Pallieter

by Felix Timmermans

Op een grote familiekermis wordt Pallieter verliefd op Marieke. Hij trouwt haar en wordt vader van een drieling. Wanneer hij verneemt dat er een spoorlijn wordt aangelegd door het stuk land waar hij zoveel van houdt, trekt hij de wijde, schone wereld in, lijk de vogels en de wind...

Genres: Fiction, Belgium, Classics, Roman, Dutch Literature, Literature, Belgian

170 pages, Paperback

First published January 1, 1916

About the author

Leopold Maximiliaan Felix Timmermans was een Vlaamse schrijver en dichter. Hij was de vader van Lia Timmermans.

Felix Timmermans in de Nederlandstalige Wikipedia

Felix Timmermans in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Felix Timmermans bij "Schrijversgewijs"


Leopold Maximiliaan Felix Timmermans was a Flemish writer and poet. He was the father of Lia Timmermans

Felix Timmermans in the English Wikipedia

Reviews

[Benny · Rating 4 out of 5]

“Zo gaat het altijd voort en altijd rond, het ene maakt plaats voor het ander, en staat ge daar nu met uw tien geboden in het haar of op uwe vinger te zuigen, de ‘waarom’ komt ge toch niet te weten.” (p.12)

Pallieter is een sappig boekske vol levenslust. Het is een uitbarsting van vreugde, een dolle ode aan het volle leven. Felix Timmermans schreef het na een periode vol donkere gedachten en diepe vertwijfeling. Maar van enig pessimisme zoals dat toen in de mode was, zelfs van de Grote Oorlog die nog volop woedt, is in de landelijke paradijslijkheid van Pallieter niets te merken.

Pallieter is een pastorale übermensch die kloek en vol in het leven staat. Het leven lacht hem toe “zo zot lak ’n hiet maagdeke” (p.13) en als hij zijn Marieke ziet, gaan zijn ogen open “lijk sauspannekes” (p.42). “Ge komt niks te keurt as vleugeltjes,” complementeert hij haar (p.44) en als ze bij hem blijft, is hij “blij gelijk ne merel in den uitkoom” (p.69).

Het leven in grote verbondenheid met de natuur is door en door goed. Pallieter leeft voor de volle honderd procent en doet dat dat op het ritme van de seizoenen en de katholieke feestdagen die daarmee gepaard gaan. In de herfst treuren de bomen als moeders om hun bladeren (p.146), de aarde bidt (p.166), de wereld ademt. Als de lente losbarst, zou Pallieter “een boom willen zijn om die volle davering van het ontwakend aardleven door zijn lijf te voelen gaan” (p.185). Hij kust de grond (p.199) en hoort het licht kraken (p.178).

“Wa veur nen uil kan er nog nor nen hemel verlangen als hem zo iet zie!” (p.111)

In Pallieter is er geen scheiding tussen mens en natuur. De mens is de natuur, de natuur is de mens. Het is het vertrekpunt van menig oergeloof, maar evengoed een lovenswaardig streven voor heden en toekomst. Pallieter zou een (verfrissend boertige) leider kunnen zijn voor onze milieubewegingen.

“Vaders zon bevrucht moeder aarde.” (p.58)

De natuurlijke verbondenheid van Pallieter staat in schril contrast met de kille en afstandelijke blik van de wetenschapper in wat misschien wel mijn lievelingspassage is:

“Terwijl hij daar bezig was kwam een magere, gele man voorbij, lezend in een dik boek. Hij was filosoof, theoloog, historicus en natuurvorser.
‘Och,’ riep Pallieter, die hem kende, ‘hoe kunde nij nog nor snie zuke van passeerde jaar, als de zon dor zo schoen te schijnen hangt!’
‘De zon gaat mij niet aan,’ zei de geleerde. ‘Ze schijnt altijd, ik zoek het wereldsysteem.’
‘Ge wilt ne scheet in e vogelkeveke gevange zette!” zei Pallieter, en kwaad ging de filosoof verder, lezend in zijn dik boek.” (p.30)

“Filosoof zijn is ni schrijve, mor is leve!” Zo luidt het even verder. Het zijn uitspraken als deze die mij als tiener zo aanspraken in dit boek. Ook bij deze herlezing als vijftiger, verwonderd over het tsjirpen en flierefluiten van allerlei ongewone vogels die in deze coronatijden plots opduiken in mijn bescheiden stadstuintje, zijn het vooral dergelijke gevleugelde woorden die me opvallen.

Dat, en hoe actueel het is. De natuurlijke orde der dingen, met de kronkelende Nete als symbool, wordt bedreigd. Zo is het ook nu nog. Op het einde van het boek vlucht Pallieter. Hij verlaat zijn verloren paradijs en trekt de wijde wereld in, maar hoe zit dat met ons? Naar welke planeet B kunnen wij nog vluchten?

Maar – de hamvraag – is Pallieter nog leesbaar “als roman”? Wel, dat hangt er een beetje vanaf.

