What do you think?
Rate this book
Fabre's Book of Insects
Hailed by Darwin as "The Homer of Insects," famed French entomologist Jean Henri Fabre (1823–1915) devoted hours of rapt attention to insects while they hunted, built nests, and fed their families. Working in Provence, in barren, sun-scorched fields inhabited by countless wasps and bees, he observed their intricate and fascinating world, recounting their activities in simple, beautifully written essays.
This volume, based on translations of Fabre's Souvenirs Entomologiques, blends folklore and mythology with factual explanation. Fabre's absorbing account of the scarab beetle's existence, for example, begins with the ancient Egyptians' symbolic view of this busy creature, eventually leading to a careful discussion of its characteristic method of rolling a carefully sculpted ball of food to its den. Elsewhere, he discusses with infectious enthusiasm the physiologic secrets behind the luminosity of fireflies, the musical talents of the locust, the comfortable home of the field cricket, and the cannibalism of the pious-looking praying mantis, among other topics.
These charmingly related stories of insect life are a rare combination of scientific study and literary classic that will delight entomologists, naturalists, and nature lovers alike.
This volume, based on translations of Fabre's Souvenirs Entomologiques, blends folklore and mythology with factual explanation. Fabre's absorbing account of the scarab beetle's existence, for example, begins with the ancient Egyptians' symbolic view of this busy creature, eventually leading to a careful discussion of its characteristic method of rolling a carefully sculpted ball of food to its den. Elsewhere, he discusses with infectious enthusiasm the physiologic secrets behind the luminosity of fireflies, the musical talents of the locust, the comfortable home of the field cricket, and the cannibalism of the pious-looking praying mantis, among other topics.
These charmingly related stories of insect life are a rare combination of scientific study and literary classic that will delight entomologists, naturalists, and nature lovers alike.
192 pages, Paperback
First published February 6, 1998
61 people are currently reading
602 people want to read
About the author
Jean-Henri Fabre
705 books56 followersFabre was born in Saint-Léons in Aveyron, France. Fabre was largely an autodidact, owing to the poverty of his family. Nevertheless, he acquired a primary teaching certificate at the young age of 19 and began teaching at the college of Ajaccio, Corsica, called Carpentras. In 1852, he taught at the lycée in Avignon.
Fabre went on to accomplish many scholarly achievements. He was a popular teacher, physicist, chemist and botanist. However, he is probably best known for his findings in the field of entomology, the study of insects, and is considered by many to be the father of modern entomology. Much of his enduring popularity is due to his marvelous teaching ability and his manner of writing about the lives of insects in biographical form, which he preferred to a clinically detached, journalistic mode of recording. In doing so he combined what he called "my passion for scientific truth" with keen observations and an engaging, colloquial style of writing. Fabre noted: Others again have reproached me with my style, which has not the solemnity, nay, better, the dryness of the schools. They fear lest a page that is read without fatigue should not always be the expression of the truth. Were I to take their word for it, we are profound only on condition of being obscure.
Over the years he wrote a series of texts on insects and arachnids that are collectively known as the Souvenirs Entomologiques. Fabre's influence is felt in the later works of fellow naturalist Charles Darwin, who called Fabre "an inimitable observer". Fabre, however, rejected Darwin's theory of evolution; on the other hand he was not a Biblical creationist either but assumed a saltationist origin of biodiversity.
In one of Fabre's most famous experiments, he arranged processionary caterpillars to form a continuous loop around the edge of a pot. As each caterpillar instinctively followed the silken trail of the caterpillars in front of it, the group moved around in a circle for seven days.
Jean-Henri Fabre's last home and office, the Harmas de Fabre in Provence stands today as a museum devoted to his life and works.
The site of his birth, at St Léons, near Millau is now the site of Micropolis, a tourist attraction dedicated to popularising entomology and a museum on his life.
Fabre went on to accomplish many scholarly achievements. He was a popular teacher, physicist, chemist and botanist. However, he is probably best known for his findings in the field of entomology, the study of insects, and is considered by many to be the father of modern entomology. Much of his enduring popularity is due to his marvelous teaching ability and his manner of writing about the lives of insects in biographical form, which he preferred to a clinically detached, journalistic mode of recording. In doing so he combined what he called "my passion for scientific truth" with keen observations and an engaging, colloquial style of writing. Fabre noted: Others again have reproached me with my style, which has not the solemnity, nay, better, the dryness of the schools. They fear lest a page that is read without fatigue should not always be the expression of the truth. Were I to take their word for it, we are profound only on condition of being obscure.
Over the years he wrote a series of texts on insects and arachnids that are collectively known as the Souvenirs Entomologiques. Fabre's influence is felt in the later works of fellow naturalist Charles Darwin, who called Fabre "an inimitable observer". Fabre, however, rejected Darwin's theory of evolution; on the other hand he was not a Biblical creationist either but assumed a saltationist origin of biodiversity.
In one of Fabre's most famous experiments, he arranged processionary caterpillars to form a continuous loop around the edge of a pot. As each caterpillar instinctively followed the silken trail of the caterpillars in front of it, the group moved around in a circle for seven days.
Jean-Henri Fabre's last home and office, the Harmas de Fabre in Provence stands today as a museum devoted to his life and works.
The site of his birth, at St Léons, near Millau is now the site of Micropolis, a tourist attraction dedicated to popularising entomology and a museum on his life.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 54 reviews
April 28, 2017
Đầu tiên phải thừa nhận, không phải tác phẩm nào hay ho và thú vị cũng có thể đọc liên tu tù tì trong một khoảng thời gian ngắn.
Đây là một minh chứng cụ thể. Cuốn sách đúng như thể loại mình ưa thích, những tưởng có thể đọc một phát hết luôn thì càng đọc càng thấy mỗi câu chữ, mỗi trang giấy là một rừng kiến thức mới mà nếu ví như việc ăn uống thì thấy món ngon nhưng ăn nhanh quá sẽ bị bội thực + không hấp thụ được hết chất dinh dưỡng – nên tốt nhất là phải nhẩn nha nhấm nháp từng chút một.
Nói tóm lại có thể liệt kê ra các điểm cộng to oành như sau:
- Cuốn sách về thế giới côn trùng được nhìn nhận và mô tả bởi một nhà văn không còn đơn thuần là một cuốn sách kiến thức khô khan khi Jean Henri Fabre đã khéo léo lồng vào đó cả tình cảm yêu ghét đối với từng loại côn trùng một.
- Chất liệu giấy + màu sắc chất lượng, hình minh họa về các loại côn trùng thì ôi thôi nó đẹp lộng lẫy, thu hút từ người lớn tới con nít, già trẻ lớn bé gái trai...
- Bên cạnh việc cung cấp kiến thức về các loại côn trùng, những mục chú thích nhỏ bên cạnh cũng góp phần nâng cao kiến thức cho người đọc về một số các từ ngữ/thuật ngữ chuyên môn khác.
- À nói lại lần nữa là hình minh họa đẹp lồng lộn luôn, haha :D
Một vài điểm trừ khiến cuốn sách bị tuột cái èo xuống 4*:
- Dịch giả Hương Hương dịch còn chưa mượt, từ ngữ còn hơi cứng nhắc, đôi chỗ có sự lung tung, lộn xộn, vòng vo và mâu thuẫn.
- Sách cũng chưa được biên tập hoàn hảo khi đâu đó vẫn còn những lỗi sai chính tả, thiếu dấu và dính chữ gây tuột mood.
- À, cũng lại là về hình ảnh. Hình minh họa về côn trùng thì miễn chê nhưng hình vẽ minh họa tác giả Fabre thì thật creepy – càng nhìn lâu càng thấy ớn lạnh muốn khóc thét, haiz
Khuyến cáo nhẹ:
- Đọc càng chậm càng tốt. Đọc nhanh quá cuối cùng cũng chỉ nhớ được hình thôi chứ chả đọng lại được gì trong đầu đâu (à, mình đang không đề cập tới các bạn đầu óc phi thường nhé!) vì nội dung sách nhiều chỗ dùng từ chuyên ngành khá khó hiểu, kiến thức thì lại bao la bát ngát luôn.
