Jump to ratings and reviews
Rate this book

Stara Slaboniowa i spiekladuchy

Rate this book
Stara Slaboniowa i spiekladuchy

368 pages, Hardcover

First published June 21, 2013

Loading...
Loading...

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
1,086 (51%)
4 stars
764 (36%)
3 stars
202 (9%)
2 stars
37 (1%)
1 star
10 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 369 reviews
Profile Image for Nikola.
872 reviews16.8k followers
March 12, 2025
4,5/5
Jejuuu, ale to było cudowne. Potrzebuję więcej takich książek!
Profile Image for kimera.
170 reviews61 followers
November 25, 2021
Teofila, wiedźminka w stanie spoczynku dorabiająca sobie od czasu do czasu do świadczeń emerytalnych ;)
Profile Image for Jeść treść.
371 reviews741 followers
June 12, 2020
Autentycznie prześwietna z jednym potężnym minusem. Jak zaczniesz czytać, to wsiąkniesz. Jak wsiąkniesz, będziesz chcieć więcej. A więcej nie ma.

Tu jest wszystko - fajny spooky klimat, słowiańskie (chociaż wiadomo, że to mocno umowne) demony, charyzmatyczna główna bohaterka i sympatyczny sidekick w postaci czarnego kota.
Kocham absolutnie.
Profile Image for Patrycja.
967 reviews113 followers
March 18, 2025
Wspaniała książka z prawdziwym klimatem polskiej wsi, w której nie jedna zmora może zapukać w okna mieszkańców. Czy będziesz gotowy stawić jej czoła, czy stwierdzisz, że to zwykłe zabobony?
Profile Image for shubiektywnie.
392 reviews409 followers
October 9, 2021
Wiedźmin w wersji starszej pani. Słowiańskie demony, mała wieś, dużo życiowej mądrości i świetna zabawa!
Profile Image for kam.
1,325 reviews250 followers
January 19, 2026
Trochę mi to zajęło, ale w końcu dołączyłam do lawiny zachwytów.
Profile Image for martyna • podkreslenia.
205 reviews29 followers
September 12, 2026
świetna pod każdym względem!!

jestem oczarowana słaboniową w chustce na głowie, wspartą o drewnianą laskę, a jednocześnie mającą przenikliwy umysł i ogrom wiedzy, kobietę przesiąkniętą zapachem ziół i życiowymi doświadczeniami. dobrze, że ta wieś miała taką mieszkankę, bo już dawno wszyscy by tam poszaleli ze strachu rozsiewanego przez te wszystkie spiekładuchy!!

na docenienie zasługuje tu również samo stworzenie portretu wsi — tych lasów, pół i rozsianych pośród nich domów, do których zaglądało się, aby podejrzeć postaci z krwi i kości oraz nawiedzające je potworki.

nie mogę nie wspomnieć o ilustracjach rozsypanych w książce, których czarna mocna kreska podobała mi się bardzo i świetnie wpływała na podbudowanie nastroju wokół tego, co akurat działo się w historii.