De krolse en volkse schrijfstijl van Timmermans is smikkelen en smakkelen voor lezers die – zoals ik –vertrouwd zijn met de streek(taal), maar het schaamteloos inconsequent gehanteerde dialect vormt ongetwijfeld een vervelende hindernis voor anderen.

De belemmeringen zijn divers. Soms gaat het om een eenvoudige klankverschuiving, bijvoorbeeld: “hert” (hart), “mor” (maar), “kresse” (krijsen) en “asem” (adem). Soms gaat het om woorden die in het dialect totaal anders zijn, zoals “ievers” (ergens), “vroem” (nog eens), “frak” (jas), “klappe” (praten) en “klonen” (klompen). Begrijp je wat Marieke bedoelt ze het over “trijve” heeft?

Het boerenlandschap van Pallieter is inmiddels grotendeels verdwenen, dus ook de woordenschat die daarmee samenhangt. Weten we nog wat beemden zijn? Of kennen we dat alleen als naam van een café? En wie kent er nog een blijk? Velen allicht niet (meer). Aan de ene kant is dat jammer, aan de andere kant zit daar een groot deel van de charme van het boek natuurlijk.

Tenslotte is er de taalinventiviteit van Timmermans zelf die graag met woorden speelt en er niet voor terugdeinst om er af en toe wat bij te verzinnen. Die “ommiste koeien” in de wei vind ik heerlijk en wat te denken van dat fonteintje dat op zijn hoogste spoot en daarna “flitsperelend neerdripselde op de rug der rustige goudvissen” (p.43)?

In Pallieter hoor je echo’s van taalkunstenaars als Gezelle, maar het is er altijd wat minder ernstig, wat plezanter, en worden scheten gelaten.



Het is doodjammer dat ons Nederlands zo snel veroudert. Vergelijk dit met het Engels van Mary Shelleys Frankenstein, dat honderd jaar ouder maar niet half zo verouderd is. Bij ons dreigt een schat aan literatuur verloren te gaan. Zo zijn we keurig terug aanbeland bij het citaat waarmee ik deze recensie begon.

“Melk den dag!” (p.149)

illustraties van Felix Timmermans uit het boek zelf

[Markus · Rating 3 out of 5]

Pallieter
By Felix Timmermans

This novel is an extremely exuberant parody of country life in the Flemish Country, at a timeless time, could be yesterday or today or last century.
Pallieter is a naïve and happy character. He is a miller, supposed to grind wheat, to produce flour, and make bread.
But he never works. He spends his time in admiration of nature around.
The beauty of nature is the central theme of the book.
There are pages and pages of flowers, in all colours, the blue sky, golden sun, green grass, fruit trees, fishing parties, drinking parties, love affairs, weddings, religious events, cooking parties, and any excuse is good for throwing a feast of eating and drinking until they all fall under the table.
Reminds me of one of the famous Dutch paintings by Brueghel.
A demonstration of Epicurean Philosophy.

The author takes his vocabulary and imagination to an extreme length and level.
I never read anything like it before. This book may be exceptional, but I would not call it my favorite.

[Noella · Rating 3 out of 5]

Dit boek gaat over een jaar in het leven van Pallieter, een man uit het Kempense Lier, aan de Nethe. Wel een belangrijk jaar, want hij leert een meisje kennen, trouwt met haar en wordt vader van een drieling. Pallieter houdt heel erg van zijn streek en van de natuur, en als hij verneemt dat er werken gaan gebeuren om de loop van de Nethe te veranderen, kan hij dit moeilijk verdragen, en besluit om na de geboorte van zijn kind(eren) de wijde wereld in te trekken.
We volgen Pallieter dus gedurende een jaar doorheen alle seizoenen op het platteland. De natuur en het boerenwerk worden uitgebreid beschreven, alsook de feesten, kermissen, processies, en al wat in die tijd de hoogtepunten van het jaar waren.
Mooie beschrijvingen van het Kempische leven, in het Liers dialect.
Toch vind ik het boek wat overroepen, vooral voor de hedendaagse lezer.

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

Deliciously vitalist Flemish novel, set in an arcadian environment (the city of Lier and its surroundings), a world without discords.

[Katrien Verschueren · Rating 3 out of 5]

Pallieter huilt zo vaak bij het zien van het landschap rond de Nete en hij houdt van Lier, om op het einde van het verhaal te vertrekken uit Lier. Beetje paradoxaal dus!

