Modern Türkiye'nin Oluşumu

by Feroz Ahmad, Yavuz Alogan (translator)

Geç dönem Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye tarihi üzerine uzman olan Feroz Ahmad bu kitabında, Türkiye Cumhuriyeti'nin oluşumunu toplumsal, siyasal ve ekonomik yönleriyle ele alıyor. Ahmad, yapıtına ilişkin şunları söylüyor: "20. yüzyılın başında Türk siyasal elitinin benimsediği 'oluşum' sözcüğüyle tanımlanabilecek süreç üzerinde durmak istiyordum. Türkiye çoğu kez öne sürüldüğü gibi, Osmanlı İmparatorluğu'nun küllerinden 'phoenix' gibi yükselmedi. Yabancı işgalcilere ve eski rejime karşı verdikleri ulusal mücadeleyi kazanan Kemalist elitin imgesi içinde 'oluştu'. Daha sonra elit gelişip olgunlaştıkça ve hem ülke içinden hem de ülke dışından gelen meydan okumaya karşı durdukça, ülkenin imgesi de değişti. Bu 'oluşum' süreci günümüzde de devam ediyor. Tarafsız bir hakem gibi davranarak toplumsal çatışmanın dışında ve üzerinde duran statik bir yargı olma anlayışını terk eden, toplumsal değişmeye tepki gösteren ordunun, dinamik bir kurum olarak oynadığı rolleri açıklamak gerektiğini düşünüyorum. Bu olgu Türkiye'nin askeri yönetim altında olduğu 1980'lerin başından bu yana daha iyi anlaşıldı."

Genres: History, Nonfiction, Politics, Middle East

296 pages, Paperback

First published January 1, 1991

About the author

Feroz Ahmad was a Turkish-American academic, historian and political scientist who taught at different universities, including the University of Massachusetts Boston, Tufts University, Harvard University, Columbia University and Yeditepe University. He was one of the leading scholars studying modern history of Turkey.

Reviews

[ksenophon]

bence türkiyenin 100 yıldır neden yerinde saydığının tam bir özeti olmuş
acı verici bir kitap

[Cgcang]

Overall quite good, but too short and superficial, and too dependant on the later periods of the Republic, and thus, ironically, feels a bit dated. But I'm at least 10 years late to reading it, it's quite a nice starting point.

[Alişer Delek]

Türkiye'nin sıkıntılarına dışarıdan bakabilen bir tarihçi. Daha net, kompleksiz bir tarih yazımı sağlıyor. Bazen belge ya da kaynak eksikliğine düştüğü oluyor kitabın, yazara olan güven bu eksiği kapatıyor.

[Alptuğ Berat Erdoğan]

Özellikle geç Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet’in ilk yıllarına odaklanarak önemli geçişleri ele alacak şekilde yazılmış bir kitap. Genel olarak Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet’e geçiş süreci etkili bir şekilde ele alınıyor ve bu dönemdeki sosyo-politik çalkantılara vurgu yapılıyor. Kitabın yazımı, Türk tarihine yeni başlayanlar için inanılmaz bir erişilebilirlik sunuyor, okuması kolay bir kitap. Okunuşun kolaylığı çok güzel fakat bana bazı karmaşık tarihsel dönemleri çok basitleştirdiği için verilen bilgilerin çoğu yüzeysel seviyede kalmış gibi geldi.

Bazı akademisyenler bu kitabı "cumhuriyet propagandası" olarak nitelendirerek eleştirel derinliğe sahip olmadığını ileri sürmüş. Ben akademik seviyede bir okumada yapmadığım için "bu kesinlikle yanlış bir kanıdır" diyemem, ama bana yine de propaganda denilebilecek kadar taraflı bir yazı gibi gelmedi, hatta yer yer eleştirdiği kısımlar da vardır. Ama derinlik konusunda kesinlikle haklılar, bilgi açısından yüzeysel bir kitaptı.

Modern Türk tarihinin temel yönlerini anlamak isteyenler için faydalı bir giriş metni olabilir. Ancak kitabı okuyanlar bu eserin tarihe yüzeysel bir anlatıyla yaklaştığını unutmamalı. Daha ayrıntılı bir anlayış için aynı konular üzerine yazılmış daha detaylı eserlerle birlikte okunması faydalı olabilir.

[Michael’]

Better title: Parliamentary Squabbles in Turkey plus as Essay on the Armed Forces. Ahmad promises the story of the “making” of Turkey; not a “rise” or “fall” presented as an objective event but the intricate, living story of how things got to be as they are. But for him, this means much ado about a few characters, about parliamentary squabbles and little else. Other than women under Atatürk, we don’t get to know what Turkey was like for the average person, we don’t get to know its issues and we don’t get to know how our ‘heroes’ wanted to solve it. The economy, classes, social life, media, etc. etc. are only mentioned in so far as they show what happened in an election. So we get vague mentions of “terrorism” by the “right” and “left” but no specifics on what they stood for or why there was such a conflagration. We don’t get to know the characters of ideals of the people involved. If anything, struggles seem to be over patronage and personal dislikes. The whole story feels like a clusterfuck with no stakes and detached from the actual state of the country. It feels like a pointless story which gives no insight. I certainly don’t know how Turkey was “made” or even what was made out of it. The writing style is simple, not beautiful but also not dry. That’s above average for academic history. But good enough is not great. It doesn’t redeem the failure of the book.

