Τα γενέθλια

by Ζωρζ Σαρή, Θανάσης Γεωργίου (Illustrator)

H ANNA, OKTΩ XPONΩN, ONEIPEYETAI ΠOΛYXPΩMA MΠAΛONIA. OMΩΣ, TA MΠAΛONIA ΣΠANE M' ENAN ΞEPO HXO. EXEI ΞHMEPΩΣEI H 21H AΠPIΛIOY. TA TANKΣ BΓHKANE ΣTOYΣ ΔPOMOYΣ THΣ AΘHNAΣ. H ZΩH THΣ ANNAΣ ANAΠOΔOΓYPIZETAI. ΔE ΘA ΓIOPTAΣEI TA ΓENEΘΛIA THΣ. ΘA MEΓAΛΩΣEI ME IΔANIKO TO NONO THΣ, TON KAΘHΓHTH, ΠOY THΣ MAΘAINEI ME TIΣ ΠPAΞEIΣ TOY TI ΠAEI NA ΠEI EΛEYΘEPIA.

Genres: Fiction, Childrens, Historical Fiction, Literature, Historical, Young Adult, Politics

248 pages, Paperback

First published January 1, 1977

About the author

Η Ζωρζ Σαρή (English: George Sari), λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Γεωργίας Σαρηβαξεβάνη, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες μορφές της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα, αλλά και ταυτόχρονα μια ηθοποιός που έζησε με πάθος τις μεγάλες στιγμές του 20ού αιώνα. Με μητέρα από τη Γαλλική Σενεγάλη και πατέρα από το Αϊβαλί, έφερε μέσα της την πολυπολιτισμικότητα και το άνοιγμα στον κόσμο, στοιχεία που σφράγισαν την προσωπικότητά της και αργότερα τα έργα της. Στην Κατοχή, ενώ σπούδαζε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Δημήτρη Ροντήρη, συμμετείχε στην Αντίσταση και εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ, βιώνοντας εμπειρίες που αργότερα τροφοδότησαν τη γραφή της με αλήθεια και δύναμη. Τραυματίστηκε στα Δεκεμβριανά και, το 1947, βρέθηκε εξόριστη στο Παρίσι, όπου σπούδασε στη σχολή του Σαρλ Ντιλέν και ήρθε σε επαφή με σπουδαίους ανθρώπους των γραμμάτων και της τέχνης, από τον Κώστα Αξελό έως τον Μαρσέλ Μαρσώ, ενώ εκεί δημιούργησε οικογένεια με τον γιατρό Μαρσέλ Καρακώστα. Το 1962 επέστρεψε στην Ελλάδα και εμφανίστηκε στο θέατρο και τον κινηματογράφο δίπλα σε μεγάλους ηθοποιούς, κερδίζοντας μάλιστα βραβεία για τις ερμηνείες της. Όταν όμως επιβλήθηκε η Δικτατορία, αποφάσισε μαζί με φίλους της να μη συμμετάσχει πια στο θέατρο, επιλέγοντας τη σιωπηλή αντίσταση. Τότε ανακάλυψε τη συγγραφή, ξεκινώντας σχεδόν σαν παιχνίδι με τα παιδιά γύρω της να δημιουργεί τον «Θησαυρό της Βαγίας» (1969), ένα βιβλίο που γνώρισε αμέσως τεράστια επιτυχία και μεταφέρθηκε στην τηλεόραση, ανοίγοντας τον δρόμο για μια καινούρια καριέρα που θα την καθιέρωνε στη λογοτεχνία. Από τότε αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στο γράψιμο, τονίζοντας πως εκεί βρήκε την ελευθερία που δεν μπορούσε να έχει στη σκηνή, και μέσα από τα βιβλία της μπόρεσε να πει τις ιστορίες της με τον δικό της τρόπο, αναλαμβάνοντας η ίδια την ευθύνη των λέξεων και των ηρώων της. Στο έργο της συνυπάρχουν η προσωπική μνήμη, η Ιστορία και η κοινωνική πραγματικότητα: μυθιστορήματα όπως το «Όταν ο ήλιος…», η «Κόκκινη κλωστή δεμένη…», «Οι νικητές», «Τα γενέθλια» και «Τα χέγια» έφεραν στην παιδική και νεανική λογοτεχνία ιστορικά και πολιτικά γεγονότα, μιλώντας για την Κατοχή, τον Εμφύλιο και τις πληγές της σύγχρονης Ελλάδας με τρόπο που κανείς δεν είχε τολμήσει ως τότε. Με άλλα έργα της, όπως «Το ψέμα», «Κρίμα κι άδικο», «Νινέτ», «Ζουμ» ή «Μια αγάπη για δύο», έθιξε ζητήματα κοινωνικά, οικογενειακά, αλλά και προσωπικά, ενώ μέσα από τη φιλία της με την Άλκη Ζέη και την κοινή τους πορεία χάρισε στη λογοτεχνία αυτοβιογραφικές αφηγήσεις που μιλούν για την αξία των ανθρώπινων σχέσεων. Δεν περιορίστηκε όμως στα βιβλία· επισκεπτόταν σχολεία σε όλη την Ελλάδα, μιλούσε με παιδιά και εφήβους, συμμετείχε σε συζητήσεις για τη λογοτεχνία και τον ρόλο της γυναίκας, ενώ με την ίδια ζέση υπερασπιζόταν τη θέση του παιδικού βιβλίου στην κοινωνία. Η συμβολή της αναγνωρίστηκε με σημαντικά βραβεία, όπως το Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου για το «Νινέτ», διακρίσεις από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, προτάσεις για διεθνή βραβεία όπως το Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, αλλά και τιμές για την καλλιτεχνική της πορεία στον κινηματογράφο. Ως συγγραφέας αγαπήθηκε γιατί μίλησε με αμεσότητα, με ζεστασιά και με ειλικρίνεια, δίνοντας φωνή σε μια ολόκληρη γενιά που έζησε τον πόλεμο, την εξορία, την αντίσταση και τον αγώνα για ελευθερία, αλλά και μεταφέροντας στα παιδιά την πίστη της στη ζωή, στη φιλία και στην αγάπη. Όπως έλεγε η ίδια, κάθε βιβλίο της κουβαλούσε κομμάτια της προσωπικότητάς της, κρυφά ή φανερά, γιατί «ο συγγραφέας πάντα βρίσκεται κάπου μέσα στις ιστορίες του». Η Ζωρζ Σαρή, είτε με τις σελίδες της είτε με τις ερμηνείες της, άφησε μια παρακαταθήκη γεμάτη πάθος, αλήθεια και ανθρωπιά, και μέχρι σήμερα τα βιβλία της διαβάζονται με την ίδια συγκίνηση, αποδεικνύοντας ότι η λογοτεχνία μπορεί να είναι ταυτόχρονα προσωπική μαρτυρία, ιστορική μνήμη και παγκόσμια φωνή.