[Jan · Rating 3 out of 5]

Starring en review will follow after my buddy-read has finished this book. JM 22 febr. 2025
Well, she has done so. Here it goes. JM 23 febr. 2025

Met Pallieter heeft Felix Timmermans in zijn gelijknamige roman uit 1916 een levenslustige jonge man op de wereld gezet. De genietingen van de natuur werken aanstekelijk op de lezer door. Het personage doet in de verte denken aan Tijl Uilenspiegel, maar vergeleken met diens schelmenstreken zijn die van Pallieter hoogstens ondeugend en kleinschaliger. Timmermans laat Pallieter zijn natuurlijke omgeving in detail observeren, alles geurt en kleurt dat het een lieve lust is. Som werd ik even moe van de zilverige en gouden overvloed van het vele schelle geschitter en het schrille geschetter. De omgeving van het Begijnhof in Lier krijgt een verbale schildering als ware het de Hof van Eden. Het Arcadië van Timmermans lijkt mij sterk geïdealiseerd. Over lust gesproken, van vrouwelijk schoon, inzonderheid zijn Marieke, is hij zeer gediend. Ook aan culturele aspecten schenkt de auteur aandacht. Het Pinksterfeest met processie en uitbundig feestmaal weet hij levendig te beschrijven. Ook een vliegtuig, toentertijd een enorme bijzonderheid, ondervindt concrete belangstelling van Pallieter. Verder valt mij het diep-religieuze besef van Pallieter op. “’t Kraakte in hem van geestelijken wellust.” En ook muziek laat hem niet onberoerd, getuige de prachtige scene, waarin de pastoor in de tuin van het Begijnenhof zijn cello bespeelt. Maar dan, door toedoen van mensen die met de mooie vallei van de rivier de Nete andere plannen heeft dan Pallieter aanstaan, trekt Pallieter met zijn gezin weg van huis en haard, de wereld in. In dit laatste element zit een impliciete aanklacht tegen de macht van al te opdringerige ontwikkelaarsaspiraties.
Iets over de genreaanduiding van het boek. Doorgaans wordt het een roman genoemd. Een roman kan eigenlijk vooral zo heten als sprake is van karakterontwikkeling van de hoofdpersoon. Daarvan is echter in dit geval geen sprake. Het gaat veeleer om een aaneenschakeling van taferelen. Aan het eind van het boek is Pallieter dezelfde zorgeloze jongeman als toen we hem aan het begin leerden kennen. Maar goed, ’t is een formalistisch detail, ik laat het bij deze opmerking.
Het taalgebruik is voor mij als Nederlander bepaald bijzonder. De dialogen staan in het dialect van Lier, terwijl de overige tekst rijkelijk is voorzien van een intussen goeddeels in onbruik geraakt of verouderd Vlaams. Het geeft aan het verhaal en de hoofdpersonen een authentiek karakter, die smeuïge tale. Ik heb eraan moeten wennen.
Kevin Absillis schreef met medewerking van Wendy Lemmens een zeer uitvoerig, informatief en genuanceerd nawoord en verantwoording. Die betreffen onder meer een analyse van de roman, de ontstaans- en drukgeschiedenis, de receptiegeschiedenis en controversiële standpunten van Timmermans.
Het was plezierig om dit boek in buddy-read te lezen, sterker nog, met een Vlaamse GR-vriendin die vertrouwd is met de beschreven landschappen en die mij daarvan ook visueel deelgenoot heeft gemaakt - voorwaar een mooi gebaar.

[SG · Rating 4 out of 5]

Een echo uit een lang vervlogen tijd, dit boek over de levensgenieter Pallieter vergt wel een serieuze inspanning van de lezer door het archaïsche taalgebruik en bijhorende spelling. Ergens gaat dit boek ook over afscheid nemen, afscheid van de wereld zoals Pallieter die kende, maar tegelijk ook over het grijpen van nieuwe kansen. Het is in se een lang gerekt lofdicht op de schoonheid van de natuur, waarbij de auteur geen details schuwt. Voor mij situeert dit zich rond de 3.5 sterren, maar de unieke plaats van dit werk in de vooroorlogse literatuur verdient die extra halve ster wat mij betreft.

[Nathan · Rating 2 out of 5]

Dat Pallieter de tand des tijds niet met succes doorstaan heeft, is het minste wat je ervan kunt zeggen. Je vindt hierin een substantieel plot noch conflict. De zoveelste beschrijving van de zon die de groene bomen verlicht en de dauwdruppels die de aarde bevruchten, gaat gauw vervelen. Voorts is er een merkwaardige tegenstelling tussen (geveinsde) vroomheid en platvloerse gedragingen. Die laatste zorgen wel voor een olijke sfeer. Pallieter is een klassieker, maar ook een curiosum dat je niet per se gelezen hoeft te hebben.