- Sách thích hợp cho trẻ em từ 1 – 10 tuổi xem hình, người có độ tuổi 11 – 99 xem hình + đọc từ từ, cảm nhận và nghiền ngẫm.
- Trước khi đọc nên “turn on imagine mode” vì có vậy thì đọc mới thấy sướng, ihihi :P
Đây là một minh chứng cụ thể. Cuốn sách đúng như thể loại mình ưa thích, những tưởng có thể đọc một phát hết luôn thì càng đọc càng thấy mỗi câu chữ, mỗi trang giấy là một rừng kiến thức mới mà nếu ví như việc ăn uống thì thấy món ngon nhưng ăn nhanh quá sẽ bị bội thực + không hấp thụ được hết chất dinh dưỡng – nên tốt nhất là phải nhẩn nha nhấm nháp từng chút một.
Nói tóm lại có thể liệt kê ra các điểm cộng to oành như sau:
- Cuốn sách về thế giới côn trùng được nhìn nhận và mô tả bởi một nhà văn không còn đơn thuần là một cuốn sách kiến thức khô khan khi Jean Henri Fabre đã khéo léo lồng vào đó cả tình cảm yêu ghét đối với từng loại côn trùng một.
- Chất liệu giấy + màu sắc chất lượng, hình minh họa về các loại côn trùng thì ôi thôi nó đẹp lộng lẫy, thu hút từ người lớn tới con nít, già trẻ lớn bé gái trai...
- Bên cạnh việc cung cấp kiến thức về các loại côn trùng, những mục chú thích nhỏ bên cạnh cũng góp phần nâng cao kiến thức cho người đọc về một số các từ ngữ/thuật ngữ chuyên môn khác.
- À nói lại lần nữa là hình minh họa đẹp lồng lộn luôn, haha :D
Một vài điểm trừ khiến cuốn sách bị tuột cái èo xuống 4*:
- Dịch giả Hương Hương dịch còn chưa mượt, từ ngữ còn hơi cứng nhắc, đôi chỗ có sự lung tung, lộn xộn, vòng vo và mâu thuẫn.
- Sách cũng chưa được biên tập hoàn hảo khi đâu đó vẫn còn những lỗi sai chính tả, thiếu dấu và dính chữ gây tuột mood.
- À, cũng lại là về hình ảnh. Hình minh họa về côn trùng thì miễn chê nhưng hình vẽ minh họa tác giả Fabre thì thật creepy – càng nhìn lâu càng thấy ớn lạnh muốn khóc thét, haiz
Khuyến cáo nhẹ:
- Đọc càng chậm càng tốt. Đọc nhanh quá cuối cùng cũng chỉ nhớ được hình thôi chứ chả đọng lại được gì trong đầu đâu (à, mình đang không đề cập tới các bạn đầu óc phi thường nhé!) vì nội dung sách nhiều chỗ dùng từ chuyên ngành khá khó hiểu, kiến thức thì lại bao la bát ngát luôn.
- Sách thích hợp cho trẻ em từ 1 – 10 tuổi xem hình, người có độ tuổi 11 – 99 xem hình + đọc từ từ, cảm nhận và nghiền ngẫm.
- Trước khi đọc nên “turn on imagine mode” vì có vậy thì đọc mới thấy sướng, ihihi :P
August 15, 2019
Điều đầu tiên tớ phải nói về em này là sách siêu siêu đẹp luôn anh em ơi, hình minh họa in màu, giấy dày cứng cáp đẹp xinh vô cùng huhu. Giữa cuộc sống bận rộn thường ngày, chúng ta không còn có nhiều thời gian để quan tâm tới xung quanh như ngày còn bé nữa, vậy thì hãy cùng dành thời gian mỗi tối để hòa vào với thiên nhiên và tìm hiểu về một thế giới bé nhỏ vẫn tồn tại ngay sát bên ta nhé.
Đọc cuốn này, tớ có cảm giác đang xem kênh Discovery vậy, tác giả viết về những loài côn trùng cùng tập tính sinh hoạt của chúng. Tớ thích đọc từng phần một về từng loài khác nhau, cảm giác như đang xem từng tập trong một show tìm hiểu về thiên nhiên vậy. Lượng thông tin trong từng trang viết khá là lớn, nhưng giọng văn nhẹ nhàng thủ thỉ pha một chút bông đùa, đem lại cảm giác gần gũi giống như một người anh đang kể cho chúng ta nghe về các loài côn trùng khác nhau vậy đó.
Cuốn này mà đọc vào một chiều hè không quá oi bức, ngồi trong vườn nghe tiếng ve kêu thì đúng là tuyệt đỉnh. Ngày bé tớ hay đọc mấy cuốn sách tranh in màu về các loài côn trùng và cây cỏ lắm, thích nhất mấy phần viết về ong và bướm, vì tớ thích sự chăm chỉ cần mẫn của loài ong và đời sống hóa từ một chú sâu xấu xí thành một chú bướm xinh đẹp. Trong cuốn này, phần viết về loài ong tớ cũng rất ưng ý, nên tớ đã trích một đoạn ngay trong phần trích dẫn bên dưới này, anh em hãy thử xem nhé.
Chung lại thì đây là một cuốn rất nên đọc nếu anh em muốn tìm hiểu về thế giới côn trùng, đặc biệt là các em bé muốn tìm hiểu về côn trùng nha. Cuốn này tớ nghĩ làm quà tặng cho các em cấp 1-2 sẽ hợp lý vô cùng, hồi bé tớ mà có cuốn này chắc đi đâu cũng vác theo mất huhu ưngggg.
Đọc cuốn này, tớ có cảm giác đang xem kênh Discovery vậy, tác giả viết về những loài côn trùng cùng tập tính sinh hoạt của chúng. Tớ thích đọc từng phần một về từng loài khác nhau, cảm giác như đang xem từng tập trong một show tìm hiểu về thiên nhiên vậy. Lượng thông tin trong từng trang viết khá là lớn, nhưng giọng văn nhẹ nhàng thủ thỉ pha một chút bông đùa, đem lại cảm giác gần gũi giống như một người anh đang kể cho chúng ta nghe về các loài côn trùng khác nhau vậy đó.
Cuốn này mà đọc vào một chiều hè không quá oi bức, ngồi trong vườn nghe tiếng ve kêu thì đúng là tuyệt đỉnh. Ngày bé tớ hay đọc mấy cuốn sách tranh in màu về các loài côn trùng và cây cỏ lắm, thích nhất mấy phần viết về ong và bướm, vì tớ thích sự chăm chỉ cần mẫn của loài ong và đời sống hóa từ một chú sâu xấu xí thành một chú bướm xinh đẹp. Trong cuốn này, phần viết về loài ong tớ cũng rất ưng ý, nên tớ đã trích một đoạn ngay trong phần trích dẫn bên dưới này, anh em hãy thử xem nhé.
Chung lại thì đây là một cuốn rất nên đọc nếu anh em muốn tìm hiểu về thế giới côn trùng, đặc biệt là các em bé muốn tìm hiểu về côn trùng nha. Cuốn này tớ nghĩ làm quà tặng cho các em cấp 1-2 sẽ hợp lý vô cùng, hồi bé tớ mà có cuốn này chắc đi đâu cũng vác theo mất huhu ưngggg.
March 17, 2021
“The Mantis eats the Locust: the Ant eats the Mantis: The Wryneck eats the Ant. And in the autumn, when the Wryneck has grown fat from eating many Ants, I eat the Wryneck. It may well be that the Mantis, the Locust, the Ant, and even lesser creatures contribute to the strength of the human brain. In strange and unseen ways they have all supplied a drop of oil to feed the lamp of thought. Their energies slowly developed, stored up, and handed on to us, pass into our views and sustain our weakness. We live by their death. The world is an endless circle. Everything finishes so that everything may begin again; everything dies so that everything may live.”