Reviews

[philosophie]

Τα γενέθλιά σου σβήσ’ τα. Έχουμε δικτατορία.

Γύρω από τα γενέθλια της πρωταγωνίστριας, κομβικό σημείο στο οποίο επανέρχεται συχνά η αφήγηση μετά από παύση δεκαετιών, στήνεται το σκηνικό του μυθιστορήματος της Ζωρζ Σαρή η πλοκή του οποίου εκτυλίσσεται μέσα στην επταετή περίοδο της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, 1967-1974. Ο λόγος πάλι στο εφηβικό κοινό με την κεντρική ηρωίδα να προσλαμβάνει τα γεγονότα ενώ είναι μόλις 8 ετών, με τη διαφορά πως η πρόσληψη των γεγονότων δεν περιορίζεται στα μάτια της μικρής Άννας· η οπτική διανέμεται και στο νονό της, τον καθηγητή Δημήτρη, στον αδελφό της, στη μητέρα της, στη δασκάλα της, στον πατέρα της… Δημιουργείται έτσι ένα κολάζ φωνών με σημαντικά διακριτές διαφορές η καθεμιά τους, με το δικό της χρώμα, φορτίο, στίγμα.

Η πρωταγωνίστρια μεγαλώνοντας γαλουχείται με τις ιστορίες της Αντιγόνης ([…]κι όταν μεγαλώσεις λιγάκι, θα δεις, από μόνη σου θα καταλάβεις γιατί η Αντιγόνη έπρεπε να πεθάνει.), της εξόδου του Μεσολογγίου, μέσα από το έργο του Βασίλη Ρώτα Να ζει το Μεσολόγγι το οποίο διδάσκεται κρυφά στο σχολείο, των εξόριστων στη Γυάρο και των φυλακισμένων συγγενών της, κυρίως του νονού της, μετά την επιβολή της δικτατορίας.