[Marlies · Rating 4 out of 5]

Ik vind het persoonlijk een zeer mooi boek. Het gaat over Pallieter, een Antwerpse boer die erg op de natuur gesteld is. Hij heeft respect voor alles wat leeft en ademt. Hij geniet van het leven en van de schone buitenlucht. Buiten is de plaats waar hij het liefst is. In het begin zou je denken dat hij enkel van de zon houd. Maar niets is minder waar. Ook regen en sneeuw geven hem een voldaan en gelukkig gevoel. Pallieter leeft voor de modderige velden en de Nethe die hij zo graag bevaart. Hij is de trotse eigenaar van de boerderij 'De Reinaert'. Hij wordt verliefd op een meisje van wie hij vind dat ze de natuur voorstelt. Zij is simpelweg de natuur. Ze is het petekind van zijn huishoudster Charlot genaamd. Charlot is een dikke vrouw die haar ouders nooit heeft gekend. Ze zorgt goed voor pallieter en is ook erg gelovig. Het meisje zelf heet Marieke. Hij leerde haar kennen op een feest in het Begijnhof, het kleine dorpje waar hij woont.Ze krijgen een drieling maar moeten verhuizen omdat men een treinspoor zal aanleggen in Pallieters geliefde landschap. Hij weigert te wonen waar de industrie de velden overneemt. Dus verhuizen ze allemaal, Pallieter met zijn vrouw en drie kinderen, maar ook Charlotte, de huishoudster.

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

"Lees, je zult lachen, maar ook diep ontroerd worden" - Rilke
Ja, daar kan ik me wel in vinden. Als je je volledig open stelt, zonder vooroordelen.
Vond het nawoord van Kevin Absillis ook zeer interessant.

[Danny Jacobs · Rating 4 out of 5]

Na lang twijfelen, me er toch aan gewaagd, en het me geen moment beklaagd. Pallieter is een streekroman van de Vlaamse schrijver en dichter Felix Timmermans, gepubliceerd in 1916. De roman is vernoemd naar zijn hoofdpersonage Pallieter, een levensgenieter die leeft onder het motto ‘pluk de dag’. Het boek vertelt het verhaal van de levenslustige Pallieter die met zijn huishoudster Charlot in het idyllische Lier woont. Dag in dag uit begeeft hij zich in de Netevallei waar hij zorgeloos geniet van het paradijselijke landschap.

Het boek viel niet goed bij de Katholieke kerk. Het Nederlandse episcopaat klopt aan in Rome en krijgt er gedaan dat ‘de lezing van Pallieter, door Felix Timmermans […] de katholieken verboden is’, hoewel de roman niet officieel op de kerkelijke Index komt. De bekendmaking hiervan verschijnt in drie Nederlandse kranten.
Het pauselijk verbod geldt natuurlijk in België, maar kardinaal Mercier, de aartsbisschop van Mechelen, beperkt zich tot de publicatie van de Latijnse tekst in de ‘vaktijdschriften’ van de bisdommen, zonder er verder ruchtbaarheid aan te geven.
Timmermans, die een en ander van zijn vrienden moet vernemen, is geschokt, maar het komt niet bij hem op zich te verzetten. Pallieter staat op een lijst van boeken, zo vertelt men hem, die de katholieken niet mogen lezen tot ze ‘verbeterd’ zijn.

Het ergste is dat Timmermans nadien bereid was om zijn boek te censureren. In 1922 verschijnt de elfde druk van Pallieter, die is aangepast. Pallieter ziet niet langer ‘de tepeltjes’ van de borsten van zijn vriendin Marieke; haar ‘boezemkens’ ‘waggelen’ niet meer en Pallieter drukt geen ‘mals en zeer dun gekleed lijf’ tegen zich aan. En een verwijzing naar de heidense god Pan wordt afgezwakt. Een scène waarin Pallieter een naakt Marieke achtervolgt en haar vervolgens meeneemt op zijn paard, is verdwenen. Andere wijzigingen zijn van nog verregaander onnozelheid – een paar volkse en grappige (maar niet ‘oneerbiedige’) omschrijvingen van God en de heiligen vervallen en Pallieter gaat een keer meer naar de mis. Pas in de jaren 1970 ontdoet men het boek van deze ‘verbeteringen’. Helaas, de oude uitgave die ik las uit de jaren ‘50 is gecensureerd.

Geniet ervan zou ik zeggen. Er bestaat overigens een heruitgave uit 2016 van Uitgeverij Polis.

[Casper Van Waesberghe · Rating 2 out of 5]

Een hopeloos verouderde roman die de zowel qua taalgebruik als qua omgang met vrouwen totaal overroepen is. Pallieter heeft niets meer te bieden dan eindeloze beschrijvingen van het Lierse natuurschoon, vaak in dialect dat eerder irriteert dan charmeert. Er is geen plot, nul, niets. Na 20, 30 pagina's aan landschapsbeschrijvingen is de inspiratie op en het leesgenot ook. Timmermans' uitvoerige stijl probeert wel, maar slaagt er niet in om dit aantrekkelijk te houden voor de volle lengte. Tegelijkertijd wordt er zo weinig inhoudelijk gezegd dat het je eigenlijk niet lukt om een voorstelling te maken van het Pallieterlandschap (terwijl dat toch hét hoofdthema van de roman is).

