Ο δεύτερος τόμος ενός μεγάλου κυκλικού έργου που εντάσσεται στην χορεία ανάλογων μυθιστορηματικών τοιχογραφιών του Μπαλζάκ και του Ζολά. Η τριλογία του Καραγάτση - που περιλαμβάνει τον «Κοτζάμπαση του Καστρόπυργου», το «Αίμα χαμένο και κερδισμένο» και «Τα στερνά του Μίχαλου» - είχε περιγραφτεί από τον ίδιο ως «βιολογική και κοινωνική ιστορία μιας αστικής ελληνικής οικογένειας από το 1821 μέχρι σήμερα».
Στον πρώτο τόμο της τριλογίας, ο Καραγάτσης έστηνε έναν ολοζώντανο κεντρικό ήρωα, τον Μίχαλο Ρούση, τον περίφημο Κοτζάμπαση, που γινόταν εξωμότης γιατί τον κυβερνούσε το αίσθημα του ευδαιμονισμού. Τώρα στο «Αίμα χαμένο» ο ίδιος αυτός Ρούσης ολοκληρώνεται ως μορφή που αναπήδησε απ' τον κόσμο του μεγάλου ξεσηκωμού του Εικοσιένα. Στο έργο αυτό ο Καραγάτσης δεν ρίχνει το βάρος σε έναν ή δύο ήρωες: δίνει ζωή σε μια ολόκληρη -και σημαντικότατη- εποχή. Η Επανάσταση στις σελίδες αυτού του βιβλίου δεν αντιμετωπίζεται με τρόπο κοντόφθαλμο, αλλά υπό το πρίσμα της ζωής· πρίσμα σίγουρο, μεγεθυντικό, ανυπότακτο σε οποιαδήποτε σκοπιμότητα.
M. Karagatsis (Greek: Μ. Καραγάτσης) is the pen name of the Greek novelist, journalist, critic and playwright Dimitris Rodopoulos. He was born in Athens, lived in Larissa and studied law in France. The pen name M. Karagatsis is the name by which the novelist is generally known. The initial "M" stands for Mitya, the Russian diminutive of Dimitris. "Karagatsis" is derived from the "Karagatsi" tree, under the shadow of which he used to write as a young writer. Karagatsis has been characterized as primarily a prose writer of the illusory reality of persons and situations. His writing is bold, sensual, with great imagination and a unique narrative style, and is often studied by Greek students. His first three novels (Colonel Liapkin, Chimaera and Junkermann) compose the trilogy "Acclimazation under Apollo" about foreigners who live and work in Greece. Karagatsis sets these books in modern cosmopolitan Greece, in contrast with the stereotype that Greek life is conservative and countrified.
"Για στοχάσου Μιχαλε:ως την ημέρα που κάνατε την επανάσταση,τι θέση είχαμε μείς μέσα στην Αυτοκρατορία μας; Και τι θέση είχατε εσείς;" Στο πρώτο βιβλίο της τριλογίας κύρια θέση η ανατομία του ελληνικού DNA. Σε αυτό εδώ,που είναι το δεύτερο στη σειρά,ο Καραγατσης παρουσιαζει άψογα την ανατομία της ελληνικής επανάστασης . Δίκαια θεωρείται ακόμη καλύτερο από το πρώτο...τα 5 αστέρια είναι απλά πολύ λίγα για τέτοιους συγγραφείς....
Είναι μεγάλος συγγραφέας ο Καραγάτσης και με την ιδιαίτερη γλώσσα του,τσουβαλιάζει ευχάριστα λαϊκές λέξεις (άγνωστες) αλλά λόγιες,ένα ωραίο και όμορφο αμάγαλμα προφορικής ομιλίας και γραπτού λόγου.
Μένω στο κλίμα,στέκομαι στη γλώσσα,στην αφήγηση,άλλο ένα δείγμα γραφής (η συνέχεια) που δε μπορεί να μην ξεσηκώσει τον σημερινό αναγνώστη.
