharelato, e en 1949 trasladouse coa súa familia a Pontevedra, onde rematou os estudos de grao medio no Instituto da cidade. Nesa etapa foi tomando conciencia da realidade lingüística e cultural e do papel que o galeguismo de preguerra, coa silenciada figura de Castelao ao fondo, desempeñara na reconstrución nacional. Alí formouse na biblioteca de Andrés e Jesús Muruais, e publicou os seus primeiros textos na revista Litoral co pseudónimo de Laín Feixoo.

En 1955 a súa familia trasladouse a Vigo, e el foi estudar Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela. Alí tomou contacto co galeguismo cultural nucleado na Editorial Galaxia en torno á figura de Ramón Piñeiro, pero non tardou en reclamar unha nova articulación da oposición política ao franquismo e do propio nacionalismo, o que provocou a súa expulsión, xunto con outros mozos, do Consello da Mocedade. En 1956 foi primeiro premio de poesía nas Festas Minervais de Santiago. En 1957 foi vivir a Madrid e tres anos despois licenciouse en Filoloxía Románica. Nesta cidade mantivo estreito contacto cos focos galeguistas e de esquerda alí localizados. Así, en 1958, creouse o grupo Brais Pinto, constituído en torno á editorial do mesmo nome. En 1961 seguiu un curso de cultura inglesa na Universidade de Oxford, e entre 1963 e 1965 fixo diversas viaxes por Europa. Tras facer o servizo militar nas illas Canarias, entre 1962 e 1964 foi mestre no Colexio Fingoi de Lugo, até que en 1965 obtivo a Cátedra de Lingua e literatura Española do Instituto Santa Irene de Vigo instalándose finalmente nesa cidade.

Debido á súa actividade política foi procesado en tres ocasións -a última, cando xa estaban en vigor as institucións democráticas españolas-, sufrindo torturas e varios ingresos no cárcere.[Cómpre referencia] Durante a súa estancia no penal de El Dueso (Cantabria) escribiu Retorno a Tagen Ata e Antón e os inocentes.

Recentemente xubilou e retirouse do seu posto de profesor de literatura no Instituto Santa Irene. Tamén é columnista no xornal Faro de Vigo e dirixe a revista de pensamento crítico A Trabe de Ouro, que ten marcado de xeito notábel na última década o devir da nosa cultura coa difusión de problemas e investigacións sobre cuestións diversas con aproximacións interdisciplinares e baixo unha dupla perspectiva nacional e universal. Ferrín é membro da Real Academia Galega e Doutor Honoris Causa pola Universidade de Vigo. É Doutor en Filoloxía.

Xosé Luís Méndez Ferrín foi proposto ó Premio Nobel de Literatura pola Asociación de Escritores en Lingua Galega. Foi galardoado con moitos premios coma o Premio da Crítica, Premio da Crítica Española, Premio da Crítica de Galicia, Premio Losada Diéguez ou o Premio Eixo Atlántico. No 2008 recibiu o Premio Nacional de Literatura, que integra os Premios Nacionais da Cultura Galega.

Xa en 1958 formaba parte do grupo plástico-literario Brais Pinto, de tendencia nacionalista e moi influído pola estética beat. Nas súas viaxes por Francia e Inglaterra tomou contacto co marxismo, un feito transcendental para a súa biografía mais tamén para a evolución do nacionalismo galego na segunda metade do século XX. En sintonía con exiliados coma Luís Soto, Méndez Ferrín xulgou única saída posible para a Galicia contemporánea a fusión entre galeguismo radical e marxismo-leninismo, consonte os movementos de liberación nacional que triunfaban en Cuba, Vietnam ou Alxeria. Este proceso ideolóxico culminou, en 1964, na creación da Unión

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
30 (20%)
4 stars
55 (37%)
3 stars
41 (27%)
2 stars
17 (11%)
1 star
5 (3%)
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
Profile Image for Ana Cristina Lee.
767 reviews406 followers
January 7, 2025
Estos cuentos se centran en un espacio geográfico muy concreto, en una zona limítrofe entre Portugal y Galicia, así como en sus habitantes, los arraianos del título. Cada narración refleja un momento de su historia, desde la primera guerra carlista hasta los episodios lastimosos de la guerra civil y la posguerra.