Enkele andere vreemde motieven stootten me ook meer af dan dat ze me aantrokken: Pallieter die continu spot met zijn zus Charlot haar religiositeit, terwijl Timmermans zelf zo katholiek als wat was en dat ook een belangrijk subthema is in de roman; het feit dat Marieke, de vrouw van Pallieter, zelf nog geen 10 zinnen zegt in het hele boek en er precies enkel is om verliefd te kijken naar hem en zijn kinderen te baren; en dat Charlot enkel geplaagd en dik genoemd wordt door Pallieter bij wijze van liefkozing. Niet strikt vrouwonvriendelijk, maar een o zo mannelijke blik die al snel begint te wringen.

Ik wil dit boekje heel graag in zijn context plaatsen, want ik kan me ergens voorstellen dat wat bladeren door een natuurminnezang in de volle oorlogstijd van 1916 een welgekome afleiding was. Tegelijk vind ik het moeilijk om me voor te stellen dat zelfs toen mensen hiervan in zijn volledigheid konden genieten.

Ik moet toegeven dat ik geprikkeld ben door het feit dat Timmermans drie nobelprijsnominaties op zak heeft. Misschien lees ik later nog Boerenpsalm of iets dergelijks, maar op dit moment heb ik er eventjes genoeg van. Walschap wist dit thema trouwens toch veel beter uit te werken met Houtekiet (helaas met veel meer vrouwonvriendelijkheid).

[Elweesk · Rating 4 out of 5]

Pallieter, de dagenmelker. Wat een ode aan de schoonheid van het zijn, het leven, de natuur. Ik las dit in Coronatijd en het gaf dit zoveel extra dimensie. Absolute aanrader.

[Matthias van Herel · Rating 5 out of 5]

We zouden allemaal een beetje meer Pallieter mogen zijn...

[Ülviyyə Tahir · Rating 5 out of 5]

Təsvirləri möhtəşəm əsər. Əsər haqqında mədhiyyə çoxdu, amma məndə elə bir hissiyyat var, sanki yatmazdan öncə meditasiya edirəm. Hə, bu əsər meditasiyadı. Onda təbiət, səma və hisslər diridi. Kaş bütün insanlar dünyanı, həyatı belə dolu-dolu hiss edə biləydilər. Son illər mən də Pallieterəm və misilsiz bir həzzdi. Bəlkə də buna görə əsər belə yaxın oldu.

[Vasha7 · Rating 2 out of 5]

Der Verfasser von Pallieter hat Meinungsverschiedenheiten mit der katholischen Kirche aus ähnlichen Gründen wie der Poet von Platero und ich , ist aber noch ein wenig direkter. Als Naturanbeter, interessiert sich Pallieter nur für die Teile der christlichen Religion, die in Beziehung mit Erde, Leben, Fruchtbarkeit, das Alltägliche, gebracht werden können. Er geht nie in die Kirche, sondern erlebt innig und ergriffen religiöse Gefühle in den Feldern und Wäldern. Für ihn ist Gott der, der Leben spendet, und wird durch seine Schöpfung geliebt. Dagegen muss die übliche Frömmigkeit kleinlich und stumpfsinnig erscheinen.

Am schärfsten schildert der Autor den Gegensatz zwischen eine Prozession, um ein Heiligenbild anzubeten, mit seinen schwachen, eitlen Teilnehmer, die lächerlichen Marienbildkram zurückbringen; und Pallieters gleichzeitiger Ritt, um seine Verlobte beim Baden zu erspähen, von dem er mit einem festen Hochzeitstermin zurückkehrt. Das nackte Mädel heißt übrigens Mariechen.

Wenn ich Schlüsse machen darf über die allgemeinen Meinungen des Autors (und ich glaube, ich darf es, da hier so viel Symbolisches steht), bemerke ich eine gewisse Abschwächung der herkömmlichen Begeisterung für die Frauen. Sie verkörpern zwar die gebärende Erde, aber nur unvollkommen -- es kann sein, dass der Autor begann, der gegenwärtigen Selbstäußerung der Frauen gewahr zu sein, und erfand es als einen Makel an ihnen. Aber die Natur ist die Frau schlechthin, wogegen Menschenfrauen nicht aufkommen können (siehe oben). Sie sind zweimal unzulänglich, weder der höchsten geistigen Empfindungen fähig, noch reinste Erdenkraft besitzend. Mariechen ist besser als alle anderen, erstens weil sie Pallieter folgt mit einer blinden, willenlosen Liebe, und zweitens weil sie prallvoll von Saft und Fruchtbarkeit ist -- sie gebärt Drillinge, und wird noch, wie der Pastor sagt, "einen ganzen Bienenkorb voll Kinder" in die Welt bringen.

Der Held dieser Geschichte ist im höchsten Grad idealisiert, und auch seine Umgebung. Pallieter ist reich, wir wissen nicht wie; er arbeitet selten, was nur skizzenhaft geschildert wird. Er wirft mit seinen Geld herum, um seine fröhliche Einfälle durchzusetzen, und wird dabei fast immer mit Begeisterung empfangen. Dagegen schildert der Autor alle Beschäftigungen, die das Geld als Ziel haben, sehr negativ (von dem Betteln und dem Treiben fahrender Musikanten abgesehen). Das schöne Land läuft über von Reichtum, Essen gibt es in Überfluss, ländliche Arbeiten zu machen muss sicher eine Freude sein.