No one would write a book like this today. Jean-Henri Fabre anthropomorphizes the insects he studies, attributing human motives and feelings to them in a way which is charming but not how modern science works. But that’s okay, because this is not a modern science book. Fabre published his Souvenirs entomologiques in ten series between 1879 and 1909, and this book is an extract of the best of these writings, translated into English. Charles Darwin, who himself spent decades after his voyage on HMS Beagle doing intensive studies of barnacles and earthworms, praised Fabre’s diligence and attention to detail, calling him the Homer of insects. It is not known how Fabre reacted to this praise, but he never accepted evolution.
When I first started reading this book I was puzzled. The simple, declarative writing style made me wonder if it was written for children, but I soon realized that you would only read this to the little ones if you wanted them to have nightmares. The predatory behavior of the insects is described in great, and sometimes unsettling, detail as they trap, sting, bite, dismember, and devour one another. It is definitely a bug-eat-bug world.
Although it is not a modern science book, there is excellent science in it. Fabre set up experiments which could last from a few hours to an entire season, carefully noting actions and results. I came to understand how he could anthropomorphize the bugs so completely; in the absence of modern biochemistry and genetics it would be easy to attribute volition to the subjects of his studies, especially since Fabre, a good Christian, saw in them manifestations of the Great Architect.
He is at his best when he ponders the instinctive behavior of insects, capable of marvelous and sophisticated feats of engineering and yet locked into specific actions which are almost – though not entirely – free of adaptability. He sometimes tests the limits of their ability to cope with new situations, and in many cases finds them unable to deviate from their programming, although he does note that one species of wasp always supplies its young with the same kind of spider, except when those are in short supply, and then it has no trouble switching to another kind.
If there is one word I would use to describe the book, it is “joy,” the joy of discovery, the fascination of learning the hows and whys of insects, and the celebration of life as it expands outward and fills all the available niches. Fabre loved what he did, spending decades patiently observing and recording. There are several delightful passages where he brings his young son with him and describes the child’s fascination and wonder.
Okay, so we all know that crickets aren’t really happy, ants aren’t evil, mantises don’t get irritated, but you can see how sometimes those were the best words to describe what Fabre was seeing, and occasionally his writing rises to the lyrical, as in “[Crickets’] song is monotonous and artless, but well suited in its very lack of art to the simple gladness of reviving life. It is the hosanna of the awakening, the sacred alleluia understood by the swelling seed and sprouting blade.”
This isn’t Darwin, but it is one of the classics of natural history. It is a delight to read and yet contains serious science which can inform and enlighten the reader. It makes you want to go out into the woods and start peeking under rocks and fallen logs. There be wonders to be found in such places.
No one would write a book like this today. Jean-Henri Fabre anthropomorphizes the insects he studies, attributing human motives and feelings to them in a way which is charming but not how modern science works. But that’s okay, because this is not a modern science book. Fabre published his Souvenirs entomologiques in ten series between 1879 and 1909, and this book is an extract of the best of these writings, translated into English. Charles Darwin, who himself spent decades after his voyage on HMS Beagle doing intensive studies of barnacles and earthworms, praised Fabre’s diligence and attention to detail, calling him the Homer of insects. It is not known how Fabre reacted to this praise, but he never accepted evolution.
When I first started reading this book I was puzzled. The simple, declarative writing style made me wonder if it was written for children, but I soon realized that you would only read this to the little ones if you wanted them to have nightmares. The predatory behavior of the insects is described in great, and sometimes unsettling, detail as they trap, sting, bite, dismember, and devour one another. It is definitely a bug-eat-bug world.
Although it is not a modern science book, there is excellent science in it. Fabre set up experiments which could last from a few hours to an entire season, carefully noting actions and results. I came to understand how he could anthropomorphize the bugs so completely; in the absence of modern biochemistry and genetics it would be easy to attribute volition to the subjects of his studies, especially since Fabre, a good Christian, saw in them manifestations of the Great Architect.
He is at his best when he ponders the instinctive behavior of insects, capable of marvelous and sophisticated feats of engineering and yet locked into specific actions which are almost – though not entirely – free of adaptability. He sometimes tests the limits of their ability to cope with new situations, and in many cases finds them unable to deviate from their programming, although he does note that one species of wasp always supplies its young with the same kind of spider, except when those are in short supply, and then it has no trouble switching to another kind.
If there is one word I would use to describe the book, it is “joy,” the joy of discovery, the fascination of learning the hows and whys of insects, and the celebration of life as it expands outward and fills all the available niches. Fabre loved what he did, spending decades patiently observing and recording. There are several delightful passages where he brings his young son with him and describes the child’s fascination and wonder.
Okay, so we all know that crickets aren’t really happy, ants aren’t evil, mantises don’t get irritated, but you can see how sometimes those were the best words to describe what Fabre was seeing, and occasionally his writing rises to the lyrical, as in “[Crickets’] song is monotonous and artless, but well suited in its very lack of art to the simple gladness of reviving life. It is the hosanna of the awakening, the sacred alleluia understood by the swelling seed and sprouting blade.”
This isn’t Darwin, but it is one of the classics of natural history. It is a delight to read and yet contains serious science which can inform and enlighten the reader. It makes you want to go out into the woods and start peeking under rocks and fallen logs. There be wonders to be found in such places.
September 5, 2024
Những câu chuyện về bản năng, tập tính sinh hoạt của côn trùng được viết giản dị, gần gũi và giàu chất thơ thể hiện được sự quan sát tinh tế và niềm say mê khám phá tự nhiên của tác giả. Cuốn sách là tập hợp những trích đoạn đặc sắc trong bộ sách đồ sộ Côn trùng ký được viết trong 30 năm của Fabre, rất phù hợp với thiếu nhi bởi tính văn chương mượt mà trong khi tính khoa học lại mềm mại.
November 11, 2022
I am not a lover of bugs and insects—but I really enjoyed this book. Jean-Henri Fabre was a French naturalist who worked during the latter half of the nineteenth century and wrote wonderful accounts of his discoveries. I really enjoyed the accounts of his experiments and his descriptions of the amazing abilities of each insect. A general tone of wonder, amazement, and humility, so rarely found in science books today, is found all through this book, as Fabre often acknowledges the incredible evidence of intelligent design and gives honor to the Creator.
The “Classics to Go” Kindle version is high quality; the text contains very few typos and the illustrations are beautiful.
The “Classics to Go” Kindle version is high quality; the text contains very few typos and the illustrations are beautiful.
December 23, 2019
Thuở nhỏ nếu từng lớn lên ở quê, biết đi chân đất là gì và chẳng xa lạ gì với vườn cây ruộng đồng, hẳn chúng ta đã từng say mê nhìn ngắm côn trùng, tìm hiểu và khám phá đời sống của chúng.
Jean Henri Fabre cũng đã có thời thơ ấu như thế. Và từ những ngày say mê quan sát tìm hiểu về côn trùng, ông đã trở thành một nhà côn trùng học. Trong Côn trùng ký, quyển sách nổi tiếng nhất của mình, Fabre không chỉ giúp người đọc nhớ về thời chăm chú quan sát kiến bò, bướm bay trong vườn, mà còn cung cấp thêm nhiều kiến thức mới lạ về côn trùng.
Chúng ta cứ nghĩ đom đóm là loài hiền lành, chỉ biết phát sáng chứ chẳng làm hại ai, nhưng hãy xem Fabre viết trong sách: "Tuy mang ngoại hình hiền lành đáng yêu, nhưng đom đóm lại là kẻ ăn thịt thứ thiệt, là thợ săn trong cuộc chơi; và nó đi săn một cách hung ác hiếm có". Mình sẽ dành phần đom đóm ăn gì, và tấn công con mồi như thế nào cho các bạn đọc sách.
Côn trùng ký in ấn rất đẹp, có hình minh họa. Với những dạng sách này, mình thường không đọc hết một lèo, mà để đó nhẩn nha. Hoặc khi giữa dòng đời tấp nập, bất chợt nghĩ đến ong, châu chấu, hay một loài côn trùng nào đó, mình sẽ về giở sách ra xem và nạp thêm kiến thức mới.
