TUINEN VAN BOMARZO

by Hella S. Haasse

Wie rond 1560 het wonderlijke park van Bomarzo bij het Italiaanse Viterbo heeft aangelegd, en vooral waarom, is onbekend. De beelden die erin staan zijn grotesk, angstaanjagend en fascinerend - zeker voor Hella S. Haasse, die in de labyrintische beeldentuin intuïtief iets wezenlijks van haar eigen verbeelding herkende.

In dit veelgeprezen boek beschrijft zij, al zoekend naar de oorsprong van het park, de geschiedenis van beroemde families als Farnese, Borgia (De scharlaken stad) en Orsini. Maar hoe diep zij ook in de tijd gegraven heeft, het is bovenal een ontdekkingsreis naar haar eigen inspiratiebronnen, haar eigen thema's.

Genres: Literature

Paperback

First published January 1, 1968

About the author

Hella S. Haasse (1918 - 2011) was born in Batavia, modern-day Jakarta. She moved to the Netherlands after secondary school. In 1945 she debuted with a collection of poems, entitled Stroomversnelling (Momentum). She made her name three years later with the novella given out to mark the Dutch Book Week, Oeroeg (The Black Lake, 1948). As with much of her work, this tale of the friendship between a Dutch and an Indonesian boy has gained the status of a classic in the Netherlands. Titles such as Het woud der verwachting (In a Dark Wood Wandering, 1949), Een nieuwer testament (Threshold of Fire, 1966) and Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (Mrs Bentinck or Irreconcilable in Character, 1978) have been greatly enjoyed by several generations.

Reviews

[Lex Bijlsma · Rating 2 out of 5]

Men kan zich voorstellen dat. Het is niet onmogelijk dat. Wie weet is. Is het aannemelijk dat? Men kan slechts gissen of. Wij weten niet of. Vermoedelijk is. Is het zo vreemd te veronderstellen dat? Ik durf niet te beweren dat. Er valt ook te denken aan. Het is echter ook mogelijk dat.

[Evy Heugen · Rating 3 out of 5]

Hella S. Haasse: 'Ik weet niet waar het heden ophoudt en het verleden begint. Niets is ooit geheel voorbij. De geschiedenis kan op duizend manieren geschreven en herschreven worden.'

Een verhaal over een mysterieuze beeldentuin aan de rand van het Italiaanse plaatsje Bomarzo. Waar het verhaal mij in het begin niet losliet doordat het zichzelf, net als de tuin, als een labyrint ontvouwde, raakte ik al snel de draad kwijt.
Veroorzaakt door de vele zijpaden en speculaties rondom de vraag "Wie is de opdrachtgever voor het maken van deze tuinen?". Wanneer ook Haasse zelf toegeeft "ik weet het niet", blijft het boek voor mij niet meer dan een onopgelost mysterie vol speculaties.

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

Essays about the whimsical gardens around the Orsini villa in the Italian region of Latio. The gardens are as labyrintic as is life. Very erudite, for sure, but it feels like something is missing. I often get that feeling while reading Haasse: her stories are interesting and the historical setting appealing, but somehow her characters don't really come to life. (2.5 stars)

[Max · Rating 3 out of 5]

Haasse schrijft het beste als ze helemaal geen antwoord wil geven op de vraag maar gewoon interessante verhalen verteld die met elkaar worden verbonden. Die hele tuin maakt voor de rest niet echt iets uit voor iemand.

[Jan Peter van Kempen · Rating 3 out of 5]

Met dit schrijven laat Haasse zich van haar meest erudiete kant zien. Aan de rand van het Italiaanse plaatsje Bomarzo, ruwweg halverwege Orvieto en Rome, bevindt zich een mysterieuze beeldentuin. Wie de oorspronkelijke opdrachtgever was en wat de betekenis van dit park is, is niet geheel duidelijk. We moeten in ieder geval teruggaan tot de (late) renaissance: een roerige en boeiende tijd in Italië. Haasse filosofeert en speculeert er lustig op los. Ze betreedt zo veel zijpaden dat zij zich op ongeveer 2/3 van het boek afvraagt wat dit allemaal te maken heeft met de tuinen van Bomarzo. Zij geeft ook zelf het antwoord: zij weet het niet. Dit boek is voldoende boeiend voor wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van de (late) renaissance en voor iedereen die ooit een bezoek heeft gebracht aan het sacro bosco van Bomarzo. Het blijft niettemin soms wat saaie/taaie kost.

[Rita]

Nelleke Noordervliet recommended this book, set in 16c Italy. Said she was inspired by Haasse, who always went her own way, and did not follow literary fashions. Has a good sharp sense of humor.

If I haven't read any of her books set in Indonesia, I think I should.

Hella S. Haasse (1918 - 2011) was born in Batavia, modern-day Jakarta. She moved to the Netherlands after secondary school.

One reader says: "Essays about the whimsical gardens around the Orsini villa in the Italian region of Latio. The gardens are as labyrintic as is life. Very erudite, but not really enjoyable."

Another says it is an essay and zeker geen roman.

[Lambertus Huberts · Rating 5 out of 5]

It's one of those unknown diamonds on our litarery. Its beyond a wide range of here imagination. Here inside tough bring into the book of Les jardins de Bomarzo by Hella Haasse isn't supported because political capitalism. It's a disgrace for Bob Dylan. The complete oeuvre of Hella left the poising atmospheric toxic of the Nobel litarature of the selfishness committee.

Bernd Joseph

[Yolanda Kaufmann · Rating 2 out of 5]

Heel wat anders dan ik verwacht had. Ik ga ze zelf maar bekijken deze zomer!

[Hielke · Rating 1 out of 5]

De tuinen waren beter dan het boek.

[Amber de gama · Rating 2 out of 5]

“Hé, deze tuin ziet er cool uit, hoe kan ik dit iedereens probleem maken?”

[Ineke · Rating 3 out of 5]

De tuinen van Bomarzo is een zeer gecomprimeerd boek. Hierin gaat Haasse op zoek naar de ontstaansgeschiedenis van de Italiaanse tuin Bomarzo. Ze beschrijft de geschiedenis van de familie, die hier woonde en alle mogelijk verbindingen van deze familie met bekende families uit dezelfde tijdsperiode; er komen heel wat families langs in dit kleine boekje. Neem de Borgia's, die bekend, beroemd en berucht waren. Nieuwsgierigheid naar de geschiedenis van Italië maakt voor mij dit een intrigerend probeersel om het verleden te beschrijven. Wel wordt er veel min of meer gesuggereerd.

[Jan · Rating 3 out of 5]

Hella Haasse gebruikt de beeldhouwwerken in de tuinen van Bomarzo als springplank om velerlei zaken uit de tijd, waarin het park tot stand kwam, en belangrijke families uit die periode - Italië, 15e-16e eeuw - te belichten. In eerste instantie had ik het idee dat het boekje een analyse van het park zelf zou bevatten; maar daar blijft het mistig. Des te meer komen wij aan de weet over de geschiedenis van de Orsini’s en de Borgia’s. Ten opzichte van mijn vooronderstelling zijn het tamelijk plotloze omtrekkende bewegingen; op zichzelf beschouwd is het een prachtig essay (zéker geen roman). JM