What do you think?
Rate this book
A szív segédigéi
Nem használom a nyelvet, nem akarom felismerni az igazat, és még kevésbé azt Önök elé tárni. Az sem jut eszembe, hogy megnevezzem a világot, következésképp az ég világon semmit sem nevezek meg, hisz néven nevezni annyi, mint a nevet örökösen feláldozni a megnevezett dolognak…
Nem beszélek; de nem is hallgatok: s ez megint más dolog. Óvatos vagyok, anyámról van szó. – Itt talán kurziválható volna minden… A kurzivált életbe! De hát mért volna perverzebb írni róla, mint hallgatni?! Vagy bármi más! Állni a sír mellett! Hát az micsoda?! Vagy fogni a kezét, s várni, hogy szorítson! Nézni, ahogy mennek világgá a sejtek, orövoár möszjő, mi volnánk részben a mamája, viszlát, szép csacsi fiú! mmmm m m A férfiember búját nem tárja a világnak.
Nem beszélek; de nem is hallgatok: s ez megint más dolog. Óvatos vagyok, anyámról van szó. – Itt talán kurziválható volna minden… A kurzivált életbe! De hát mért volna perverzebb írni róla, mint hallgatni?! Vagy bármi más! Állni a sír mellett! Hát az micsoda?! Vagy fogni a kezét, s várni, hogy szorítson! Nézni, ahogy mennek világgá a sejtek, orövoár möszjő, mi volnánk részben a mamája, viszlát, szép csacsi fiú! mmmm m m A férfiember búját nem tárja a világnak.
First published January 1, 1985
About the author
Péter Esterházy
90 books157 followersPéter Esterházy was a Hungarian writer. He has been called a "leading figure of 20th century Hungarian literature", and his books are considered to be significant contributions to postwar literature.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 47 reviews
July 13, 2026
"برایت سوگواری میکنم، چه خوشت بیاید چه نیاید. اگر اندوهم بزرگ باشد دیگر آدم بیسر و پایی نخواهم بود."
امسال هم جشن تولد بابا را بدون تو و سیسی برگزار کردیم، مامان!
"به گمانمان زندگی ضیافتیست و چیزی انتظارمان را میکشد."
جشن که نمیشود گفت. خودمان سهتایی بودیم؛ سه یعنی پنج منهای دو، من و بابا و پوری.
توی هال نشستیم و بابا، در حالی که مواظب بود برف شادی روی کیک ننشیند، شمعهایش را فوت کرد. بعد ما را بوسید و کادوهایش را باز کرد.
" البته که این ادا و اطوارها در نهایت هم کار خودشان را کردند، چون به هدفی که میخواست رسید."
من برایش یک تیشرت سفید خریده بودم و پوریا هم که شیرین بازیش گل کرده بود یک جین لباس زیر کادو داد. کیک تولدش هم مثل همیشه شکلاتی بود با گردو و موز، از همان قنادی محبوبش.
هر سهتاییمان لبخند میزدیم. معلوم بود این لبخندهای بزرگ که تا گوشه چشمهایمان کش آمده بودند، بیشتر از آنکه از خوشحالی باشند، تلاش ترحمبرانگیزمان بود برای پس زدن سیل اشکها.
"مردهای گنده در شُرُف اشک ریختن بودند. ما چیمبورازوهای آینده بودیم."
جای تو خیلی خالی بود، مامان. هم روی مبل کنار بابا، هم همهجای خانه. همیشه تو بودی که با آن وسواس نظم و ترتیبت ایراد میگرفتی شمعهای روی کیک کج شدهاند، یا اصرار میکردی قبل از بریدن کیک چند عکس دستجمعی دیگر هم بگیریم و برای گروه خانوادگی بفرستیم.
"نمیتوانستم بفهمم در مهمانی شیک و پیکی هستم یا در کارخانه ذوب آهن. جماعت در جام نقره شراب آقطی مینوشیدند."
بابا سعی میکرد بهتر از همیشه رفتار کند. از کیک تعریف کرد، از کادوها ذوق کرد، حتی چند بار بلند خندید.
"توی چشمهایت سنگدلی شکوهمندیست. بینهایت در چشمهایت کمین کرده است. توانایی هرکاری را داری. خواهی دید. شادمانی بزرگی در راه است فرزندم؛ در کل زندگیات."
بعد هم کیک را خورده نخورده، هرکس مشغول جمع کردن چیزی شد؛ یکی بشقابها را، یکی کاغذ کادوها را، یکی هم خودش را.
"آیا دوستم داری یا فقط داری بازی سرم درمیآوری؟"
عجیب است، مامان. از وقت رفتن تو، خانه هنوز همان خانه است، مبلها و صندلیها و تابلوها سر جای خودشان هستند، ساعت دیواری همان صدای تیکتیک همیشگی را دارد، حتی قنادی سر چهارراه هم هنوز با همان دستور پخت صد سالهاش کیک میپزد.
اما خانه انگار از داخل کوچکتر شده. انگار از وقتی تو و سیسی رفتهاید، سهم خودتان از فضای خانه را هم با خودتان بردهاید. راه که میروم به در و دیوار میخورم. وقتی هم که میایستم سرم به سقف کوبیده میشود. دارم خفه میشوم مامان.
"به پایین میخزم و دستانش را میبوسم. مادرم میگوید دارم میمیرم. جواب میدهم آه..."
دلم میخواست امسال هم، مثل آخرین باری که باهم بودیم و برای بابا جشن تولد گرفتیم، آخر شب که همه مهمانها رفتند، صدایت از آشپزخانه بیاید که میگویی: «رویا، یک تکه کیک برای فردایت نگه داشتهام.»
اما هیچکس چیزی نمیگوید. چراغها خاموش میشوند و هرکس با سهم خودش از دلتنگی، به اتاقش میرود.
"روزی با جزئیات بیشتری درباره همه اینها خواهم نوشت."
............
این کتاب هدیه عزیزی از آرمین بود ♡♡
همیشه وقتی کتابهایی که میخره رو میدیدم، با خودم میگفتم چه کتابهای عجیبی میخره. اما وقتی از همون کتابها بهم هدیه داد، فهمیدم یه گنجیاب واقعیه و داره چه کتابهای خاصی جمع میکنه.
امسال هم جشن تولد بابا را بدون تو و سیسی برگزار کردیم، مامان!
"به گمانمان زندگی ضیافتیست و چیزی انتظارمان را میکشد."
جشن که نمیشود گفت. خودمان سهتایی بودیم؛ سه یعنی پنج منهای دو، من و بابا و پوری.
توی هال نشستیم و بابا، در حالی که مواظب بود برف شادی روی کیک ننشیند، شمعهایش را فوت کرد. بعد ما را بوسید و کادوهایش را باز کرد.
" البته که این ادا و اطوارها در نهایت هم کار خودشان را کردند، چون به هدفی که میخواست رسید."
من برایش یک تیشرت سفید خریده بودم و پوریا هم که شیرین بازیش گل کرده بود یک جین لباس زیر کادو داد. کیک تولدش هم مثل همیشه شکلاتی بود با گردو و موز، از همان قنادی محبوبش.