Jean Henri Fabre cũng đã có thời thơ ấu như thế. Và từ những ngày say mê quan sát tìm hiểu về côn trùng, ông đã trở thành một nhà côn trùng học. Trong Côn trùng ký, quyển sách nổi tiếng nhất của mình, Fabre không chỉ giúp người đọc nhớ về thời chăm chú quan sát kiến bò, bướm bay trong vườn, mà còn cung cấp thêm nhiều kiến thức mới lạ về côn trùng.
Chúng ta cứ nghĩ đom đóm là loài hiền lành, chỉ biết phát sáng chứ chẳng làm hại ai, nhưng hãy xem Fabre viết trong sách: "Tuy mang ngoại hình hiền lành đáng yêu, nhưng đom đóm lại là kẻ ăn thịt thứ thiệt, là thợ săn trong cuộc chơi; và nó đi săn một cách hung ác hiếm có". Mình sẽ dành phần đom đóm ăn gì, và tấn công con mồi như thế nào cho các bạn đọc sách.
Côn trùng ký in ấn rất đẹp, có hình minh họa. Với những dạng sách này, mình thường không đọc hết một lèo, mà để đó nhẩn nha. Hoặc khi giữa dòng đời tấp nập, bất chợt nghĩ đến ong, châu chấu, hay một loài côn trùng nào đó, mình sẽ về giở sách ra xem và nạp thêm kiến thức mới.
January 2, 2008
Gift from Dad, who always reminds me that "bugs are your friends," "they're more scared of you than you are of them," "you'll get used to them working in the garden," and so on. And whaddya know, he's right! Now look at me: beetles? No problem.
So this book is a fascinating up-close view into the lives of 16 different bugs. This book is from 1921, so I guess it's like a precursor to TV Nature Shows. This guy has an amazing Montessori-like curiosity about the world around him, so he observes bug habits patiently until he figures out how they operate. It's a neat look into the lives of bugs. I actually think this will help me like bugs even more...
So this book is a fascinating up-close view into the lives of 16 different bugs. This book is from 1921, so I guess it's like a precursor to TV Nature Shows. This guy has an amazing Montessori-like curiosity about the world around him, so he observes bug habits patiently until he figures out how they operate. It's a neat look into the lives of bugs. I actually think this will help me like bugs even more...
April 21, 2011
Where Edward O. Wilson inspired me with his scientific achievements, Jean-Henri Fabre inspired me with his simple love of knowledge, his child-like wonder in describing the insects. Which is, of course, where scientific greatness has to start. Wilson hints at this; Fabre embodies it.
July 16, 2016
Introduction
I read this book in conjunction with Paul Tillich’s Systematic Theology and it provided great periodic reprieves from the more laborious reading of Tillich. But, it also complemented Tillich’s work, in ways that I will share below, with certain quotations from Fabre’s book.
Fabre exhibits a wonderful knack for noticing and describing the glory of creation in a detail sufficient to convey an amazing appreciation for its wonder and beauty. Fabre’s fascination with life is infectious and his skillful writing permits him to efficiently share this joy with the reader. Fabre says: “A living speck -the merest dab of life -is far more interesting to me than all the immensities of mere matter.”
Having read this, I will never again look at the nest of a wasp or the struggles of a beetle blindly, but instead with much more wonder and amazement. Fabre says: “The short sighted man, if he thinks of the insect at all, it is only to kill it. He would upset the order of the universe rather than sacrifice a dozen plums. To measure the importance of things by one’s own turnip-patch is a horrible method.”
It is encouraging to see a writer like Fabre tell of his personal experiences interacting with nature, for it is this recording, this presentation of experience, that expands human knowledge. The proliferation of living things exists abundantly all about us, even within us. We are all integrally part of this amazing complexity that we call life. We have much to learn from examining even the most minute forms of life.
Arise From the Dust and Live
We are made of star dust. The Bible tells us we are formed of dust. In Genesis 3:19 it says: “By the sweat of your brow you will eat your food until you return to the ground, since from it you were taken; for dust you are and to dust you will return.” And yet, we too often fail to appreciate that we are alive, that we are growing, no longer dust, but moving gloriously toward spirit. Fabre’s description of the life of the cicada helps us to see:
“The cicada goes down into the earth and buries itself. For four years it lives below the soil. Then for about five weeks it sings in the sunshine. Four years of hard work in the darkness and a month of delight in the sun - such is the Cicada’s life. We must not blame him for the noisy triumph of his song. For four years he has dug the earth with his feet, and then suddenly he is dressed in exquisite raiment, provided with wings that rival the bird’s, and bathed in heat and light! What cymbals can be loud enough to celebrate his happiness, so hardly earned, and so very, very short?” -Jean Henri Fabre
The Cicada
Reason (The Logos) Arises in Man
Fabre speaks of the essential absence of reasoning power in insects and how they are almost entirely driven by instinct. Instinct leads insects to robotically build their houses, weave their nests, hunt, stab, paralyze their prey, digest their food, or secrete the poison of their sting, without the least understanding of the means or the end. Insects have very little ability to learn by experience. Fabre speaks of this as follows:
“The Pelopaeus, for instance, builds her cells with earth already softened into mud. This is instinct. She has always built it this way. Neither the passing ages nor the struggle for life will induce her to imitate the Mason-bee and make her nest of dry dust and cement. She supplies her young with food in the form of Spiders. This is instinct, and nothing will ever persuade her that young crickets are just as good. But should there be a lack of her favorite Cross Spider she will not leave her grubs unfed; she will bring them other Spiders.” -Jean Henri Fabre
Pelopaeus (Dirt-dauber Wasp)
Even though fully instinctual, the observed ability to employ a separate species of spider hints of the ever slightest bit of discernment. Certainly, the insect is ruled predominantly by instinct, but a tiny bit of ever-growing discernment seems present in minute but increasing amounts as we move up the creaturely scale to man, wherein it seemingly peaks. Fabre continues:
“The Mantis eats the Locust: the Ant eats the Mantis: The Wryneck eats the Ant. And in the autumn, when the Wryneck has grown fat from eating many Ants, I eat the Wryneck. It may well be that the Mantis, the Locust, the Ant, and even lesser creatures contribute to the strength of the human brain. In strange and unseen ways they have all supplied a drop of oil to feed the lamp of thought. Their energies slowly developed, stored up, and handed on to us, pass into our views and sustain our weakness. We live by their death. The world is an endless circle. Everything finishes so that everything may begin again; everything dies so that everything may live.” -Jean Henri Fabre
Wryneck
Fabre’s insightful descriptions hint of the evolutionary stages of nature, within which we observe the progressive rise of man wherein there is a replacement of some amount of instinct with reason. Man enjoys some measure of freedom, the ability to think, and to contemplate his existence. In man, reason arises, as is manifested by the creativity and diversity of man’s endeavors. Such characteristics make man unique among the creatures and closer to the image of the creator.
Hoarding vs. Simple Living
Man alone has significant ability to contemplate and modify his behavioral form. Perhaps the most intriguing of Fabre’s descriptions occurs in his contrasting of the preying mantis with the Empusa mantis:
“Big eaters are naturally quarrelsome. The Mantis, gorged with Locusts, soon becomes irritated and shows fight. The Empusa, with her frugal meals, is a lover of peace. She indulges in no quarrels with her neighbors, nor does she pretend to be a ghost, with view to frightening them, after the manner of the Mantis. She never unfurls her wings suddenly nor puffs like a startled Adder. She has never the least inclination for the cannibal banquets at which her sister, after being worsted in a fight, is eaten up. Nor does she, like the Mantis, devour her husband. The organs of the two insects are the same. These profound moral differences, therefore, are not due to any difference in the bodily form. Simple living, as a matter of fact, softens character, in animals as in men; over-feeding brutalizes it. The glutton gorged with meat and strong drink -a very common cause of savage outbursts -could never be as gentle as the self-denying hermit who lives on bread dipped into a cup of milk. The Mantis is a glutton: the Empusa lives the simple life.” -Jean Henri Fabre
Mantis
Defeating Conventionalism and Discovering Dynamic New Possibilities
Fabre’s recount of an experiment that he conducted with wasps serves to caution us against the danger of static tradition and the importance of discovery.