Το χάρηκα και αυτό γιατί χάθηκα στους διαδρόμους (βουνά),διαλόγους,της Ιστορίας,το χάρηκα επίσης γιατί με προβλημάτισε,με έκανε να σκεφτώ αρκετά πίσω και πίσω από αυτά τα (δελτία ειδήσεων) που μας έχουν μάθει και συνεχίζουν ακάθεκτα να καθοδηγούν.Να βλέπεις τη στάση του ανθρώπου απέναντι στον άνθρωπο (να μην έχει αλλάξει) και ούτε πρόκειται.
Στο δεύτερο μυθιστόρημα της τριλογίας με πρωταγωνιστή το Μίχαλο Ρούση, ο Καραγάτσης χρηισμοποιεί ως υπόβαθρο τις πιο μαύρες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης - ο εμφύλιος έχει διχάσει τους Έλληνες και έχει φέρει την επανάσταση στο χείλος της καταστροφής με τον Ιμπραήμ να φτάνει στην Πελοπόννησο και να φαντάζει ανίκητος.
Μέσα σε όλα αυτά, ο Μίχαλος ψάχνει την εξιλέωση - όχι για τους άλλους, εκείνοι τον έχουν ηρωοποιήσει μετά τη στιγμή της τρέλας και του φόβου στα Δερβενάκια, αλλά για τον εαυτό του - απέναντι στην Ελλάδα. Για ακόμα μία φορά, όμως, η μοίρα έχει άλλες βλέψεις για το Ρούση και αυτός οδηγείται πάλι στο δρόμο της προδοσίας.
Όπως πάντα, ο Καραγάτσης περιγράφει ιδανικά έναν αντι-ήρωα κάνοντάς τον έως και συμπαθή στον αναγνώστη, ενώ χρησιμοποιώντας μία γλώσσα γνήσια, γεμάτη από λόγιες και λαϊκές λέξεις, σε βυθίζει στον κόσμο του.
~~~~~~~~~
The second part of Karagatsis's trilogy starring Michalos Roussis, the author sets the story against the background of the bleakest moments of the Greek Revolution - the civil war has split the Greek side in two and has brought the revolution at the edge of utter destruction, with Ibrahim Pasha reaching the Peloponnese and seeming unbeatable.
It is in this moment that Michalos looks for redemption - not for the others, they have made him a national hero after his moment of madness and fear at Dervenakia, but for himself - as a Greek. However, once more fate has other plans for Roussis and he is lead again towards treason.
As always, Karagatsis describes perfectly an anti-hero making him almost likeable, while using an original language, filled with both intellectual and popular vocabulary, draws the reader into his world.
Το 2ο μέρος της τριλογίας για το '21 με περισσότερα ιστορικά στοιχεία σε σχέση με τον Κοτζάμπαση του Καστρόπυργου. "Ότι κι αν πείς, είναι όμορφη η ζωή, έστω κι αν την αντικρύσεις με το πιο στενό της νόημα: να ζεις για να ζεις. Για να χαίρεσαι το συναίσθημα ότι δεν σε κυκλώνει η ανυπαρξία του θανάτου." "Δεν είναι η παράφορη απελπισία μα η γαληνεμένη πεποίθηση που κάνει τον πολέμαρχο. Σκοπός μας δεν είναι να πέσουμε ηρωικά πάνω στον τάφο της Ελλάδας, αλλά να γλυτώσουμε την Ελλάδα οπωσδήποτε. Σ' έναν αγώνα, οι Λεωνίδες έχουν τη σημασία τους. Τη νίκη όμως τη δίνουν οι Θεμιστοκλήδες." "Εκειός που θαρρεί πως όταν πλησιάζει γυναίκα, δίνει μόνο γλύκα στη σάρκα του από το θηλυκό κρέας, πέφτει έξω! Όχι, Υψηλότατε! Είναι η ψυχή μας που βατεύει ψυχή. Σ' αυτή τη δουλειά, η σάρκα είναι ενδιάμεσο όργανο και τίποτε άλλο!" "Και δεν καταλάβαινε ο Μωχάμεντ Άλη πως ο στερνός χριστιανός - ρωμαίος σκοτώθηκε στις 29 Μαΐου 1453 στην Πύλη του Ρωμανού. Κι από το αίμα του εφύτρωσε ο 'έλλην' με την ξεκάθαρη και αδάμαστη συνείδηση του έθνους του και της γης του έθνους του." "Κι όλη αυτή η υπεράνθρωπη προσπάθεια ζωγραφίζεται στη μορφή των ανθρώπων που έχουν πήξει σε σπασμό απάνθρωπης αγωνίας. Αγωνίας ζωής και θανάτου. Επειδή αυτοί οι γενναίοι άντρες φοβούνται το θάνατο, αγαπούν τη ζωή, αγωνιούν για να γλυτώσουν το θάνατο, λαχταράν να χαρούν τη ζωή. Έτσι είναι οι γενναίοι. Γιατί αν ήσαν δειλοί, δεν θα είχαν το κουράγιο να παλαίψουν με το θάνατο για να χαρούν τη ζωή. Και θα πέθαιναν." " Το τι ήσουνα και το τι έκανες, θα το λογαριάσει η Ιστορία. Οι άνθρωποι λογαριάζουν μόνο το τι είσαι και τι κάνεις..."