(Wer bemerkt, daß diese Geschichte und sein Held mich am Ende ein wenig genervt haben, hat recht.)

[Tommy Verhaegen · Rating 5 out of 5]

Een lofzang op het teruggevonden leven (na '14-'18).
Met recht en rede het bekendste werk van Felix Timmermans.
De cover van deze druk is niet zo spectaculair en spreekt misschien niet direct aan, maar sluit wel mooi aan bij het boek. Een wie in volle zomer met enkele paarden. Dat zal heel wat keren in het boek voorkomen.
Het boek is geschreven in een ietwat ouderwets aandoend nederlands dat gangbaar was in 1916. Maar het grote struikelblok, zeker voor Noord-Nederlanders zullen de vele conversaties zijn. Die heeft Timmermans in het onvervalste dialect van Lier en omstreken van die tijd weergegeven.
Persoonlijk kan ik getuigen dat toen ik 40 jaar later in die streek geboren ben, dat dialect nog niks veranderd was. Nu is het helaas heel was minder en vervangen door het middelnederlands waarmee de oikofobe massamedia al dat soort eigenheid willen vernietigen.
Een verklarende woordenlijst ontbreekt, dus misschien is het wel handig om naast deze herdruk van de originele uitgave een veel recentere "vernederlandste" uitgave te leggen...
Pallieter, de pastoor, zijn zus de dikke Charlot, Marieke en Fransoo, omgeven door een zwerm begijtjes, kwezels en boeren, boerinnen met hun meiden en knechten bevolken het verhaal.
Bijzondere aandacht gaat naar de natuur in al haar aspekten, wilde planten en dieren net zoals gecultiveerde gewassen en fruit en hoeve- en huisdieren.
Woke bestond nog niet dus alles moet wel gelezen worden in de geest van die tijd, anders zullen de banbliksems al snel vliegen.
Het is een optimistisch verhaal dat de pracht van de natuur rond de Nete en het mooiste van het gewone boerenleven verheerlijkt. Chronologisch worden de jaargetijden gevolgd en de wijzigingen die dat voor de omgeving heeft, terwijl elk jaargetijde in zijn eigen pracht en glorie getoond wordt.

[Anouk · Rating 4 out of 5]

Een idyllisch schilderij komt tot leven

Als Pallieter nu zou leven, dan zou hij uit volle borst “YOLO”, van de daken roepen. Ja, “Pallieter” van Felix Timmermans is zeker interessant leesvoer. Van Pallieter’s geweldige karakter tot de streekgebonden schrijfstijl, “Pallieter” is een boek dat je bijblijft.
Ons verhaal gaat over een boer genaamd Pallieter, die een vrolijk bestaan leidt in the middle of nowhere. Dan ontmoet hij Marieke, de liefde van zijn leven, en samen trekken ze met hun kinderen de wijde wereld in.
Pallieter is een ongewoon karakter in onze moderne samenleving. Hij leeft een hedonistisch bestaan, zonder zorgen en plezier. Als boer is hij ook enorm verbonden met de natuur, waardoor hij ontroerd geraakt door zoiets simpel als de seizoenwisselingen.
Zo in je schoenen staan, treft de lezer wel, en moedigt aan om ook voluit te leven. Het was een genot om Pallieter te volgen op zijn niet-zo-avontuurlijke avonturen, puur omdat hij een goed persoon is.
De schrijfstijl van Felix Timmermans is zeer prominent. Het is geschreven in 1916, waardoor er archaïsch Nederlands af en toe aan te pas komt. Ook streekgebonden dialect wordt zorgvuldig gesprenkeld doorheen het verhaal. Dat maakte het soms moeilijk om te begrijpen wat er juist werd gezegd, maar het had ook enige charme. Hierdoor versterkte de geloofwaardigheid van het verhaal. Het benadrukte Pallieter’s idyllische plattelandsleven en dat was een goede stilistische keuze. Ook bleef het verhaal altijd in het heden nooit kwamen er flash backs of forwards aan te pas, wat nogmaals Pallieter’s “carpe diem”-attitude benadrukt.
Avontuur noch spanning, toch een fantastisch boek waarvan je elk woord wil verorberen, net zoals zij van een feestmaal genieten. Schol!

[Breathing · Rating 2 out of 5]

So I didn't actually read this in German but in the Flemish dialect as it should be read. I cannot imagine this book to ever translate well to another language. The dialect has its appeal though it is very hard to understand- even for a Flemish person like me (but I'm West-Flemish and this book's dialect is more of a very rural Antwerp dialect).

Any way, given as this isa Flemish classic, I really wanted to like this. But I didn't and it's an entirely personal reason: it' contains way too much descriptive value. Felix Timmermans is obviously a master at the metaphor, sometimes even crossing into allegory. But the style is just too hedonistic, too naturalistic, sometimes even bacchanalistic...
Which is an ironic tragedy in itself, for the characters are all still very much bound by Christian beliefs. It is their benevolent naivety that lets them freely swim outside this frame.