“I placed a bell-glass over the entrance of a wasp burrow. They butted against the transparent wall, tumbled down, picked themselves up again, and whirled around and round in a crazy swarm. Some, weary of dancing, wandered peevishly at random and then re-entered their dwelling. Others took their places as the sun grew hotter. But not one of them, not a single one, scratched with her feet at the base of the glass circle. This means of escape was beyond them. Meanwhile a few Wasps who had spent the night out of doors were coming in from the fields. Round and round the bell-glass they flew; and at last, after much hesitation, one of them decided to dig under the edge. Others followed her example, a passage was easily opened, and the Wasps went in. Inside the glass not an attempt was made to dig a tunnel. The insects whirled around and round, but showed no enterprise. They floundered about, while every day numbers died from famine and heat. At the end of a week not one was left alive. A heap of corpses covered the ground. Those within the bell-glass, finding daylight in their transparent prison, think their aim is accomplished. In spite of constant collisions with the glass they spend themselves in vainly trying to fly farther in the direction of the sunshine. They keep blindly to their familiar habits and die.” -Jean Henri Fabre
Similarly, humans spend their lives chasing after finite, tangible goods, while largely ignoring spiritual matters that can facilitate their exit into glory.
In Praise of the Lowly Cricket
Perhaps the most eloquent of Fabre’s descriptions occurs when he praises what must be his favorite insect, the cricket:
“Far from complaining, he is very well satisfied both with his house and his violin. He is a true philosopher: he knows the vanity of things and feels the charm of a modest retreat away from the riot of pleasure-seekers. I am more than inclined to place the Cricket at the head of the Spring choristers. In our waste-lands, when the thyme and lavender are gaily flowering, the Crested Lark rises like a lyrical rocket, his throat swelling with notes, and from the sky sheds his sweet music upon the fallows. Down below the Crickets chant the responses. Their song is monotonous and artless, but well suited in its very lack of art to the simple gladness of reviving life. It is the hosanna of the awakening, the sacred alleluia understood by the swelling seed and sprouting blade.” -Jean Henri Fabre
Cricket
The Amazing Design of Insects and the World
Fabre’s descriptions drive home the teleological argument of design:
“There must be something to make the matter of the wing shape itself into a sheet of gauze, into a labyrinth of meshes. There must be an original plan, an ideal pattern which gives each atom its proper place. The stones of our buildings are arranged in accordance with the architect’s plan; they form an imaginary building before they exist as a real one. In the same way, a Locust’s wing, that sumptuous piece of lace emerging from a miserable sheath, speaks to us of another Architect, the Author of the plans which nature must follow in her labors.” -Jean Henri Fabre
Be a Light Unto the World
Fabre writes:
“Brightness is produced by the breathing organs of the Glow-worm. There are certain substances which, when mixed with air, become luminous or even burst into flame. The act of their producing light or flame by mingling with the air is called oxidation. The lamp of the Glow-worm is the result of oxidation. The Glow-worm produces a substance that is oxidized, and the air is supplied by a tube connected with the Glow-worm’s creating-organs. The Glow-worm has complete control of the light he carries. He can turn it up or down, or out, as he pleases.” -Jean Henri Fabre
Glow Worm
Like the little glow-worm, we have a light to give to the world, but ours is a spiritual light, the light of Reason progressing to the point that it may be recognized and come to dwell more abundantly in the world.
We have much yet to learn from the vast and diversified state of nature that surrounds us. This little book is an insightful inspiration in this regard.
June 11, 2021
I think I have now read this book in paperback, then again in hardback form with illustrations by Detmold- said illustrations being covered in onionskin papers to protect them. This kind of quality book is pretty much not made any more and I absolutely cherish it.
Fabre writes well about his closely-observed subjects out in the French countryside.
I find his findings troubling...to our current understanding of evolution, anyway. Perhaps this is a limitation originating in my own limited reasoning, but he provides multiple examples of non-reasoning insects that perform tasks that insure their specialized survival- tasks that can break down and kill off said specialized insects at multiple points during their brief existences. So many examples are given that it's practically impossible not to believe these insects were intelligently designed instead of haphazardly designed through time and chance alone.
I know this flies in the face of evolution, and I'm not saying people should believe in God or aliens here, but what these creatures do without guidance or understanding is incredible. And as I said before, one false step would upset long chains of necessary steps that ensure individual survival, so...
Obviously, I'm missing a lot of pieces here, much as Fabre himself admitted from time to time. Still, I think this is a great book.
Fabre writes well about his closely-observed subjects out in the French countryside.
I find his findings troubling...to our current understanding of evolution, anyway. Perhaps this is a limitation originating in my own limited reasoning, but he provides multiple examples of non-reasoning insects that perform tasks that insure their specialized survival- tasks that can break down and kill off said specialized insects at multiple points during their brief existences. So many examples are given that it's practically impossible not to believe these insects were intelligently designed instead of haphazardly designed through time and chance alone.
I know this flies in the face of evolution, and I'm not saying people should believe in God or aliens here, but what these creatures do without guidance or understanding is incredible. And as I said before, one false step would upset long chains of necessary steps that ensure individual survival, so...
Obviously, I'm missing a lot of pieces here, much as Fabre himself admitted from time to time. Still, I think this is a great book.
January 13, 2022
Fabre's fascination for insects and the nature itself started at a young age and never stopped despite the hardships he faced in life. His curiosity and thirst for knowledge is truly inspiring.
The way he uses simple words to describe insects' lives and the enthusiasm poured into those words often made me smile while reading the book.
It is a great read that makes you appreciate the small animals and other little things in life that can bring joy.
The way he uses simple words to describe insects' lives and the enthusiasm poured into those words often made me smile while reading the book.
It is a great read that makes you appreciate the small animals and other little things in life that can bring joy.
September 3, 2016
Don't be fooled into thinking this is just another bug book. It will pull you in as you observe the fascinating life of 16 different bugs in a close up and personal way. When you do finish this book, you will be wishing for more of its fun, engaging, and action packed chapters to learn from.
November 28, 2025
Côn Trùng Ký Của Fabre by Jean-Henri Fabre
Giới thiệu nội dung
Côn Trùng Ký - Tập 3 là tập thứ ba trong bộ sách ghi chép và nghiên cứu về côn trùng bao gồm 10 tập. Côn Trùng Ký được mệnh danh là "áng sử thi về côn trùng" nhờ ngòi bút mang tính văn học, triết học và giàu hình ảnh của tác giả Jean - Henri Fabre.
Jean - Henri Fabre (1823 - 1915) là nhà tự nhiên học, côn trùng học và tác giả người Pháp được biết đến qua những cuốn sách nổi tiếng với phong cách sống động về đời sống các loài côn trùng. Ông được mệnh danh là "Homer của thế giới côn trùng".
Tổng quan
Nếu đã thưởng thức qua hai tập đầu tiên của bộ sách Côn Trùng Ký, chắc hẳn bạn sẽ không còn xa lạ gì với một thế giới tuyệt vời của côn trùng - nơi có những loài động vật nổi tiếng với sự chăm chỉ, khéo léo và thông minh. Thế nhưng ở bất kỳ xã hội nào cũng sẽ có những điểm tốt đẹp lẫn những tệ nạn của riêng nó. Côn Trùng Ký - Tập 3 sẽ nhận lấy vai trò kể cho chúng ta nghe về những kẻ ăn bám, kì thị và dã man trong thế giới côn trùng này.
Nội dung thứ nhất: Ký sinh trùng - kẻ lười biếng "ngồi mát ăn bát vàng".
