Osmanlı: Örgüt-İnanç-Davranış'tan Hukuk-İdeoloji'ye

by Ümit Hassan

Ümit Hassan, vazgeçilmez başvuru kaynağı niteliği taşıyan Eski Türk Toplumu Üzerine incelemeler’inden sonra, Osmanlı Devleti’nin kuruluş ‘felsefesini’ ele alıyor. Bunun için, Osmanlı’nın devlet örgütlenmesinde ve meşruiyet üretiminde eski/kadim Türk yönetim zihniyetinin ve otorite figürlerinin izini sürüyor. ‘Atadan gelme’ Töre-Yasa(k) sürecinin, devletlû-sultanî Kânun/Kânunnâme’ye nasıl vardığını, bu sürecin nasıl bir ideolojik ve örgütsel bireşim ortaya çıkardığını inceliyor. Ve bu bireşimin olgunlaşma belgesi olarak Fatih Kânunnâmesi’ne bakıyor. Böyle bakıldığında, Osmanlı’yı anlamakta Örf-şeriat zıtlığının çok yanıltıcı olduğu çıkıyor ortaya. Bu analiz, Osmanlı’nın kuruluşuna dair kuramsal yaklaşımlara ve açıklama şablonlarına ilişkin bir tartışmayla beraber yürüyor. Halil İnalcık, Cemal Kafadar, Ahmet Yaşar Ocak, Halil Berktay, Oktay Özel-Mehmet Öz’ün (tabii yine Togan ve Köprülü’nün) ve Batılı bilim insanlarının “kuruluş”a dair tezlerine mercek tutuyor, Hassan. Ümit Hassan, Türk-İslâm siyasi düşünce tarihinin, az ama öz yazan yaratıcı bir araştırıcısı. Elinizdeki kitabıyla, bu ülkenin devlet zihniyetine, siyaset ‘töre’sine, yönetim ‘örf’üne dair önemli şerhler düşüyor.

Genres: Politics

243 pages, Paperback

First published June 1, 2001

Reviews

[Sevim Tezel Aydın · Rating 4 out of 5]

Mülkiye’den kıymetli hocam Ümit Hassan’ın Osmanlı Devleti’nin kuruluş felsefesini, örf ve töreyi incelediği kitabını keyifle ve çok şey öğrenerek okudum. Özellikle Fatih Kânunnâmesi’ni anlattığı kısım ilgimi çekti. Bugünü anlamak için zaman zaman dönüp geçmişe bakmak gerekiyor…

[Unsalmatematik]

comment