هر سهتاییمان لبخند میزدیم. معلوم بود این لبخندهای بزرگ که تا گوشه چشمهایمان کش آمده بودند، بیشتر از آنکه از خوشحالی باشند، تلاش ترحمبرانگیزمان بود برای پس زدن سیل اشکها.
"مردهای گنده در شُرُف اشک ریختن بودند. ما چیمبورازوهای آینده بودیم."
جای تو خیلی خالی بود، مامان. هم روی مبل کنار بابا، هم همهجای خانه. همیشه تو بودی که با آن وسواس نظم و ترتیبت ایراد میگرفتی شمعهای روی کیک کج شدهاند، یا اصرار میکردی قبل از بریدن کیک چند عکس دستجمعی دیگر هم بگیریم و برای گروه خانوادگی بفرستیم.
"نمیتوانستم بفهمم در مهمانی شیک و پیکی هستم یا در کارخانه ذوب آهن. جماعت در جام نقره شراب آقطی مینوشیدند."
بابا سعی میکرد بهتر از همیشه رفتار کند. از کیک تعریف کرد، از کادوها ذوق کرد، حتی چند بار بلند خندید.
"توی چشمهایت سنگدلی شکوهمندیست. بینهایت در چشمهایت کمین کرده است. توانایی هرکاری را داری. خواهی دید. شادمانی بزرگی در راه است فرزندم؛ در کل زندگیات."
بعد هم کیک را خورده نخورده، هرکس مشغول جمع کردن چیزی شد؛ یکی بشقابها را، یکی کاغذ کادوها را، یکی هم خودش را.
"آیا دوستم داری یا فقط داری بازی سرم درمیآوری؟"
عجیب است، مامان. از وقت رفتن تو، خانه هنوز همان خانه است، مبلها و صندلیها و تابلوها سر جای خودشان هستند، ساعت دیواری همان صدای تیکتیک همیشگی را دارد، حتی قنادی سر چهارراه هم هنوز با همان دستور پخت صد سالهاش کیک میپزد.
اما خانه انگار از داخل کوچکتر شده. انگار از وقتی تو و سیسی رفتهاید، سهم خودتان از فضای خانه را هم با خودتان بردهاید. راه که میروم به در و دیوار میخورم. وقتی هم که میایستم سرم به سقف کوبیده میشود. دارم خفه میشوم مامان.
"به پایین میخزم و دستانش را میبوسم. مادرم میگوید دارم میمیرم. جواب میدهم آه..."
دلم میخواست امسال هم، مثل آخرین باری که باهم بودیم و برای بابا جشن تولد گرفتیم، آخر شب که همه مهمانها رفتند، صدایت از آشپزخانه بیاید که میگویی: «رویا، یک تکه کیک برای فردایت نگه داشتهام.»
اما هیچکس چیزی نمیگوید. چراغها خاموش میشوند و هرکس با سهم خودش از دلتنگی، به اتاقش میرود.
"روزی با جزئیات بیشتری درباره همه اینها خواهم نوشت."
............
این کتاب هدیه عزیزی از آرمین بود ♡♡
همیشه وقتی کتابهایی که میخره رو میدیدم، با خودم میگفتم چه کتابهای عجیبی میخره. اما وقتی از همون کتابها بهم هدیه داد، فهمیدم یه گنجیاب واقعیه و داره چه کتابهای خاصی جمع میکنه.
July 27, 2026
«در اين بدبختى و فلاكت فقط يك چيز مىتواند آدم را آرام كند و آن هم سرگرمىست.
سرگرمى حواس آدم را پرت مىكند و يواش يواش، جورى كه نفهمى، مىبردت به سمت مرگ. هيچ تسكينى در مرگ و فلاكت و جهالت نيست. اگر بخواهيم شاد زندگى كنيم، بايد دنبال راهى بگرديم كه به هيچ كدام از اينها فكر نكنيم.»
«غمگين نيستم. خوشحال هم نيستم. هيچ احساسى ندارم. تنها درد باقى مانده است. فقط و فقط درد. همان درد، همان ترس... نه ذرهاى كمتر مىشود، نه بيشتر.
همه چيز بدتر و بدتر مىشود.»
سرگرمى حواس آدم را پرت مىكند و يواش يواش، جورى كه نفهمى، مىبردت به سمت مرگ. هيچ تسكينى در مرگ و فلاكت و جهالت نيست. اگر بخواهيم شاد زندگى كنيم، بايد دنبال راهى بگرديم كه به هيچ كدام از اينها فكر نكنيم.»
«غمگين نيستم. خوشحال هم نيستم. هيچ احساسى ندارم. تنها درد باقى مانده است. فقط و فقط درد. همان درد، همان ترس... نه ذرهاى كمتر مىشود، نه بيشتر.
همه چيز بدتر و بدتر مىشود.»
Read
February 23, 2026Çok güzel, çok zevkliydi. Diğer kitaplarını da hemen hemen, bir çırpıda okumak istiyorum. Annesi ölen biri, annesini anlatıyor ama anlatıcı da muğlaklaşıyor bir süre sonra, ölen de. Böylece okuduğumuz annesi ölen birinin acılarından öte, beklentinin dışında, karmaşık bir süreç oluyor. Kitabın içinde kime ait olduğu belirsiz bırakılmış fazlasıyla alıntı var(sadece kitabın başında alıntı yapılan yazarların listesini vermiş yazar). Böylece ifadesine, farklı ifade biçimleri katarak anlatıyı katmanlaştırıyor ve diller ötesi, söylemler ötesi bir boşluk yakalayıp, orada geziniyor Peter Esterhazy.
Edebiyat aracılığıyla kişisel deneyimler aktarılırken anlatının fazla kişiselleşmesi ve bunun sonucunda da sıradanlaşması gibi bir tehlike var bence. Yazı elbette kişisel ama yazar kişisel olanı anlatırken kişisel bir dil, kişisel bir yol da bulmalı ki daha önce binlerce kez olan şeyler kendini bir başka dille anlatsın. Olabildiğince içe dönüp, bir boşluktan habersizce dışarı çıkmak ve yazdığının hem sana ait hem de senden azade bir şey olması...
Yeni bir yazar, yeni bir arkadaş, yeni bir dille tanışmanın mutluluğunu yaşıyorum.
Edebiyat aracılığıyla kişisel deneyimler aktarılırken anlatının fazla kişiselleşmesi ve bunun sonucunda da sıradanlaşması gibi bir tehlike var bence. Yazı elbette kişisel ama yazar kişisel olanı anlatırken kişisel bir dil, kişisel bir yol da bulmalı ki daha önce binlerce kez olan şeyler kendini bir başka dille anlatsın. Olabildiğince içe dönüp, bir boşluktan habersizce dışarı çıkmak ve yazdığının hem sana ait hem de senden azade bir şey olması...
Yeni bir yazar, yeni bir arkadaş, yeni bir dille tanışmanın mutluluğunu yaşıyorum.