En general tienen un tono realista pero al mismo tiempo incluyen elementos fantásticos de la tradición gallega. Hay algunos relatos de corte más gótico, que quizá son lo que más me han gustado, sobre todo el primero, Lobosandaus. Con un formato epistolar muy decimonónico, nos va informando de cómo un joven maestro llega a una aldea remota de nombre muy sugerente:

Mi querido tío: De acuerdo con sus instrucciones, me dispongo a ponerle al corriente de las particularidades de mi llegada a este término municipal de Nigueiroá y, más exactamente, al villar de Lobosandaus, donde radica tanto la capitalidad del concejo cuanto la escuela unitaria a la que accedí en propiedad gracias a la paternal protección y munificencia de Ud.

Pues yo con este principio ya me tiene ganada, y lo que sigue no decepciona. Hablando de los habitantes del pueblo, el protagonista, intrigado, le confía a su tío:

Tengo la impresión de que andan preocupados por cosas más hondas y más misteriosas que un simple, aunque sórdido, arrebato lésbico, si Ud. me permite la referencia humanística y la reiteración esdrújula.

En conjunto unos cuentos muy bien escritos, con toques originales y que nos hacen conocer mejor un territorio concreto.
Profile Image for Maria Lago.
486 reviews139 followers
March 12, 2019
Fantástica coleción, macabra e sorprendente. Os contos son moi diferentes entre sí, pero todos levan o selo Méndez Ferrín: xiros inesperados, emocións fortes, elementos sobrenaturais, política, lendas, costumes... Un dos meus libros de cabeceira en canto a relato curto: recoméndollo a todo o mundo que desfrute do terror e a intriga.
Profile Image for Alberto Martín de Hijas.
1,208 reviews55 followers
February 22, 2025
Una crónica de la historia de la frontera entre Galicia y Portugal a través de una serie de excelentes cuentos. Algunos tienden a lo fantástico y otros al realismo, pero todos construyen grandes atmósferas que enganchan al lector.
Profile Image for Víctor.
122 reviews82 followers
January 30, 2018
La Raya es el área geográfica próxima a la frontera entre España y Portugal, donde las poblaciones, aunque separadas políticamente, comparten historia, cultura y economía. A estas poblaciones se les llama rayanas.

Supongo que algo similar ocurre en muchas fronteras habitadas del mundo. Las divisiones políticas no siempre coinciden con las divisiones sociales y materiales.

Supe de Xosé Luís Méndez Ferrín poco antes de su presentación en Poetas Di(n)versos, el pasado noviembre, junto con el chileno Raúl Zurita. Debo decir que el recital esté último me impactó más profundamente, pero con quien me decanté en la lectura fue con Ferrín.

De igual manera, debo confesar mi sensación agridulce con su lectura. Lo agrio no tiene relación con la obra: yo quería leerlo en gallego, pero buscando el libro en Valencia, creí que, al mantener el título original, "Arraianos", también estaría en gallego. Pero resultó ser una traducción al castellano por Luisa Castro. No me quejo de la traducción, me lamento de la oportunidad perdida de leerla en su idioma original.

Pienso en Arraianos y pienso en Dubliners de Joyce, en lo que posiblemente tienen en común: las historias de las personas que viven en una determinada región. Ferrín lo hace en la frontera compartida por Galicia y Portugal, por ejemplo el famoso Coto Mixto, que por un momento de la historia fue territorio foral, independiente de ambos Estados, y sobre otras tierras sureñas de Ourense. Pero no solamente sus historias atraviesan dicha geografía, sino también el tiempo, la centuria que va desde la Primera Guerra Carlista hasta la Guerra Civil.

Otra gran diferencia es que, mientras Joyce usa el realismo naturalista, la obra de Ferrín se mueve en el realismo mágico de supersticiones casi medievales en la campiña galaica-portuguesa.

El cuento que más descolocó, que más me exigió como lector fue "Adosinda horrorizada". Su estilo literario, como dice el propio Ferrín, es de tipo apocalíptico. Sacude al lector expectante de otra historia similar a las anteriores, pero resulta una narración incesante, convulsa, llena de símbolos e imágenes, sin que exista una historia clara, sino apenas perceptible, de la que intentaré ahora hilvanar: Luísa Armesto, profesora de universidad, estudiaba un texto medieval sobre Adosina, reina consorte de Asturias y Mumadona, condesa de la región ahora arraiana. En su lectura, la profesora se vuelve protagonista, junto con las otras dos, para sumergirse en un aquelarre con una Bestia y El, un héroe con una lengua espada.
Profile Image for SSARA.
24 reviews
May 14, 2024
o relato de lobosandaus é do mellor q lín na miña vida... o misterio, a intriga acaba poseendo ao lector dun xeito fascinante... o resto do libro bufffff

