Der Wintergarten

by Jan Konst

Aan het begin van de vorige eeuw, in 1902, komt Hilde Grunewald ter wereld in het Saksische Meißen. Ze is de oudste dochter in een kleinburgerlijk gezin en zal op een haar na de honderd halen. Hilde groeit op in het Duitse Keizerrijk, trouwt in de Weimarrepubliek en haar kinderen worden geboren onder de doem van de nazidictatuur. Na de oorlog beleeft Hilde de opkomst en ondergang van de DDR. Uiteindelijk is het de vreedzame revolutie van 1989 die haar tot burger van de Bondsrepubliek maakt. Het leven van Hilde en haar familie wordt getekend door de geschiedenis. Zij weten hoe het toegaat in hogere kringen, maar ondervinden ook aan den lijve wat het betekent aangewezen te zijn op financiële steun. Ze overleven twee wereldoorlogen, een dictatuur, een bezetting en verschillende economische crises. De opkomst van Hitler betekende het einde van de vrijheid. De daaropvolgende Russische bezetting van het oostelijke deel van Duitsland, de Koude Oorlog en de bouw van de Berlijnse Muur bepaalden hun leven. Pas na de Wende konden zij opnieuw in vrijheid handelen. In De wintertuin beschrijft Jan Konst op indringende wijze het leven van Hilde, haar ouders, haar kinderen en kleinkinderen, gewone mensen met een ongewone geschiedenis. Konst neemt de lezer mee op een turbulente reis door een land doordrenkt van oorlog. Maar ondanks alles weten Hilde en haar omgeving de intimiteit en saamhorigheid van het familieleven te bewaren.

Genres: Nonfiction, History

Paperback

First published April 1, 2018

About the author

Jan Konst ist Literaturwissenschaftler und Niederlandist. Seit 1994 arbeitet er als Hochschullehrer an der Freien Universität Berlin, zunächst auf dem Gebiet "Niederländische Literatur und Sprache von den Anfängen bis 1800". Seit 2000 ist er Inhaber des Lehrstuhls "Niederländische Philologie: Literaturwissenschaft".

Seine Publikationen widmen sich der frühmodernen Literatur, den niederländisch-deutschen Literaturbeziehungen und der Gegenwartsliteratur in den Niederlanden und Flandern.

Im Fokus dreier zuletzt erschienener Bücher stehen Deutschland und die jüngere deutsche Geschichte: Iedereen is op weg naar de Brandenburger Tor – Nederlandse en Vlaamse schrijvers over Berlijn, Alles waan – Louis Ferron en het Derde Rijk und De wintertuin – Een Duitse familie in de lange twintigste eeuw.

Reviews

[Ingrid · Rating 5 out of 5]

De schrijver vertelt over zijn Duitse schoonfamilie. Er worden drie generaties gevolgd, die van 1870, 1900 en 1930. Ook die van 1960 komt nog aan bod. Hun persoonlijke verhalen worden verteld en de geschiedenis van Duitsland wordt langs hun leven gelegd, zodat je leest wat zij hebben meegemaakt door de jaren heen. Het is heel goed geschreven, ik heb me geen seconde verveeld, wilde alleen maar meer lezen. Vooral het deel na de tweede wereldoorlog is op punten verbijsterend.
Een groot pluspunt zijn alle foto's, die de hoofdrolspelers een gezicht geven. Zo komen de verhalen nog veel meer tot leven.
Natuurlijk moet je geïnteresseerd zijn in geschiedenis, en dan met name in de Duitse geschiedenis, maar je kunt het ook lezen als verschillende levensgeschiedenissen, waardoor het op verschillende manieren een interessant boek kan zijn. Van mij krijgt het 5 hele dikke sterren!

[piet van genderen · Rating 5 out of 5]

Na de neutrale titel ontvouwt zich een, in sprankelend Nederlands geschreven, geschiedenis van enkele Oost-Duitse families levend onder verschillende regimes. Boeiend en uiterst leerzaam.

[Twig · Rating 3 out of 5]

Ein wundervoller Einblick in das Leben einer ganz gewöhnlichen Familie. Wundervoll detailreich gespickt so das der Wandel der Zeit und des politischen Regimes für den Leser spürbar wird. Da ich mich selbst sehr für Ahnenforschung interessiere fand ich es natürlich äußerst spannend wie jemand anderes seine Familien Geschichte aufarbeiten. Oder in diesem Fall die seiner Frau. Ich wurde nicht enttäuscht. Dem Autoren lagen viele Unterlagen vor die es möglich gemacht haben so detailliert die Geschichte wieder zu geben. Bin sehr begeistert, nur der schreibstil war mir teilweise etwas zu leicht. Dennoch eine Empfehlung für alle die gerne mal etwqs durch die Deutsche Geschichte reisen möchten.