December 11, 2018
'Kalbin Yardımcı Fiileri' üzerine yazılmış eleştirileri ve analiz yazılarını okumak hem keyifli hem de ilham verici. Aynı romandan ne kadar muğlak ve farklı şeylerin çıkarılabildiğini görüyor insan. Hem okurken bir yere koymadığımız bazı ayrıntıların başkaları tarafından nasıl yüceltildiğini de görüp zihnimizi-algımızı ve karşımızdakinin zihnini-algısını da sorguluyoruz. Bu süreçleri bir kitap üzerinden yaşamak bence gerekli, özel ve eğitici. Ancak bir kitabı okuduğumda, onun kafamda değerli olabilmesi için, eleştirileri yazılarına muhtaç olmamam lazım. Üzerine yapılmış incelemelerle bütünlenen ve anlamlanan eserlere zaman verip, bir süre uzak durup daha sonra tekrar geri dönmeyi sağlıklı buluyorum.
Yakın zamanda Carterascu'nun üçlemesinin ilk kitabı olan 'Orbitor - Göz Kamaştırıcı'yı okumuştum. 2017 senesinin en zor okuması olarak görüyordum ki 'Kalbin Yardımcı Fiileri' bu fikrimi değiştirdi. 2017 senesinin en zor okuması oldu benim için. Tahammül sınırlarımın dışındaydı yer yer.
Daha sonra tekrar okumayı düşündüğümden puanlamamayı tercih ediyorum.
Herkese iyi okumalar!
Yakın zamanda Carterascu'nun üçlemesinin ilk kitabı olan 'Orbitor - Göz Kamaştırıcı'yı okumuştum. 2017 senesinin en zor okuması olarak görüyordum ki 'Kalbin Yardımcı Fiileri' bu fikrimi değiştirdi. 2017 senesinin en zor okuması oldu benim için. Tahammül sınırlarımın dışındaydı yer yer.
Daha sonra tekrar okumayı düşündüğümden puanlamamayı tercih ediyorum.
Herkese iyi okumalar!
January 13, 2022
Teško da postoji bolnija tema od smrti bližnjih. Bol lomi, a reči beže – što od stiska muke, što zbog nekog zida i opkoljavajućeg osećaja koji zadesi svakoga suočenog sa gubitkom. Bol lomi, sve dok ne probije svaku odbranu svesti, tamo gde je govor potpuno poražen. Do tog trenutka, mehanizmi odbrane su različiti, a ponekad i uznemirujuće neprikladni. Poneko od smrti, uglavnom nesvesno, pravi predstavu – gde sahrana voljene osobe deluje kao san, eksces, snimak na kome je ja poništeno. Znam i ljude koji se na sahranama smeju, odnosno, koji u pauzi od neverice i očaja, odjednom, prsnu u smeh. A poneko u smrti pronađe i neki jezivi, ali potrebni karneval. Esterhazi je, tako, od smrti svoje majke smućkao jedan (Molotovljev) koktel osećanja, nimalo zaceljujuć, već čak i autodestruktivan, a svakako neprijatan. I to ne neprijatan zbog patosa, nego, baš suprotno, zbog uznemirujuće karnevalizacije smrti, koje se posebno ispoljava u odnosu na prikaz tela majke. Ta istorija tela majke u odnosu na sve ono što telo može predstavljati, vrlo je bolna, pa i mučna tačka. Esterhazi je tu bio zaista inovativan, pa i, možda, hrabar – pokušao je da oponaša poziciju same majke, da ona u nekom momentu progovara – da se pozicije promene. Ali jedna od nevolja sa smrću je što je naša smrt uvek smrt drugih, prema tome, izmeštanje nije moguće, čak i kada hoćemo da autentičnost svoje nove pozicije verifikujemo duboko ličnim, pa i kompromitujućim detaljima nečije intime. I tako se iz jednog obruča neprijatnosti dolazi do drugog; a u Esterhazijevom se korporalnom humoru i prividnom spisateljskom nehaju, koji je najbolniji kad prostruji duhovitošću, nalazi jedna grdna muka gde su reči samo nuspojava.
Delikatna je ovo knjiga, čak i kad je razočaravajuća. Nije slučajno Esterhazi to što jeste i ova knjiga nipošto nije slaba, a još manje mlaka, ali ipak preporučujem da se čita njegov „Dnevnik o gušterači” – delo koje je usledilo nakon svega – Esterhazijev predsmrtni dnevnik. Izuzetno je zanimljivo porediti „Pomoćne glagole srca” sa tom knjigom – ali i promisliti o čemu uopšte govorimo kada govorimo o smrti? Jesmo li ubedljiviji kada je reč o našoj smrti ili smrti nekog dragog? I da li je poslednje pitanje, zapravo, neumesno?
Isti niz pitanja može se postaviti i za Handkeov „Užas praznine”. I u tom mogućem susretu, Esterhazijev bolni roman može dobiti dodatan značaj.
Delikatna je ovo knjiga, čak i kad je razočaravajuća. Nije slučajno Esterhazi to što jeste i ova knjiga nipošto nije slaba, a još manje mlaka, ali ipak preporučujem da se čita njegov „Dnevnik o gušterači” – delo koje je usledilo nakon svega – Esterhazijev predsmrtni dnevnik. Izuzetno je zanimljivo porediti „Pomoćne glagole srca” sa tom knjigom – ali i promisliti o čemu uopšte govorimo kada govorimo o smrti? Jesmo li ubedljiviji kada je reč o našoj smrti ili smrti nekog dragog? I da li je poslednje pitanje, zapravo, neumesno?
Isti niz pitanja može se postaviti i za Handkeov „Užas praznine”. I u tom mogućem susretu, Esterhazijev bolni roman može dobiti dodatan značaj.
Did Not Finish
August 10, 2025DNF (didnotfinish). 124 sayfalık kitabın 57 sayfasını okudum. Anlatıcı/yazar annesinin ölümüyle girdiği yas sürecini anlatıyor. Savruk bir anlatım var. Cenaze kısmından sonraki sayfalarda neyden bahsettiği anlaşılmıyor gerçekten. Metne büyük harflerle dipnot gibi eklenmiş edebi alıntılar var. Yazar en başta hangi edebiyatçılardan alıntı yaptığını listelemiş ama eser ismi vermemiş. Her alıntının altına eser ve yazar ismi koysaydı daha iyi olurdu. Anlamsız kalmış çoğu. Roland Barthes'ın Yas Günlüğü gibi bir şey beklemiştim fakat hiç beğenmedim. Okuduğum yere kadar puanım 1 olur. Yazarın matemine saygısızlık ediyorum belki fakat madem yayımlandı bu metin ben de okur olarak iyi bir edebiyat örneği bekleme hakkına sahibim.
October 17, 2019
Hát, nem lett könnyebb, de ez nyilván csupán hiú ábránd volt, tudható, mikor ötletként először felbukkant. De ábrándozni jó, azért is csináljuk.