That's where my problem lies. It doesn't click with this personality of mine, that is more portrayed by conservative and even ascetic values. Yet, what kept me reading (although it took me a whole 4 months to actually finish this) is that I've never laid eyes upon such joyous and sumptuous descriptions of the wonders that mother nature brings us.
A technical 4/5 hence, but a personal 2/5.

[Jessica · Rating 3 out of 5]

I chose this at random from the 1001 Books to Read Before You Die Book. Felix Timmermans was a popular Flemish writer, and this book became so popular that the titular name, Pallieter, became a household word. Pallieter is a man who embraces the beauty in rural life. Every day brings new joy found in nature, from the blooming of flowers to a flock of birds to the first snow. Pallieter meets a young woman, falls in love and the two live happily ever after without a care or worry.

While it was enjoyable to see the world through that lens, as you can imagine, it was also rather boring. There was never any conflict or drama, just a pleasant picture book jaunt. But as long as you view it as such, it can still be an amusing ride. It reminds me of an uptempo waltz in book form. And, when you consider that this piece of writing was a type of rebellion against the popular naturalism at the time, perhaps it has more meaning as a piece of history than as a compelling narrative.

[Vic Van · Rating 4 out of 5]

I wouldn't call this a novel as such, but rather a novel-long song of praise on the beauty of nature and of life in the country during the four seasons. It bursts with magnificent and often humorous descriptions of all the fruit that Mother Earth bears. The main character, although presented as just another farmer, bears a strong resemblance to the God Pan (he rides on a goat, plays an instrument, and is fond of all the good things in life: food, drink, and women).

A bit to my surprise I thoroughly enjoyed reading this, mainly because of the upbeat atmosphere and the funny dialect that is used.

The storyline itself is very thin though. But it remains a classic of Flemish literature.

[Wilfried · Rating 2 out of 5]

Een nonconformist in het Lier van rond de eerste wereldoorlog. Begint goed, maar is wat overdreven in het beschrijven van de blijkbaar o zo mooie natuur in de Lierse omgeving. Ergens voel je dat de auteur worstelt met (religieuze) frustraties! Ook het feit dat Pallieter poedelnaakt gaat zwemmen in de beek wordt breed uitgesmeerd... Het zoveelste voorbeeld van een boek dat in zijn tijd veel stof deed opwaaien maar ondertussen wel verouderd is.

[Ennie · Rating 5 out of 5]

Humoristisch, leuk!
Pallieter is de levenslustige genieter. Hij stoort zich niet aan conventies, maar leeft alsof alles één groot feest is. Hij is gevoelig, inventief, creatief. en..hij houdt veel van zijn Marieke en van de natuur. Een inspirerende evergreen, dit boek.

[Barbara · Rating 2 out of 5]

De natuurbeschrijvingen worden af en toe een beetje saai!

[Thannee Schaalje · Rating 4 out of 5]

Pallieter (het personage en boek) is een gekend gegeven in mijn eigen streek het was dan ook zeer aangenaam om dit boek samen met een read-buddy te kunnen lezen.

Het boek beschrijft ongeveer 14 maanden uit het leven van een jonge man Pallieter, die in lang vervlogen tijden in de Kempen regio van Lier genoot van alles wat de natuur te bieden had. De schrijver Felix Timmermans was zelf een geboren en getogen Lierenaar en uit het boek krijg ik duidelijk het gevoel dat hij trots is op zijn streek. Tijdens het lezen kreeg ik het gevoel dat we de dag van vandaag te weinig genieten van de kleine mooie dingen die moeder natuur ons te bieden heeft en dit boek gaf me toch nog maar eens een reminder om dit meer te doen.

In het begin kreeg ik de indruk dat we in dezelfde periode zaten als boerenpsalm van dezelfde schrijver echter merkte ik al snel dat de zware labeur uit boerenpsalm en de trots op hard werken minder aan bod kwam in het boek van Pallieter. Het is niet duidelijk wel beroep Pallieter uitoefent, hoewel hij een manusje van alles is en DE levensgenieter bij uitstek.

Het personage is duidelijk gekend en geliefd bij vele andere en staat ook steeds paraat voor een lach, een zwans maar ook een helpende hand. Hij wil zoveel mogelijk andere de schoonheid van het leven laten voelen en ondervinden. Daarbij denk ik maar aan de blinde 3koningen die hij helpt met verkleden om er toch zelf nog plezier in te vinden of het maken van paaseitjes voor de kinderen van zijn vriend Fransoo.

Het lezen van het boek is niet altijd even gemakkelijk. Het is geschreven in een lokaal dialect en oud Vlaamsch wat het soms moeilijk verstaanbaar maakt. Daarnaast is datgene wat het boek zo bijzonder maakt ook wat het boek soms langdradig maakt namelijk het overmate omschrijven van de omgeving en de natuur.