Khái niệm của từ "ký sinh trùng" được Jean- Henri Fabre đề cập đến là những kẻ "ăn thức ăn của người khác, sống dựa vào tài sản của người khác". Nhưng đôi khi, thế giới côn trùng lại có sự "chỉnh lý" khái niệm đó theo một cách tàn nhẫn hơn.
Ở cuối tập 2 của bộ sách, tác giả có đề cập đến loài bọ Sitaris và bọ dầu, ký sinh bằng cách leo lên người vật chủ để đột nhập vào hang, "thủ tiêu" gián tiếp đứa con của chủ nhà bằng việc ăn hết phần thức ăn trước khi ấu trùng ấy ra đời. Trong tập 3 này, ta sẽ thấy loài ký sinh là những kẻ lười biếng và tàn bạo hơn nữa.
Nếu có loài chăm chỉ xây tổ, đi tìm thức ăn dự trữ cho con thì loài ký sinh lại chớp lấy những lúc như thế để ghé qua ngôi nhà, nhanh chóng đẻ ngay vào đó một quả trứng rồi bay đi mất dạng trong chớp nhoáng. Lũ con cái cũng trâng tráo không khác gì các bà mẹ. Chúng không chỉ giành lấy phần thức ăn gia chủ cất trữ cho đứa con, mà thậm chí còn biến ấu trùng chủ nhà trở thành thứ thức ăn ngon lành, đầy bổ dưỡng cho mình.
Ngẫm lại thì thế giới loài người cũng chẳng khác biệt mấy khi so với côn trùng. Chúng ta phê phán loài ký sinh vì chúng dám chiếm lấy thành quả của người khác, khiến ấu trùng không có cơ hội ra đời. Trong khi đó, chúng ta khai thác, tiêu thụ, làm hại đến tất cả các loài với số lượng lớn, khiến chúng có nguy cơ tuyệt chủng. Loài người phá huỷ hệ sinh thái, cướp đi môi trường sống của nhiều loài sinh vật nhưng vẫn ngẩng cao đầu, ta đây xem mình là loài trí tuệ nhất. Suy cho cùng thì, liệu loài người có khác gì một "ký sinh trùng" cỡ lớn hay không?
Nội dung thứ 2: Đứa con hung tàn của ong Leucospis.
Sự cạnh tranh trong thế giới côn trùng khắc nghiệt đến nỗi sự sống còn hay thức ăn cho những ngày đầu đời phụ thuộc rất lớn vào thứ tự sinh nở. Ong Leucospis chính là minh chứng cho cuộc cạnh tranh tàn khốc đó. Cổ nhân có câu "Nhân chi sơ, tính bổn thiện," nhưng với những loài cánh màng này thì việc "bổn thiện" nghe có vẻ khá xa vời.
Một con ong Leucospis mẹ lười biếng, rình mò những chiếc tổ của ong thợ hồ rồi nhanh chóng đẻ trứng vào, có khi cho tận 5 quả trứng vào cùng một ngăn tổ. Trứng ong Leucospis treo trên nóc tổ ong thợ hồ bằng một sợi tơ mảnh, không khác gì bản án tử treo trên đầu ấu trùng chủ nhà. Đứa con ký sinh dĩ nhiên sẽ giở thói bạo ngược, ăn cả ấu trùng lẫn thức ăn có trong tổ. Thế nhưng lượng thức ăn trong tổ chỉ đủ cho một con ấu trùng, vậy trong trường hợp ong Leucospis mẹ sinh nhiều hơn một quả trứng trong cùng ngăn tổ thì sao? Bạn có thể đoán được chuyện gì sẽ xảy ra không?
Ấu trùng Leucospis đầu tiên nở ra từ trứng không lao vào bữa ăn với ấu trùng ong thợ hồ ngay lập tức. Thay vào đó, đứa con đầu lòng của ong Leucospis thực hiện một chuyến viễn du quanh ngăn tổ như thể tìm kiểm hay khảo sát thứ gì đó. Nếu bạn đoán đúng thì xin chúc mừng! Phải, chúng đi tìm trứng của những người anh em chưa kịp nở, phá huỷ cho kỳ hết số trứng còn lại trong tổ để giành quyền tận hưởng trọn vẹn bữa ăn ngon lành. Những con ong Leucospis chậm nở phải chịu chung số phận với ấu trùng chủ nhà, kết thúc cuộc đời dưới bộ hàm của kẻ chiến thắng trong cuộc chiến sinh nở.
Nội dung thứ 3: Xã hội phân biệt đối xử của côn trùng cánh màng.
Đi sâu vào bên trong nơi ong Osmia ba ngạnh đẻ trứng, chúng ta sẽ phát hiện ở đó có nhiều căn phòng to nhỏ khác nhau cùng lượng thức ăn tỉ lệ thuận với kích thước căn phòng. Phải chăng điều này có liên quan đến kích thước ấu trùng sắp ra đời? Cũng không hẳn. Sự khác biệt này không chủ yếu đến từ kích thước, mà là từ giới tính.
Quan điểm giống đực và giống cái của thế giới côn trùng khác xa so với chúng ta. Con người trước đây từng dành hầu hết những ưu tiên cho phái nam, nhưng cách nhìn nhận này đã thay đổi khi phụ nữ giờ đây cũng đang dần lấy lại sự bình đẳng với nam giới. Trong khi đó, côn trùng lại giữ lấy một nguyên tắc bất di bất dịch suốt ngàn đời là: tất cả mọi điều tốt nhất phải được dành cho giống cái. Những con ong đực bị xem là vô dụng bởi chúng không thể xây tổ, không thể nuôi con và cũng không thể làm được gì khác ngoài việc đánh nhau nhằm tranh giành bạn tình rồi giao phối.
Con đực trong mắt con cái chỉ là những kẻ tí hon, kích thước của chúng nhỏ hơn con cái đến tận 3 lần. Cũng phải thôi, lượng thức ăn ban đầu mà bà mẹ dành cho chúng đã góp phần làm nên sự chênh lệch về kích thước này. Ong mẹ chẳng có lý do gì để phải cho ấu trùng đực những đặc quyền ấy cả. Ngay đến việc sắp xếp thứ tự các ngăn tổ trong cùng lứa trứng của loài ong cũng mang tính phân biệt nặng nề. Ngăn tổ có chứa ấu trùng ong cái luôn nằm ở vị trí trung tâm, được che chắn một cách kiên cố. Ngược lại, ở vị trí ngoài cùng ẩn tàng nhiều nguy hiểm nhất thì lúc nào cũng là quả trứng mà ong mẹ biết chắc rằng sẽ nở ra một con ong đực.
Khoan đã. Ong mẹ biết chắc quả trứng có giới tính gì hay sao? Nghe có vẻ hơi khó tin đối với loài người chúng ta, nhưng sự thật là một số loài cánh màng có khả năng biết trước giới tính của những quả trứng mà mình sắp sinh ra. Lý thuyết của một nhà nghiên cứu người Đức giải thích về khả năng này như sau: ong mẹ sau khi giao phối sẽ giữ lấy tinh dịch của ong đực trong một ống nhỏ gần cơ quan sinh sản, chúng sẽ thụ tinh cho những quả trứng "được chọn" làm ong cái, và những quả trứng còn lại sẽ nở ra ong đực.
Tuy nhiên, tác giả bác bỏ lý thuyết này. Quá trình quan sát và thực nghiệm trên loài ong cho thấy rằng: tất cả trứng được nở ra, dù là ong đực hay ong cái, đều đã được thụ tinh. Những quả trứng chưa được thụ tinh sẽ vĩnh viễn nằm đó mà không hề nở ra bất kỳ con ong nào. Câu trả lời về việc con côn trùng xác định giới tính quả trứng bằng cách nào lại một lần nữa bị bỏ dở. Chúng ta liệu có tìm được đáp án ở các tập tiếp theo của bộ sách hay không? Khép lại Côn Trùng Ký - Tập 3 bằng đoạn trò chuyện với những người bạn côn trùng thân yêu, tác giả khiến chúng ta không khỏi trông chờ vào những gì mà tình bạn ấy sẽ tiết lộ.