Így hát tettem, ami a dolgom. Lebegtem a mi lett volna ha-k és az emlékek, emlékeim között. Nem volt jó. Az egyik azért, mert kínzó és rettenetes, a másik meg azért, mert kínzó és rettenetes bizonyosság. Nem lelek nyugalmat. De a könyv jó, hogy arról is mondjak valamit, ha már ez róla szól. Esterházyt még nem bántunk meg. (Honnét ez a késztetés a királyi többesre a közelében?)
Van benne sok jó dolog, mi segítségül szolgálhat, most hirtelen leginkább ez, bizonyítandó emberi mivoltunk:
„HA VÁLASZTANI LEHETNE, HOGY KI TÁMADJON FEL, AZT HISZED, HOGY JÉZUS?”
Hát nem.
Így hát tettem, ami a dolgom. Lebegtem a mi lett volna ha-k és az emlékek, emlékeim között. Nem volt jó. Az egyik azért, mert kínzó és rettenetes, a másik meg azért, mert kínzó és rettenetes bizonyosság. Nem lelek nyugalmat. De a könyv jó, hogy arról is mondjak valamit, ha már ez róla szól. Esterházyt még nem bántunk meg. (Honnét ez a késztetés a királyi többesre a közelében?)
Van benne sok jó dolog, mi segítségül szolgálhat, most hirtelen leginkább ez, bizonyítandó emberi mivoltunk:
„HA VÁLASZTANI LEHETNE, HOGY KI TÁMADJON FEL, AZT HISZED, HOGY JÉZUS?”
Hát nem.
May 14, 2024
Macar yazar Péter Esterházy ile Kalbin Yardımcı Fiilleri ile tanıştım. Epey deneysel bir metin ile oldu bu ilk tanışmamız - açıkçası bu kısacık kitap beni epeyce zorladı ama bu tür postmodern metinlere genelde yaptığım gibi bir noktadan sonra anlam bütünlüğü aramayı, hikayeyi takip etmeye çalışmayı bırakıp kendimi sadece okuduğum sayfaya, o sayfadaki kelimelerin gücüne bıraktım, bunu yapmaya başladıktan sonra daha akışkanlaştı kitap.
Yazar bu kitabı annesinin ölümünden sonra yazmış, dolayısıyla epeyce kişisel bir metin karşımızdaki. Hastanede geçen birkaç günün ardından annenin ölmesiyle başlıyor anlatı. Her bölümün sonunda büyük harfle yazılmış, başka yazarlardan alınmış pasajlar var. (Kimden olduğu belirtilmiyor.) Ben çoğunu tanıyamadım - birkaç Borges alıntısı hariç çünkü Alef'i okuyan herkes gibi ben de Beatriz Viterbo'yu unutmadım, onun adını görünce bağlantıyı kurmak zor olmadı.
Bir tür iç konuşma gibi başlıyor metin ancak ilerledikçe anlatıcı muğlaklaşıyor, adamın sesinden annesinin sesine geçiyoruz - bu aşamada ölen de muğlaklaşıyor, anne, oğlu ölmüş de kendi kalmış gibi anlatmaya başlıyor, savaş yıllarına, gençliğine, çocukluğuna gidiyor. Bunlar fiziksel ve ruhsal olarak acı çeken iki insanın sayıklamaları gibi yazılmış biraz, gitgide daha kopuk ve tutarsız bir hal alıyorlar. Her bölümün sonundaki alıntılar (ki büyük harfle yazıldıkları için sanki öfkeli cümleler gibi okuyor insan onları ister istemez), o iç sesleri daha açıklayıcı kılmak yerine daha da belirsizleştiriyor anlattıklarını.
Belki de bu kitabı giriş bölümündeki şu cümle anlatıyor en iyi: "dili kullanmıyorum, gerçeği anlamak istemiyorum ve size anlatmak gibi bir derdim de yok."
Zor bir metin, başta da dediğim gibi benim için biraz fazla postmodern, kimi zaman Carlos Fuentes'in zorladığı kadar zorladı beni ama onun kadar da haz vermedi sanki. Ve fakat yasın dehşetengizliğini, tekinsizliğini ve gürültücülüğünü insana geçirdiği şüphesiz. Her şeye rağmen şiirli dilini sevdim ben ama genel olarak çok bayılmadığımı söylemem lazım, herkesin de kalemi bir kitap değil kanımca.
Neyse, başka Esterhazylerim de var, bakalım onlarda ne bulacağım?
Yazar bu kitabı annesinin ölümünden sonra yazmış, dolayısıyla epeyce kişisel bir metin karşımızdaki. Hastanede geçen birkaç günün ardından annenin ölmesiyle başlıyor anlatı. Her bölümün sonunda büyük harfle yazılmış, başka yazarlardan alınmış pasajlar var. (Kimden olduğu belirtilmiyor.) Ben çoğunu tanıyamadım - birkaç Borges alıntısı hariç çünkü Alef'i okuyan herkes gibi ben de Beatriz Viterbo'yu unutmadım, onun adını görünce bağlantıyı kurmak zor olmadı.
Bir tür iç konuşma gibi başlıyor metin ancak ilerledikçe anlatıcı muğlaklaşıyor, adamın sesinden annesinin sesine geçiyoruz - bu aşamada ölen de muğlaklaşıyor, anne, oğlu ölmüş de kendi kalmış gibi anlatmaya başlıyor, savaş yıllarına, gençliğine, çocukluğuna gidiyor. Bunlar fiziksel ve ruhsal olarak acı çeken iki insanın sayıklamaları gibi yazılmış biraz, gitgide daha kopuk ve tutarsız bir hal alıyorlar. Her bölümün sonundaki alıntılar (ki büyük harfle yazıldıkları için sanki öfkeli cümleler gibi okuyor insan onları ister istemez), o iç sesleri daha açıklayıcı kılmak yerine daha da belirsizleştiriyor anlattıklarını.
Belki de bu kitabı giriş bölümündeki şu cümle anlatıyor en iyi: "dili kullanmıyorum, gerçeği anlamak istemiyorum ve size anlatmak gibi bir derdim de yok."
Zor bir metin, başta da dediğim gibi benim için biraz fazla postmodern, kimi zaman Carlos Fuentes'in zorladığı kadar zorladı beni ama onun kadar da haz vermedi sanki. Ve fakat yasın dehşetengizliğini, tekinsizliğini ve gürültücülüğünü insana geçirdiği şüphesiz. Her şeye rağmen şiirli dilini sevdim ben ama genel olarak çok bayılmadığımı söylemem lazım, herkesin de kalemi bir kitap değil kanımca.
Neyse, başka Esterhazylerim de var, bakalım onlarda ne bulacağım?
October 20, 2018
Péter Esterházy's "Helping Verbs of the Heart" is one of those weird books your literature professors keep going on about. And if you're going to read one of those post-modern, odd, occasionally incomprehensible books that do a lot of strange things stylistically, it might as well be this one.
And when I say it's weird, I mean it. At least in my Romanian edition (but I assume, in all editions), the story is written in short installments on the upper part of each page, while the lower part of the page is reserved for quotes from other books, written in all-caps. The middle is blank, separating the two.