cudownie smutna powieść, podlaska wiedźminka zostanie ze mną na długo:-)
Profile Image for Moony Mon.
310 reviews34 followers
April 28, 2025
Zabobonna, wiejska, swojska i pełna stereotypów. Jedni poczują się jak w domu i włączą tryb nostalgiczny, inni pomyślą, meh, ok. Dla mnie, w trakcie słuchania było w porządku, ale w przerwach nic nie zachęcało mnie do powrotu i ostatecznie chyba do zapomnienia.
Profile Image for Anna.
129 reviews
March 12, 2016
I am breaking my rule of giving 5 stars only to books that I loved enough to read them again. This one I probably won't. I am giving it 5 stars for something else. It made me cry. Just a little, a soft cry for something ending, a closure, a kindness. I will say no more, otherwise I’d need to mark a ‘spoiler space’.
Storywise, this book is not that unique. Small country village, not more than a farming community. Could be anywhere. This one happens to be in Poland, and the time is somewhere towards the end of XX century, modern enough for ubiquitous TV, old enough for traditional ways of life far far away from big cities. Small place, where neighbours know everything about each other, for better or worse. An old woman lives there alone. A widow, with grown up children who moved to the city. People in the village say the woman knows about herbs, and maybe other things that lurk unseen in the shadows, creatures taken straight from Polish folklore. Like a strzyga, or a zmora, or a kikimora - each of these creatures (and more!) has a story in this book, and the old woman, when asked for help, somehow always knows what to do. But this is not what makes the book special, not yet. There’s depth to these stories that span some 15 years. There’s lives of the people in the village, there’s a secret in the old woman’s past, there’s beautiful language, sometimes lyrical, sometimes humorous, sometimes wise and thoughtful. The place comes to life in this book. The summer heat, the moonlit night, the tree branches covered in frost, sparkling in the sun. You can see it, smell it, feel it. And then, in this landscape, the people. It is a great skill, to bring a person to life with one sentence. One more sentence, and you care deeply.
There are author’s illustrations in the book. This intrigued me and I googled Joanna. I found that she is not a writer who draws, but an artist who happened to write a book. Perhaps this explains why the imagery is so strong in her writing. I hear there may be another book of hers coming. I hope it comes soon!
Profile Image for Kasia.
381 reviews19 followers
May 19, 2024
Obrzędy, gusła, zabobony, słowiańskie potwory, wszystko zebrane i napisane tak, że czyta się z ogromną przyjemnością. To z jednej strony, ale z drugiej jest też opowieść o kobiecie, silnej, mądrej, symbolizująca odchodzący świat naszej kultury i symboliki. Mądrość Słaboniowej przydałaby się dzisiaj, żeby odganiać lęki, czerpać pocieszenie z przemijającego czasu i z bliskości kogoś, kto pomoże, kiedy sytuacja staje się beznadziejna. Świetna pozycja.
Profile Image for Ania.
160 reviews17 followers
January 28, 2025
Po zastanowieniu jednak 5 gwiazdek. Długo odkładałam lekturę tej książki. Niepotrzebnie. Klimat małej wsi mnie zupełnie pochłonął. Myślę, że ta opowieść dużo zyskuje dzięki lektorce. Słuchałam audio i była to świetna realizacja.

Pamiętajcie wiązać czerwone wstążeczki!
Profile Image for Paula.
357 reviews20 followers
May 14, 2025
4.5⭐️ klimacik cudo
Profile Image for Czytadełko.
331 reviews2 followers
December 1, 2023
Matko jakie to było dobre! Zakochałam się w starej Słaboniowej! Czy ktoś wie czy są dalsze części?
Profile Image for Aellirenn Czyta.
1,848 reviews66 followers
September 13, 2024
To było coś tak innego i tak dobrego, że wciąż wracam myślami do tej książki. Spłakałam się, uśmiałam, zamyśliłam - to była piękna przygoda.
Profile Image for Aithne.
213 reviews39 followers
February 23, 2018
Znakomita książka. I pomyśleć, że gdyby Publio nie objęło jej jedną ze swoich niekończących się promocji, pewnie nigdy nawet bym o niej nie usłyszała. Czego tu nie ma! Słowiańskie legendy, ludowe wierzenia, chrześcijaństwo, egzorcyzmy, nawet dziadów nie zabrakło. Dzieje się. Jakby to nie wystarczyło, dochodzi do tego język, stylizowany na gwarę; przecudnie to wygląda, rozbija w puch patos i wywołuje co najmniej stłumione chichoty. Ciekawi, zindywidualizowani bohaterowie, ze Słaboniową na czele. No i te ilustracje - aż kupiłabym wersję papierową, bo tam muszą się jeszcze piękniej prezentować. Aż ciężko uwierzyć, że to debiut.
Jedyne zastrzeżenie: liczyłam na jakieś zamknięcie wątku Klaudusi, zwłaszcza że narracja sugerowała, że Słaboniowa ma co do niego jakieś przypuszczenia. A tu nic.