In de versie die ik gelezen heb was er ook een naverslag van Kevin Abillis en Wendy Lemmens. Het verslag gaf me aparte inzichten in zowel schrijver als personage en als inwoner van de regio toch ook een nostalgisch gevoel.

Ik vond het een aangenaam boek om een keer gelezen te hebben en naar mijn mening een must voor de doorsnee Vlaming om toch een keer gelezen te hebben. Hoewel het heel hard kan meevallen maar eens zo goed heel hard kan tegenslagen als je meer iemand bent die actie en avontuur wil krijgen.

[Iris Hoekstra-Roscam Abbing · Rating 3 out of 5]

Pallieter is een jonge man die leeft in een paradijselijke omgeving. In het Vlaamse boerendorp waar hij woont is de natuur altijd even mooi en niemand lijdt gebrek. Pallieter lijkt niet bijzonder hard te werken en doet voornamelijk waar hij zin in heeft: zwemmen in de rivier, door de natuur zwerven en eten en drinken met vrienden. Het boek heeft niet echt een plot, het is meer een opeenvolging van losse scènes. Juist toen ik dacht: 'gaat er nog iets gebeuren?' werd Marieke geïntroduceerd, het meisje waar Pallieter verliefd op wordt. Ook dat zorgt niet voor heftige plotwendingen, het doel van dit boek lijkt niet te zijn om een goed verhaal te vertellen maar om een filmische indruk van een paradijselijk plattelandsleven te geven.

De enige karakters die wat diepgang hebben zijn de pastoor en Pallieter zelf. De andere karakters zijn een soort decorstukken. Over Marieke komen we bijvoorbeeld alleen te weten dat zij heel mooi is en veel van Pallieter houdt.

Tja. Het taalgebruik vond ik interessant, je leest niet elke dag hoe Vlaamse boeren spraken in 1916. Verder zei het me allemaal niet zoveel.

[Gijs Hollebosch · Rating 1 out of 5]

Volgens bol.com 'de meest succesvolle Vlaamse roman ooit'. In 2020 maakt het deel uit van de Literaire Canon van de Nederlandstalige Literatuur (KANTL). Het is vooral een vermoeiend boek.

Pallieter is een boek zonder conflict, spanning, climax, psychologische diepgang, drama, tragiek, filosofische bespiegelingen. Of toch eentje:

Daarom zeiden de filosofen: "Gaat tot de natuur! Gaat tot de natuur!" Maar zij zelven keerden hun gat naar de zon, en vermagerden lijk graten tussen stapels boeken en dichtgesloten kamers.
"Filosoof zijn is ni schrijve, mor is leve!" zei Pallieter, die met zijn voeten in de parij stond en 't perelend zonnespel aanschouwde.

Platvloerse boerenleute en de constante glorie van de natuur. Pallieter zelf als een soort natuurkracht die geen of bijzonder weinig rekening houdt met fijnzinnige gevoeligheden van vrouwen, pastoors, enz.

Kort gezegd, dit is folkloristisch erfgoed à la Bokrijk: het simpele en onbezorgde boerenleven van een levensgenieter, geschreven in een taal die het Liers van toen echoot.

[Heinrich Köhler · Rating 4 out of 5]

Eine entzückende und manchmal melancholische Geschichte eines Mannes – des titelgebenden Pallieter – dessen einziger wirklicher Wunsch darin besteht, im Einklang mit der Natur zu bleiben und die einfachen Freuden des Lebens zu genießen! Doch die Tragödie nimmt ihren Lauf, als er aufgrund der grassierenden Industrialisierung gezwungen ist, sein altes Zuhause zu verlassen. Dieses Buch enthält eine Botschaft, aus der viele von uns in Zeiten des Klimawandels und der Massenindustrialisierung lernen könnten: dass eine Welt, in der die Menschheit von der Natur abgeschnitten ist, eine Welt ist, in der die Menschheit nicht gedeihen kann. Wunderschön geschrieben.

[Serge Migom · Rating 5 out of 5]

Nee, dit is geen streekroman die vastzit in de Vlaamsche klei; nee, dit is geen naturalistische roman over kwetterende vogeltjes... Timmermans is hier een ware vertegenwoordiger van de opkomende moderniteit in een roman die barst van de kleur, van de woordenvloed, van de beeldende zinnen en zinnelijke beelden. Vergeet alle "Pallieter"-cliché's, een dringend te herontdekken meesterwerk.

[Paavo Ojala · Rating 3 out of 5]

Luin Aune Brotheruksen suomentamana.

Pallieter on porsas mieheksi, jopa syöpöttelee, juopottelee, tirkistelee ja suukottelee vilpittömästi ja viattomasti läpi elämänsä. Kirja on runollinen elämänilon kuvaus. Välillä ärsyttävä, mutta jotain asenteesta tarttui ja jäi mietityttämään, vaikken päähenkilöstä pitänytkään.