"...Τα πιο αλλοπρόσαλλα συμφέροντα και συναισθήματα χτυπιούνται δίχως αρχή και τέλος μέσα στην ψυχή και το μυαλό του έλληνα. Του παράξενου αυτού ανθρώπου που με το ίδιο πάντοτε πάθος μπορεί να σκοτωθεί -και να σκοτώσει- σήμερα για μια ευγενέστατη ιδέα, αύριο για ένα αλόγιστο πείσμα και μεθαύριο για ένα ευτελέστατο συμφέρον..."
Αμφιταλαντευομενος μεταξύ του εθνικισμου και τον νεοφιλελευθερισμού, παντα μισογυνης, ο Καραγατσης, ακολουθώντας την ζωή του Μιχαλου Ρουσση, σχολιαζει την Ελληνική Επανάσταση κατώ από το πρίσμα του ατομικισμού. Υποβαθμιζει τα ιδεώδη της γαλλικής επαναστασης, ταυτιζοντάς τα με την τελική ηγεμονία του Ναπολεωντα, στιλιτεύει προβοκατορικά ειναι η αλήθεια , την ελληνική ιδιοσυγκρασία, και τον αιωνιο εθνικό διχασμό, βγαζει στην φόρα τα απλυτα των ελληνων ηρώων της εξεγερσης του '21 με λογο που δεν συναδει με την woke κουλτούρα του σημερα. Η αληθεια είναι οτι περιοριζει τον λογιοτατισμό του Κοτζαμπαση οπου οι αγωνιστές μμιλουσαν σαν "καλαμαραδες" φτανοντας ενδεχομενως στο άλλο άκρο. Μιχαλος Ρουσσης της λογοτεχνίας και ο ίδιος έκανε την αναγκη φιλοτιμία και μετά την φιλοτιμία αναγκη, και τελος την φιλοτιμια φιλοδοξία και ανεβηκε στο Πανθεον των Λογοτεχνών ως το αντιπαλο δέος του αριστερού Καζαντζακη.. Ποτε δεν ημουν φιλος αλλα μηδενα προ του τελους μακαριζε λενε , επομενως παμε για τα Στερνά του Μιχαλου και βλεπουμε.
Σκιαγραφεί τους ήρωες την ελληνικής επανάστασης με τρόπο γλαφυρό, αποκρυσταλλώνοντας τις διαμάχες του '21 και του ελληνικού εμφυλίου μέσα από ζωντανούς ήρωες, άλλους μυθοπλαστικούς και άλλους αληθινές προσωπικότητες. Πέραν τη λογοτεχνική του αξία, έχει και ιστορική, αφού διαβάζοντάς το αντιλαμβάνεσαι μια ολόκληρη εποχή με τις αντιθέσεις της και τις διαμάχες των ιστορικών της προσώπων. Μια μελέτη πάνω στην ελληνική ιστορία, ακόμα επίκαιρη.