Υπάρχουν δυο ζωές, γιε μου. Τη μια σ’ τη χαρίζουν, την άλλη την κερδίζεις… Είσαι ελεύθερος να διαλέξεις μια απ’ τις δυο.

Οι επώνυμοι της εποχής η οποία σκιαγραφείται είναι ανώνυμα δοσμένοι, ο πρωταγωνιστής νονός της Άννας είναι εμπνευσμένος από τον καθηγητή Δ. Ν. Μαρωνίτη και την πολιτική, όπως σημειώνει η συγγραφέας, δράση του, ο Μίκης Θεοδωράκης εμφανίζεται ως ένας μεγάλος μουσικοσυνθέτης, ενώ τα ζητήματα της λογοκρισίας και της διαιώνισης του γλωσσικού ζητήματος (Η δικτατορία μια μέρα θα φύγει, η καταστροφή της γλώσσας, όμως, που μας αγγίζει όλους, θα ‘χει γίνει για πάντα., και αλλού, Πότε ο γραπτός λόγος θα συμφιλιωθεί με τον προφορικό; Πότε ο Έλληνας θα μπορεί να διαβάζει ένα κείμενο χωρίς να χρειάζεται να το μεταφράσει ή να του το μεταφράσουν) παρουσιάζονται με τον πιο αδρό τρόπο.

Δεν πρόκειται σίγουρα για ένα καινούριο αφήγημα για τη γενιά που βίωσε τη δικτατορία αλλά για μια προσθήκη σε αυτό, για μια απόπειρα να γίνουν οι μνήμες κτήμα των νεότερων μέσα από την πάντοτε εύστοχη γραφή της Ζωρζ Σαρή.

[Effie]

B.R.A.CE. 2017 Ένα βιβλίο που θα έπρεπε να έχεις διαβάσει στο σχολείο

[Ellie Spyridonidi]

Τα επτά χρόνια της δικτατορίας παρουσιάζονται με τον πιο εύληπτο τρόπο μέσα από τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού που βιώνει όλη αυτή την πρωτόγνωρη και ανεξήγητη για την ίδια κατάσταση. Πάρα πολύ ωραίο βιβλίο που πρέπει όλα τα παιδιά να παρακινούνται να διαβάσουν ώστε να αρχίζουν να αποκτούν μια εικόνα για το τι συνέβη κατά τη διάρκεια της χούντας. Ένα βιβλίο, όμως, που ωφελεί και τέρπει ακόμα και ενήλικες.

[BitsA56]

Πίστευα στην αρχή ότι δεν θα μου άρεσε. Η πλοκή προχωρούσε αργά και αυτό με απογοήτευσε. Ωστόσο προς το τέλος το αγάπησα και από τα 2🌟 που το προόριζα πήγε στα 4🌟. Η Ζωρζ Σαρή παρουσίασε με έναν όμορφο και λογοτεχνικό τρόπο τις κακουχίες που υπέστησαν οι άνθρωποι που ήταν αντίθετοι προς τη δικτατορία του '67 και έδειξε την περηφάνια τους που πάλεψαν εναντίον της. Η Ζωρζ Σαρή για άλλη μία φορά μεγαλούργησε.

[Νεκτάριος Καλογήρου]

Εφηβική λογοτεχνία από την πένα της Ζωρζ Ζαρή και με φόντο το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του '67.
Ενα βιβλίο απαραίτητο για κάθε σχολική βιβλιοθήκη, ως φάρος των γεγονότων που γονάτισαν την ελληνική κοινωνία και των οποίων οι επιπτώσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τη σύγχρονη ζωή.

[matina]

μια λέξη: αριστούργημα ✨

[Irini Gergianaki]

Τρυφερό, για εφηβικές αναγνώσεις. Η Χούντα μέσα από τα μάτια της 9χρονης Άννας.

[BookitoCat]

Τα γενέθλια της Ζορζ Σαρρή είναι ένα βιβλίο που με στιγμάτισε. Το διάβασα σε αρκετά μικρή ηλικία και αμέσως αποφάσισα τη θέλω στην ζωή μου, να αγγίζω τον κόσμο μέσα από το γράψιμο όπως και η Ζορζ Σαρρή άγγιξε εμένα.