[Elsbeth Kwant]

Vier generaties - gevormd door de omstandigheden. Van onderwijzer Emil uit de generatie 1870, wiens bureau de schrijver inmiddels bezit, die met de burgerij omhoogstroomde, via ondernemersin de republiek van Weimar, die vochten in de tweede wereldoorlog. De derde generatie, onder wie schoonmoeder Brigitte maakte bijzondere momenten mee: het bombardement van Dresden, de bouw van de muur, de Praagse lente. Mooi is dat dat allemaal verwerkt is in levensverhalen met geboorten, overlijdens, ziekte, bouw van een vakantiehuis. Mooi boek.

[Sebastian · Rating 5 out of 5]

Een monumentaal boek. Schitterend geschreven en uiterst plezierig om 100 jaar geschiedenis van een Duitse familie van zo dichtbij mee te mogen maken. 3 generaties.

[Wendy · Rating 5 out of 5]

Een interessante familie geschiedenis over een bewogen periode in de Duitse geschiedenis van het keizerrijk, de industriële revolutie. WW1, WW2 en dan de DDR en uiteindelijk de wende.

[Hans Luiten · Rating 4 out of 5]

Interessant boek. Aan de hand van een familiegeschiedenis wordt een groot deel van de 19e en de hele 20e eeuw van Duitsland geschetst. Vooral als die historische achtergrond wordt geschetst wordt het interessant, wat mij betreft hadden er wek iets minder details over het familieleden in gemogen. Maar: lezen voor wie meer wil weten over Duitsland!

[Danny Jacobs · Rating 5 out of 5]

De stichting van het Duitse keizerrijk, de twee wereldoorlogen, de Holocaust, de Koude Oorlog, de val van de Berlijnse Muur en die Wende hebben een enorme stempel gedrukt op de voorbije 150 jaar. Die gebeurtenissen troffen talloze mensen in zowat de hele wereld, in het bijzonder ook de Duitsers zelf. In zijn boek De Wintertuin verhaalt Jan Konst, hoogleraar Nederlandse literatuur aan de universiteit van Berlijn, over het leven van opeenvolgende generaties gewone Duitsers tijdens die lange twintigste eeuw. Aan de hand van dagboeken, briefwisselingen, foto’s, aktes en andere zakelijke papieren reconstrueert hij hoe de leden van zijn schoonfamilie de vele dramatische ontwikkelingen in het land hebben ondergaan.

De Wintertuin is een indrukwekkend boek. De beschrijving van het leven van gewone burgers geeft ons een goede inkijk in de dagelijkse realiteit van die tijd. De hoofdrolspelers zijn eenvoudige mensen die geen politieke ambitie hadden, maar die door de omstandigheden gedwongen waren om zich te conformeren, om te buigen en het lot te ondergaan. Al leidde hun meegaandheid tot hun eigen dramatische ondergang. Het boek van Konst vormt dan ook een waarschuwing voor de komende generaties.

[Annemarie · Rating 4 out of 5]

Meine Mama hat sich dieses Buch gekauft und ich dachte zunächst, es handelt sich um einen Familienroman. Da ich sowas gerne mal lesen, habe ich es mir ausgeliehen.

Vorweg: Dies ist kein Roman. Sondern die Aufarbeitung wissenschaftlicher Recherchen in der eigenen Familiengeschichte.
Dennoch schafft es Jan Konst sehr gut, seine Arbeitsergebnisse in eine angenehme und darstellende Sprache zu verpacken. Dieses Buch zeigt, was man mit Forschung innerhalb der Familiengeschichte alles erreichen kann. Konst verzichtet dabei auf eine Bewertung der Figuren, sondern lädt ein, diese im Spiegel der Zeit zu betrachten und dann selber zu entscheiden. Außerdem verweist er immer auf die Quellen, aus welchen er seine Erkenntnisse zieht. Dieser Aspekt hat mit besonders gut gefallen.

Auch wenn es nicht die eigene Familie ist, ist es interessant die Entwicklung der Charaktere zu beobachten. Sie stehen als Stereotype für viele Schicksale im langen 20. Jahrhundert.

[Claudia · Rating 5 out of 5]

Ik begon dit boek ‘te scannen’, want ik was vooral geïnteresseerd in de gebeurtenissen rond WO II en erna.
Het was dan ook niet echt in romanvorm, maar meer een verslag.
Maar het is zo’n boeiend boek! Om het leven vanuit het perspectief van voormalig Oost-Duitsland te volgen. Je denkt (in grote lijnen) er al wel van af te weten hoe het daar destijds eraan toe moet zijn gegaan. Toch is het verbazingwekkend hoe het werkelijk allemaal ging.
Een familiegeschiedenis in een zeer bijzondere tijd.
Wel wat sombere conclusies die op een gegeven moment getrokken worden: dat het bv voor de generatie van 1870 alleen bergafwaarts is gegaan. Absoluut waar bezien vanuit ‘wereld’geschiedenis, materiële vooruitgang (ondergang dus eerder) etc. Maar ik mag toch hopen dat het leven in het algemeen toch als positief werd ervaren?
En ongelooflijk dat de ene hoofdpersoon Brigitte zoveel belangrijkere gebeurtenissen persoonlijk meemaakt!
Prachtig boek!