Mały cytat na deser:
"- Słaboniowo, a znacie jakiesiś ziółka, co by mu to wielkie bum z głowy wykurzyć? On nic ino cięgiem siedzi, te papirosy ćmi i o końcu świata duma. Ale przecie nijakiego końca świata nie bedzie, nie? - Sołtysowa patrzyła z nadzieją swoimi brązowymi, sarnimi oczami.
- Po mojemu to do końca świata jeszcze trochu. Pewnikiem wincyj nad dwa lata. Pewnikiem wincyj nad nasze życie na ty ziemi - uspokoiła ją Słaboniowa, patrząc w niebo. - A mężowi dziurawiec parzcie, na nerwy dobre to je ziółko i śpik po tym lepsiejszy, i na noc telewizji niech nie oglunda, a już specyjalnie dziennika wieczorem, bo to nerwy rozmaite napędza."
Profile Image for KnigasBooks.
128 reviews10 followers
February 4, 2021
Prawdziwie słowiańska i polska opowieść. Czytało się wyśmienicie. Chcę więcej!
Profile Image for Patrycja.
69 reviews10 followers
October 2, 2026
Polska wieś, duchy, słowiański folklor, rodzinne historie i Słaboniowa, której nie da się nie polubić.
Spodziewałam się czegoś znacznie mroczniejszego, ale dostałam przede wszystkim bardzo ludzką, zabawną i charakterystyczną opowieść, w której świat żywych miesza się ze światem duchów. Momentami bawiła, momentami wzruszała, momentami wywoływała dreszcze.

Polecam audiobook - świetnie przeczytany!
Profile Image for Tylkotrocheczytam.
258 reviews57 followers
September 5, 2026
Pewnie większość z was kojarzy Wiedźmina Geralta. Dwa miecze na plecach, siwy włos i posępne spojrzenie. Gdy dostaje zlecenie, zwykle bierze za to pieniądze i z tego się utrzymuje, a sprawy rozwiązuje za pomocą siły. Ale jaka wieś, taki wiedźmin, a Capówka ma zamiast krzepkiego chłopa starowinkę na którą wołają po nazwisku męża.

Choć pamięta ona jeszcze czasy, gdy mieszkańcy sami zwracali się do niej po radę, to teraz nikt nie wierzy w te 𝘻𝘢𝘣𝘰𝘣𝘰𝘯𝘺. Nawet osoby, z którymi utrzymuje bliski kontakt, zwlekają do ostatniej chwili ze swymi prośbami o radę. Bo przecież to nie Południca, to udar. To nie jakiś domowy potwór, to kolka wywołuje rzewny płacz u niemowlęcia. I tak dalej, i tak dalej.

Koniec końców jednak za każdym razem to ona, Teofila, powolnym krokiem spieszy na ratunek niewinnym ludziom. A może nie aż tak niewinnym? Czasy i miejsce, w których osadzona jest akcja związane są silnymi tradycyjnymi wartościami. Nie dość, że nikomu się nie przelewa, to kobiety mają w nich bardzo sprecyzowaną rolę.

Bardzo doceniam podkreślanie realiów, które jeszcze do niedawna obejmowały nasze przodkinie. Jest w tym pewien pierwiastek 𝘧𝘦𝘮𝘢𝘭𝘦 𝘳𝘢𝘨𝘦, który zostaje też przywołany w kontekście procesów o czary. Kościół oraz zaściankowe poglądy niektórych ludzi również odgrywają tu sporą rolę.

Z początku sądziłam, że narracja składa się z luźno powiązanych opowiadań, krążących wokół jednej bohaterki; jednak z czasem nabrałam przekonania, że w tle jest bardzo konkretny wątek, który pchany jest do przodu. Niezależnie od planu, i tak podobałaby mi się każda forma, gdyż z przyjemnością czytało się o tym, jak Słaboniowa przychodzi na ratunek i nie żąda niczego w zamian.

Nie wiem wciąż jaką pozostawić ocenę tej książce. Wulgarne wątki ociekające naseksualizowanym słownictwem mnie odrzucały i nie czytało mi się ich przyjemnie; było też jedno rozwiązanie, które mnie rozczarowało, tak jak i pozostała mi seria pytań, na które liczyłam, że dostaniemy odpowiedzi. Nie jest więc to pozycja bez wad, ale serduszko mi podpowiadało, żeby nie szczędzić jej wysokiej oceny.