Ở tập sách này, ta nhận thấy rõ tính triết học, xã hội trong bộ sách đồ sộ của Jean - Henri Fabre. Chúng ta cứ ngỡ côn trùng là những sinh vật nhỏ bé, vô tri vô giác mà có biết đâu rằng chúng ta lại có nhiều điểm giống chúng đến không ngờ, cả tốt lẫn xấu. Tuy thế, con người khác chúng ở chỗ chúng ta có tư duy và có quyền lựa chọn. Mong rằng thông qua bài học từ loài côn trùng, chúng ta sẽ tự soi chiếu lấy mình và góp sức làm cho xã hội loài người trở nên tốt đẹp hơn.
26.12.2024
N
Giới thiệu nội dung
Côn Trùng Ký - Tập 3 là tập thứ ba trong bộ sách ghi chép và nghiên cứu về côn trùng bao gồm 10 tập. Côn Trùng Ký được mệnh danh là "áng sử thi về côn trùng" nhờ ngòi bút mang tính văn học, triết học và giàu hình ảnh của tác giả Jean - Henri Fabre.
Jean - Henri Fabre (1823 - 1915) là nhà tự nhiên học, côn trùng học và tác giả người Pháp được biết đến qua những cuốn sách nổi tiếng với phong cách sống động về đời sống các loài côn trùng. Ông được mệnh danh là "Homer của thế giới côn trùng".
Tổng quan
Nếu đã thưởng thức qua hai tập đầu tiên của bộ sách Côn Trùng Ký, chắc hẳn bạn sẽ không còn xa lạ gì với một thế giới tuyệt vời của côn trùng - nơi có những loài động vật nổi tiếng với sự chăm chỉ, khéo léo và thông minh. Thế nhưng ở bất kỳ xã hội nào cũng sẽ có những điểm tốt đẹp lẫn những tệ nạn của riêng nó. Côn Trùng Ký - Tập 3 sẽ nhận lấy vai trò kể cho chúng ta nghe về những kẻ ăn bám, kì thị và dã man trong thế giới côn trùng này.
Nội dung thứ nhất: Ký sinh trùng - kẻ lười biếng "ngồi mát ăn bát vàng".
Khái niệm của từ "ký sinh trùng" được Jean- Henri Fabre đề cập đến là những kẻ "ăn thức ăn của người khác, sống dựa vào tài sản của người khác". Nhưng đôi khi, thế giới côn trùng lại có sự "chỉnh lý" khái niệm đó theo một cách tàn nhẫn hơn.
Ở cuối tập 2 của bộ sách, tác giả có đề cập đến loài bọ Sitaris và bọ dầu, ký sinh bằng cách leo lên người vật chủ để đột nhập vào hang, "thủ tiêu" gián tiếp đứa con của chủ nhà bằng việc ăn hết phần thức ăn trước khi ấu trùng ấy ra đời. Trong tập 3 này, ta sẽ thấy loài ký sinh là những kẻ lười biếng và tàn bạo hơn nữa.
Nếu có loài chăm chỉ xây tổ, đi tìm thức ăn dự trữ cho con thì loài ký sinh lại chớp lấy những lúc như thế để ghé qua ngôi nhà, nhanh chóng đẻ ngay vào đó một quả trứng rồi bay đi mất dạng trong chớp nhoáng. Lũ con cái cũng trâng tráo không khác gì các bà mẹ. Chúng không chỉ giành lấy phần thức ăn gia chủ cất trữ cho đứa con, mà thậm chí còn biến ấu trùng chủ nhà trở thành thứ thức ăn ngon lành, đầy bổ dưỡng cho mình.
Ngẫm lại thì thế giới loài người cũng chẳng khác biệt mấy khi so với côn trùng. Chúng ta phê phán loài ký sinh vì chúng dám chiếm lấy thành quả của người khác, khiến ấu trùng không có cơ hội ra đời. Trong khi đó, chúng ta khai thác, tiêu thụ, làm hại đến tất cả các loài với số lượng lớn, khiến chúng có nguy cơ tuyệt chủng. Loài người phá huỷ hệ sinh thái, cướp đi môi trường sống của nhiều loài sinh vật nhưng vẫn ngẩng cao đầu, ta đây xem mình là loài trí tuệ nhất. Suy cho cùng thì, liệu loài người có khác gì một "ký sinh trùng" cỡ lớn hay không?
Nội dung thứ 2: Đứa con hung tàn của ong Leucospis.
Sự cạnh tranh trong thế giới côn trùng khắc nghiệt đến nỗi sự sống còn hay thức ăn cho những ngày đầu đời phụ thuộc rất lớn vào thứ tự sinh nở. Ong Leucospis chính là minh chứng cho cuộc cạnh tranh tàn khốc đó. Cổ nhân có câu "Nhân chi sơ, tính bổn thiện," nhưng với những loài cánh màng này thì việc "bổn thiện" nghe có vẻ khá xa vời.
Một con ong Leucospis mẹ lười biếng, rình mò những chiếc tổ của ong thợ hồ rồi nhanh chóng đẻ trứng vào, có khi cho tận 5 quả trứng vào cùng một ngăn tổ. Trứng ong Leucospis treo trên nóc tổ ong thợ hồ bằng một sợi tơ mảnh, không khác gì bản án tử treo trên đầu ấu trùng chủ nhà. Đứa con ký sinh dĩ nhiên sẽ giở thói bạo ngược, ăn cả ấu trùng lẫn thức ăn có trong tổ. Thế nhưng lượng thức ăn trong tổ chỉ đủ cho một con ấu trùng, vậy trong trường hợp ong Leucospis mẹ sinh nhiều hơn một quả trứng trong cùng ngăn tổ thì sao? Bạn có thể đoán được chuyện gì sẽ xảy ra không?
Ấu trùng Leucospis đầu tiên nở ra từ trứng không lao vào bữa ăn với ấu trùng ong thợ hồ ngay lập tức. Thay vào đó, đứa con đầu lòng của ong Leucospis thực hiện một chuyến viễn du quanh ngăn tổ như thể tìm kiểm hay khảo sát thứ gì đó. Nếu bạn đoán đúng thì xin chúc mừng! Phải, chúng đi tìm trứng của những người anh em chưa kịp nở, phá huỷ cho kỳ hết số trứng còn lại trong tổ để giành quyền tận hưởng trọn vẹn bữa ăn ngon lành. Những con ong Leucospis chậm nở phải chịu chung số phận với ấu trùng chủ nhà, kết thúc cuộc đời dưới bộ hàm của kẻ chiến thắng trong cuộc chiến sinh nở.
Nội dung thứ 3: Xã hội phân biệt đối xử của côn trùng cánh màng.
Đi sâu vào bên trong nơi ong Osmia ba ngạnh đẻ trứng, chúng ta sẽ phát hiện ở đó có nhiều căn phòng to nhỏ khác nhau cùng lượng thức ăn tỉ lệ thuận với kích thước căn phòng. Phải chăng điều này có liên quan đến kích thước ấu trùng sắp ra đời? Cũng không hẳn. Sự khác biệt này không chủ yếu đến từ kích thước, mà là từ giới tính.
Quan điểm giống đực và giống cái của thế giới côn trùng khác xa so với chúng ta. Con người trước đây từng dành hầu hết những ưu tiên cho phái nam, nhưng cách nhìn nhận này đã thay đổi khi phụ nữ giờ đây cũng đang dần lấy lại sự bình đẳng với nam giới. Trong khi đó, côn trùng lại giữ lấy một nguyên tắc bất di bất dịch suốt ngàn đời là: tất cả mọi điều tốt nhất phải được dành cho giống cái. Những con ong đực bị xem là vô dụng bởi chúng không thể xây tổ, không thể nuôi con và cũng không thể làm được gì khác ngoài việc đánh nhau nhằm tranh giành bạn tình rồi giao phối.