Μιλάει για ένα κοριτσάκι οχτώ χρονών, την Άννα, η οποία έχει γενέθλια. Τα γενέθλια της πέφτουν στις 21 Απριλίου, την μέρα που βγήκανε τα τανκς στους δρόμους της Αθήνας και η Ελλάδα είναι υπό την Δικτατορία των Συνταγματαρχών. Η ζωή της Άννας αναποδογυρίζεται και αρχίζει να απομακρύνεται από την ζωή που θα έπρεπε να ζήσει ένα παιδί.

Μπαίνει σε ένα ρόλερ κόστερ συναισθημάτων και μαθαίνεις το τι σημαίνει ελευθερία και να παλεύεις για αυτά που πιστεύεις!

[Achilleas]

μόνο η Ζωρζ Σαρρή θα μπορούσε να το είχε γράψει αυτό το βιβλίο. αγγίζει τον καθέναν

[Athena_Ζ]

Κλασική γραφή της Ζωρζ Σαρή με φόντο τα γεγονότα της δικτατορίας του '67.

[Electravox]

Τα Γενέθλια είναι ένα μυθιστόρημα για εφήβους και ενήλικες που αναφέρεται σε μία «σκοτεινή» περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, την περίοδο της επταετίας, όπου η Χούντα των Συνταγματαρχών με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπαδόπουλο ανέλαβε με απολυταρχικό τρόπο την διακυβέρνηση της Ελλάδας. Γράφτηκε το 1977, όταν τα γεγονότα ήταν ακόμα νωπά.
Είναι ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία. Μου άρεσε πολύ, διότι περιγράφει πώς μία οικογένεια προσπαθεί να ανταπεξέλθει όσο καλύτερα μπορεί στις δυσκολίες της περιόδου, πώς αντιλαμβάνεται ένα παιδί τη δικτατορία και πόσο εύκολα μπορούν όλα να αλλάξουν από τη μία στιγμή στην άλλη. Οι πρωταγωνιστές από μικρά μικρά παιδιά στην αρχή του βιβλίου μεγαλώνουν και αναλαμβάνουν δράση.

[DiTh]

Καλό ήταν. Μίλαει για την δικτατορία αλλά δεν τα καταλάβαινα όλα. Εξηγει τα πάντα μέσω μιας ιστορίας . Σας το προτείνω.

[Bella Baxter]

Η ιστορία παρακολουθεί την 8χρονη Άννα και την οικογένειά της μέσα στα σκοτεινά χρόνια της επταετούς δικτατορίας των Συνταγματαρχών (1967-1974). Η αφήγηση έχει ως σταθερό άξονα τα γενέθλια της μικρής πρωταγωνίστριας, σημείο στο οποίο επιστρέφει η πλοκή μετά από χρονικά άλματα, ενώ η οπτική γωνία μοιράζεται ανάμεσα στην ίδια, τον νονό της (τον καθηγητή Δημήτρη), τη μητέρα, τον πατέρα, τον αδελφό και τη δασκάλα της. Μέσα από αυτό το πολυφωνικό πλαίσιο, καταγράφονται οι διώξεις, οι φυλακίσεις, η λογοκρισία και ο καθημερινός αγώνας για ελευθερία, καθώς η Άννα μεγαλώνει μπολιασμένη με τις αξίες της αντίστασης.
Το βιβλίο θέτει στο επίκεντρο τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και τη μετάδοσή της στις νεότερες γενιές. Το νόημά του είναι η αφύπνιση της παιδικής και εφηβικής συνείδησης απέναντι στην καταπίεση, την αδικία και τη στέρηση της ελευθερίας. Μας δείχνει πώς τα ιδανικά της αυτοθυσίας και της αντίστασης —από την τραγωδία της Αντιγόνης μέχρι την Έξοδο του Μεσολογγίου— γίνονται βίωμα για ένα παιδί που μεγαλώνει μέσα στη δικτατορία, αναδεικνύοντας παράλληλα το βαρύ τίμημα που πληρώνουν οι άνθρωποι που μένουν πιστοί στις αρχές τους.
Η Ζωρζ Σαρή χρησιμοποιεί ένα στυλ γραφής άμεσο, παραστατικό και συναισθηματικά φορτισμένο. Χτίζει την πλοκή σαν ένα κολάζ διαφορετικών φωνών, όπου ο κάθε χαρακτήρας εισφέρει το δικό του ιδιαίτερο στίγμα και χρώμα. Η αφήγηση συνδέει αριστοτεχνικά την πραγματική ιστορία με τη μυθοπλασία —φωτογραφίζοντας προσωπικότητες της εποχής όπως ο Δ. Μαρωνίτης ή ο Μίκης Θεοδωράκης— διατηρώντας παράλληλα μια σταθερή ατμοσφαιρική ένταση γύρω από τις επιπτώσεις του καθεστώτος στην καθημερινή ζωή.
Είναι το τέταρτο βιβλίο της συγγραφέως που διαβάζω, έχοντας ξεκινήσει από το «Ο Δάσκαλός μου» —το οποίο ήταν ομολογουμένως υπέροχο— και συνεχίζοντας τα υπόλοιπα με χρονολογική σειρά. Διαβάζοντας πάντως τα τρία πρώτα, μου δημιουργήθηκε η εντύπωση μιας επανάληψης στον βασικό κορμό ως ιδέα, με μόνη αλλαγή το κεντρικό θέμα —αν και μπορεί να είναι απλά ιδέα μου και θα το σιγουρέψω στο επόμενο. Επιπλέον, στο συγκεκριμένο βιβλίο περιγράφονται ιδιαίτερα σκληρές και σκληροπυρηνικές εικόνες για παιδιά ηλικίας 9-10 ετών. Παρόλο που είναι σίγουρα απαραίτητο να μαθαίνουν οι νεότεροι την ιστορία, διατηρώ τις ενστάσεις μου σχετικά με τον τρόπο και τη σφοδρότητα με την οποία παρουσιάζονται τα γεγονότα σε αυτές τις ηλικίες.
Ένα δυνατό ιστορικό αφήγημα για τη δικτατορία που προβληματίζει με την αγριότητά του.
4 άστρα