Dlaczego? Cóż, po prostu trudno mi się było oderwać od lektury, chciałabym przeczytać jeszcze kolejne części przygód Teofili, poznać więcej zakamarków jej przeszłości, a także przeczytać o czasach, gdy była szczęśliwa. Dodatkowo autorka postarała się o stylizowanie języka, przez co poczułam się jak w dzieciństwie, gdy odwiedzałam moją babcię na wsi na Podlasiu. Poruszane wątki sąsiadów, z których każdy skrywa jakieś tajemnice, bliskość lasu i natury, oporządzanie zwierząt, chata z małą ilością izb… wszystko to wydawało się bardzo realne, nawet mimo przeplatających się wątków magicznych.

A one z kolei wspaniale wprowadzały istotny z mitologii słowiańskiej, czego chyba nam wszystkim zawsze jest mało. Także powiem wam nie zrażajcie się wulgarnymi opisami, bo sama Teosia na pewno was porwie i zaczaruje.
Profile Image for Paweł Chełchowski.
18 reviews10 followers
January 6, 2021
Trochę Wędrowycz w spódnicy, ale bez prostackiego humorku i prawicowych odchyłów. No i lepiej napisany. Momentami modern fantasy, chwilami horror, ogólnie sympatyczna lektura. Ładna gwarowa stylizacja języka, ciekawe antidotum na typowe polskie fantasy.

To co mi się naprawdę podobało, to pokazanie świata wiejskich kobiet - który dzieje się w kuchni, sklepie, obejściu, do którego mężczyzna nie ma dostępu. W tej książce mężczyzna jest albo pijany, albo nieobecny, albo opisany przez pełnioną funkcję (lekarz, policjant, wójt), a całe życie toczy się między kobietami, w ich oddzielnym świecie. To z czym mam problem to te momenty, w którym pojawia się katolickie imaginarium i demony, które zawsze przesiąknięte są seksem i to w nim właśnie jest problem. Trochę to burzy historia młodości samej głównej bohaterki, ale... nadal to seksualność w tych katolickich tropach jest głównym tematem. Dużo lepiej wypadają te opowiadania, gdzie demony są zwyczajne, ludowe...
Profile Image for Hex.
191 reviews11 followers
January 12, 2024
Rzadko kiedy moja mama myli się, co do polecanych mi książek. Może dlatego pokusiła się, by kupić mi moją własną kopię i wsadzić ją do prezentu z okazji obrony doktoratu.

Słaboniowa ma wspaniały klimat. Idylliczność wsi przeplata się z nienaturalnym i nadprzyrodzonym, a ludzkie kontakty, jak zawsze, są bardziej zagmatwane niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Plus, akcja dzieje się na wschodzie, w moich rodzinnych rejonach i chociaż nie przemawia tu przeze mnie patriotyzm regionalny, to z łatwością mogłam poczuć się częścią tego świata.

Czasami nawet ponad stu letnia babcia może być fantastyczną wiedźminką. I jeszcze zrobi herbaty!
Profile Image for Krysia o książkach.
1,011 reviews728 followers
October 21, 2020
Trafilam na ta ksiazke przypadkiem i jakze mile to bylo zaskoczenie. Przypomina mi opowesci mojej babci czy dziadka o tym jak to sie zylo w dawnych czasach i zabobony w jakie wierzyli ludzie, zwlaszcza na malej wiosce. Bardzo ciekawe spotkanie ze slowianska mitologia.
Profile Image for Pafciaszek.
88 reviews4 followers
October 2, 2024
"Pomocy, Pafeu! Znowu jakieś ptaszysko wydziobało wszystkie dynie z pola. Co robić?" zawołała stara Franciszkowa. Pafeu podszedł do niej i powiedział: "To nie je zwykły ptok, to Birboza. A na Birboze jest tylko jeden sposób." Wyciągnął arbuza i podał go Franciszkowej. "Teraz Franciszkowa zrobi to, co powiem - dwa razy dziennie położy Franciszkowa kawałek arbuza z goferkiem przed domem. Po tygodniu Birboza da Wam spokój…"

Materiał sponsorowany przez użytkownika Daniel już wie.M

Kiedy sięgnąłem po tę książkę, nie wiedziałem, czego się spodziewać. Wiedziałem tylko, że pojawia się w niej Słaboniowa i jakieś demony z wiejskiego folkloru. Na tej podstawie założyłem, że będzie to prosta opowieść o tym, jak główna bohaterka radzi sobie z tymi stworami. Jednak miło się zaskoczyłem, bo dostałem znacznie więcej niż się spodziewałem.