It's a book about the death and funeral of the narrator's mother. The father calls his children home for the occasion. They come, reluctantly. The narrator is aware of being perceived as a precious, stuck-up individual. He perceives the world around him and sometimes he seems to hallucinate things - a party with nurses among the oddest. It's hard to tell what's going on, what's real and what's not. In the second half of this admittedly very short book, the narration is taken over by the dead mother, who perceives herself as alive, and her son as dead, and rambles about her youth and her marriages.
"Helping Verbs of the Heart" isn't a story - it's an oddity. It's almost poetic, it's strange, it's resonant. It's good in its way, but it's probably not everyone's cup of tea. No, scratch that - it's the cup of tea only a handful of people would enjoy, I think.
And when I say it's weird, I mean it. At least in my Romanian edition (but I assume, in all editions), the story is written in short installments on the upper part of each page, while the lower part of the page is reserved for quotes from other books, written in all-caps. The middle is blank, separating the two.
It's a book about the death and funeral of the narrator's mother. The father calls his children home for the occasion. They come, reluctantly. The narrator is aware of being perceived as a precious, stuck-up individual. He perceives the world around him and sometimes he seems to hallucinate things - a party with nurses among the oddest. It's hard to tell what's going on, what's real and what's not. In the second half of this admittedly very short book, the narration is taken over by the dead mother, who perceives herself as alive, and her son as dead, and rambles about her youth and her marriages.
"Helping Verbs of the Heart" isn't a story - it's an oddity. It's almost poetic, it's strange, it's resonant. It's good in its way, but it's probably not everyone's cup of tea. No, scratch that - it's the cup of tea only a handful of people would enjoy, I think.
April 8, 2024
Meseszerű, álomszerű. Szeélyes, mégis személytelennek hat, szépirodalminak, életszaggal, kommentárral, egymásba nyíló meta-terekkel. Összezavar, mulattat (!), gyászol, tornázik, ír, jegyzetel, idéz, összeomlik. Mindezt felváltva és sokat, kevés oldalon (gyászkeret, nincs számozás). A végén az a nagy csönd, mégis az volt a legjobban megírva.
February 19, 2024
این کتاب به خاطر نوشتهی پشت جلدش نظرم رو جلب کرد:
بدترین کار در این لحظه، ابراز همدردی است؛ نگاهی، حتی کلمه ای. صورتم را از کسی که حرف می زند، برمی گردانم یا ساکتش می کنم. چون فقط یک چیز می خواهم. می خواهم احساس کنم وضعیت فعلی ام را نه کسی می تواند درک کند و نه من می توانم با کسی در میان بگذارمش
روایت به سوگ نشستن فرزندی از مرگ مادرش. البته نه اون سوگی که میشناسیم و شیون و زاری.
بیشتر از خود روایت نوشتهها و بعضی مونولوگ و دیالوگها نظر من رو جلب کرد.
بدترین کار در این لحظه، ابراز همدردی است؛ نگاهی، حتی کلمه ای. صورتم را از کسی که حرف می زند، برمی گردانم یا ساکتش می کنم. چون فقط یک چیز می خواهم. می خواهم احساس کنم وضعیت فعلی ام را نه کسی می تواند درک کند و نه من می توانم با کسی در میان بگذارمش
روایت به سوگ نشستن فرزندی از مرگ مادرش. البته نه اون سوگی که میشناسیم و شیون و زاری.
بیشتر از خود روایت نوشتهها و بعضی مونولوگ و دیالوگها نظر من رو جلب کرد.
Read
August 31, 2025Knjiga koja opisuje bolnu i tešku temu, ali mi je bila konfuzna i napadna. Djelovala mi je zbrkano.
April 24, 2019
Caso estranho de livro em que a experiência de lê-lo (e por experiência englobo desde a absorção do conteúdo até o formato do objeto-livro) é quase mais interessante que o texto em si. Elegia subversiva à memória de sua mãe, recentemente falecida quando da escrita do livro, Esterházy reconfigura completamente este que seria um breve tratado sobre o luto quando concede a ele o subtítulo de 'Introdução à Literatura', e força o texto a dividir espaço de página com citações de um sem número de outros autores (não parece por acaso que a data mais recorrente no material seja o Bloomsday), nem que a força central seja a dureza de perder uma mãe (ou um filho), é quem nos põe as palavras na boca, afinal.
December 26, 2024
شبیه فیلم های آوانگارد و تجربی با تدوین و ضرباهنگ خاص بود. چیزی نبود دیوونه ش بشم. اما از Reading slump درم آورد. حالِ خودم داغونه. بعضی از جملاتش داغون ترم میکرد. گاهی سنگین بود و گاهی سبک. بعضی از جمله هاش شاهکارن. و من کلا بخاطر جلدش خریده بودمش. نمیدونم..... بد نبود. خوب شد خوندمش.
August 2, 2024
گول جلد و عنوان یا حتی خلاصه طنازش رو نخورید!
بهشدت بی سر و ته!
۱۵۹ صفحهای که بیخودی حیف شده بودن. آنقدر متن ضعیف، و صفحههای خالی داشت که در ۲ ساعت خوندمش.
اصلا سمتش نرید.
بهشدت بی سر و ته!
۱۵۹ صفحهای که بیخودی حیف شده بودن. آنقدر متن ضعیف، و صفحههای خالی داشت که در ۲ ساعت خوندمش.
اصلا سمتش نرید.
August 5, 2016
okuyucu, alışık olduğu düzen ve akıştan çıktığında sarsıldığı için, takip etmesi ve anlaşılması kolay değil. bir annenin ölümünün hemen öncesi ve ardında ana-oğul ilişkisini temele oturttuğu anlaşılsa da aslında bireysellik daha ön planda. birbirlerine atfettikleri anlamlarla hayatın somut gerçeklikleri arasındaki fark, kana dokunan bir gözlem gücü ve çeşitli metinlerden gelişigüzel yapılmış alıntılarla farklı bir okuma deneyimi sunuyor. hayranlık verici bir çıplaklık, kasvet ve sayıklamalar. ama zaten kim ölüm döşeğinde düzgün cümleler kurmaya çabalar ki? modern klasik serisinde yer alan bu kitap,orta avrupa edebiyatı meraklılarına tavsiye.
December 10, 2020
Fragmentaarne romaan, mis hargneb kümnetes suundades, vahetab vaatepunkte, mängib lugejaga. Ja ometi loob Esterházy küllusliku ja avara kirjandusliku ruumi, mis väga vähestel nii hästi õnnestub.
March 17, 2008
I abhored this book. If you would like to read about death, feces, blood, urine, and incest, I recommend this book.
October 14, 2017
"Chi vive non può nascondersi. Pian piano ci accade ogni cosa. Si rattrappisce il tempo avaro." (p. 55)
July 26, 2026
I usually do not write book reviews but I felt for this one I should make an exception for personal reasons which I will explain. Esterházy is an old favorite of mine, I have started reading him 40 years ago, when I was a teenager and he was on the periphery of the Hungarian canon. He was tolerated in the era of crumbling communism in the 80s, when I bought my first Esterházy.
