Rijkdom

Nieuw Licht #15

by Ingrid Robeyns

In 2018 ging Jeff Bezos, de oprichter van Amazon.com, als eerste mens over de 100 miljarddollargrens. De inkomensverschillen worden wereldwijd groter. De topman van Coca-Cola kreeg het 427-voudige van de laagstbetaalde; bij Walt Disney is dat zelfs ruim het 650-voudige. Steeds meer geld wordt door steeds minder mensen verdiend.
Volgens Aristoteles was geld vooral een handig ruilmiddel, maar het gevaar van dit aantrekkelijke middel is volgens Aristoteles dat het geld zelf begerenswaardig wordt. Het gaat alleen nog om het geld en om meer geld. En zo bereikten we 2400 jaar na Aristoteles' analyse de 100 miljarddollargrens.
Maar is het erg dat sommigen zoveel hebben en anderen niet? Volgens Ingrid Robeyns zijn die extreme verschillen schadelijk voor mens en maatschappij. In Rijkdom herleest ze Aristoteles en laat ze zien dat er grenzen zijn aan hoeveel ongelijkheid een maatschappij kan verdragen. Extreme rijkdom is een gevaar voor de democratie, is niet te verzoenen met onze ecologische plichten en leidt tot een onrechtvaardige verdeling van welvaart. Extreme rijkdom is veel minder onschuldig dan we misschien wel denken.

Ingrid Robeyns (1972) is hoogleraar ethiek van instituties aan de Universiteit Utrecht.

Genres: Nonfiction, Philosophy

59 pages, Kindle Edition

First published March 29, 2019

Reviews

[Sippy · Rating 4 out of 5]

Aardig essay, voor mij weinig nieuwe inzichten, maar zet veel goed op een rij. Ook wat kleine kritiek her en der van mij, dus vier punten vanwege kleine missers en het weinige verse inzicht voor mij persoonlijk.

[Lenny Putman · Rating 4 out of 5]

Eenvoudig te lezen interessante filosofische beschouwing over extreme rijkdom. Robeyns stelt dat hoewel een zekere mate rijkdom een moreel wenselijke situatie is omdat die ons meer welzijn , autonomie en vrijheid geeft, extreme rijkdom problematisch is. Zij gaat in op de onrechtvaardigheid van hoge inkomens en vermogens (extreme rijkdom valt niet te rechtvaardigen op basis van verdienste), de negatieve effecten en gevaren die extreme rijkdom met zich meebrengt voor de samenleving waaronder onze fysieke omgeving, en de gevolgen van extreme rijkdom voor de extreem rijken zelf. Aan het eind gaat zij in hoe we extreme rijkdom zouden kunnen proberen in te dammen. "Misschien is dit wel het eerste wat we nodig hebben: bewustzijn, bij een veel bredere groep in de samenleving, dat als we het over kwesties van rijkdom, ongelijkheid en het sociaal contract hebben, het niet over alleen over economie gaat, maar ook over politiek, en al helemaal over moraliteit. [….] En wij hoeven onszelf niet te zien als willoze slachtoffers van een economisch systeem en een stel maatschappelijke instituties die de ongelijkheid steeds verder vergroten en extreme rijkdom proberen te vergoelijken. Want zolang we een goed functionerende democratie hebben bepalen we zelf welk economisch systeem we willen hebben." Een slotzin die het belang onderstreept van het ervaren van invloed (uit kunnen uitoefenen) op het economisch systeem door alle inwoners, al dan niet via het politiek systeem.

[Mimi · Rating 3 out of 5]

Een klein & simpel geschreven boek met een duidelijke verklaring over de oorsprong van rijkdom.
Het grote onderscheid tussen
* natuurlijke rijkdom (begrensd), en
* niet-natuurlijke rijkdom (onbegrensd).
Waar natuurlijke rijkdom staat voor Huishouden = het dagelijkse dat ieder nodig heeft om een waardig bestaan te leiden.
Niet-natuurlijke rijksom staat voor commercieel gewin, draait louter om geld.
Geld werd ooit gecreeërd als ruilbron v goederen (huishouden).
Vandaag creeërt geld geld dmv rente = casino kapitalisme.
Dit boek opent je de ogen over lang vergeten basis begrippen van de economie. Het maakt duidelijk dat extreme rijkdom op termijn niemand ten goede komt.
Rijkdom is ok. Ongelijkheid zal er ook altijd zijn.
Maar zolang ieder een leven m waardigheid kan leven, is zelfs ongelijkheid aanvaardbaar.
Maar extreme ongelijkheid niet. Het tast de basis principes van een maatschappij aan. Het vreet het concept van sociale solidariteit op. Het staat haaks op de democratie in zijn pure hoedanigheid.
Een fijn boekje, snel gelezen & verhelderend !

[Jeanine De Buysscher · Rating 4 out of 5]

Vlot en verstaanbaar goed gestructureerd geschreven dat onze wereld anders kan georganiseerd worden om de financiële middelen beter te spreiden zodat iedereen een beter leven kan hebben aan de hand van Aristoteles.

[Thijs van Bemmel · Rating 3 out of 5]

De inhoud van het boek is erg interessant. Kort en beknopt, maar toch inhoudelijk genoeg om een sterk argument te vormen.
De schrijfstijl laat echter wat te wensen over. Bijvoorbeeld door hier en daar gebrek aan interpunctie, komt het een beetje slordig over. Vandaar 3 sterren.

[Rebekka Van straalen · Rating 4 out of 5]

Dun boekje. Was nog niet uitgelezen.

[[ashes] · Rating 4 out of 5]

Een beknopte beschrijving van de macht van rijkdom en diens implicaties.

[Cecilia · Rating 4 out of 5]

Bijzonder boekje. Erg lezenswaardig. Zou verplicht moeten worden op alle middelbare scholen. Het samenspel van geld, politiek, geluk en welzijn wordt duidelijk belicht. Aanrader.

[Leon van der Werf · Rating 4 out of 5]

Een eerlijke beschrijving van de realiteit in Nederland en de westerse wereld.
Interessante verwijzing naar Peter Singer en het effectief altruïsme.