[Home Faber]

* Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren başlayan süreçte içinde bulunduğu kötü durumdan kurtarmaya çalışan kurucu iktidarın oynadığı rol ve Osmanlı' nın külleri üzerine yükselen yeni bir devlet ve sonraki süreçte ise devralınan miras, Osmanlı'nın reddi üzerine şekillenen bakış....

** Cumhuriyet dönemiyle ile başlayan farklı zihniyet, toplumun her kesiminde etkisini göstermeye başlar. Yeni kurulan devlet, modern ve çağdaş bir yapıya kavuşmak isterken önünde hem umduğu hemde ummadığı zorluklarla karşılaşmıştır.

*** Devrim niteliğindeki kararlarda öncelikli merci Atatürk'ün kendisi olmuştur. Kitaba göre Atatürk hem aldığı kararların uygulanması, muhalif sesleri bastırma, kendi iktidarını güçlendirme adına birçok karar ve tasfiye olmuştur.

**** Osmanlı'nın son dönemlerinden 90'lı yıllara kadar ki siyasi, ekonomik, kültürel değişim dönemini büyük bir açıklıkla anlatmıştır. Kült eserlerden olan kitabın okunması gerektiği kanaatindeyim.

[Egehan]

Bu kitabın Sina Akşin'in kitabına göre Kurtuluş Savaş'ı sonrası dönemi daha öz ve daha iyi açıkladığı kanaatindeyim. Özellikle 60-80'lerin analizi, Türkiye'nin iç politikasındaki değişimlerin nasıl Dünya genelindeki değişimlere göre değiştiği ve Sina Akşin'in kitabından farklı olarak bir laik-dindar ayrımı üzerinden ziyade sınıf temelli izahatlara yönelinmesini daha açıklayıcı buldum.

Belki de bu kitaptan daha çok şey öğrendiğimi düşünme sebebim ilk kitaptan öğrendiğim bilgilerin bu kitapla beraber daha çok kafamda oturması olabilir. Ama bu kitaptan bir şey çıkarmam gerekirse gerçekten de Denizlerin Mahirlerin de dediği Nato'ya girilmesiyle beraber Türkiye'nin bağımsızlığı Batı'ya peşkeş çekilmiştir. Türkiye dış politikada bir emir kulu haline gelmiştir.

Keşke Ferouz Ahmed vefatından önce bu kitabı güncellemeye devam etseydi, bunu çok değerli bir çalışma olarak buluyorum ve Modern Türkiye Tarihine meraklı herkese gönül rahatlığıyla tavsiye edebileceğim bir kitaptır.

[Buse Yasar]

Feroz Ahmad, a important scholar historian, name & perspective towards Turkey's political history; The Making of Modern Turkey" is a well structured and neatly written work for people who are keen to understand the very general historical political view towards Turkey. The book step-by-step explains various crucial points without neglecting the reality; however there still stands a sort of "orientalist" gaze in which Ahmad shapes the story from earlier years of "modern Turkey" towards the Özal period. For readers who want to start from the very beginning and understand focal points of modern Turkish history, the book may open them a window towards a academic, semi-detailed perspective.

[Onur şahin]

Great book for overall introduction in Turkey's political history. I think something like this is essential for all Turks as the history lecture we see is very one sided and doesn't really discuss any controversial topics. This book gave me a whole new view on the politics structure of Turkey.

The author seems left leaning so it's good to keep this mind while reading the book.

[Talha]

Mükemmel bir Türk modernleşmesi anlatısı. 1970'ler ve 80'ler dönemlerinde içim çok bunaldı okurken

[Grannynomad]

Good analysis of a period too often glossed over. I found the organization somewhat difficult to follow. Good explanation of the development of political and economic positions by the various actors.

[Orhan Gülek]

Türkiye tarihine başka bir yönden ve objektif bir şekilde bakabilmemizi sağlayan okunması gereken bir kitap.

[B.]

Cmhuriyet tarihini ve öncesini bambaşka bir açıdan görmemi sağlayan kitap.

[Nawal Shaharyar]

nice introductory read into the shaping of the Turkish republic

[Avşar]

Türkiye'nin son 200 senelik -aslında daha da uzun bir aralıktaki- tarihini ve onun içerisindeki kopukluk ve süreklilikleri ordu, devlet, toplum sacayağı üzerinden tam da olması gerektiği derinlikte ele alan, bir tarih kitabından ziyade televizyon dizisi gibi okunan bir kitap.