I am a Hungarian, born and raised in Hungary. So I have the privilege to read his books in their original form. I write this review in English to communicate a few things about the work and the author to non-native readers as well. And before I get into it, I must say that I really do not know how his books can be enjoyed in other languages. His texts are full of references. He quotes other texts, he refers to specific Hungarian pop culture icons, slogans, other literary works. There is always a very specific, very wry humor that shines through in the weirdest places. Always a little twist, a little tug on the language, some playfulness happens, some allusions are made and the reader smiles, while a little fireworks got going in their head.
I have had this book standing on my shelf for years. A few months ago I took the thin volume off its shelf and put it on my desk. Wanted to read it as next, but did not get to it. It lay there for about three months. I must also add that I did not know the topic of the book and intentionally avoided reading any reviews before I would read it myself.
During all this time, my mother was very sick. She needed constant care and we lived far apart in different countries. While she was in a care facility, I traveled to her as often as I could and it was a hard time for all of our family. Then she passed away. A few days after her funeral I picked up this book.
And Esterházy writes about the sickness and death of his mother, and how he tried to cope with her passing away. The text is written on unnumbered pages. Every page has a black frame, like a “Todesanzeige” in a paper. In the top half of this frame we have the usual text of the “story” going. In the bottom, in all capitals, some text fragments that feel strange, unrelated, or halfway related, and probably confusing to many readers.
So in the top half Esterhazy begins with telling how he and his siblings were summoned by their father to come home to see their mothers, because it was time. (He also mentions a sister, who does not / did not exist in real life). A little later the mother passes away, and the author is simply speechless, does not know how and what to say. This is all the more moving as we read the book, since he is a masterful writer. Later he describes the funeral and the reception afterwards. Then the story line moves to the middle section of the book which is mainly the mother’s monologue about episodes of her life in some fragments. Then in the last part of the book he descries his last visit to her in the hospital, with all the perceptions and harsh realities of seeing and caring for a very sick, emaciated, weak person who is ones mother.
I must tell that this is a very subjective review here. Please understand this. I am certain that if I have not lived through and experienced the sickness and wasting away of my own mother’s intellect and body, I would not have understood and appreciated this book half as much and would have found it a little weird and kooky. The child’s reaction to a mother passing away. The mother’s life episodes in first person singular: like a sick person talking about scenes in her life, remembering, being halfway in delirium, slipping away. And the last part: helping a dying woman eat, stand up, go to the bathroom. Esterhazy is brave and honest enough to try to write about these experiences exactly as he lived them. And this is what was giving me immense soothing and consolation. That I was not alone with how I felt, not alone even with the strange perceptions, reactions and emotions. There was no pathos, shallow clichés, not an inch in this book.
I have cried at the end – it was not for my loss. I have had those tears already plenty. It was a relief and consolation that somebody understood how I felt.
And now about the text fragments in the bottom: Those text fragments are all quotes from other works. He even says so in the introduction that he has some unmarked and sometimes twisted quotes. As I was reading through the book, those texts were at first irritating, but then as I understood them, they have started to fill out their roles. I have managed to identify about 90% of them. Most of them are text fragments from his own previous works, others are from Hungarian colleagues (Gyula Illyés, Gyula Juhász, Ferenc Molnár, Miklós Mészöly, Géza Ottlik, and so on), or other international authors, like Camus, Peter Handke, Mallarmé, Celine, Musil, Borges, etc. These text blocks function like a second, accompanying melody in a music piece. Their meaning, taken from their original environment and placed on those pages, changes. And they in turn change the meaning of the main melody line. It is fascinating and beautiful at the same time.
Reading this book is not easy. Even if one has not had the same loss as I did. Esterházy demands it from the recipient to read with wit and attention. If you do not catch everything, it is fine. But it is endlessly more enjoyable if you do unravel the layers of meanings and references. It requires work, and it is extremely satisfying at the end.
I am a Hungarian, born and raised in Hungary. So I have the privilege to read his books in their original form. I write this review in English to communicate a few things about the work and the author to non-native readers as well. And before I get into it, I must say that I really do not know how his books can be enjoyed in other languages. His texts are full of references. He quotes other texts, he refers to specific Hungarian pop culture icons, slogans, other literary works. There is always a very specific, very wry humor that shines through in the weirdest places. Always a little twist, a little tug on the language, some playfulness happens, some allusions are made and the reader smiles, while a little fireworks got going in their head.
I have had this book standing on my shelf for years. A few months ago I took the thin volume off its shelf and put it on my desk. Wanted to read it as next, but did not get to it. It lay there for about three months. I must also add that I did not know the topic of the book and intentionally avoided reading any reviews before I would read it myself.
During all this time, my mother was very sick. She needed constant care and we lived far apart in different countries. While she was in a care facility, I traveled to her as often as I could and it was a hard time for all of our family. Then she passed away. A few days after her funeral I picked up this book.
And Esterházy writes about the sickness and death of his mother, and how he tried to cope with her passing away. The text is written on unnumbered pages. Every page has a black frame, like a “Todesanzeige” in a paper. In the top half of this frame we have the usual text of the “story” going. In the bottom, in all capitals, some text fragments that feel strange, unrelated, or halfway related, and probably confusing to many readers.
So in the top half Esterhazy begins with telling how he and his siblings were summoned by their father to come home to see their mothers, because it was time. (He also mentions a sister, who does not / did not exist in real life). A little later the mother passes away, and the author is simply speechless, does not know how and what to say. This is all the more moving as we read the book, since he is a masterful writer. Later he describes the funeral and the reception afterwards. Then the story line moves to the middle section of the book which is mainly the mother’s monologue about episodes of her life in some fragments. Then in the last part of the book he descries his last visit to her in the hospital, with all the perceptions and harsh realities of seeing and caring for a very sick, emaciated, weak person who is ones mother.
I must tell that this is a very subjective review here. Please understand this. I am certain that if I have not lived through and experienced the sickness and wasting away of my own mother’s intellect and body, I would not have understood and appreciated this book half as much and would have found it a little weird and kooky. The child’s reaction to a mother passing away. The mother’s life episodes in first person singular: like a sick person talking about scenes in her life, remembering, being halfway in delirium, slipping away. And the last part: helping a dying woman eat, stand up, go to the bathroom. Esterhazy is brave and honest enough to try to write about these experiences exactly as he lived them. And this is what was giving me immense soothing and consolation. That I was not alone with how I felt, not alone even with the strange perceptions, reactions and emotions. There was no pathos, shallow clichés, not an inch in this book.
I have cried at the end – it was not for my loss. I have had those tears already plenty. It was a relief and consolation that somebody understood how I felt.