Opowieść zaczyna się w małej wiosce Capówki, gdzieś na przełomie lat 70. i 80. Teofila Słaboniowa mieszka tam w swojej chacie, prowadząc niewielkie gospodarstwo. Mimo swojego wieku, bez trudu radzi sobie z codziennymi obrządkami. Jej życie płynie spokojnie, aż pewnego dnia do wsi przybywa demon…

Chociaż może tego nie widać z mojego krótkiego opisu (ani z opisu książki na Goodreads czy Lubimy Czytać), to demony i związane z nimi przesądy nie są głównym wątkiem. Słaboniowa nie jest typowym łowcą demonów, który z każdym rozdziałem staje w walce przed groźniejszym przeciwnikiem. Obecność demonów i ich wpływ na życie mieszkańców służy jedynie podkreśleniu zachowań i mentalności ludzi oraz przedstawieniu ich historii, czasem mrocznych, z Capówki. Uważam, że to świetny zabieg, ponieważ pozwala książce skupić się na ważniejszym temacie.

A tematem jest życie na wsi i związane z nim problemy. Często obserwujemy, jak ludzie dostosowuję się do ogólu mieszkańców, aby potem nie było, że "ludzie na wsi zaczną gadać". Dla wielu mieszkańców wieś staje się centrum ich świata, a oni sami starają się unikać sytuacji, które mogłyby zaszkodzić ich reputacji lub reputacji ich rodziny. Niestety, takie podejście często doprowadza do przykrych i patologicznych sytuacji - na przykład, gdy córki są zmuszane do małżeństwa wbrew swojej woli, dzieci są wychowywane według surowych zasad, aby nie przynieść wstydu rodzinie, a osoby, które postępują "nie po bożemu", są piętnowane. Jako osoba, która również dorastała na wsi, mogę potwierdzić, że niektóre z tych aspektów (niestety) przetrwały do dziś. Dlatego cieszę się, że autorka zwróciła uwagę na te problemy i pokazała, jakie niosą ze sobą konsekwencje.

Kolejnym ogromnym atutem jest sposób przedstawienia wsi. Muszę pochwalić autorkę za doskonałe oddanie ducha małej wiejskiej społeczności. Od sposobu mówienia, przez zachowania ludzi, wszystko zostało świetnie uchwycone. Jeśli ktoś chce dowiedzieć się, jak wyglądało życie na wsi, powinien przeczytać tę książkę! Akcja książki rozgrywa się na przestrzeni czasu, co pozwala nam obserwować zmiany zachodzące we wsi. Choć w ksiażce nie podane są konkretne daty, subtelne detale pozwalają czytelnikowi samodzielnie określić okres, w którym toczy się akcja. Podobnie jest z historią Słaboniowej - nie dostajemy jej wprost, ale poprzez drobne wskazówki możemy sami odkryć przeszłość głównej bohaterki.

Mam jedną istotną uwagę dotyczącą książki - niektóre postacie drugoplanowe. Ich zachowania bywają nielogiczne, co często mnie irytowało. Czasami trudno było zrozumieć, dlaczego postępują w taki, a nie inny sposób.

Podsumowując moją recenzję, gorąco polecam tę książkę. Uważam, że powieść ta skłania do głębokich przemyśleń i refleksji nad tym, co jest naprawdę ważne w życiu - nasze własne szczęście czy akceptacja innych. Dziękuję Danielowi za polecenie tej książki!

Ocena: ★★★★☆
Profile Image for Robert Tomasz Tomasz .
82 reviews10 followers
January 26, 2025
Trochę magiczna, trochę prawdziwa i bardzo urocza książka, która sprawiła, że znowu poczułem się jak 8-latek spędzający wakacje u babci na wsi, słuchający starych historii o tym, “jak to było kiedyś”.

A bit magical, a bit true, and very charming, this book made me feel like an 8-year-old again, spending summer at my grandmother’s countryside house, listening to old stories about “how things used to be.”
Displaying 1 - 30 of 369 reviews