[Gijs Zandbergen · Rating 5 out of 5]

Konst komt een beetje moeizaam op gang, maar als hij na dertig bladzijden zijn draai, toon, vorm en stijl heeft gevonden, schrijft Konst een geweldig boek over zijn Duitse schoonfamilie, te beginnen met de generatie van 1870, dan 1900 en 1930. Zijn voornaamste bron is het familiearchief, waaruit een beeld ontstaat van een gewone familie, die leeft en streeft in woelige tijden tot iets meer dan een decennium na de val van de Muur. Voorbeeldig boek. Ik las bijvoorbeeld dingen over de Nazi-terreur en de DDR, die ik nog niet wist. Konst is niet bang negatieve zaken over zijn schoonfamilie te vertellen. Dat siert hem. Alleen de laatste spruit, Gottfried, komt niet zo uit de verf. Dat zal wel een reden hebben.

[Ann Jannink · Rating 4 out of 5]

In De Wintertuin volg je de levens van het Oost-Duitse echtpaar Emil en Hedwig Grunewald en hun nazaten van 1870 tot ongeveer 1995. Het is een familiekroniek geschreven tegen de achtergrond van de geschiedenis van Duitsland. Boeiend beschreven en tevens leerzaam voor eenieder die zich wil verdiepen in de geschiedenis van een van onze buurlanden.

[Wilma Van · Rating 5 out of 5]

Prachtig en heel interessant boek, dat een goed beeld geeft van het Duitsland in de lange 20e eeuw, waarin heel veel gebeurt.
Bijzonder ook om te lezen wat al die veranderingen betekenen voor de mensen die er wonen. De schrijver beschrijft het leven van zijn schoonfamilie. Dit maakt het tot een heel persoonlijk verhaal.
Heb dit boek met veel plezier gelezen.

[Marleen Verhoeven · Rating 3 out of 5]

De schrijver beschrijft het leven van vier generaties eenvoudige gezinnen. Hun kleine leven wordt beschreven op de achtergrond van de Duitse geschiedenis. Hoe beïnvloeden de gebeurtenissen hun leven? Ondergaan zij de geschiedenis of profiteren zij bewust of onbewust van de gang van zaken ? Prachtig boek dat beslist in de geschiedenisles moet gelezen worden .

[Klaus Metzger · Rating 5 out of 5]

Ein phantastisches Buch, das von Beginn an spannend die Schicksale von vier Generationen in Deutschland schildert. Es beginnt mit der Zeit vor dem 1. Weltkrieg. Dann kommt die Hitlerdiktatur mit dem 2. Weltkrieg. Danach folgt die weitere Diktatur in der DDR. Wir können auch den Mauerfall miterleben. Und alles basiert auf dem umfangreichen Familienarchiv, auf das der Autor Zugriff hat.

[Agnes · Rating 4 out of 5]

Blijf ik erg interessant vinden, geschiedenis aan de hand van persoonlijke geschiedenissen. Dit boek over Duitsland en de DDR bestrijkt de 20e eeuw. Aardig verteld, geen roman, maar dat pretendeert het niet te zijn. Ik zou zeggen 3.5 sterren.

[Roos · Rating 5 out of 5]

Wat een ontzettend interessant boek over het reilen en zeilen van een gewone Duitse familie in de 20e eeuw. Alle mijlpalen uit de geschiedenis van die eeuw komen voorbij en raken aan hun bestaan.

Jammer dat het uit is!

[Margreeth · Rating 4 out of 5]

Helder en met liefde geschreven geschiedenis van vier families tegen de achtergrond van de Duitse geschiedenis.

[Muizz · Rating 5 out of 5]

Goed geschreven en goed gedocumenteerde biografie van drie generaties van een Oost-Duitse familie, in de context van de roerige geschiedenis van Duitsland in de twintigste eeuw.

[Reineke Bakhoven · Rating 5 out of 5]

Heel goed en mooi beschreven het leven tijdens:
Eerste wereldoorlog, nazitijdperk en leven in de DDR en de val van de muur.

[Amber · Rating 4 out of 5]

Een aangrijpende levenskroniek met voor mij nieuwe en interessante feiten en verhalen over de bijzondere Duitse geschiedenis (Tweede Wereldoorlog en DDR tijdperk). Aanrader!

[José · Rating 5 out of 5]

Dit is een prachtig boek als je van familiegeschiedenissen houdt. Gedurende honderd jaar leef je mee met een Duitse familie die al het wel en wee van de hele eeuw van dichtbij meemaakt. Het boek liet me niet los en ik vond het echt jammer dat de eeuw op een gegeven moment gewoon voorbij was. Jan Konst weet op een geweldig mooie manier de grote wereldgeschiedenis te combineren met het gewone dagelijkse bestaan.

[Marijke · Rating 3 out of 5]

Bijzonder interessant om een eeuw Duitse geschiedenis door Duitse ogen te bezien.