Con đực trong mắt con cái chỉ là những kẻ tí hon, kích thước của chúng nhỏ hơn con cái đến tận 3 lần. Cũng phải thôi, lượng thức ăn ban đầu mà bà mẹ dành cho chúng đã góp phần làm nên sự chênh lệch về kích thước này. Ong mẹ chẳng có lý do gì để phải cho ấu trùng đực những đặc quyền ấy cả. Ngay đến việc sắp xếp thứ tự các ngăn tổ trong cùng lứa trứng của loài ong cũng mang tính phân biệt nặng nề. Ngăn tổ có chứa ấu trùng ong cái luôn nằm ở vị trí trung tâm, được che chắn một cách kiên cố. Ngược lại, ở vị trí ngoài cùng ẩn tàng nhiều nguy hiểm nhất thì lúc nào cũng là quả trứng mà ong mẹ biết chắc rằng sẽ nở ra một con ong đực.
Khoan đã. Ong mẹ biết chắc quả trứng có giới tính gì hay sao? Nghe có vẻ hơi khó tin đối với loài người chúng ta, nhưng sự thật là một số loài cánh màng có khả năng biết trước giới tính của những quả trứng mà mình sắp sinh ra. Lý thuyết của một nhà nghiên cứu người Đức giải thích về khả năng này như sau: ong mẹ sau khi giao phối sẽ giữ lấy tinh dịch của ong đực trong một ống nhỏ gần cơ quan sinh sản, chúng sẽ thụ tinh cho những quả trứng "được chọn" làm ong cái, và những quả trứng còn lại sẽ nở ra ong đực.
Tuy nhiên, tác giả bác bỏ lý thuyết này. Quá trình quan sát và thực nghiệm trên loài ong cho thấy rằng: tất cả trứng được nở ra, dù là ong đực hay ong cái, đều đã được thụ tinh. Những quả trứng chưa được thụ tinh sẽ vĩnh viễn nằm đó mà không hề nở ra bất kỳ con ong nào. Câu trả lời về việc con côn trùng xác định giới tính quả trứng bằng cách nào lại một lần nữa bị bỏ dở. Chúng ta liệu có tìm được đáp án ở các tập tiếp theo của bộ sách hay không? Khép lại Côn Trùng Ký - Tập 3 bằng đoạn trò chuyện với những người bạn côn trùng thân yêu, tác giả khiến chúng ta không khỏi trông chờ vào những gì mà tình bạn ấy sẽ tiết lộ.
Ở tập sách này, ta nhận thấy rõ tính triết học, xã hội trong bộ sách đồ sộ của Jean - Henri Fabre. Chúng ta cứ ngỡ côn trùng là những sinh vật nhỏ bé, vô tri vô giác mà có biết đâu rằng chúng ta lại có nhiều điểm giống chúng đến không ngờ, cả tốt lẫn xấu. Tuy thế, con người khác chúng ở chỗ chúng ta có tư duy và có quyền lựa chọn. Mong rằng thông qua bài học từ loài côn trùng, chúng ta sẽ tự soi chiếu lấy mình và góp sức làm cho xã hội loài người trở nên tốt đẹp hơn.
26.12.2024
N
April 14, 2024
Amazing Insects, observations and storytelling
These observations are detailed. Favre weaves the details into amazing descriptions of each of 12 insects. At times surprising and at times horrifying, this book was such a pleasure to read. Easy to read the short chapters of each insect, put down and get back to as each chapter can stand on its own. Make sure to get the copy with illustrations, or find them on the internet as you read. This is wonderful for anyone interested in nature - understanding insects are the basis for human life.
These observations are detailed. Favre weaves the details into amazing descriptions of each of 12 insects. At times surprising and at times horrifying, this book was such a pleasure to read. Easy to read the short chapters of each insect, put down and get back to as each chapter can stand on its own. Make sure to get the copy with illustrations, or find them on the internet as you read. This is wonderful for anyone interested in nature - understanding insects are the basis for human life.
December 17, 2018
One can easily see why Fabre was called the "Poet of Science." Compared to other nonfiction books of its day, this one is far from dry and monotonous; it's the rambling adventures of a naturalist in the French countryside, observing mason wasps, beetles, cicadas, glowworms, and anthrax flies (no insect is too humble to attract his attention). One to make you stop and pay closer attention to the "little things that run our world" as another great entomologist (Wilson) has called them.
October 30, 2021
Note that this particular book is some sort of rendition into English of a translation into [Spanish?] of extracts of Fabre's work. I'd like to read some of his originals sometime and see how far they've been shifted by this game of telephone.
That said, this is an amusing and engrossing (as well as occasionally gross) read. I wonder if his style influenced James Herriot.
That said, this is an amusing and engrossing (as well as occasionally gross) read. I wonder if his style influenced James Herriot.
December 1, 2022
I absolutely adore this book. It's even better than Fabre's "Life and Love of the Insect," which shares many of the same essays (though sadly, it's very short).
Now I want to move to France and rent a tiny home with a yard full of insects and spend my days documenting their outfits, scandals, and trades in minute detail as if I were a 19th century bug paparazzi.
Now I want to move to France and rent a tiny home with a yard full of insects and spend my days documenting their outfits, scandals, and trades in minute detail as if I were a 19th century bug paparazzi.
August 21, 2023
the only time i remember having not detested insects was when i had just read this book in elementary school with the most wonder and awe. the more i forgot about the actual content, the more terror with which i grew to regard insects.
now my only recollection of the book is its vague, nostalgic pleasantness; and i am officially too terrified of bugs to ever read this again.
now my only recollection of the book is its vague, nostalgic pleasantness; and i am officially too terrified of bugs to ever read this again.
December 23, 2025
“Instinct never tells us its causes.”
In Fabre’s pages, insects appear as ingenious architects and meticulous artists, sometimes shaping in their larval state all the conditions required for adult life. They depend entirely on instinct for these feats, possessing little to no discernment, and yet, more often than not, achieving perfection.
In Fabre’s pages, insects appear as ingenious architects and meticulous artists, sometimes shaping in their larval state all the conditions required for adult life. They depend entirely on instinct for these feats, possessing little to no discernment, and yet, more often than not, achieving perfection.
April 4, 2019
This book is what I was looking for from Sand County Almanac. Fantastic and bright descriptions of insects, with a tiny bit of personal narrative interspersed. The author is a hoot, and has quite the thing for bugs.
March 12, 2021
Fabre offers a sincere and obviously well-informed exploration of the life and manners of his beloved insects.
I confess, it's more than I care to know about insects.
Read more of my book reviews and poems here:
www.richardsubber.com
I confess, it's more than I care to know about insects.
Read more of my book reviews and poems here:
www.richardsubber.com
May 27, 2022
More than I ever wanted to know about wasps, pupae, and larvae. But fascinating nevertheless. Fabre's patient observations discovered so many interesting things I have never known about insect life.
August 17, 2022
I remember reading this book in high school and being convinced that I wanted to be an entomologist afterwards. I found it on my bookshelf and decided to go for a reread. So wonderfully written. A peak into the beautiful and hidden world of insects. 5 stars. ❤️❤️
September 2, 2017
Enjoyable personal observation reminiscent of Annie Dillard but made centuries earlier.
April 16, 2018
I wrote this blog post about Fabre for the Urban Ecology Center of Milwaukee, Wisconsin.
https://urbanecologycenter.org/blog/o...
https://urbanecologycenter.org/blog/o...
June 6, 2019
I’m not quite sure how I managed to stay awake but I finally finished this book.
February 26, 2020
Đúng là không thể đọc nhanh quyển này được, cứ từ từ mà chiêm ngưỡng cái đẹp của tự nhiên thôi... Cơ mà không ham cái nhà gần cả đám côn trùng như tác giả đâu... sợ chết 😂
March 31, 2021
Sách in đẹp, nhiều đoạn hài không tưởng. Đọc 1 lèo hết nửa cuốn trong một buổi trưa hạnh phúc.
Want to read
June 9, 2021100021)
June 25, 2021
I enjoyed this one myself and am enjoying it again reading it to my kids.
Displaying 1 - 30 of 54 reviews