'Al ruim vijftien minuten houdt Mark Oldings drie paar sokken in zijn handen. Het gaat tussen witte sportsokken, een paar gewone witte sokken en een paar zwarte. Hij moet bekennen dat de zwarte het zachtst aanvoelen, maar bij zwarte sokken voelt hij zich nooit op zijn gemak; onrustig, oncomfortabel. Witte sokken daarentegen zijn fijn, die geven hem een vitaal en sterk gevoel. Niet zo sterk dat hij er de wereld mee aankan, wel zo dat als hij de wereld ooit aan zal kunnen, het alleen met witte sokken mogelijk zal zijn.'
Aan de vooravond van zijn verjaardag is hiphop-recensent en schrijver in spe Mark Oldings vastbesloten: hij zal zijn vriendin Yvonne blij maken en volwassener worden. Met behulp van een lijstje van zes punten - 1. hogere productiviteit recensies; 2. interesse in haar werk tonen; 3. elke ochtend om negen uur opstaan; 4. een roman schrijven; 5. elke dag zwarte sokken dragen; 6. een baan zoeken - wil hij dat doel bereiken. Maar algauw moet hij de eerste plus vervangen door een min.
Dit is zijn debuut, maar een later boek had ik al gelezen. Wat een teleurstelling dat het latere boek bijna een copy is van zijn debuut. Ook in het debuut vind ik de teloorgang eerder vervelend dan sterk.
‘De allestafel’ van Thomas Heerma van Voss is voor mij een literair pareltje. Daarbij durf ik wel te zeggen dat dit debuut voor mij het beste is dat ik tot nu toe gelezen heb en wel om de volgende redenen:
Om te beginnen raakt het thema van het boek (waanzin) ‘Dagboek van een gek’ van Nikolaj Gogol. Alleen schrijft de negentienjarige Thomas beter over dit onderwerp, omdat hij trefzeker en realistisch de ontwikkeling van zijn hoofdpersoon laat zien, waar Gogol meer vertelt. Door de beeldende vertelwijze is het niet alleen een prettig verhaal om te lezen, maar laat het ook zien hoe iemand zich ontwikkelt, waar de Russische klassieker voor mijn gevoel verzandt in het gewauwel van een krankzinnige.
Daarnaast is er voor mij een sterke associatie met een woord uit een gedicht van Paul Celan, namelijk ‘waanwanneer’. Deze contaminatie van waanzin en wanneer deed, mij denken aan de ontwikkeling die Mark Oldings doormaakt. De lezer ziet hem veranderen en vraagt zich af wanneer de ommekeer komt. Gevoelsmatig zorgt de wanneer vraag voor een optimale spanningsboog, die er voor zorgt dat het boek moeilijk aan de kant te leggen is.
En dan de thematiek. Voor mij gaat ‘De Allestafel’ over het voldoen aan verwachtingen. En dan niet alleen binnen een relatie, maar ook tussen de groep (maatschappij en het individu). Het verhaal laat dan op de juiste manier zien hoe iemand die probeert aan verwachtingen te voldoen vervreemdt van zichzelf met alle gevolgen van dien. Beeldend wordt dit ijzersterk beschreven (feestje met dresscode).
Vervolgens is er al die heerlijke ironische toon in het verhaal, die zich in de meer recente boeken en verhalen van Thomas verder aan het ontwikkelen is. In mijn ervaring gaat Mark aan zichzelf werken om zo te voldoen aan de verwachtingen van zijn vriendin, maar juist door dit proces vervreemdt hij meer van haar. Dit wordt dusdanig verfijnd psychologisch inzicht op een realistische wijze getoond aan de lezer,dat er maar een woord voor is: geniaal.
En zo heb ik toch nog geschreven over ‘De Allestafel’. Het debuut van Thomas Heerma van Voss is beeldend sterk en raakt associatief een woord uit de poëzie van Paul Celan. De thematiek en de realistisch beschreven ontwikkeling van Mark Oldings zijn een geweldige prestatie voor een debutant van nog geen twintig. Daarom is voor mij ‘De Allestafel’ van Thomas Heerma van Voss het beste debuut van de eerste helft van deze eeuw.
Marc Oldings, man, man, man eenvoudig en toch zo vreselijk vreselijk enerverend. Zijn gewoontes, leefregels, principes (noem het zo je wil) regelen zijn leven en zijn doen en laten. Hij functioneert, naar zijn gevoel, heel goed. De buitenwereld snapt niet hoe moeilijk het allemaal is, er is geen begrip voor zijn situatie. En langzaam maar zeker escaleert het hele Marc Oldings verhaal. Zeer goed geschreven, echt waar, maar niet meelopen met het personage....
Samen leven met Mark is niet eenvoudig. Hij heeft het beste met iedereen voor en denkt ook te weten wat het beste voor iemand anders is. En als daar van af wordt geweken dan klopt het voor hem niet meer. Hij bedoelt het allemaal zo goed, maar het werkt niet.
Het is jammer dat ik dit boek nu pas lees, aangezien de eerste druk blijkbaar al in 2009 was. Nu denk ik: weer zo'n boek over een mafkees die uiteindelijk zijn vriendin iets aandoet. Maar dit was dus eigenlijk een van de voorlopers binnen dit 'genre'. Iedereen heeft wel gelijk dat het mooie zinnen bevat. Geweldig taalgevoel. Roept een levendig beeld op - van iemand die je graag even door elkaar wilt schudden.
This entire review has been hidden because of spoilers.