[Marily Agathou]

Αν και μεγάλη φαν της Άλκης Ζέη και της Ζωρζ Σαρή μεγαλώνοντας, το συγκεκριμένο βιβλίο μου είχε ξεφύγει και το ανακάλυψα πρόσφατα στο σπιτι. Δεν έχω να πω πολλά. Το βάθος και το βάρος των γεγονότων ξεδιπλώνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορούν να γίνουν αντιληπτά κι απο τους νεότερους αναγνώστες και να τους δώσουν κίνητρο να ψάξουν και να μάθουν τι πραγματικά συνέβη. Θα πω μόνο ότι εύχομαι να το είχα διαβάσει νωρίτερα!

[Rena Argi]

"Όταν πιστεύει ένας άνθρωπος σε μια ιδέα πολύ πρέπει να την υπερασπίζεται, ακόμη και να πεθάνει γι'αυτή"

[Dadatyttyt.135]

The novel is messy, but entertaining and the narrative is ok. The story is overly boring and slow , but towards the end it transforms into a satisfying, nearly perfect mix of facts and fiction.

[Zoi ❤]

dnf

[Lucifer Morningstar]

Ένα βιβλίο για τα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας και των διωγμών που υπέστησαν πολλοί/ες.

[Filareti M.]

Εξαιρετικό. Νομίζω από τα καλύτερα της!

[Stauros Kallinikas]

8

[Kelly Moschaki]

Ένα εξαιρετικό βιβλίο, που αφυπνίζει το πνεύμα του αναγνώστη, ανοίγοντας τους ορίζοντες του.

[AliceThroughTheLookingGlass]

Βαρύ βιβλίο, όπως πολλά της Ζωρζ Σαρή, αλλά ευαίσθητο και συγκινητικό. Τέτοια βιβλία δεν πρέπει να αφήσουμε να ξεχαστούν, γιατί μας θυμίζουν ότι είμαστε άνθρωποι.

[Ioannafo]

Μπορείς να αγοράσεις το βιβλίο από το affiliate link μου εδώ https://mikk.ro/C8p6 και να βοηθήσεις το κανάλι μου τόσο εδώ όσο και στο YouTube [https://www.youtube.com/user/ioannafo...] ! Ευχαριστώ εκ των προτέρων, σημαίνει πολλά για μένα! Ας προχωρήσουμε στην κριτική!

Από τα καλύτερα βιβλία της Ζωρζ Σαρή. Το διαβάζω κάθε 4 ή 5 χρόνια και κάθε φορά παίρνω και κάτι διαφορετικό από αυτό το βιβλίο. Ομορφο και για παιδιά για να ξέρουν τι πέρασαν οι παλιότεροι από απολυταρχικά καθεστώτα.

[Sevi Vigka]

Η χούντα και τα γεγονότα του Πολυτεχνείου μέσα από τα μάτια ενός παιδιού.