And now about the text fragments in the bottom: Those text fragments are all quotes from other works. He even says so in the introduction that he has some unmarked and sometimes twisted quotes. As I was reading through the book, those texts were at first irritating, but then as I understood them, they have started to fill out their roles. I have managed to identify about 90% of them. Most of them are text fragments from his own previous works, others are from Hungarian colleagues (Gyula Illyés, Gyula Juhász, Ferenc Molnár, Miklós Mészöly, Géza Ottlik, and so on), or other international authors, like Camus, Peter Handke, Mallarmé, Celine, Musil, Borges, etc. These text blocks function like a second, accompanying melody in a music piece. Their meaning, taken from their original environment and placed on those pages, changes. And they in turn change the meaning of the main melody line. It is fascinating and beautiful at the same time.
Reading this book is not easy. Even if one has not had the same loss as I did. Esterházy demands it from the recipient to read with wit and attention. If you do not catch everything, it is fine. But it is endlessly more enjoyable if you do unravel the layers of meanings and references. It requires work, and it is extremely satisfying at the end.
July 17, 2021
Kurat, ma ei saa selle Esterhazyga kuidagi sina peale. Must läks täiesti mööda selle raamatu fenomenaalsus, erilisus või kasvõi veidrus seisneb. (Nagu tagakaanetekst ütleb, siis selle raamatuga saadeti korda lausa mitu 80ndate kirjanduseimet.) Olin tol õhtupoolikul ka üsna kärsitus tujus, nii et kui ma mingist kohast esimese hooga päris aru ei saanud, siis ma ei viitsinud seda uuesti ette võtta. Sedasorti tundeline ja heas mõttes segasepeksmine ei kipu mind üldjuhul ka kõnetama, isegi kui ma võtan aja ja süvenen asjasse. Raamatu esimeses pooles seda hämarust muidugi ka polnud - see oli väga sirgjooneline kirjeldus ajast ja kohast. Kes on nõukaajal haiglas olnud, eks see teab. (Ma ise olin pikemalt küll alles 1995, aga õhustik oli tuttav. Pealegi vanaema oli mõni aasta hiljem ühes hooldushaiglas ja seal tehti talle kah viisipärase eutanaasiaga lõpp peale, nagu see ikka on olnud.) Teine osa oli lihtsalt kollaaž ema mälupildikestest. Mõni pildike oli toredam, mõni jättis külmaks. Ja noh, need allosas olevad tsitaadid. Ma ei ole sedasorti kontektipunnitamise sõber. Need olid natuke nagu liiga suvakad, et neid tõsiselt võtta. Natuke nagu see häda, mis Kunnusel on (või pigem oli) - et kui ta parasjagu oli lugenud Musili "Omadusteta meest", siis tsiteeris ta igas oma tekstis järgmised pool aastat seda raamatut. Siis olid vennad Karamazovid, Thomas Mann jne jne. Kõike saab igal pool tsiteerida nii et see justkui on seotud ja näib tähenduslik. Aga minu maitsele on, nagu ma juba ütlesin, need liiga suvakad seosed, mis ei paku mõttelist pinget. Sedasi loodud tähendused on nii devalveerunud, et peaksid minema otse videole, nagu vanasti öeldi... Ja nagu juba eelnevategi raamatutega - Esterhazy poeetilisus on ka midagi sellist, mis jääb mulle tabamatuks. See on seal kahtlemata olemas, aga ma kohe ei suuda seda nautida. Mingi nihe on sees, ma ei saa tema tekstidele pihta, kui ta just otse jalkafännidele ja ajaleheartiklina asju üles ei kirjuta. Eks see ütleb rohkem minu kui tema kohta...
June 1, 2024
Am citit cartea ca pe o anexă la Harmonia Caelestis. Sper să găsesc într-o zi ceva despre felul în care Esterházy distorsionează realitatea, cu precădere pe cea a familiei sale. Valențele autobiografice sunt firesc anunțate, dar nu știi niciodată în ce măsură se folosește de ficțiune. Poți doar asuma că aceasta constituie cea mai însemnată parte dintr-o carte scrisă de el, căci limbajul e cel mai adorat cu putință când vine vorba de acest autor. Rămân cu o curiozitate în ceea ce privește felul în care discerne cum să scrie despre imediata sa familie.
Scriitura e tranșantă și curajoasă. Spun asta pentru că de la întâlnirea cu frații săi pricinuită de moartea mamei, transpusă în stilu-i caracteristic, naratorul se topește în figura mamei și urmează pasaje revoltătoare și spumoase a la Esterházy, același din Harmonia Caelestis. Un joc fabulant, ca un delir, totul spre acceptarea morții celei deja moarte încă de la începutul cărții. Sunt imagini lipsite de pudoare și situații absurde. Se ajunge chiar la închipuirea înmormântării fiului, cumva se face schimb de perspectivă și durerea se mută în oglindă, căci acum altcineva moare și altcineva trăiește și vedem cum se poartă lupta. Se preia ideea de la început, stângăcia simțită de cei trei pe marginea evenimentului funebru. Ce reacție ar fi potrivită? Niciuna nu ar fi de ajuns. Totuși, în chip imaginativ, altfel arată reacția mamei la moartea fiului: e și bătăioasă și puternică și fragilă, o combinație pe care îmi e greu să o redau, dar care are consistență și e în concordanță cu stilul literar.
Sunt aramă răsunătoare și un chimval zăngănitor! Putrezească toată lumea. Vă urăsc.
Un autor cu un stil aparte pe care mi-am propus să-l citesc integral, asta pentru că lumea lui îmi pare a fi tot cea în care trăiesc, dar totuși e prea diferită ca să fie chiar aceeași.
Scriitura e tranșantă și curajoasă. Spun asta pentru că de la întâlnirea cu frații săi pricinuită de moartea mamei, transpusă în stilu-i caracteristic, naratorul se topește în figura mamei și urmează pasaje revoltătoare și spumoase a la Esterházy, același din Harmonia Caelestis. Un joc fabulant, ca un delir, totul spre acceptarea morții celei deja moarte încă de la începutul cărții. Sunt imagini lipsite de pudoare și situații absurde. Se ajunge chiar la închipuirea înmormântării fiului, cumva se face schimb de perspectivă și durerea se mută în oglindă, căci acum altcineva moare și altcineva trăiește și vedem cum se poartă lupta. Se preia ideea de la început, stângăcia simțită de cei trei pe marginea evenimentului funebru. Ce reacție ar fi potrivită? Niciuna nu ar fi de ajuns. Totuși, în chip imaginativ, altfel arată reacția mamei la moartea fiului: e și bătăioasă și puternică și fragilă, o combinație pe care îmi e greu să o redau, dar care are consistență și e în concordanță cu stilul literar.
Sunt aramă răsunătoare și un chimval zăngănitor! Putrezească toată lumea. Vă urăsc.
Un autor cu un stil aparte pe care mi-am propus să-l citesc integral, asta pentru că lumea lui îmi pare a fi tot cea în care trăiesc, dar totuși e prea diferită ca să fie chiar aceeași.