valoro moito q se ambite nese lugar tan peculiar chamado a "raia seca" onde dúas culturas se mesturan para dar paso a unha terra ateigada de misterio
Profile Image for pauloisnotreal.
13 reviews
January 8, 2026
gustoume moito sobre todo como amosa a fala da Raia amais as historias enganchan malia que son bastante diferentes
Profile Image for Toni.
38 reviews18 followers
December 4, 2016
Una pequeña joya, una obra maestra por la capacidad de descubrir ambientes y personajes de la Galicia rural. Recuerda en parte a ese Cela de 'Mazurca para dos muertos' del que soy fan.
Profile Image for Antonio Ceté.
316 reviews54 followers
July 26, 2017
Obviamente, lo de historias ambientadas en la frontera hispanoportuguesa, bien. Esperaba algo más costumbrista, me ha sorprendido (para bien) lo fantástico. No me ha vuelto loco, pero bien agradable.
Profile Image for Ariberna.
352 reviews
November 27, 2018
Contos de interese que traen varios tipos de galego, lendas, etc.
Profile Image for LLibreZeta.
156 reviews
February 25, 2022
He leído la traducción al castellano.

Diez relatos sobre los arraianos, la gente que vive en La Raya, la frontera entre Galicia y Portugal. Concretamente en La Raya seca, todo el territorio que se ve desde el monte Penagache. Historias que transcurren en épocas diversas desde el carlismo hasta el franquismo con personajes extraños, curiosos, misteriosos… incluso aparecen algunas meigas si es que las hay. Algunos relatos son muy inquietantes y los finales sorprendentes, extraordinarios.

Arraianos se fundamenta básicamente en relatos orales, tradición muy arraigada y presente en la zona de La Raya. Historias contadas en forma de espiral donde el centro de esta espiral es el monte Penagache. Lo que sucede en esta zona es extraño, difuso, misterioso, mágico…se rige por otras lógicas, diferentes a la racionalista. Y es así como estos relatos deben interpretarse.

El autor Xosé Luís Méndez Ferrín es unos de los escritores más importantes del gallego y es principalmente poeta. Todas su obras están relacionadas entre sí, personajes, universos que aparecen y se comunican en diferentes relatos.

Me ha encanado descubrir un autor y un libro tan interesantes y tan desconocidos.
This entire review has been hidden because of spoilers.
505 reviews2 followers
December 10, 2022
Magnífico, así hay que reconocerlo. Maestría en la forma, relatos redondos, perfectos. Personajes entre lo mágico y lo hiperreal, incluso escatológico. Distintas épocas, distintos puntos de vista y narradores… desde una epístola a un interrogatorio en el que sólo conocemos las respuestas; una narradora que alterna con tercera persona a otra que alterna una visión medieval. Lugares reales que parecen imaginados (Lobosandaus…). Había cosas buenas en gallego, finalmente.
24 reviews
July 24, 2021
La literatura fantástica gallega es un género al que acudir con regularidad en busca de refresco y estímulo. De una abuela gallega mamó García Márquez el realismo mágico. Recientemente me entusiasme con El niño que comía lana, de Cristina Sánchez-Andrade, y el visionado de una entrevista de esta autora me llevó a Xosé Luis Méndez Ferrín. Como iba a pasar una semana de julio en Galicia, me compré este libro para completar la experiencial estival. Lamentablemente, el mundo de Méndez Ferrín es hermético y se resiste a que el lector entre en él. Salvo los relatos menos épicos y menos vestidos, cuesta disfrutar de la lectura. El estilo es soberbio, pero me he empapado más de geografía que de personajes e historias.
Profile Image for Adrián P..
4 reviews1 follower
June 21, 2025
Ferrín é Ferrín. Nomeado ao premio Nobel por un motivo. Se non tivesemos esa lousa sobre a literatura galega, fai tempo que habería ter sido galardoado.

Imaxinación, cultura popular e expresividade do país. Unha lectura imprescindíbel para o galeguismo moderno.
Profile Image for Xan.
Author 3 books95 followers
December 15, 2019
Os anos non pasan en balde, o que era novidoso nos 90 xa non sorprende trinta anos despois.
Profile Image for Manuel Gil.
337 reviews51 followers
September 4, 2021
Non o meu Ferrín favorito, aínda que ten algúns relatos marabillosos
Profile Image for Pexego.
77 reviews1 follower
February 20, 2022
Un libro de relatos incrible, que mestura fantasía con personaxes galegos e portugueses.
Profile Image for Iria.
30 reviews1 follower
July 28, 2025
Fíxoseme un pouco longo
Displaying 1 - 18 of 18 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.