March 3, 2025
داستان با زاویه دید اول شخص شروع می شود. راوی می گوید که روزی پدرمان سراسیمه به همه ما زنگ می زند و می گوید هرجا هستید بیایید، مادرتان در شرف مرگ است. آنها در بیمارستانی که مادرشان در آن بستری شده است، گرد هم می آیند. پزشک و پرستاری لاغر و بدجنس اوضاع روحی آنها را بیشتر خراب می کند. بعد از مدتهاست که راوی برادر و خواهر خود را می بیند. رفتارشان حکایت از ناراحتی ندارد و خود او نیز نمی داند در این جور مواقع چطور باید عمل کند. او رویدادهای معمول مرگ و خاکسپاری و ایام سوگواری را تشریح می کند و از اینکه نمی داند در مراسم چطور رفتار کند، معذب است. او می کوشد از تجربه ای سر در آورد که به رغم عادی بودنش به طرز جانکاهی منحصر به فرد است. در همین حال است که مادر درگذشته اش شروع به صحبت می کند. در واقع مادر به او یاد می دهد وقتی عزیزی را از دست می دهی، چطور باید عمل کنی. بعد از اینکه مادر نقش عزادار را به نحوی عالی اجرا می کند، از رویاها و داستان های کودکی و دوران جوانی اش و عشق اولش می گوید که در واقع تصویری از مجارستان زمان جنگ است. پسر در تمام مدت مورد نوازش مادر قرار می گیرد. سر آخر راوی از روزهای آخر مادرش در بیمارستان می گوید؛ جایی که با اکراه او را به دوش می گیرد و کمکش می کند به دستشویی برود. این سختی برای راوی خوشایند نیست، اما سعی می کند تحمل کند و چیزی نگوید. بین او و مادرش هیچ صمیمیتی دیده نمی شود. انگار که راوی به غریبه ای کمک می کند و حتی صحبتی عاطفی نیز بین هم رد و بدل نمی کنند. این آخرین دیداری است که با هم دارند و مادر با حالتی نزار به او می گوید که دارم می میرم و با حالت حزن انگیزی از دنیا می رود.
November 27, 2022
Arka kapak yazısına aldanarak kitaba başlayan kurbanlardan biri de benim sanırım. Çok farklı bir anlatım/hikaye beklerken bambaşka bir şey buldu beni. Çok kısa bir kitap olmasına rağmen, okuru oldukça zorlayan; yer yer 'nerdeydim ben, nerden geldim buraya?' demenize sebep olacak bir anlatım şekli var kitapta. Yazarın kısa bir süre önce annesini kaybettiğini öğrendiğinizde daha da netleşiyor aslında her şey. Kitabın son kapaktaki yazıları da keza bunu destekler nitelikte. Herkes kendince bir çıkarım yapmaya çalışmış haklı olarak. Benim fikrim ise bu kitabın, ancak yazarın annesi ve kendisi tarafından tamamen anlaşılabileceği yönünde. Kitapta geçen küçük alıntıların, kopmaların aslında bir noktada yazarın kafasında yankılanan kopuk hatıralar olduğunu düşünüyorum. Yazar belki edebi bir eser ortaya koymak istedi belki de sadece annesiyle olan hatıraları kağıda dökmek istedi, anlaşılma derdi olmadan. Kim bilir.
March 27, 2026
It is an incredible work... postmodern and slightly experimental while still very human. Deeply saddening while also funny.
It definitely doesn't matter, but haven't seen it mentioned elsewhere:
I think the second part is told out-of-order. The final realistic sequence of the son helping his dying mother to go to pee "happens" first. The rest of the second part is possibly fever dream as she is dying after he left. She sees her life flash in front of her eyes in a phantasmagorical/feverish way, while elements from the last scene intrude into the dream (the several occurrences of peeing, worms - the soup-noodle spilled from her last meal, and all the clumsy, bodily, human, humane feelings from her last moment with her son).
People have strange hobbies. Some like suffer through running 40+ km, others like to run simulations of death of their mother?
It definitely doesn't matter, but haven't seen it mentioned elsewhere:
I think the second part is told out-of-order. The final realistic sequence of the son helping his dying mother to go to pee "happens" first. The rest of the second part is possibly fever dream as she is dying after he left. She sees her life flash in front of her eyes in a phantasmagorical/feverish way, while elements from the last scene intrude into the dream (the several occurrences of peeing, worms - the soup-noodle spilled from her last meal, and all the clumsy, bodily, human, humane feelings from her last moment with her son).
People have strange hobbies. Some like suffer through running 40+ km, others like to run simulations of death of their mother?
September 23, 2021
Grief is an ugly beast.
While highly experimental (I am sure I did not get all of it), this book manages to put into words some of the confusing, dark, shameful, sad thoughts you have when you grieve. Again, I can't say I fully get it or connect with the style, but I do connect with the raw emotion in it. Grief is not always dignified and quiet. Many times it's messy. And we have to live with it.
While highly experimental (I am sure I did not get all of it), this book manages to put into words some of the confusing, dark, shameful, sad thoughts you have when you grieve. Again, I can't say I fully get it or connect with the style, but I do connect with the raw emotion in it. Grief is not always dignified and quiet. Many times it's messy. And we have to live with it.
July 29, 2026
grief has weird ways with people - i am hoping this is the case here. i wonder what makes an author talk about their mother in a sexual way or depicting encounters with women where reciprocal consent is simply absent from and all this after one's mother passing away. the format of the book is quite unique - it feels as if you're reading a story from at least two different perspectives, both entangled and bizare.
Read
October 6, 2019- „Sem a halál, sem a gazdája, az Isten nem vesz komolyan bennünket. Erre egy válaszunk lehet, emberhez méltó. Ha mi sem vesszük komolyan őket.”
- Vigyázzék, nehogy megázzék! – Nem baj az, fiatal úr, a nagyja úgyis mellé esik.
- NEM ESETT NAGYON NEHEZEMRE, HOGY OSZTOZZAM A GYÖTRELMÉBEN. HA ELMÚLT AZ EMBER HARMINC ÉVES, MINDEN VÁLTOZÁS A MÚLÓ IDŐ GYŰLÖLETES JELKÉPE
- Vigyázzék, nehogy megázzék! – Nem baj az, fiatal úr, a nagyja úgyis mellé esik.
- NEM ESETT NAGYON NEHEZEMRE, HOGY OSZTOZZAM A GYÖTRELMÉBEN. HA ELMÚLT AZ EMBER HARMINC ÉVES, MINDEN VÁLTOZÁS A MÚLÓ IDŐ GYŰLÖLETES JELKÉPE
Read
January 9, 2021Kui matusepäeval oleks ainult matus, siis oleks veel mingitki lootust ega pruugiks juhtuda, et inimene vaatab tõstetud käsi kaenlaaluste lõhnapilvest tagasi, nuttes oma abituse pärast, oma kohutava üksinduse pärast, inimeste julmuse pärast, Jumala julmuse pärast ja selle pärast, et Jumalat ei ole.
July 11, 2020
Sajnos annyira nem érintett meg, amennyire vártam, és az idézeteket is oda nem illőnek találtam néhol, mégis jár a 4 csillag, mert egy más élethelyzetben meglett volna az a plusz amit most hiányoltam. Talán, ha majd újra olvasom egyszer...
Displaying 1 - 30 of 47 reviews